جشنواره موسیقی آهنگسازان معاصر ایران


فرهنگسرای نیاوران در تهران، در شب های پانزدهم، شانزدهم و هفدهم اردیبهشت، میزبان کوارتت زهی آنی از کشور ارمنستان برای اجرای کارهای آهنگسازان معاصر ایران بود.





این برنامه به همت کیاوش صاحب نسق (آهنگساز ایرانی مقیم اتریش) ترتیب یافته بود و در آن کوشش شده بود تا حد امکان آثار آهنگسازان ایرانی که در قالب کوارتت زهی نوشته شده بود گردآوری و اجرا شود.





در این برنامه آثاری با گرایش های مختلف از آهنگسازانی از سه نسل گوناگون در کنار هم قرار گرفته بودند :



هرمز فرهت، یکی از مطرح ترین موسیقی شناسان ایرانی در جهان که در آهنگسازی نیز صاحب آثار گوناگون مجلسی، ارکستری و آوازی است. وی سال ها رییس و استاد بخش موسیقی دانشگاه دوبلین در ایرلند بوده است.
علیرضا مشایخی، از موثرترین چهره ها برای شناساندن موسیقی مدرن به ایرانیان که بنیانگذاری ارکستر موسیقی نو در تهران از جمله اقدامات او در این راستاست و آثار متنوع و پرشمار او بارها در درون و برون مرز به اجرا درآمده است.
لوریس چکنوریان، رهبر ارکستر و آهنگساز ارمنی-ایرانی که در گذشته، چندی رهبری ارکستر اپرای تهران را عهده دار بوده و در کشورهای مختلف برنامه هایی را اجرا کرده است. آثاری از او بوسیله کمپانی های معتبر موسیقی همچون RCA منتشر شده است. وی در سال های اخیر با برنامه هایی بر اساس ادبیات کلاسیک پارسی، در سرگرم کردن مردم تهران نقش مهمی داشته است.
مهران روحانی، آهنگسازی که چند سال پیش واریاسیون های پیانویی او بر روی آهنگ های ابوالحسن صبا در ایران منتشر شد. ولی نظر به گرایش های مذهبی اش چندان مجال فعالیت نمی یابد.
شاهین فرهت، استاد دانشگاه تهران که آثار سمفونیک متعددی با الهام ردیف موسیقی ایرانی آفریده و بخشی از آنها همچون راپسودی ایرانی، سوییت ایرانی و … با ارکستر سمفونیک تهران و به رهبری فریدون ناصری ضبط و منتشر شده است.
رضا والی، آهنگساز موفق ایرانی ساکن آمریکا که اکنون استاد دانشگاه پیتسبورگ است. آثار وی که بیشتر با بر اساس موسیقی محلی ایران آفریده شده است در کشورهای مختلف با ارکسترهای معتبری اجرا شده که در سال گذشته بخشی از آنها با ارکستر مدرن بوستون و به وسیله کمپانی ناکسوس انتشار یافت.
بهزاد رنجبران، استاد دانشکده جولیارد نیویورک (از معتبرترین مراکز موسیقی جهان) که پوئم سمفونیک هایش با الهام از داستان های شاهنامه در سال گذشته با ارکستر سمفونیک لندن ضبط و در آمریکا منتشر شد. هنرمندانی چون جوشا بل (ویلن) و رنه فلمینگ (سوپرانو) از جمله اجراکنندگان آثار وی در اروپا و آمریکا بوده اند.
رامین حیدربیگی، آهنگساز ساکن آمریکا که در نیویورک فعال است و در سال ۱۳۷۹ ارکستر مجلسی باربد را در این شهر پایه گذاری کرده است.
امیر مهیار تفرشی پور، برنده جایزه نخست دوسالانه آهنگسازی موسیقی نو در دانشگاه تهران که در سال گذشته اثری از وی با نام فانتزی ایرانی توسط شاند ویلیامز (نوازنده چنگ ارکستر سمفونیک بی بی سی) در فرهنگسرای نیاوران به اجرا درآمد.
علی گرجی، از هنرجویان علیرضا مشایخی که اکنون در آلمان به تحصیل در رشته آهنگسازی مشغول است.
کیاوش صاحب نسق، برگزار کننده این برنامه، که تا کنون سه سی دی از آثار او در تهران انتشار یافته و به تازگی دکترای موسیقی خود را از دانشگاه موسیقی گراتس دریافت کرده است. وی برنامه ای به همین شکل را در مقیاسی کوچکتر در سال ۱۳۸۱ در شهر گراتس ترتیب داد.
صاحب نسق برای برنامه اخیر با توجه به مشکلات تمرین و آماده ساختن گروه های ایرانی، خیال خود را راحت کرده و به یک کوارتت ارمنی که طبیعتاً لوریس چکنوریان مقدمات حضور آنان در تهران را فراهم آورده متوسل شده است. اگر گوشمان را از بابت چند نت خارج از سوی نوارنده ویلنسل ببندیم می توان گفت اجرای این کوارتت برای آهنگسازان حاضر در برنامه قابل پذیرش بود و امید است نوازندگان ما نیز در آینده با تغییر رویه در رفتار و کردار خود، زمینه اجرای آثار ایرانی را با نوازندگان ایرانی فراهم آوردند تا نه تنها به ندرت مشکلی برای برقراری پیوند میان نوازندگان و محتوای آثار پیش آید بلکه عواید مالی حاصل از اجرا نیز در داخل کشور و برای نوازندگان خودمان صرف شود.

