دوران طلایی فیلارمونیک وین

Hans Richter
Hans Richter
هنگامی که هانس ریشتر رهبری اجرای “حلقه نیبلونگن” (The Ring of the Nibelungen) از واگنر را در فیلارمونیک وین بر عهده گرفت دیگر برای هیچ فردی جای شک و شبهه باقی نماند که اینک ارکستر فیلارمونیک وین بهترین ارکستر جهان می باشد.

ناگفته نماند که بدست آوردن این شهرت بدون کمک های موسیقیدانانی چون واگنر، وردی، برامس، لیست و … چه در مقام نوازنده، سولیست و چه در مقام رهبر ممکن نبود.

از کارهای زیبا و فراموش نشدنی که این ارکستر در زمان رهبری ریشتر اجرا کرد می توان به اجرا سمفونی های شماره ۲ و ۳ برامس و نیز سمفونی شماره ۸ بروکنر (Bruckner) اشاره کرد.

اولین اجرای خارجی فیلارمونیک وین در سال ۱۹۰۰ شکل گرفت هنگامی که گوستاو مالر رهبری این ارکستر را بعهده داشت، هزاره جدید بود و یک نمایشگاه جهانی در پاریس. مهارت اجرا و توانایی های ارکستر به حدی رسید که در سال ۱۹۰۸ مقامات دولتی اطریش رسما تقاضای همکاری با این ارکستر را کردند. ارکستر تا سال ۱۹۲۲ هیچ مسافرتی به خارج از کشور انجام نداد تا اینکه فلیکس فون وینگارتنر (Felix von Weingartner) رهبر وقت ارکستر، زمینه مسافرت ارکستر به آمریکای جنوبی را فراهم کرد.

از دیگر نکات قابل ذکر آنکه ریچارد اشتراس (Richard Strauss) رابطه بسیار خوب و نزدیکی با فیلارمونیک وین داشت، این رابطه همواره بعنوان یکی از برجسته ترین امتیازات تاریخی این ارکستر بیان می شود.

بازی سیاسی
در سال ۱۹۳۸ بازی های سیاسی دامنگیر ارکستر فیلارمونیک وین شد. گروه های نژاد پرست خواهان خروج کلیه نوازندگان و موسیقیدانان یهودی از ارکستر شدند. این تقاضا برای مدت زمان زیادی تشنج را وارد فعالیت های ارکستر نمود. دامنه تشنج و اعتراض به حدی بود که نژاد پرستان تعداد شش عضو مدیریتی و نیز یک سولیست جوان ویلن را به قتل رساندند. این آشوب ادامه داشت تا اینکه با درایت ویلهلم فورت وانگلر (Wilhelm Furtwängler) مسئله رفع و رجوع شد. در آن زمان حدود نیمی از افراد فیلارمونیک وین را یهودیان تشکیل می دادند.

پس از جنگ جهانی دوم
پس از جنگ دوم ارکستر از سال ۱۹۳۳ به سیاست سابق خود یعنی کار کردن با هر رهبر مشهوری بعنوان میهمان ادامه داد. در این میان می توان از رهبران بزرگی چون کارل بوهم (Karl Bohm) و یا هربرت فون کارایان (Herbert von Karajan) نام برد که بعد از سال ۱۹۴۵ با فیلارمونیک وین همکاری داشتند، نام برد. همچنین نباید فراموش کرد که لئونارد برنشتاین (Leonard Bernstein) مدتی بعنوان رهبر افتخاری، با این ارکستر همکاری می کرد.

برنامه کاری ارکستر بسیار سنگین بود، ضبط موسیقی فیلم، تور اجرای موسیقی در سراسر دنیا، اجراهای معمول در شهر وین، اجرا در فستیوالهای مختلف و … همه اینها باعث شد تا فیلارمونیک وین به یکی از ماهر ترین ارکسترهای موسیقی جهان چه از لحاظ اجرا و چه از لحاظ دیگر مسائل مدیریتی و اقتصادی تبدیل شود. بهترین دلیل برای این ادعا می توان به انتخاب فیلارمونیک وین برای اجرای سالانه در فستیوال بزرگ موسیقی در سالزبورگ (Salzburg Festival)، اشاره کرد.

نوازندگان این ارکستر و اجراهای مختلف آن بارها و بارها جایزه های صفحات طلایی و پلاتینیوم، نشان های افتخار و … را دریافت کرده اند و لازم است اشاره کنیم که در حال حاضر فیلارمونیک وین تنها یک ارکستر حرفه ای نمی باشد بلکه بارها بعنوان سفیر صلح و بشر دوستی از طرف مجامع بین المللی انتخاب شده و در این زمینه فعالیت می کند.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

از روزهای گذشته…

لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا

لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا

لطفی منصوری کارگردان بزرگ اپرا که از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۱ کارگردان اصلی اپرای سانفرانسیسکو (San Francisco Opera) بود، متولد ۱۹۲۹است. در زمانی که ترنس مک اووین باز نشستگی خود را اعلام کرد، منصوری کاملا شناخته شده بود. او رئیس کمپانی کانادایی اپرا در تورنو (Toronto) بود، مدرک تحصیلی داروسازی را از لوس انجلس دریافت نموده، اما آن را به منظور دنبال کردن تمام وقت اپرا، رها کرد. در ابتدا به عنوان خواننده جوان با صدای تنور (tenor) به همراه (UCLA’s Opera Workshop) و پس از آن با خود اپرا، ادامه داد.
نی و قابلیت های آن (V)

