گاه و بیگاه

علیرضا مرتضوی : سنتور
محمد رضا مرتضوی : تنبک
نشر هرمس


۱- (روی اول) دونوازی سنتورو تنبک
– در این قطعه ، ترکیب بندی دو ساز ، بسیار خوب صورت پذیرفته است. همچنین ضربات تنبک ، چیزی بیش از همراهی یک ساز دیگر است و شخصیتی کاملا مستقل دارد.
– قسمت آغازین ، ضربه های هشدار دهنده و آرام سنتور با تنبک است.
– ضربه ها گاه چنان است که انگار صدای ریزش چیزی به گوش میرسد ، ریزش چیزی شبیه به آب.
– گاه سنتور، تنبک را همراهی میکند و گاه تنبک سنتور را و گاه هر دو با هم همصدا میشوند.
– نوا ها همه حالتی هشدار دهنده دارند ، همراه با اضطراب و تنشی که جز درونی آهنگ است.
– تنبک درافزایش تنش ویا تغییر ملودی یا ادامه ملودی قبل نقش موثری دارد. حتی زمانیکه به تنهایی مینوازد فضا را برای چنین تغییراتی باز نگاه میدارد.
– گاه وقفه هایی در این حالات تنش آلود ایجاد میشود. قطعاتی که حالت سرخوش گونه دارند اما ناپایداری آنها از نحوه نواختنشان که با تاکیدی ساختگی همراه است ، هویداست. ضربات تنبک هم در چنین مواقعی ، حالتی تصنعی ، مشابه سنتور ، به خود میگیرد اما این لحظات طولانی نیستند.
– تنبک در فضا سازی برای ملودی جدید ، نقش مهمی ایفا کرده است. و همچنین در ایجاد کنتراست و فضاهای ناهمگون ( زمانی که نوعی بی تفاوتی و یکنواختی بر آن حاکم است اما تنش موجود در نواهای سنتورادامه دارد ).
– در قسمت پایانی ، که ورود به آن با تنبک آغاز میشود ، هشدار ها هنوز ادامه دارند ودر ایجاد حالات چند صدایی نوعی آشفتگی موج میزند.


۲- (روی دوم) تکنوازی سنتور
– صداهایی آرام که موج وار روی هم می لغزند و مانند امواج آب بآرامی پیش می آیند.
– بعد تلاطمی ناگاه : نواهایی سریع و سراسیمه ، تناوبی که در تمامی آهنگ به چشم میخورد : تناوب عصبیت – آرامش ، اماآرامشی که بسیار سریع ، کوتاه وگذراست.
– زمانیکه صداها حالتی ناراحت میابند ، گاه مانند آنست که تمامی رنگها به یکباره به سوی بوم پرتاب شده باشند.
– حالت عصبیت ، با اجرای تکنیک ریز ، ضربات سریع که حالتی از درهمی ئو آشفتگی را ایجاد میکنند ، مالش سیم ، سکوت ، گاه با تکرار طولانی و بی وقفه یک ملودی خاص که یکنواختی و بدنبال آن تاثیر ملال آور روحی را ایجاد میکند ، پدید می آید.
– جایی در آهنگ هست که فقط صدای در هم مالش سیمها و ضربات تک به گوش میرسد ، که میتواند تداعی کننده همهمه جمعیت و تکنولوژی صنعتی باشد. و در جایی دیگر مالش سیم به گونه ای دیگر روح و روان انسان را در معرض تهاجم نشان میدهد.
– قطعه انتهایی شبیه تصویر کسی است که میدود و همچنان میدود تا از این هیاهو بگریزد و به جایی امن پناه ببرد ، اما در نهایت همان جای امن نیز ناامن است. صداهایی آرام و هشدار دهنده که موج وار پیش میایند و ضرباتی سریع و سراسیمه و پرتنش که بدنبال آن فرا میرسند ، واین همان فرم آغازین قطعه است.
در مجموع موسیقی “گاه و بیگاه” برای آن نیست که با گوش دادن به آن آرامش بیابیم ، بلکه برای آنست که همان اند آرامشی را هم که به طریقی یافته ایم ، از دست بدهیم.

واکاوی نظری موسیقی امبینت (VIII)

به نظر می رسد همزمان با ظهور عصر فضا، در موسیقی نیز فناوری جدیدی متناسب با آن ظهور کرده است تا موسیقیدانان بتوانند احساسات خود را با آن بیان کنند. همین احساس بعدها (۱۹۸۳) هنوز در برایان انو زنده است و در پشت جلد آلبوم «آپولو» از شیفتگی خود برای خلق آثاری که در راستای دستاوردهای نوین علمی بشر باشد می نویسد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XIX)

بیشتر آثار پرویز مشکاتیان برای گروه ساز های ایرانی تنظیم شده اند و تعدادی معدودی از آنها توسط هنرمندانی چون محمدرضا درویشی و کامبیز روشن روان برای ترکیب ساز های ایرانی و جهانی تنظیم شده اند. این آثار به شرح زیر هستند:

از روزهای گذشته…

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (IV)

بررّسی‌های انجام شده دربارۀ ساختار کالبدی آمفی تئاترها و آکوستیک آن نشان می‌دهد که در طراحی آن‌ها حجم جمعیّت استفاده کننده از بنا مؤثر است. حجم و تعداد جمعیّت شنونده مشخص می‌کند که معماری شنیداری بنا به چه شکل باید کالبد یابد. مسئله صرفاً فراهم‌کردن تجربۀ شنیداری خوب برای گروه کوچکی از شنونده‌هایی که در بهترین نقطۀ آکوستیکی قرار دارند نیست؛ بلکه، رضایت تمامی افراد حاضر در فضا مورد نظر است و بنابراین، در مصداق بعدی معماری آمفی تئاتر است.
جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی و افق های پیش رو

