“دوستی” با کنسرتویی برای جوشا بل ادامه می یابد …

جوشا بل نوازنده مشهور ويلن
جوشا بل نوازنده مشهور ويلن
به بهانه اجرای کنسرتو ویلن اثر بهزاد رنجبران با ارکستر سمفونیک ایندیاناپلیس و تکنوازی جوشا بل

در ساخت یک قطعه موسیقی که در این هفته برای نخستین بار در آمریکای شمالی اجرا می شود یک ایده با الهام از یک دوستی درازمدت در میان بوده است.

بهزاد رنجبران، آهنگساز ایرانی، و جوشا بل، اهل بلومینگتون، از سال ۱۹۸۰ با یکدیگر آشنا بوده اند؛ در زمانی که رنجبران دانشجوی دانشگاه ایندیانا در بلومینگتون و جوشا بل شاگرد جوزف گینگولد بود. اکنون رنجبران استاد دانشکده جولیارد و بل ساکن مانهاتان است. بدیهی بود که آهنگساز قطعه ای برای ویلن نواز بنویسد.

این قطعه دردهه ۱۹۹۰ به کمک جایزه ملی هنر نوشته شد ولی جوشا بل درگیر کنسرت های متعدد در جهان، ضبط و پروژه های سینمایی بود و چندین سال طول کشید تا بتواند زمانی را به آن اختصاص دهد. به گفتهء او : «بهزاد این قطعه را در مدت نه چندان زیادی پس از دوره دانشگاه برای من نوشت که برای حدود ده سال اجرانشده باقی ماند. من بسیار گرفتار بودم و هیچگاه فرصتی برای پرداختن به آن پیدا نکردم ولی در نهایت برخی برنامه هایم را لغو کردم تا این کنسرتو را کار کنم ؛ اثری که مرا بسیار هیجان زده کرد.»

جوشا بل، ۳۷ ساله، این کنسرتو ویلن را دو سال پیش برای نخستین بار با ارکستر فیلارمونیک سلطنتی لیورپول (در انگلستان) نواخت. وی این اثر را در اوایل آوریل با ارکستر سمفونیک تورنتو نیز اجرا خواهد کرد. ضمنا اجرای این هفتهء ارکستر سمفونیک ایندیناپلیس در تئاتر هیلبرت سیرکل، نخستین اجرای عمومی کنسرتو در این قاره خواهد بود.

رنجبران، ۴۹ ساله، در کنسرتو ویلن خود، به ویلن نقش یک قصه گو را داده است. به گفته او: «ویلن، همچون نقش شهرزاد هزار و یکشب، داستان و موضوع های بسیاری را در ابهام بیان می کند.»

رَنگ آمیزی ایرانی
رنجبران که در تهران تولد یافته، گهگاه عناصر موسیقی ایرانی را در آثارش می گنجاند. وی هنگامی که این کنسرتو را می نگاشته به کمانچه، یک ساز کمانی باستانی، می اندیشیده است. وی می گوید: «این یک ساز کمانی است که همچون ویلنسل نگاه داشته می شود و از نیاکان ویلن است. این سازِ قدیمی از سازهای مهم در موسیقی کلاسیک-سنتی ایران است. من از کودکی مسحور صدای بسیار صمیمی و پرتاثیر کمانچه بودم. » رنجبران در لحظات عمیق ترِ کنسرتو به صدای این ساز کمانی ایرانی اشاره دارد. وی گوید: «در نخستین و سومین موومان ویلن به واقع آوازخوانی می کند.» جوشا بل تصور می کند برخی از ملودی های کنسرتو به نوعی حس عربی دارد. از سوی دیگر، سازبندی برای او یادآور کارهای برامس است: «قهرمانانه و باشکوه».

رنجبران این کنسرتو ویلن را به برخی از دانشجویان جولیارد نیز داده است ولی به نظر می رسد که قطعه برای آنها دشوار بوده است. به گفته آهنگساز: «ویلنیست ها در اینجا می گویند که نمی توانند آن را اجرا کنند؛ من می گویم پارتیتور را مطالعه کنید. قطعه ای است که تنها “به نظر می رسد” که اجرای آن غیرممکن است.»

سلایق سنتی
جوشا بل می اندیشد که برخی آهنگسازان ممکن است غرولند کنند که “این کنسرتو کار تازه ای در زمینه تاثیرات صوتی نیست در صورتیکه از لحاظ آهنگسازی، نو است.” ولی این موضوع برایم اهمیتی ندارد. من به یک سلیقه سنتی بیشتر گرایش دارم و به کارهای ملودیک و خوش ساخت علاقه مندم.»

