جشنواره موسیقی آهنگسازان معاصر ایران


فرهنگسرای نیاوران در تهران، در شب های پانزدهم، شانزدهم و هفدهم اردیبهشت، میزبان کوارتت زهی آنی از کشور ارمنستان برای اجرای کارهای آهنگسازان معاصر ایران بود.





این برنامه به همت کیاوش صاحب نسق (آهنگساز ایرانی مقیم اتریش) ترتیب یافته بود و در آن کوشش شده بود تا حد امکان آثار آهنگسازان ایرانی که در قالب کوارتت زهی نوشته شده بود گردآوری و اجرا شود.





در این برنامه آثاری با گرایش های مختلف از آهنگسازانی از سه نسل گوناگون در کنار هم قرار گرفته بودند :



هرمز فرهت، یکی از مطرح ترین موسیقی شناسان ایرانی در جهان که در آهنگسازی نیز صاحب آثار گوناگون مجلسی، ارکستری و آوازی است. وی سال ها رییس و استاد بخش موسیقی دانشگاه دوبلین در ایرلند بوده است.
علیرضا مشایخی، از موثرترین چهره ها برای شناساندن موسیقی مدرن به ایرانیان که بنیانگذاری ارکستر موسیقی نو در تهران از جمله اقدامات او در این راستاست و آثار متنوع و پرشمار او بارها در درون و برون مرز به اجرا درآمده است.
لوریس چکنوریان، رهبر ارکستر و آهنگساز ارمنی-ایرانی که در گذشته، چندی رهبری ارکستر اپرای تهران را عهده دار بوده و در کشورهای مختلف برنامه هایی را اجرا کرده است. آثاری از او بوسیله کمپانی های معتبر موسیقی همچون RCA منتشر شده است. وی در سال های اخیر با برنامه هایی بر اساس ادبیات کلاسیک پارسی، در سرگرم کردن مردم تهران نقش مهمی داشته است.
مهران روحانی، آهنگسازی که چند سال پیش واریاسیون های پیانویی او بر روی آهنگ های ابوالحسن صبا در ایران منتشر شد. ولی نظر به گرایش های مذهبی اش چندان مجال فعالیت نمی یابد.
شاهین فرهت، استاد دانشگاه تهران که آثار سمفونیک متعددی با الهام ردیف موسیقی ایرانی آفریده و بخشی از آنها همچون راپسودی ایرانی، سوییت ایرانی و … با ارکستر سمفونیک تهران و به رهبری فریدون ناصری ضبط و منتشر شده است.
رضا والی، آهنگساز موفق ایرانی ساکن آمریکا که اکنون استاد دانشگاه پیتسبورگ است. آثار وی که بیشتر با بر اساس موسیقی محلی ایران آفریده شده است در کشورهای مختلف با ارکسترهای معتبری اجرا شده که در سال گذشته بخشی از آنها با ارکستر مدرن بوستون و به وسیله کمپانی ناکسوس انتشار یافت.
بهزاد رنجبران، استاد دانشکده جولیارد نیویورک (از معتبرترین مراکز موسیقی جهان) که پوئم سمفونیک هایش با الهام از داستان های شاهنامه در سال گذشته با ارکستر سمفونیک لندن ضبط و در آمریکا منتشر شد. هنرمندانی چون جوشا بل (ویلن) و رنه فلمینگ (سوپرانو) از جمله اجراکنندگان آثار وی در اروپا و آمریکا بوده اند.
رامین حیدربیگی، آهنگساز ساکن آمریکا که در نیویورک فعال است و در سال ۱۳۷۹ ارکستر مجلسی باربد را در این شهر پایه گذاری کرده است.
امیر مهیار تفرشی پور، برنده جایزه نخست دوسالانه آهنگسازی موسیقی نو در دانشگاه تهران که در سال گذشته اثری از وی با نام فانتزی ایرانی توسط شاند ویلیامز (نوازنده چنگ ارکستر سمفونیک بی بی سی) در فرهنگسرای نیاوران به اجرا درآمد.
علی گرجی، از هنرجویان علیرضا مشایخی که اکنون در آلمان به تحصیل در رشته آهنگسازی مشغول است.
کیاوش صاحب نسق، برگزار کننده این برنامه، که تا کنون سه سی دی از آثار او در تهران انتشار یافته و به تازگی دکترای موسیقی خود را از دانشگاه موسیقی گراتس دریافت کرده است. وی برنامه ای به همین شکل را در مقیاسی کوچکتر در سال ۱۳۸۱ در شهر گراتس ترتیب داد.
صاحب نسق برای برنامه اخیر با توجه به مشکلات تمرین و آماده ساختن گروه های ایرانی، خیال خود را راحت کرده و به یک کوارتت ارمنی که طبیعتاً لوریس چکنوریان مقدمات حضور آنان در تهران را فراهم آورده متوسل شده است. اگر گوشمان را از بابت چند نت خارج از سوی نوارنده ویلنسل ببندیم می توان گفت اجرای این کوارتت برای آهنگسازان حاضر در برنامه قابل پذیرش بود و امید است نوازندگان ما نیز در آینده با تغییر رویه در رفتار و کردار خود، زمینه اجرای آثار ایرانی را با نوازندگان ایرانی فراهم آوردند تا نه تنها به ندرت مشکلی برای برقراری پیوند میان نوازندگان و محتوای آثار پیش آید بلکه عواید مالی حاصل از اجرا نیز در داخل کشور و برای نوازندگان خودمان صرف شود.

