لئوش یاناچک (II)

لئوش یاناچک (1854-1928)
لئوش یاناچک (1854-1928)
وی با سبک نئو رومانتیسیزم کرن مخالف بود و کلاسهای جوزف داشز (Joseph Dachs) را نیز ترک کرد زیرا تکنیک پیانو نوازی او را نمی پسندید. وی قطعه سونات ویلن خود را در رقابت کنسرواتوآر وین شرکت داد اما داوران آنرا به دلیل آنکه “بسیار آکادمیک” یافتند رد کردند. وی کنسرواتوآر را علی رغم گزارش بسیار خوبی که فرنتس کرن درباره او نوشته بود، نیمه کاره و نا امیدانه رها کرد. در بازگشت به برنو در ۳۱ ژوئیه ۱۸۸۱ با یکی از شاگردان جوانش ازدواج کرد.

یاناچک به عنوان مدیر مدرسه ارگ برنو انتخاب شد و تا سال ۱۹۱۹ این سمت را عهده دار بود تا آنکه این مدرسه به کنسرواتوآر برنو تبدیل شد. در دهه ۱۸۸۰ به آهنگسازی به طور منظم تر پرداخت. در میان دیگر آثارش، اولین اپرای او “سارکا” ۱۸۸۷-۸ و “آواز کر برای ۴ صدای مردانه” ۱۸۸۶ بود که آنرا به دئورژاک تقدیم نمود.

در همین سالها به جمع آوری موسیقی، آوازها و رقص فولکلور پرداخت. در ماههای اولیه ۱۸۸۷ اپرای کمدی “دامادها” را که توسط آهنگساز چک کارل کوارویچ (Karel Kovařovic) ساخته شده بود به شدت انتقاد کرد: “چه ملودی در ذهن شما بود؟ چه فرمی؟ آیا یک اپرای نمایشی است؟ نه این طور نیست، من بر روی پوستر این اپرا خواهم نوشت؛ اجرایی کمدی به همراه موسیقی، از آنجایی که موسیقی و اشعار اپرا هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند.” این نقد خشم بسیاری را برانگیخت و در حرفه وی مشکل ساز شد. آنطور که کوارویچ به عنوان مدیر تئاتر ملی پراگ، از روی سن بردن اپرای “دختر ناتنی او” امتناع ورزید.

از اوایل ۱۸۹۰ یاناچک با استفاده از آوازها و رقصهای فولکلور در قطعات ارکستر و پیانو، موج موسیقی فولکلور موراویایی و اسلاوی را آغاز نمود. بسیاری از تحقیقات و نوشته های وی در این زمینه در سالهای ۱۸۹۹ تا ۱۹۰۱ به چاپ رسید، اگرچه علاقه وی به موسیقی فولکلور ابدی بود.

audio file بشنوید قسمتی از “Nursery Rhymes” را ساخته یاناچک

وی درباره نئو کلاسیک آلمانی و به خصوص آثار واگنر نقدهای بسیاری نوشت. مرگ فرزند دومش در سال ۱۸۹۰ ساخت اپرای “آغاز عشق” ۱۸۹۱ و موسیقی و آواز آماروس ۱۸۹۷ را در پی داشت.

در اولین دهه قرن بیستم یاناچک قطعه های برای کر شامل “پدر ما” ۱۹۰۱، “ساختن” (Constitutes) در سال ۱۹۰۳ و “سلام مریم مقدس” ۱۹۰۴ را ساخت. در سال ۱۹۰۱ اولین قسمت قطعه پیانوی وی “در امتداد جاده ای انبوه” (On an Overgrown Path) به چاپ رسید و به تدریج به یکی از محبوب ترین آثارش بدل شد که بارها نیز به اجرا درآمد.

audio file بشنوید قسمتی از “سیمفونیتا” را ساخته یاناچک

در سال ۱۹۰۲ یاناچک دوبار به روسیه سفر کرد. بار اول دخترش اولگا را با خود به آنجا برد. اولگا در روسیه برای تحصیل ماند. سه ماه بعد یاناچک و همسرش به روسیه بازگشتند زیرا اولگا بسیار بیمار بود. آنان او را به برنو بازگرداندند اما سلامتی وی وخیم تر می شد. یاناچک رنج و اندوه خود از بیماری فرزندش را در اپرای جدیدی به نام “دختر ناتنی او” بیان نمود. زمانی که اولگا در آن سال از دنیا رفت یاناچک “دختر ناتنی او” را به یاد وی تقدیم نمود. این اپرا برای اولین بار در سال ۱۹۰۴ در برنو اجرا شد. یاناچک درخواست نمود این اپرا در پراگ اجرا شود اما تا ۱۲ سال بعد درخواست وی پذیرفته نشد.