از آنجایی که رنجبران با آموختن ویلن بزرگ شده است جوشا بل بر این باور است که او یک توانایی ذاتی برای نوشتن قطعه برای این ساز دارد: «این کنسرتو ویلن، استادانه و ملودیک است و شباهتی با آن دسته از کارهای مدرن که مردم را وحشت زده می کند ندارد.»

ریتم و ترادیسی (XIX)

آن ها باید نوعی از مرتبه ی (نسبتاً) سطح بالایی را بر رویکرد واقع نما تحمیل کنند به گونه ای که قابل فهم باشد. از این رو فهرست متغیرهای (۱)–(۱۰) در بالا می تواند به عنوان تلاشی برای دادنِ امکانِ کنترل مستقیم متغیرهای معین سطح بالا به آهنگ ساز در نظر گرفته شود. این عوامل اولیه کاملاً متفاوت از ایده ی استاندارد «نت» موسیقایی، با زیرایی، حجم صدا و شیوش اَش هستند، اما بدست آوردن یک احساس بصری برای متغیرهایی مانند چگالی، کِدِری، و شفافیت سخت نیست.

اختلالات صدای خوانندگان (V)

از میان مواردی که بررسی شده اند، به نظر می رسد تدریس جزء مواردی باشد که بالاترین خطر ابتلا به اختلالات صدا را داراست. اینکه اختلالات صدا چگونه بر کیفیت زندگی فرد تأثیر می گذارد، به همت اسمیت و دیگران بررسی شده است. آنها ۱۷۴ معلم مبتلا به اختلالات صدا را با ۱۷۳ فرد بزرگسال سالم مقایسه کردند و به این نتیجه رسیدند که، ۷۵ درصد معلمها و ۱۱ درصد غیرمعلم ها بر این باورند که بر اثر مشکلات در صدا، تعاملات اجتماعی شان به طور نامطلوبی دستخوش اختلال شده است. نتایج در پژوهش دیگر منفی بود. در این پژوهش، ۲۳۷ آموزگار زنی که از آنها پرسش شده بود، اغلب گزارش کردند که مشکلات صدایشان تأثیر تدریس آنها را محدود کرده و منشأ دائمی فشار روانی یا ناکامی آنها بوده است (ساپیر، کیدر و ماترز – اشمیت، ۱۹۹۳، ص ۱۷۷).

از روزهای گذشته…

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (IX)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (IX)

در ادامه آدرنو به شیوه ی کارکرد نظامِ تولیدِ صنعتیِ موسیقی (صنعت ضبط) می پردازد و آن را با نقطه نظرات خود بسط و گسترش می دهد. (این بخش ها که در زیر شماره های [۱۷] تا [۲۰] در متنِ اصلی آمده است، می تواند برای پژوهشگران عرصه ی موسیقی که قصد پژوهش در موسیقی های وابسته به صنعت ضبط را دارند بسیار گره گشا و یاری رسان باشد؛ چرا که امروزه این نظام ها به شکل بسیار گسترده تر و پیچیده تری از زمان آدرنو (دهه ی ۴۰ و ۵۰ میلادی) مشغول به تولید بخش بزرگی از منابعِ شنیداریِ جهان اند).
شکافتن یک بافته (I)

شکافتن یک بافته (I)

دیرگاهی است، مساله‌ی چند‌صدایی(۱) از پرسش‌های چالش‌برانگیز موسیقی ایرانی است. راه‌کارهایی چند، برای این چالش از پیش موجود بوده؛ هر چند که هیچ‌کدام برساخته‌ی فرهنگی موسیقی ایرانی نیست اما از آن استفاده می‌شود. تلاش برای آفریدن «هارمونی» وابسته به موسیقی ایرانی در ابتدای سده‌ی کنونی از جریان‌های آشنا در تاریخ موسیقی ایران است.
موسیقی در دوران ساسانیان

موسیقی در دوران ساسانیان

دوره حکومت ساسانیان بالغ بر چهارصد سال بطول انجامید و این عصر را در میان اعصار تاریخ ایران پیش از اسلام، درخشانترین دوره موسیقی نام نهاده اند. در این دوره قدرت متمرکز به جای قدرتهای پراکنده در ایران حاکمیت یافت و با تمرکز قدرت و جذب تدریجی ارباب هنر به دربار، زمینه رشد، پیشرفت و پرورش هنرمندان، بویژه موسیقیدانان فراهم آمد.
منبری: پایور بود که کار متفاوتی ارائه کرد

منبری: پایور بود که کار متفاوتی ارائه کرد

همینطور است. در موسیقی ما آهنگسازانی که خواسته اند توانایی آهنگسازی ایرانی شان را نشان بدهند، در مقامهای خاصی مثل دشتی مانور داده اند. چون دشتی فواصلی دارد که امکان استفاده از برخی دیزونانس ها و آکوردها را به آهنگساز می دهد. حتی آقای مشایخی که با موسیقی ایرانی و ردیف بطور تخصصی آشنا نیست در دشتی می تواند مانور دهد. اما اگر بخواهیم از ردیف در کمپوزیسیون مان استفاده کنیم، همه گوشه ها برای کار مناسب نخواهند بود.
مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