به جز آهنگسازانی که در این برنامه کارهایشان به اجرا درآمد، حسین ناصحی، پرویز منصوری، هوشنگ استوار و … نیز دارای کوارتت زهی هستند ولی یا آثارشان در درسترس نبود یا خود همکاری نکردند.

فرهنگسرای نیاوران در صدد بوده است تا نه تنها این برنامه استثنایی را به صورت سی دی منتشر سازد بلکه پارتیتور آثار اجرا شده را نیز به صورت کتاب به چاپ برساند. امید است هر دو مهم به زودی عملی شود و اقدام ارزشمند دیگری به فعالیت های بخش موسیقی فرهنگسرای نیاوران که به حق مجری جدی ترین برنامه ها در پایتخت بوده افزوده گردد.

تالار دویست و پنجاه نفرهء فرهنگسرای نیاوران در اجراهای پنجشنبه و جمعه تقریبا پر بود و در شنبه شب حدود یک سوم از گنجایش آن پر شده بود. با این وصف و با نهایت خوش بینی می توان گفت که حدود ۶۰۰ نفر از مردم شهر ده میلیونی ما شنونده این برنامه بوده اند. هر چند شاید می شد با تبلیغات بهتر، شنوندگان بیشتری را به نیاوران برای این برنامه به یادماندنی کشاند.


پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (XI)

همانطور که قبلا تاکید کردم، آهنگساز باید آزاد باشد که به هر نوع زبان موسیقایی و به هر نوع استیل که می خواهد آهنگسازی کند. آشنایی با موسیقی ایران افق دید آهنگساز را باز می‌کند صرف نظر از هر استیلی و هر زبان موسیقایی که آهنگساز بخواهد در آن کار کند.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

از روزهای گذشته…

آرتور روبنشتاین، ویرتوز قرن بیست (I)

آرتور روبنشتاین، ویرتوز قرن بیست (I)

آرتور روبنشتاین را یکی از برترین نوازندگان ویرتئوز پیانو در قرن ۲۱ میشناسند. نوازنده آمریکایی – لهستانی که ۲۸ ژانویه سال ۱۸۸۷ و در خانواده ای یهودی بدنیا آمد. وی هیچ نسبتی با نوازنده و پیانیست معاصر آنتون روبنشتاین و یا هلنا روبنشتاین ندارد.
بهروز مبصری

بهروز مبصری

متولد ۱۳۳۶ ساوه محقق تاریخ موسیقی و نوازنده تار و سه تار
همایون شجریان و اولین کنسرت مستقل با گروه دستان

همایون شجریان و اولین کنسرت مستقل با گروه دستان

برای اولین بار همایون شجریان بطور مستقل به اجرای کنسرت می پردازد، در این برنامه گروه پرکار دستان در یک تور بزرگ اروپایی همراه او خواهند بود. همایون شجریان پیش از این بارها همراه با پدرش به اجرای برنامه پرداخته است ولی آلبومهای “نسیم وصل”، “ناشکیبا”، “شوق دوست”، “نقش خیال” و اخیرا “با ستاره ها” را با آهنگسازی محمدرضا ضرابیان، علی قمصری و اردشیر کامکار را به صورت مستقل و بدون همراهی پدر، روانه بازار کرده است.
گفتگو با آن سوفی موتر (V)

گفتگو با آن سوفی موتر (V)

من در حال حاضر هیچ پروژه بلند مدتی برای ضبط ندارم و هیچ وقت هم نداشته ام. کلا از اینکه قرار باشد کاری را در بازه زمانی سه ساله ای برای ضبط اجرا کنم متنفرم. پس نمی توانم به این پرسش، پاسخ قطعی بدهم، فقط می دانم اگر هم قرار باشد چنین چیزی اتفاق بیفتد، به این زودی ها نخواهد بود. این پروژه مثل شعبده بازی و خرگوش در آوردن از کلاه یکباره اتفاق نمی افتد! البته گاهی هم می توان روی سن شعبده بازی کرد و قطعه هایی را بدون برنامه نواخت زیرا آن قطعه ها در رپرتوار روزانه موزیسن ها هستند. واقعا نمی دانم. داستان این هم مانند کنسرتو برگ است، فقط باید زمان مناسب فرا برسد. در عین حال هر چقدر هم بیشتر صبر کنم، انجام دادنش دشوار تر می شود.
جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

