گاه و بیگاه

علیرضا مرتضوی : سنتور
محمد رضا مرتضوی : تنبک
نشر هرمس


۱- (روی اول) دونوازی سنتورو تنبک
– در این قطعه ، ترکیب بندی دو ساز ، بسیار خوب صورت پذیرفته است. همچنین ضربات تنبک ، چیزی بیش از همراهی یک ساز دیگر است و شخصیتی کاملا مستقل دارد.
– قسمت آغازین ، ضربه های هشدار دهنده و آرام سنتور با تنبک است.
– ضربه ها گاه چنان است که انگار صدای ریزش چیزی به گوش میرسد ، ریزش چیزی شبیه به آب.
– گاه سنتور، تنبک را همراهی میکند و گاه تنبک سنتور را و گاه هر دو با هم همصدا میشوند.
– نوا ها همه حالتی هشدار دهنده دارند ، همراه با اضطراب و تنشی که جز درونی آهنگ است.
– تنبک درافزایش تنش ویا تغییر ملودی یا ادامه ملودی قبل نقش موثری دارد. حتی زمانیکه به تنهایی مینوازد فضا را برای چنین تغییراتی باز نگاه میدارد.
– گاه وقفه هایی در این حالات تنش آلود ایجاد میشود. قطعاتی که حالت سرخوش گونه دارند اما ناپایداری آنها از نحوه نواختنشان که با تاکیدی ساختگی همراه است ، هویداست. ضربات تنبک هم در چنین مواقعی ، حالتی تصنعی ، مشابه سنتور ، به خود میگیرد اما این لحظات طولانی نیستند.
– تنبک در فضا سازی برای ملودی جدید ، نقش مهمی ایفا کرده است. و همچنین در ایجاد کنتراست و فضاهای ناهمگون ( زمانی که نوعی بی تفاوتی و یکنواختی بر آن حاکم است اما تنش موجود در نواهای سنتورادامه دارد ).
– در قسمت پایانی ، که ورود به آن با تنبک آغاز میشود ، هشدار ها هنوز ادامه دارند ودر ایجاد حالات چند صدایی نوعی آشفتگی موج میزند.


۲- (روی دوم) تکنوازی سنتور
– صداهایی آرام که موج وار روی هم می لغزند و مانند امواج آب بآرامی پیش می آیند.
– بعد تلاطمی ناگاه : نواهایی سریع و سراسیمه ، تناوبی که در تمامی آهنگ به چشم میخورد : تناوب عصبیت – آرامش ، اماآرامشی که بسیار سریع ، کوتاه وگذراست.
– زمانیکه صداها حالتی ناراحت میابند ، گاه مانند آنست که تمامی رنگها به یکباره به سوی بوم پرتاب شده باشند.
– حالت عصبیت ، با اجرای تکنیک ریز ، ضربات سریع که حالتی از درهمی ئو آشفتگی را ایجاد میکنند ، مالش سیم ، سکوت ، گاه با تکرار طولانی و بی وقفه یک ملودی خاص که یکنواختی و بدنبال آن تاثیر ملال آور روحی را ایجاد میکند ، پدید می آید.
– جایی در آهنگ هست که فقط صدای در هم مالش سیمها و ضربات تک به گوش میرسد ، که میتواند تداعی کننده همهمه جمعیت و تکنولوژی صنعتی باشد. و در جایی دیگر مالش سیم به گونه ای دیگر روح و روان انسان را در معرض تهاجم نشان میدهد.
– قطعه انتهایی شبیه تصویر کسی است که میدود و همچنان میدود تا از این هیاهو بگریزد و به جایی امن پناه ببرد ، اما در نهایت همان جای امن نیز ناامن است. صداهایی آرام و هشدار دهنده که موج وار پیش میایند و ضرباتی سریع و سراسیمه و پرتنش که بدنبال آن فرا میرسند ، واین همان فرم آغازین قطعه است.
در مجموع موسیقی “گاه و بیگاه” برای آن نیست که با گوش دادن به آن آرامش بیابیم ، بلکه برای آنست که همان اند آرامشی را هم که به طریقی یافته ایم ، از دست بدهیم.

