جشنواره موسیقی آهنگسازان معاصر ایران


فرهنگسرای نیاوران در تهران، در شب های پانزدهم، شانزدهم و هفدهم اردیبهشت، میزبان کوارتت زهی آنی از کشور ارمنستان برای اجرای کارهای آهنگسازان معاصر ایران بود.





این برنامه به همت کیاوش صاحب نسق (آهنگساز ایرانی مقیم اتریش) ترتیب یافته بود و در آن کوشش شده بود تا حد امکان آثار آهنگسازان ایرانی که در قالب کوارتت زهی نوشته شده بود گردآوری و اجرا شود.





در این برنامه آثاری با گرایش های مختلف از آهنگسازانی از سه نسل گوناگون در کنار هم قرار گرفته بودند :



هرمز فرهت، یکی از مطرح ترین موسیقی شناسان ایرانی در جهان که در آهنگسازی نیز صاحب آثار گوناگون مجلسی، ارکستری و آوازی است. وی سال ها رییس و استاد بخش موسیقی دانشگاه دوبلین در ایرلند بوده است.
علیرضا مشایخی، از موثرترین چهره ها برای شناساندن موسیقی مدرن به ایرانیان که بنیانگذاری ارکستر موسیقی نو در تهران از جمله اقدامات او در این راستاست و آثار متنوع و پرشمار او بارها در درون و برون مرز به اجرا درآمده است.
لوریس چکنوریان، رهبر ارکستر و آهنگساز ارمنی-ایرانی که در گذشته، چندی رهبری ارکستر اپرای تهران را عهده دار بوده و در کشورهای مختلف برنامه هایی را اجرا کرده است. آثاری از او بوسیله کمپانی های معتبر موسیقی همچون RCA منتشر شده است. وی در سال های اخیر با برنامه هایی بر اساس ادبیات کلاسیک پارسی، در سرگرم کردن مردم تهران نقش مهمی داشته است.
مهران روحانی، آهنگسازی که چند سال پیش واریاسیون های پیانویی او بر روی آهنگ های ابوالحسن صبا در ایران منتشر شد. ولی نظر به گرایش های مذهبی اش چندان مجال فعالیت نمی یابد.
شاهین فرهت، استاد دانشگاه تهران که آثار سمفونیک متعددی با الهام ردیف موسیقی ایرانی آفریده و بخشی از آنها همچون راپسودی ایرانی، سوییت ایرانی و … با ارکستر سمفونیک تهران و به رهبری فریدون ناصری ضبط و منتشر شده است.
رضا والی، آهنگساز موفق ایرانی ساکن آمریکا که اکنون استاد دانشگاه پیتسبورگ است. آثار وی که بیشتر با بر اساس موسیقی محلی ایران آفریده شده است در کشورهای مختلف با ارکسترهای معتبری اجرا شده که در سال گذشته بخشی از آنها با ارکستر مدرن بوستون و به وسیله کمپانی ناکسوس انتشار یافت.
بهزاد رنجبران، استاد دانشکده جولیارد نیویورک (از معتبرترین مراکز موسیقی جهان) که پوئم سمفونیک هایش با الهام از داستان های شاهنامه در سال گذشته با ارکستر سمفونیک لندن ضبط و در آمریکا منتشر شد. هنرمندانی چون جوشا بل (ویلن) و رنه فلمینگ (سوپرانو) از جمله اجراکنندگان آثار وی در اروپا و آمریکا بوده اند.
رامین حیدربیگی، آهنگساز ساکن آمریکا که در نیویورک فعال است و در سال ۱۳۷۹ ارکستر مجلسی باربد را در این شهر پایه گذاری کرده است.
امیر مهیار تفرشی پور، برنده جایزه نخست دوسالانه آهنگسازی موسیقی نو در دانشگاه تهران که در سال گذشته اثری از وی با نام فانتزی ایرانی توسط شاند ویلیامز (نوازنده چنگ ارکستر سمفونیک بی بی سی) در فرهنگسرای نیاوران به اجرا درآمد.
علی گرجی، از هنرجویان علیرضا مشایخی که اکنون در آلمان به تحصیل در رشته آهنگسازی مشغول است.
کیاوش صاحب نسق، برگزار کننده این برنامه، که تا کنون سه سی دی از آثار او در تهران انتشار یافته و به تازگی دکترای موسیقی خود را از دانشگاه موسیقی گراتس دریافت کرده است. وی برنامه ای به همین شکل را در مقیاسی کوچکتر در سال ۱۳۸۱ در شهر گراتس ترتیب داد.
صاحب نسق برای برنامه اخیر با توجه به مشکلات تمرین و آماده ساختن گروه های ایرانی، خیال خود را راحت کرده و به یک کوارتت ارمنی که طبیعتاً لوریس چکنوریان مقدمات حضور آنان در تهران را فراهم آورده متوسل شده است. اگر گوشمان را از بابت چند نت خارج از سوی نوارنده ویلنسل ببندیم می توان گفت اجرای این کوارتت برای آهنگسازان حاضر در برنامه قابل پذیرش بود و امید است نوازندگان ما نیز در آینده با تغییر رویه در رفتار و کردار خود، زمینه اجرای آثار ایرانی را با نوازندگان ایرانی فراهم آوردند تا نه تنها به ندرت مشکلی برای برقراری پیوند میان نوازندگان و محتوای آثار پیش آید بلکه عواید مالی حاصل از اجرا نیز در داخل کشور و برای نوازندگان خودمان صرف شود.