اینترنت و فضای مجازی چنان در زندگی انسان امروزی رسوخ کرده که شاید به سختی بتوان حتا در تخیل به جهانی بدون این بستر ارتباطی اندیشید. موسیقی و نوشتن درباره‌ی آن هم از چنین بستر ارتباطی نوینی بی‌بهره نمانده است. اکنون حضور موسیقی‌دوستان و موسیقی‌نویسان چنان در فضای اینترنتی گسترده و پر شمار است که به خوبی می‌توان حجم بزرگی از مطالب تولید یا نقل شده در باره‌ی موسیقی را در این حوزه جستجو کرد.
Green, Green Grass of Home

Green, Green Grass of Home

من همیشه یکی از طرفداران اصلی جـری لـی لـوئـیس (Jerry Lee Lewis) بوده ام. هنگامی که در سال ۱۹۶۵ در نیویورک به یک مغازه نوارفروشی به نام کلونی رکورد (Colony Record) رفتم، آخرین آلبوم جری لی لوییس راخریدم. این اولین آلبوم کانتری او بود که Country Songs For City Folk نام داشت
چگونه چین، موسیقی کلاسیک را از آن خود ساخت؟…

چگونه چین، موسیقی کلاسیک را از آن خود ساخت؟…

«تئاتر بزرگ ملی» که اکنون در حال ساخته شدن در بخش جنوبی میدان تین آن من [در پکن] است به کانون جلب توجه فراوان از سوی رسانه ها بدل شده است. پشتیبانان این طرح، آن را به مروارید تشبیه کرده اند و از آن به عنوان یک جایگاه جهانی برای هنرهای نمایشی که بسیار بدان نیاز بوده استقبال می کنند. در عین حال خرده گیران، پروژه را با یک تخم مرغابی مقایسه کرده و از از هزینه های آن انتقاد کرده اند ولی خواه ناخواه، این تئاتر نماد قدرتمندی است از اهمیت روزافزون نقشی که موسیقی کلاسیک در حیات فرهنگی ملی و پایتخت چین ایفا می کند.
نگاهی به اپرای عاشورا (V)

نگاهی به اپرای عاشورا (V)

صدای خوف انگیز بادی چوبی ها با فاصله چند اکتاو از باسها، خبر از ورود ما به دربار یزید میدهد. یزید به عمر ابن سعد، دستور حمله به کاروان حسین میدهد و سلطنت بعد از این پیروزی… عمر هم میخواند “چه کردی ای امیر از مرحمت این لحظه سر دارم، ز اولاد علی یک تن به عالم زنده نگذارم…”
کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

«مفاهیم شنکر در آنالیز موسیقی تونال» تا آنجا که می‌دانیم اولین کتابی است که به زبان فارسی در مورد فنون تجزیه و تحلیل موسیقی منتشر می‌شود (۵). بنابراین دور از انتظار نیست که مانند بسیاری از رهآوردهای محیط دانشگاهی غرب به زمانی طولانی نیاز باشد تا جامعه‌ی دانشجویان با آن آشنا شوند و به مهارتی برسند که بتوانند به دید انتقادی به آن نگاه کنند(۶).
انتشار ویرایش جدید ردیف میرزاعبدالله برای سنتور

انتشار ویرایش جدید ردیف میرزاعبدالله برای سنتور

کتاب ردیف میرزاعبدالله براساس اجرای مجید کیانی، به آوانگاری شهاب مِنا، با نُت‌نویسی کامپیوتری، صفحه‌بندی و ویرایش مجدد، توسط مؤسسۀ فرهنگی_ هنری ماهور تجدید چاپ شد. ردیف میرزاعبدالله یکی از منابعِ اصلیِ آموزشِ ردیف در موسیقی ایرانی محسوب می‌شود. این ردیف در اصل بنا بر ساختار و تکنیک‌های نوازندگی سه‌تار شکل گرفته است لیکن با محورقراردادن آن توسط نورعلی برومند برای سایر سازهای موسیقی دستگاهی نیز مورد استفاده قرارگرفت. مجید کیانی، که یک دورۀ کامل این ردیف را نزد نورعلی برومند و داریوش صفوت آموخته است، پس از سال‌ها ممارست آن‌را براساس تکنیک و شیوۀ مضراب‌گذاری حبیب سماعی برای سنتور تنظیم، و اجرای صوتی خود ‌را در سال ۱۳۶۷ منتشر کرده که سال‌ها به‌عنوان مرجع درس ردیف در مراکز دانشگاهی موسیقی ایران مورد استفاده قرار گرفته است.