میکس و مستر به زبان ساده تحت برنامه کیوبیس (V)

دینامیک در موسیقی های قدیمی بیشتر است و در موسیقی امروز محدودتر. دینامیک کار نهایی عملی است که مهندس مستر انجام می دهد.

ریتم و ترادیسی (XIV)

رایج ترین روش واقع نمای بازنمایی موسیقایی ذخیره سازی مستقیم موج صداست. ساز و کارِ متداول ذخیره-سازی آنالوگْ نوارهای کاست و ضبط های اِل پیْ هستند. فنون متداول ذخیره سازی دیجیتالْ شکل موج را نمونه برداری کرده و سپس بازنمودی از نمونه ها را بر نوار مغناطیسی، در قالب نوریِ آنْ بر سی دی، یا در حافظه ی یک رایانه ذخیره می کند. تمامی این فن آوری ها تغییرات صدا را در یک موجِ فشار صوتی هنگام رسیدن آن به میکروفُن ضبط می کند.

از روزهای گذشته…

نمودی از جهان متن اثر (III)

نمودی از جهان متن اثر (III)

حال بیایید بدون هر گونه «پیش‌زمینه‌ی ذهنی» آنچه را که در (شکل ۱) می‌بینیم با توجه به تعریف‌های [۱] و [۲] «آنالیز» کنیم. نتیجه مشخص است؛ اگر حقیقتاً بدون پیش‌زمینه‌ی ذهنی یا هر چیز دیگر شبیه آن وارد این گود شده باشید تا این لحظه دو قسمت عمده از تعاریفی که گفته شد گرفتارتان کرده است: «هدف اصلی مطالعه با تمرکز بر بررسی ساختار داخلی اثر [است.]» و «معین کردن عناصر ساختاری» و این یعنی نتوانسته‌ایم حتی مرحله‌ی اول را از سر بگذرانیم؛ مواد لازم برای شروع آزمایش فراهم نشده است. در این مرحله شاید کسی بگوید علت این ناکامی آن است که معنای اصطلاحاتی مانند «ساختار داخلی» و «عناصر ساختاری» را نمی‌دانیم.
۴۰ سال حضوربی نظیر  در دنیای راک

۴۰ سال حضوربی نظیر در دنیای راک

مدتی پیش از اینکه در اواخر دهه ۶۰، گروه رولینگ استونز (Rolling Stones) خود را بزرگترین گروه راک اند رول جهان بنامند، زمینه را به بهترین شکل برای این مدعا آماده کرده بودند.
ارسلان کامکار: نوازنده معمولی بودن را دوست ندارم

ارسلان کامکار: نوازنده معمولی بودن را دوست ندارم

اگر بخواهم یک نوازنده معمولی باشم، زیاد بر مذاق من خوشایند نیست! من دوست دارم اگر می خواهم یک ساز را بزنم و یا اینکه یک اثری را بنویسم، بسیار خوب از آب درآید. در همین کنسرت اخیرمان که من سولوی عود نسبتا مشکلی را زدم، ولی خودم زیاد از نوازندگی‌ام در آن کنسرت راضی نبودم و زمانی که از کارم راضی نباشم، رغبتی برای ادامه دادنش هم ندارم.
همگون و ناهمگون (VI)

همگون و ناهمگون (VI)

به این نکته بسیار توجه کردم. ظهر که منزل سید احمد علوی بودیم، هنگام نقش‌خوانی، صدای اذان از مسجد محل بلند شد؛ هماهنگی عجیبی بین لحن و مُد، هر دو، وجود داشت و هر دو در «پرده سه‌گاه» می‌خواندند. وقتی از خانه سید احمد به طرف خانه خانم فاطمه پوینده راه افتادیم، نت تُنیک گام را در ذهنم حفظ کردم. به محض رسیدن به خانه خانم پوینده بعد از احوال‌پرسی خواهش کردم که همان لحظه بخواند. او شروع به خواندن کرد و جالب بود که ایشان هم در سه‌گاه و همان تنالیته می‌خواند. در پایان پرسیدم: خانم پوینده! مسجد به خانه شما نزدیک است؟ جواب داد: بله! پرسیدم صدای اذان را امروز ظهر شنیده‌ای؟ گفت: بله…».
نی و قابلیت های آن (VIII)