به جز آهنگسازانی که در این برنامه کارهایشان به اجرا درآمد، حسین ناصحی، پرویز منصوری، هوشنگ استوار و … نیز دارای کوارتت زهی هستند ولی یا آثارشان در درسترس نبود یا خود همکاری نکردند.

فرهنگسرای نیاوران در صدد بوده است تا نه تنها این برنامه استثنایی را به صورت سی دی منتشر سازد بلکه پارتیتور آثار اجرا شده را نیز به صورت کتاب به چاپ برساند. امید است هر دو مهم به زودی عملی شود و اقدام ارزشمند دیگری به فعالیت های بخش موسیقی فرهنگسرای نیاوران که به حق مجری جدی ترین برنامه ها در پایتخت بوده افزوده گردد.

تالار دویست و پنجاه نفرهء فرهنگسرای نیاوران در اجراهای پنجشنبه و جمعه تقریبا پر بود و در شنبه شب حدود یک سوم از گنجایش آن پر شده بود. با این وصف و با نهایت خوش بینی می توان گفت که حدود ۶۰۰ نفر از مردم شهر ده میلیونی ما شنونده این برنامه بوده اند. هر چند شاید می شد با تبلیغات بهتر، شنوندگان بیشتری را به نیاوران برای این برنامه به یادماندنی کشاند.


درباره «سرزمین کلاغ‌های مهاجر»

مؤسسه فرهنگی هنری «آوای ماد» آلبوم «سرزمین کلاغ‌های مهاجر» به آهنگسازی مزدک کوهستانی را روانه بازار موسیقی کرده است. این آلبوم شامل هفت قطعه برای ویولن و ارکستر زهی است که با تفکرات موسیقایی قرن بیستمی و با رگه‌هایی از موسیقی ایرانی هرچند نهفته در لایه‌های موسیقی پلی‌تنال و بعضاً آتنال موسیقی غربی تصنیف شده‌اند. به گفته مزدک کوهستانی او در این آلبوم تلاش داشته که از آنچه موسیقی مدرن گفته می‌شود فاصله بگیرد. بابک کوهستانی در نقش سولیست این اثر حضور داشته است.

درخشش مژگان چاهیان، در چهل و چهارمین فستیوال بین المللی هنر ایتالیا

مژگان چاهیان به عنوان آهنگساز و نماینده ایران در این فستیوال برگزیده و دعوت به آهنگسازی شد و اثر جدیدش در فستیوال بین المللی هنر ایتالیا اجرا خواهد شد. تعامل بین هنرمندان بین المللی و استعدادهای جوان در آهنگسازی از جمله اهداف این فستیوال است.