جشنواره سایتها و وبلاگهای موسیقی و افق های پیش رو

امروز کمتر کسی پیدا می شود که نداند، اینترنت چه خدماتی را به جامعه بشری عرضه کرده است و در کنار این خدمات چه تاثیراتی مثبتی بر زمینه های ظاهرا بی ارتباطی مثل ترافیک تا محیط زیست دارد. هر ساله در نشست های متعددی در کشورمان، این موارد شمرده می شود ولی پس از پایان نشستها هیچ تغییر محسوسی روی نمی دهد.
عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (II)

عرض اندام دوباره حفظ و اشاعه ای ها (II)

پس از این بخش، دکتر داریوش طلایی به روی صحنه آمد و به سخنرانی پرداخت. اما از میان گفته های ایشان به عنوان نکات مهم به موارد ذیل می توان اشاره نمود:
جسور و ایرانی (II)

جسور و ایرانی (II)

همراهی تنبک افقه حساب شده است، برای مثال در پیش در آمد، در بعضی قسمت ها، بدون این که وزن قطعه تغییر کند، سکوت هایی بین جمله ها و نیم جمله ها وجود دارد (مثلا در یک میزان بعد از ضرب اول، سه ضرب سکوت است) و تنبک در این فضاهای خالی الگوهای ریتمیکی را می نوازد که کاملا با وزن قطعه متفاوتند (مثلا یک الگوی شش ضربی در آن سه ضرب نواخته می شود.)
برگزاری هشتمین جشنواره نوشتارها و سایت‌های موسیقی به اردیبهشت ۹۹ موکول شد

برگزاری هشتمین جشنواره نوشتارها و سایت‌های موسیقی به اردیبهشت ۹۹ موکول شد

تشکیل جلسه هیات امنای جشنواره نوشتارها و سایت‌های موسیقی در هشتمین دوره برگزاری با اتفاقات تلخ ماه های پایانی سال جاری روبرو بود و از آنجا که حجم اخبار ناخوشایند و نیز ترافیک کاری روزهای پایانی سال رمقی برای برگزاری این جشنواره نمی گذارد، ضمن عرض تسلیت و احترام به بازماندگان حوادث اخیر، برگزاری جشنواره را به سال آینده موکول خواهیم کرد.
زوبین مهتا، رهبر هندی ایرانی تبار

زوبین مهتا، رهبر هندی ایرانی تبار

زوبین مهتا (Zubin Mehta) در خانواده ای ایرانی الاصل در بمبئی در ۲۹ آوریل ۱۹۳۶ به دنیا آمد. پدر وی مهدی مهتا، ویلونیست است، او موسس و رهبر ارکستر سمفونیک بمئی است و خودش اولین استاد زوبین بوده. در سن ۱۸ سالگی، بعد از تحصیلی کوتاه در رشته پزشکی در بمبئی، زوبین برای یادگیری موسیقی در سال ۱۹۵۴ به وین رفت و در آنجا به آکادمی موسیقی فور راه یافت.
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (I)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (I)

سازدهنی (Harmonica) با وجود کوچکی و سادگی قابلیت های اجرایی فراوان و جذابی دارد و به همین خاطر جزو رایج ترین و محبوب ترین سازهای موسیقی در جهان به شمار می آید. در کشور ما هم چند سالی است که با اقبال بیشتر هنرجویان و گروه های موسیقی مواجه شده و به تازگی می توانیم صدای سازدهنی را در تبلیغات تجاری پخش شده از شبکه های داخلی رادیو و تلویزیون نیز بشنویم. خوشبختانه در زمینه آموزش سازدهنی (انواع ترمولو و کروماتیک) چندین کتاب به زبان فارسی منتشر شده است که در این سری مطالب به بررسی آنها می پردازیم.
هورن

هورن

هورن سازی بادی برنجی متشکل از یک لوله مارپیچ نسبتا بلند است که قدمت آن به سال ۱۶۵۰ بر می گردد. در آن زمان در کشور انگلستان از چنین وسیله ای به عنوان شیپور شکار استفاده می شد، فرانسوی ها آن را “هورن آلمانی” می نامیدند، آلمانی ها نام “شیپور شکار” را به کار می بردند و انگلیسی ها نیز این ساز را به نام “هورن فرانسوی” می شناختند. در سال ۱۹۶۰ انجمن بین المللی هورن، نام رسمی این ساز را “هورن horn ” اعلام نمود. در حال حاضر نیز اغلب موسیقی دانان این ساز را “هورن” می نامند.
گفتگو با عبد الحمید اشراق (I)

گفتگو با عبد الحمید اشراق (I)

مطلبی که پیش رو دارید، گفتگویی است با عبد الحمید اشراق، آرشیتکت و موسیقیدان که در مجله بخارا (در سال ۱۳۸۱) به چاپ رسیده است. این گفتگو توسط سردبیر بخارا، علی دهباشی انجام گرفته و از این نظر که حاوی مطالبی خواندنی در مورد موسیقی ایران است، بخشهایی از آن در گفتگوی هارمونیک به انتشار میرسد.
کنسرت گروه همایون در فرهنگسرای اندیشه

کنسرت گروه همایون در فرهنگسرای اندیشه

کنسرت گروه همایون به سرپرستی “مهران مهرنیا” و خوانندگی “امیر اثنی عشری” در فرهنگسرای اندیشه برگزار میشود. گروه همایون که از اوایل دهه هفتاد فعالیت خود را آغاز نموده، از سال هشتاد و سه به دلیل مشغله های مهران مهرنیا در بخش تولید موسیقی در ایران هیچ اجرای رسمی نداشته است.