نی و قابلیت های آن (VIII)

در قسمت های قبل به معرفی مختصر نی و تاریخچۀ آن و معرفی ساز های همخانوادۀ نی در موسیقی بومی و محلی مناطق مختلف ایران پرداختیم. در این قسمت به معرفی انواع نی و تفاوت ها و شباهت های آنها می پردازیم.
نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

نگاهی به موسیقی رمانتیک، پیانو

قرن نوزدهم قرن پیشرفت در موسیقی پیانو بود. بخصوص که پیانو از لحاظ تکنولوژی ساخت پیشرفت کرده بود و از صدایی غنی و وسعت صوتی گسترده تری برخوردار شده بود.
خرید گیتار (II)

خرید گیتار (II)

از سوی دیگر بسیاری از گیتارهای مارک دار که با نام سازنده ای اسپانیایی عرضه میشود و دارای لیبل از کارخانه مشهوری نیز میباشند نیز، استاندارد لازم را ندارند چرا که در حال حاضر بازار گیتار ایران اشباع شده است از سازهای تقلبی که با نام اصلی بفروش میرسد. بسیاری از سازهای چینی با تغییر لیبل داخلی (برچسب داخل گیتار) و تعویض آن با یک لیبل از یک مارک مشهور گیتار در بازار به فروش میرسد و مسلما به هیچ عنوان تشخصیص این مورد از سوی کسی که آشنایی با این ساز ندارد ممکن نیست و حتی بسیاری از اساتید نیز از تشخیص آن عاجز میمانند.
انیو موریکونه – ۱

انیو موریکونه – ۱

در سال ۱۹۶۴، همکاری مشهور او با سرجیو لئونه و برناردو برتولوچی (Bernardo Bertolucci) آغاز شد. او برای لئونه موسیقی “به خاطر یک مشت دلار” را ساخت که با تعدادی وسترن دیگر ادامه پیدا کرد. در سال ۱۹۶۸ او بیشتر به آهنگسازی فیلم پرداخت و در یک سال، بیست موسیقی متن ساخت.
مروری بر کتاب «مبانی عودنوازی»؛ تألیف حمید خوانساری

مروری بر کتاب «مبانی عودنوازی»؛ تألیف حمید خوانساری

در مقایسه با تجربه‌های معدودِ پیشین در تدوینِ کتاب آموزشی عود در ایران، این کتاب، داده‌های بیشتری در اختیار هنرجو قرار می‌دهد. مقاله‌ی پرمغز و نسبتاً مفصلی از نرگس ذاکرجعفری درباره‌ی پیشینه‌ی عود نیز در ابتدای کتاب گنجانده شده‌است. با اینحال با توجه به فقر منابع استاندارد فارسی در خصوص نوازندگی عود، تبیین و تشریح بیشتری به برخی درس‌ها می‌تواند افزوده‌شود؛ مثلاً در موضوع مهم پوزیسیون‌ها (انواع، جابه‌جایی و انتقال‌شان)
فخرالدینی: پشتوانه موسیقی ما دانشمندان بزرگ هستند

فخرالدینی: پشتوانه موسیقی ما دانشمندان بزرگ هستند

به طور کلی گلسرخی مرد بسیار خوبی بود. یادم هست که وقتی یک روز حقوق ما دیر شده بود به اتاقشان رفتیم و با دوستانمان نشسته بودیم و اعتراض می‌کردیم. ایشان در صندوق خودشان را باز کردند و به ما پول دادند و گفتند که هر وقت حقوقتان را گرفتید بیارید و به من بدهید و به این راحتی مشکل ما را حل کرد!