نگاهی به آهنگ All Along The Watchtower
در سال‌ 1968 جیمی‌ هندریكس‌ آهنگی‌ را از باب‌ دیلان‌ بازنوازی‌ (cover) كرد كه‌ به‌ یكی‌ ازمحبوبترین‌ ترانه‌ های‌ تاریخ‌ موسیقی راك‌ تبدیل‌ شد. با این‌ كه‌ آهنگ‌ دیلان‌ را هنرمندان‌ دیگری‌ مانند Dave Mason, Jeff Healy, Buddy Miles, U2 و ... نیز كاور كرده‌اند، اما این‌ ترانه‌ ازمعدود آثار دیلان‌ است‌ كه‌ كمتر به‌ نام‌ خود او شناخته‌ می‌شود.

در واقع‌ اجرای‌ هندریكس‌ از این‌آهنگ‌ بود كه‌ آن‌ را به‌ یكی‌ از استانداردهای‌ راك‌ بدل‌ ساخت‌ و امروزه‌ از آثار شاخص‌ جیمی‌هندریكس‌ محسوب‌ می‌شود. حتی‌ اجراهای‌ خود باب‌ دیلان‌ از آن‌ به‌ بعد بیشتر با تنظیم‌ هندریكس‌ مطابقت‌ داشت‌ تا آهنگ‌ اصلی‌. در این‌ مقاله‌ به‌ بررسی‌ مبانی‌ تاریخی‌ شكل ‌گیری‌ این‌ اثر ، بررسی‌ ساختار ملودیك‌ و نحوه ضبط آن طی سه مطلب متوالی می‌پردازیم‌. بررسی‌ متن‌ ترانه‌ و تأویل‌ معناشناختی‌ آن‌ مجالی‌ دیگر می‌طلبد.

Bob Dylan , All Along The Watchtower

تاریخچه‌
سابقه‌ آشنایی‌ هندریكس‌ و دیلان‌ به‌ سال‌ 1965 برمی‌ گردد كه‌ هر دو در كافه‌های‌ Greenwich Village مشغول‌ و در محافل‌ folk - rock محلی‌ چهره‌های‌ شناخته‌ شده‌ای‌ بودند. دیلان‌ می‌گوید: «من‌ جیمی‌ را قبل‌ از اینكه‌ ستاره‌ بزرگی‌ شود می‌شناختم‌ در آن‌ زمان‌ در اصل‌ یك‌ نوازنده‌ Blues بودولی‌ برخلاف‌ نوازنده‌های‌ قدیمی‌ و شناخته‌ شده‌ خیلی‌ پرانرژی‌ و پرمایه‌ بود.»

مدت‌ها قبل‌ از اینكه‌ جیمی‌ هندریكس‌ با تشكیل‌ گروه‌ Experience وارد چرخه ضبط‌ و پخش ‌موسیقی‌ شود از طرفداران‌ كارهای‌ باب‌ دیلان‌ بود و به‌ خصوص‌ دو آهنگ‌ سال‌ 1965 دیلان‌ را به ‌نامهای‌ Like a rolling stone و Can you please crawl out your window در دوران ‌حضورش‌ در Greewich Village به‌ صورت‌ زنده‌ اجرا می‌كرد. بعدها نیز این‌ دو آهنگ‌ را به‌ ترتیب‌ درجشنواره‌ موسیقی‌ Monterey و رادیو BBC اجرا كرد كه‌ نسخه‌ ضبط‌ شده‌ آنها در دسترس‌ است‌.

بعد از تصادف‌ وحشتناكی‌ كه‌ در سال‌ 1966 برای‌ دیلان‌ پیش‌ آمد و او را یكسال‌ خانه‌ نشین‌ كرد از اوهیچ‌ خبری‌ نبود. در همین‌ مدت‌ بود كه‌ هندریكس‌ پله‌های‌ شهرت‌ و ترقی‌ را پیمود و به‌ یك‌ ستاره ‌بزرگ‌ تبدیل‌ شده‌ بود. در آخر ماه‌ دسامبر 1967 بود كه‌ دیلان‌ بعد از این‌ وقفه یكساله‌ آلبوم‌ John Wesley Harding را عرضه‌ كرد؛ آلبومی‌ كه‌ بر مبنای‌ ساده‌ترین‌ اصول‌ تنظیم‌ و آهنگ‌سازی‌ ساخته‌شده‌ بود و گیتار و ساز دهنی‌ و آواز دیلان‌ را تنها یك‌ گیتار Bass و درامز ملایم‌ همراهی‌ می‌كرد. هندریكس‌ به‌ گفته‌ اطرافیانش‌ از همان‌ بار اولی‌ كه‌ این‌ آلبوم‌ را شنید شیفته‌ آن‌ شد و همیشه‌ می‌خواست ‌كه‌ یكی‌ از آهنگهای‌ آلبوم‌ را cover كند.

با توجه‌ به‌ ترانه‌های‌ پیچیده‌ دیلان‌ باید آهنگی‌ انتخاب‌ می‌شد كه‌ از نظر تجاری‌ هم‌ موفق‌ از آب‌دربیاید. All Along the watchtower گزینه‌ مناسبی‌ بود. متن‌ ترانه‌ بیانگر نوعی‌ سرگشتگی‌ و دلهره ‌روحی‌ است‌ شخصیتهای‌ آن‌ بوضوح‌ دچار اضطراب‌ و سردرگمی‌ هستند صحبتهایشان‌ ارتباط‌ اندكی‌ با وقایع‌ پیش‌ آمده‌ دارد كه‌ حداقل‌ در شنود اول‌ تداعی‌ كننده‌ تصاویری‌ مبهم‌ و تصادفی‌ در ذهن‌شنونده‌ است‌. در واقع‌ قدرت‌ دراماتیك‌ یك‌ اثر هم‌ نشأت‌ گرفته‌ از عناصر ناگفته‌ مانده‌ آن‌ است‌. به‌احتمال‌ زیاد همین‌ وجه‌ كنایی‌ و استعاری‌ ترانه‌ است‌ كه‌ هندریكس‌ را به‌ خود جذب‌ كرده‌ است‌ چون ‌هندریكس‌ به‌ ندرت‌ به‌ زبان‌ روایی‌ دیلان‌ سخن‌ می‌گفت‌ و ترجیح‌ می ‌داد با گیتارش‌ حرفهای‌ خود رابیان‌ كند. در عمل‌ هم‌ مهمترین‌ تغییری‌ كه‌ در این‌ cover رخ‌ داده‌ این‌ است‌ كه‌ هندریكس‌ نقش‌ موسیقی را در آن‌ پررنگ‌تر (و حتی‌ مهمتر از متن‌ ترانه‌) ساخته‌ است‌.

البته‌ تنظیم‌ این‌ آهنگ‌ ساده‌ آكوستیك‌ برای‌ گیتار الكتریك‌ كاری‌ دشوار بود كه‌ هندریكس‌ باقابلیتهای‌ منحصر به‌ فرد خود به‌ بهترین‌ وجه‌ ممكن‌ آن‌ را به‌ انجام‌ رسانید و حتی‌ خود دیلان‌ هم‌ بارها از تنظیم‌ هندریكس‌ ستایش‌ كرده‌ و آن‌ را نسخه‌ نهایی‌ اثر خود می‌داند و نیز ابراز تاسف‌ كرده‌ از این‌ كه‌ چرا هندریكس‌ دیگر زنده‌ نیست‌ تا آهنگهای‌ بیشتری‌ را از او cover كند!