به جز آهنگسازانی که در این برنامه کارهایشان به اجرا درآمد، حسین ناصحی، پرویز منصوری، هوشنگ استوار و … نیز دارای کوارتت زهی هستند ولی یا آثارشان در درسترس نبود یا خود همکاری نکردند.

فرهنگسرای نیاوران در صدد بوده است تا نه تنها این برنامه استثنایی را به صورت سی دی منتشر سازد بلکه پارتیتور آثار اجرا شده را نیز به صورت کتاب به چاپ برساند. امید است هر دو مهم به زودی عملی شود و اقدام ارزشمند دیگری به فعالیت های بخش موسیقی فرهنگسرای نیاوران که به حق مجری جدی ترین برنامه ها در پایتخت بوده افزوده گردد.

تالار دویست و پنجاه نفرهء فرهنگسرای نیاوران در اجراهای پنجشنبه و جمعه تقریبا پر بود و در شنبه شب حدود یک سوم از گنجایش آن پر شده بود. با این وصف و با نهایت خوش بینی می توان گفت که حدود ۶۰۰ نفر از مردم شهر ده میلیونی ما شنونده این برنامه بوده اند. هر چند شاید می شد با تبلیغات بهتر، شنوندگان بیشتری را به نیاوران برای این برنامه به یادماندنی کشاند.


لیر یا چنگ ارجان (IV)

موسیقی شناسان آلمانی و اتریشی “Curt Sachs” و “Erich von Hornbostel” سیستم رده بندی سازها را در ۱۹۱۴ ارائه دادند. خط کلی این رده بندی برمبنای بررسی اولین صفت مشترک سازها یعنی ویژگی فیزیکی ارتعاش ساز بنا شده است. بر این اساس سازها به پنج دسته تقسیم می شوند:

درباره‌ی پتریس وسکس (VI)

در آغاز این قرن در سال ۲۰۰۵ وسکس قطعه‌ی دیگری با عنوان کانتو دی فورتزه برای دوازده ویولنسل و فیلارمونیک برلین نوشت. او می‌گوید «این قطعه با قسمتی ساکن و خاموش شروع می‌شود. قلب کار شامل دو موج گسترشی است. ابتدا قطعه به آرامی فرود می‌کند و دور می‌شود تا با موفقیت به اوج برسد. سپس منجر به یک نقطه‌ی عطف می‌شود. در مقایسه، بیشتر قطعات و ترکیبات من در سکوت حل می‌شوند. نقطه‌ی اوج کانتو در فورتزه در یک فورتیسیمو بسیار پر قدرت وجود دارد. من متوجه شده‌ام که با موسیقی می‌توان جهان را متعادل نگه داشت.»

از روزهای گذشته…

فریتز رینر، رهبر مجار

فریتز رینر، رهبر مجار

فردریک مارتین رینر (Frederick Martin “Fritz” Reiner) رهبر نامی اپرا و موسیقی سمفونیک قرن بیستم بود. وی در خانواده ای یهودی در بوداپست مجارستان به دنیا آمد. پس از تحصیلات اولیه بنا به خواست پدر در رشته حقوق، رینر آن رشته را به منظور تحصیل پیانو و آهنگسازی در آکادمی فرانتس لیست، رها نمود. در دو سال آخر تحصیل، معلم پیانوی او بلا بارتوک (Béla Bartók) بزرگ بود.
صداهای مشهور I – Star Wars

صداهای مشهور I – Star Wars

بن بارت در مصاحبه با مجله Film Sound Today گفته است : در اولین مذاکره با جرج لوکاس، او اعتقاد داشت – ومن هم موافق بودم – که از صداهای ارگانیک (organic بنیانی، زنده) استفاده کنیم و او این لفظ را در برابر صداهای الکترونیک و مصنوعی به کار میبرد.
امپرسیونسیم در موسیقی

امپرسیونسیم در موسیقی

تفکر امپرسیونسیم در قرن نوزدهم از فرانسه آغاز شد، تفکری که درست بر خلاف روشهای آکادمیک هنری موجود مانند رئالیسم شکل گرفت. این تفکر تقریبا” در تمامی هنرها رسوخ کرد اما حرکتهای ابتدایی توسط نقاشانی چون Claude Monet و Pierre-Auguste Renoir و Alfred Sisley و …. آغاز شد.
ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