audio file بشنوید قسمتی از “Pohadka” برای ویلنسل و پیانو را ساخته یاناچک

یاناچک از غم و اندوه و نا امیدی به شهر لوچاکویچ (Luhačovice) پناه برد جایی که با کامیلا اوروالکوا آشنا شد و رابط عاشقانه آنان، اپرای بعدی یانچک را به نام “سرنوشت” دربرداشت. در سال ۱۹۰۵ یاناچک در تظاهرات به نشانه حمایت از دانشگاه چک در برنو شرکت کرد که در آنجا کشته شدن وحشیانه فرانتیشک پاولیک خبرنگار جوان به وسیله پلیس، الهام بخش وی در ساخت سونات پیانو شد. این واقعه وی را به تشکیل مرکزی ضد آلمانی و ضد اتریشی در روسیه هدایت نمود که در سال ۱۹۱۵ توسط پلیس اتریش از بین رفت.

یک دیدگاه

  • violin
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۸۹ در ۱۱:۵۵ ب.ظ

    lotfan kolle ahang ro bara dl bezarid dar kol khob bud tnx

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آیین رونمایی و کنسرت آلبوم آوای ایران

آیین رونمایی آلبوم آوای ایران (محلی‌ها)، به آهنگسازی «شریف لطفی» در روز جمعه، ۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۸، ساعت ۱۶ الی ۱۸، در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد. اثر حاضر به همراه پارتیتورِ قطعات ضبط شده، به همّت «انجمن فیلارمونیک ایران» طبع شده‌است.

مروری بر آلبوم «ایران زمین»

سوال این است که آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ و جواب این که حتا اگر هم نتوان، حداقل می‌شود با برانگیختن و آزاد گذاشتن، آدم‌های صاحب خلاقیت را تشویق به استفاده از آن کرد و پروراند. آنچه هشت آهنگساز نوجوان آلبوم ایران‌زمین و مدیر هوشیار «پروژه‌ی آهنگسازان جوان»، امیرمهیار تفرشی پور، به اعتبار موسیقی‌شان به صحنه‌ی امروزین موسیقی ما می‌آورند دقیقا پاسخی است که دیدیم.

از روزهای گذشته…

جادوی نام زیبا (III)

جادوی نام زیبا (III)

پوئم سمفونی مولانا بر شعرهایی از شاعر بزرگ پارسی‌گوی بنا شده است. به غیر از کنار هم نشستن اشعار-موسیقی و تا حدود زیادی روند قطعه که تحت تاثیر کامل وزن شعر قرار گرفته است، کمتر رابطه‌ای میان شعر و موسیقی دیده می‌شود. این گونه تبعیت موسیقی از وزن شعری در موسیقی ایرانی بسیار مرسوم است به همین دلیل است که در نگاه اول تنها تفاوت اصلی چنین قطعه‌ای با یک اثر معمول با کلام حتا در حوزه‌ی موسیقی کلاسیک ایران، احتمالا تنها در استفاده از ابزار سمفونیک به عنوان بخش سازی است.
لطفاً طرحی نو دراندازید!

لطفاً طرحی نو دراندازید!

اساساً وجود هنرمندانی همچون “مهیار علیزاده” در فضای آهنگسازی ایران، اتفاقی مبارک و خجسته است. تسلط او بر موسیقی ارکسترال غربی و نگاه نوگرایانه اش به موسیقی ایرانی و تلفیق این دو، هم موجب آشتی مخاطبین (به شکل خاص نسل جوان) با موسیقی خوب و غیرسطحی شده و هم اینکه توانسته سهمی هر چند اندک، در پوشانیدن جامه ای نو بر تن موسیقی ملی ایران داشته باشد.
از کافه تا رودکی (I)

از کافه تا رودکی (I)

موسیقی سفره خانه ای موضوع مهجوری است که تا کنون کمتر پژوهشگری نگاهش را به آن معطوف کرده است. در نوشتار پیش رو علل شکل گیری اجراهای شبانه ی موسوم به موسیقی سفره خانه ای، دلایل حضور خوانندگان و نوازندگان مطرح موسیقی کلاسیک، ردیف-دستگاهی و مردمی ایران در سفره خانه ها، اقتصاد موسیقی سفره خانه ای، نقش و نگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این نوع از موسیقی که بدون حمایت های آنها بصورت کاملا منظم به حیات خود ادامه می دهد، مورد بررسی قرار گرفته است.
گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (IX)

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (IX)