نی و قابلیت های آن (V)

سازی است از خانواده آلات موسیقی بادی. چنانکه از نامش پیداست، دو استوانه است که به یکدیگر جفت یا متصل کرده اند و به همین سبب آن را جفته هم می نامند.
رهبری: هنرمندان چند کاره موفق نیستند

رهبری: هنرمندان چند کاره موفق نیستند

بله میتوانستم ولی نکردم… من اعتقاد دارم که خدا به من شانسهای عجیب و غریب و استعداد بسیار خوبی داده است، اگر شما خانه من بیایید خیلی تعجب میکنید که آثار نقاشی من را ببینید، من از ۳۰ سالگی مشغول نقاشی شدم و خانه ام پر از نقاشی است! دیزاین منزلم هم کار خودم هست و هیچ وقت این کارها به من فشار نیاورده است. رهبری ارکستر هم برایم آسانترین کار دنیاست!
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه سوم (I)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه سوم (I)

برای بررسی سیر تطور تاریخی رشتۀ اتنوموزیکولوژی (۱) ضروری است ابتدا «موسیقی‌شناسیِ‌ِ تطبیقی» (۲) و «مردم‌شناسیِ موسیقی» (۳) مورد مطالعه قرار گیرد و سپس تاریخچۀ این رشته از دهۀ ۱۹۵۰ – یعنی زمانی که با نام کنونی آن یعنی «اتنوموزیکولوژی» شناخته می‌شود – بررسی شود. به دلیل اهمیت حوزۀ مردم‌شناسی (۴) در مطالعات اتنوموزیکولوژی، در این بخش ابتدا کلیات مردم‌شناسی با معرفی عناوین مطالعاتی آن ارائه می‌شود و پس از آن به ترتیب موسیقی‌شناسیِ تطبیقی و اتنوموزیکولوژی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
مروری بر آلبوم «هزاره‌ی تنبور»

مروری بر آلبوم «هزاره‌ی تنبور»

تنبوریان همیشه تنبور را در متقال مقدسی از اعماق تاریخ و اسطوره پیچیده‌اند. هر کجا صحبت از تنبور است، رد پای گزاره‌های ماورایی صوفی‌نمایانه و باستان و اعصار را نیز می‌توان یافت.
برداشتی درد مندانه از پاسیون سن ماتیوی باخ

برداشتی درد مندانه از پاسیون سن ماتیوی باخ

به مسیح می اندیشم و به ایمانش و به حادثه مصلوب شدنش و البته به درد. درد فرو شدن میخ بر گوشت دستانش، درد ایمان از هم پاره شده، درد عشق، درد تنهایی. پاسیون سن ماتیوی باخ بدون شک اثری ست در باب درد. چه آن دردی که خون می چکاند از قلب و تن، چه آن درد شک و بد گمانی در لحظات واپسین به راهی که رفته ای، زجر کشیده ای، طعنه شنیده ای و ایمانت را بر آن استوار نمودی.
فصلنامه موسیقی زنگار کارگاه تابستانه « موسیقی نویسى» برگزار می کند

فصلنامه موسیقی زنگار کارگاه تابستانه « موسیقی نویسى» برگزار می کند

کارگاه تابستانه «موسیقی نویسی » ویژه دانشجویان رشته موسیقی، روزنامه نگاران و خبرنگاران، هنرجویان و هنرآموزان موسیقی علاقه‌مند به مقاله نویسی به همت فصلنامه موسیقی «زنگار» از تاریخ ۱۴ مردادماه در شهر شیراز برگزار می شود.
فرنگیس علیزاده و موسیقی نو (II)

فرنگیس علیزاده و موسیقی نو (II)

من جوانان را تشویق می کنم که در زندگی خود به دنبال هدفی باشند و سخت در پی رسیدن به آن هدف تلاش کنند.آنها باید زبانهای مختلفی را یاد بگیرند و دید بازی نسبت به پیشرفتهای دنیا و اختراعات جدید داشته باشند. آنها هرگز نباید احساس کنند که در چهارچوبی محدود هستند. دنیا بسیار بزرگ است و اطلاعات و تکنولوژی بسیار سریع جلو می روند. جوانها باید همیشه آماده یادگیری چیزهای جدید باشند.
موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: <br>امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (III)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند:
امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (III)

همانطور که برای شناسایی فرم های موسیقایی مختلف در حال شکل گیری در مراکز شهری در اواخر قرن ۱۹ دسته ی موسیقیِ مردم پسند پدید آمد. به نظر می رسید این سبک ها جایی بین موسیقی مردمی و هنری، با سهمی یکسان از هر دو، قرار گیرند: شهری تر از موسیقی مردمی، اما فاقد پیچیدگی های زیبایی شناختی موسیقی هنری. همچنانکه جمعیت شهری رشد می یافت، این سبک ها به تدریج آشکارتر می شد، و با ظهور فن آوری ضبط و رادیو، موسیقی مردم پسند به صنعت موسیقی نزدیک تر شد.
ایزایی پادشاه ویولون (II)

ایزایی پادشاه ویولون (II)

در سال ۱۸۸۶ با اولین اجرای “کوارتت زهی” اثر دبوسی، ایزایی “کوارتت ایزایی” خود را ثبت نمود. از آنجایی که ناخوشی شدید فیزیکی وی وخیم تر می شد، بیشتر به تدریس، رهبری و آهنگسازی می پرداخت.