ریتم در موسیقی جز – قسمت اول

هنگامی که شما به موسیقی گوش می دهید المانهای بسیاری دست به دست هم می دهند تا سبک و نوع موسیقی را مشخص کنند. از رنگ آمیزی سازها گرفته تا مشخصه های ملودی، هارمونی، ریتم و … موسیقی Jazz نیز از این قاعده مستثنا نیست، اما ممکن است تعجب کنید اگر بدانید که به نظر بسیاری از اهل موسیقی، آنچه در موسیقی در Jazz مهمتر از قطعه نوشته شده روی کاغذ است، به نحوه اجرای قطعه توسط نوازنده بر می گردد و…
افشاری: خطای کوک سازهای ما کمتر از دو سنت است

افشاری: خطای کوک سازهای ما کمتر از دو سنت است

در اواسط دهه ۶۰ و در اوج سالهایی که موسیقی بنا به شرایط آن روزگار در ایران وضعیت مناسبی نداشت، به واسطه ی پیشنهاد برخی موسیقیدانها آموزش موسیقی کودک به این دلیل که حساسیت آنچنانی نسبت به این نوع موسیقی وجود نداشت، بر مبنای الگوی آموزشی کارل ارف پایه گذاری شد.
فکر نمی کنم در هیچ کجای دنیا در تلویزیون موسیقی بتهوون پخش کنند!

فکر نمی کنم در هیچ کجای دنیا در تلویزیون موسیقی بتهوون پخش کنند!

یکی از خوانندگان سایت امروز نامه ای را برای ما ارسال کردند که با توجه به اهمیت و جالب بودن موضوع بدون کوچکترین تغییری در محتوا تنها با کمی تغییر در نحوه ارائه، آنرا برای شما منتشر می کنیم. امیدواریم مسئولین و سیاست گذاران موسیقی کشور نیز توجهی به این موضوع داشته باشند.
Richard William Wright I

Richard William Wright I

ریچارد ویلیام رایت در ژولای سال ۱۹۴۵ در شهر لندن بدنیا آمد. خانواده او که شامل پدر، مادر و دو خواهر می شد از وضعیت رفاهی خوبی برخوردار بود. پس از پایان تحصیلات ابتدایی در سن ۱۷ سالگی برای ادامه تحصیل به کالج معماری رفت و در آنجا بود که با یک نوازنده گیتار بیس بنام راجر واترز (Roger Waters) و یک نوازنده درامز بنام نیک میسون (Nick Mason) آشنا شد. آنها در همان کالج یک گروه موسیقی برپا کردند و پس از گذشت شش ماه نوازنده گیتار سید برت (Syd Barrett) را به جمع خود پذیرفتند.
از موسیقی شناسی زیستی تا آواز میکروتونال پرندگان (II)

از موسیقی شناسی زیستی تا آواز میکروتونال پرندگان (II)

Agelaius phoeniceus یا توکای بال قرمز پرنده ای است که از امریکای شمالی تا امریکای مرکزی گسترده است. جنس نر بالغ این پرنده در شانه های خود دارای مناطق قرمز رنگی است که مشخصه آن می باشد.
ریچارد اشتراوس (IV)

ریچارد اشتراوس (IV)

ریچارد اشترائوس ضبطهای فراوانی را از آثارش انجام داده، همانند اجرای موسیقی از آهنگساز آلمانی – اتریشی هارولد شوئنبرگ (Harold C. Schonberg). با آنکه اشترائوس رهبر بسیار توانایی بود اما دقت فراوانی را برای ضبطهایش به خرج نمی داد. در سال ۱۹۲۹ اپراهای تیل النسپیشل و دون خوان را به همراه ارکستر اپرای برلین اجرا کرد که به عنوان یکی از بهترین آثار اولیه ضبط از نوع الکتریکی شناخته شده، اگرچه اصل آن بر روی دیسکت ۷۸ rpm ضبط شده بود، صدای عالی نیز داشت و برای آن دوره و نوازندگان و اجرا کنندگان بسیار فوق العاده و هیجان انگیز بود، (علی رغم اشتباه فاحش یکی از سولیستها در اجرای بسیار معروفی ازتیل النسپیشل!)
سیبلیوس : یک سمفونی از اول تا آخر باید موسیقی باشد

سیبلیوس : یک سمفونی از اول تا آخر باید موسیقی باشد

هر جا اسمی از سیبلیوس (Sibelius) ببرید به احتمال خیلی زیاد در جواب خواهید شنید Finlandia، نام اثری از این آهنگ ساز بزرگ فنلاندی که سرود بیداری ملی فنلاند را خلق کرد. Finlandia، از جمله قطعات موسیقی است که همواره در ذهن اکثر دوست داران موسیقی کلاسیک موج میزند.