در گفتمان علمی و غیر عامیانه قبل از شروع هر رساله ای اول از آنچه تا به حال رفته و فکر شده و نوشته شده و وضعیت دقیق پیشرفت در مقطع زمانی نوشتن آن رساله گزارش داده می شود، تا روشن شود که نوشته جدید تا چه اندازه به وضعیت موجود چیزی اضافه یا تغییری پیشنهاد می کند؛ از سوی دیگر مؤلفین در مقدمه مدعی هستند که: «تئورهایی که در قرن حاضر برای موسیقی ایرانی نوشته شده اند بیشتر به مبانی نظری موسیقی اروپایی توجه کرده اند تا به پیشینه طولانی مباحث نظری در موسیقی ایرانی – عربی- ترکی» از این رو مؤلفان «احساس ضرورت» نموده اند به تالیف «یک تئوری موسیقی ایرانی… که از دل همین موسیقی برآمده باشد.»
بیانیه دبیر ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

بیانیه دبیر ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

ششمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت با تفاوتی اساسی نسبت به دوره های گذشته روبرو بود، آن هم اینکه، نام جشنواره تغییری اساسی یافت و ضمن تاکید بر نوشته های موسیقی، نام وبلاگ از عنوان جشنواره به کلی حذف گردید. با اینکه در این شش دوره تلاش کردیم با تشویق به وبلاگ نویسی و نشان دادن اهمیت های آن، مشوق فعالین در این عرصه باشیم، نتوانستیم در مقابلِ سونامیِ جهانگیرِ مرگِ وبلاگ ها و فرهنگ وبلاگ نویسی، توفیقی داشته باشیم. امروز تقریبا بر چهره تمام وبلاگ هایی که فعال و مشهور بودند، گرد فراموشی و خاموشی نشسته است و وبلاگ نویسان شان نیز در فضاهای تاریک اپلیکیشن های پیام‌رسان موبایلی، گم شده اند. این جشنواره با تغییر عنوان خود ناگزیر از بازگفتن این واقعیت تلخ بود.
جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (V)

جایگاه «گوشه» در موسیقی کلاسیک ایرانی (V)

همه ی گوشه های ردیف قابلیت بداهه نوازی ندارند. بعضی گوشه های ریتمیک مانند رنگ ها در حقیقت یک قطعه ی ثابت هستند که معمولن اجرای آنها همیشه یکسان است و تغییر در نوع اجرای آنها تنها محدود به کم و زیاد کردن تکنیک هایی می شود که ملودی را دگرگون نکند (مثلن اجرای دوبل نت به جای تک نت،‌ اجرا در اکتاوی بم تر یا زیرتر یا اجرای یک پاساژ در بین دو ملودی).
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

«محمود توسلیان» نظر مدرس را درباره‌ی «سرگذشت موسیقی ایران» نوشته‌ی «روح‌الله خالقی» جویا شد. وی گفت موضوع این کتاب بیشتر موسیقی‌دانان هستند تا خود موسیقی و چنان که خود خالقی نیز به آن اشاره می‌کند به گونه‌ای داستان مانند نوشته شده تا مردم را جلب خود کند. بنابراین ضمن ارزش بسیار زیاد آن از جهت مکتوب کردن بخشی از تاریخ ما که می‌توانست به سادگی از دست برود، با تاریخ موسیقی به مفهومی که اینجا گفته شد، تفاوت‌هایی دارد.
انتخاب ساز- قسمت اول

انتخاب ساز- قسمت اول

فراگرفتن هنر نوازندگی با انتخاب نوع ساز آغاز می گردد و اگر این انتخاب در دوران کودکی اتفاق افتد، ساز از اولین خاطرات نوازنده می گردد و در پایان نیز، یاد گار بجای مانده از نوازنده، ساز و اجراهای های اوست.
هنر شنیدن (I)

هنر شنیدن (I)

هر حسی آنګاه که مستقل به کار ګرفته شود، دریچه ای است برای دست یابی به عرصه خیال و میدانی برای تجربه خلاق ذهنی. هرچه بر تعداد حس ها در قلمرو و ارتباط با اثر افزوده می شود از دامنه پرسش آفرینی نسبت به پدیدار بویژه در عرصه ارتباط به اثر هنری کاسته می شود. نمونه های زیادی می توان عرضه کرد.
اصول نوازندگی ویولن (X)

اصول نوازندگی ویولن (X)

ایجاد ارتباط و پیوستگی صوتی میان دو نت در پوزیسیون های مبدا و مقصد هنگامی که همراه با تغییر پوزیسیون دست چپ و ناشی از جابجایی طولی “دو شماره انگشت” متفاوت بر روی گریف می باشد را “پورتامنتو” می نامند. پورتامنتو می تواند بر روی یک و یا دو سیم مجاور صورت گیرد و دست نیز می تواند بصورت بالا رونده و یا پایین رونده بر روی گریف جابجا گردد.