از روزهای گذشته…

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VIII)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (VIII)

مقایسه‌ی روش‌ها بر حسب سبک نوازندگی نشان می‌دهد که سبک عودنوازی، مبین روش‌هایی است که نوازندگان پس از گذراندن آموزش‌های اصلی در پیش می‌گیرند. ممکن است چنین به نظر برسد که در روش تارگان، پس از آموزش اصلی، هدف، رسیدن به ویرتوئوزیته است. اگرچه تارگان نوازنده‌ی بسیار خوبی ا‌ست، به سبب تحصیل موسیقی غربی، سبک او فاقد سنت‌گرایی‌ ا‌ست که این امر بسیار طبیعی ا‌ست. بازتاب ذوق و قریحه‌ی تارگان در شیوه‌اش مشخص است، اما به نظر می‌رسد که روح مقام‌ها کاستی‌هایی‌ دارند و روش خاص تارگان، برای نوازندگان سنتی عود، مناسب نیست. اما این روش برای اجراهای تکنوازی بسیار مناسب است. تارگان در اجراهای گروهی شرکت نمی‌کرد و از مقام‌های سنتی مانند صبا و هُزام نیز بهره نمی‌برد (Yildiz,2005:42).
به دنبال نگاه (II)

به دنبال نگاه (II)

روند رو به رشد شهر نشینی؛ تغییر الگوهای زندگی بشر که در طول این قرن بیش از هر دوره‌ی دیگری در طول تاریخ بود، باعث شد که پدیده‌ی مرگ فرهنگ‌های خرد رخ بنماید. این موضوع به حدی جدی و حیاتی بود که گاه فقط فاصله‌ی چند سال کافی بود تا آخرین بازماندگان یک فرهنگ از دنیا بروند و همه‌ی دانسته‌های خویش را نیز با خود ببرند، بی آن‌ که کسی را یارای دسترسی به آنان باشد. تولد، تحول و مرگ فرهنگ‌ها و مفاهیم فرهنگی همواره در طول تاریخ وجود داشته، و به نظر نمی‌رسد که کسی (جز در دوره‌ی اخیر) نگران این موضوع بوده باشد.
کنی جی، معرف جهانی ساکسیفون سوپرانو

کنی جی، معرف جهانی ساکسیفون سوپرانو

Kenneth Gorelick ( متولد ۵ جون ۱۹۵۶)، که با اسم صحنه خود،Kenny G ، شناخته شده تر است، یک نوازنده ساکسیفون آمریکاییست که آلبوم چهارمش ، Duotone ، در سال ۱۹۸۶ برای او موفقیت چشم گیری به ارمغان آورد.
کارن کارپنتر، پیشگام درام نوازی زنان

کارن کارپنتر، پیشگام درام نوازی زنان

کارن آنه کارپنتر (Karen Anne Carpenter) یک خواننده و درامر آمریکایی بود. او و برادرش، ریچارد، یک گروه موسیقی دو نفره تشکیل دادند به نام کارپنترها (The Carpenters). در سالهای اخیر، هنرمندانی مثل مدونا (Madonna)، شانیا تواین (Shania Twain)، و کی.دی.لنگ (K.D. Lang) در میان دیگران از او به عنوان یک موزیسین تاثیرگذار نام برده اند. “اگر من یک کارپنتر بودم” یک آلبوم تکریم کارپنترهاست که چندین گروه راک آلترنیتیو (alternative rock) بر روی صداهای موسیقی های اجرا شده توسط ریچارد و کارن کارپنتر موسیقی نواخته اند.( یکی از تحسین برانگیز ترین ترانه های این آلبوم آهنگ “Superstar” است که Sonic Youth آنرا بازنوازی کرده است.)
بیست سال تحول موسیقی در ایران (I)

بیست سال تحول موسیقی در ایران (I)

درآمد: پس از انتشار دو مقاله با عنوان حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹، با توجه به استقبال دوستان و نیز فقدان مراجع مقبول آکادمیک و قابل استناد، بر آن شدم تا این موضوع را بیشتر مورد توجه قرار داده و به صورت مجموعه مقالات مستقلی از سایر نویسندگان و صاحب نظران منتشر نمایم. از این رو، هنرمند گرامی، جناب آقای دکتر کامبیز روشن روان که خود آثار موسیقایی بسیاری را در دوره مورد بحث آفریده و پژوهش های بسیاری را پیرامون مسأله ی رشد و گسترش موسیقی در ایران به انجام رسانده است، دعوت ما را اجابت نموده و مقاله ی حاضر را به زبان انگلیسی و با عنوان (Twenty Years of Developments in Persian Music) که برای نخستین بار در کنفرانس IEEE ارائه گردید، برای ترجمه در اختیار راقم این سطور قرار دادند. با تشکر از ایشان، مقاله ی حاضر را در چندین بخش تقدیم خواهم نمود. کیوان یحیی
گفتگو با جیمز دپریست (II)

گفتگو با جیمز دپریست (II)

جواب دادن به این سئوال بسیار مشکل است. اولین سمفونی باربر (Barber) در سال ۱۹۳۶ آهنگسازی شد، در حدود هجده دقیقه، یک شاهکار است. به طور کل آثاری از شوستاکوویچ، بنجامین بریتن (Benjamin Britten)، الیوت کارتر (Elliot Carter)، آرون کپلند (Aaron Copland)، لئونارد برنستین به عنوان شاهکارهای موسیقی می توان نام برد، اما این آثار آنقدر تازه و معاصر هستند که باید به اندازه فاصله خورشید، زمانشان بگذرد تا بتوان درباره جاودانه و شاهکار بودن آنها قضاوت کرد.
نوشتن همراهی برای یک ملودی (II)

نوشتن همراهی برای یک ملودی (II)

در دو نوشته قبل راجع به نحوه همراهی پیانو (یا گیتار و …) با یک ملودی نوشتیم و توضیح دادیم که چگونه بهتر است در موسیقی Jazz، در لحظاتی که شنونده انتظار شنیدن آنرا ندارد، اقدام به اجرای آکورد ها نماییم.
حفظ  قطعه برای اجرا

حفظ قطعه برای اجرا

همواره دیده شده است، نوازنده ای که قطعه مورد اجراء را به حافظه سپرده و سپس می نوازد از توانایی بیشتری در اجرای تکنیکی و همچنین بیان احساسات برخوردار است.
موسیقی ایرانی برای گیتار کلاسیک (I)

موسیقی ایرانی برای گیتار کلاسیک (I)

توجه به سنت و آنچه که حافظه‌ی جمعی یک گروه آن را آشنا می‌پندارد ارزشش نه فقط در حفظ میراث گذشته، بلکه در انسجام جمعی و همگام با آینده‌ْ زیستن است. سنت نه چیزی محاط در گذشته، بلکه همه‌ی زیست ما از گذشته تا آینده را در بر دارد و گریزی از آن نیست. حذف‌ها و تغییرات در فرهنگ جمعی در طول تاریخ نشانگر بالندگی است و همین فرهنگ‌مداری است که قوام‌بخش معنای حیات جمعی است. بی‌شک یکی از خصوصیات زیستی مهم در روزگار ما، چندگانگی فرهنگی است که بهتر است به‌جای انکار یا نادیده‌گرفتن آن، به شیوه‌های مواجهه و همزیستی با آن بیندیشیم.
تاثیر موسیقی درخلاقیت کودکان (I)

تاثیر موسیقی درخلاقیت کودکان (I)

درباره تاثیر موسیقی در خلقیات کودکان، پژوهش های متعددی در اقصی نقاط جهان صورت گرفته است که متاسفانه این پژوهش ها کمتر در ایران مورد توجه قرار گرفته است. اکثر کودکان از همان آغاز زندگی با لالایی مادرانشان با موسیقی آشنا می‌شود و به صورت ناخودآگاه این آوا در ذهنشان تاثیر می‌گذارد؛ کودک تمایل به آهنگ‌ها و ریتم‌ها نشان می‌دهد و از آنها تاثیر می‌پذیرد. در خارج از این فضا، موسیقی مناسب در کودکستان‌ها محیط جذابی را برای کودکان به ارمغان می‌آورد.