مغالطات ایرانی – اتنوموزیکولوژی (III)

فریدون فرزانه، خطاب به سازندۀ عمیق ترین نغمه های تاریخ موسیقی ایران می نویسد: «موسیقی شما نه جنبۀ علمی دارد نه جنبهء هنری و نه جنبهء ملی حال از شما می‏خواهم بپرسم این سازهایی غربی در ارکستر شما چکار دارد؟» و جالب اینجاست کسی که خود تمام آثارش را برای سازهای غربی تنظیم کرده از خالقی (که ارکستر غربی را به طور کامل ملی می دید و با نگاهی مستقل و ایرانی، صدایی ایرانی از این ارکستر درمی آورد) بعد از زدن برچسب غیرعلمی، غیر هنری و غیر ملی بودن به آثارش می گوید، ساز غربی در ارکستر شما چه می کند!
پورقناد: موسیقی داوودیان هویتی ایرانی و مردانه دارد

پورقناد: موسیقی داوودیان هویتی ایرانی و مردانه دارد

اینکه بگوییم با صفتهای مختلف این موسیقی زیبا است، یک گفته کلی است ولی اینکه بگوییم چرا این اثر زیباست و چرا با مخاطب ارتباط برقرار میکند و چرا ماندگار میشود، به دلیل وجود هویت است. بررسی مسائلی که به این اثر هویت میبخشد میتواند به این سئوال پاسخ دهد که چرا آثار کاظم داوودیان زیباست.
بالشتک نوین (IV)

بالشتک نوین (IV)

برای ساخت این محصول جنبه های مختلفی در نظر گرفته شده است که مهمترین آن قابلیت انعطاف پذیری بالا (full flexible) می باشد و همچنین روشی را برای آن در نظر گرفته ایم که می تواند توام با زیر چانه ایی (chinrest) بوده و یا کاملا مستقل از آن عمل نماید.
“دوستی” با کنسرتویی برای جوشا بل ادامه می یابد …

“دوستی” با کنسرتویی برای جوشا بل ادامه می یابد …

به بهانه اجرای کنسرتو ویلن اثر بهزاد رنجبران با ارکستر سمفونیک ایندیاناپلیس و تکنوازی جوشا بل
پنجمین کنکور نوازندگی فلوت برگزار می‌شود

پنجمین کنکور نوازندگی فلوت برگزار می‌شود

انجمن فلوت ایران در تالار آوینی پردیس هنرهای زیبا پنجمین کنکور نوازندگی فلوت توسط انجمن فلوت ایران را به دبیری دکتر آذین موحد از ۲۴ تا ۳۱ فروردین در تالار آوینی پردیس هنرهای زیبا برگزار می‌ کند. دکتر آذین موحد، عضو هیئت علمی گروه موسیقی دانشگاه تهران و بنیان‌گزار انجمن فلوت ایران در مورد این مسابقه توضیح داد: انجمن فلوت ایران که کانون متمرکز بر فعالیت‌های تخصصی نوازندگی فلوت در پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران است، پنجمین کنکور حرفه‌ای خود را از تاریخ ۲۴ تا ۳۱ فروردین ۱۳۹۸ در تالار آوینی پردیس هنرهای زیبا برگزار خواهد کرد.
بررسی برخی آراء و گفتارهای نورعلی برومند از منظر دیدگاه‌های اتنوموزیکولوژی (IV)

بررسی برخی آراء و گفتارهای نورعلی برومند از منظر دیدگاه‌های اتنوموزیکولوژی (IV)

به نظر می‏ رسد دلایل استفاده از موسیقی توسط گروه اجتماعی یادشده و هدف آن‏ها از کاربرد موسیقی شامل این موارد بود: از یکسو، کارکردهای ی همچون تقویت و همبستگی گروه ی (و نه اجتماعی)، اعتبارده ی به گروه «خودی»‏ها، بازتاب دهندۀ الگوها یا ارزش‏های گروه و طبقۀ خودشان، نماد هویت افرادِ گروه و جایگاه آن‏ها نسبت به هم، تقویت کنندۀ خصوصیات و جهت گیری‏های غالب گروه؛ و از سوی ی دیگر وسیله ‏ای نه‏ چندان ضروری برای همراه ی رویدادهای اجتماعی و نداشتن نقشی اساسی در زندگی انسان‏های جامعه (نتل ۱۳۸۲: ۳۵-۳۹ و نک. مریام ۱۳۸۱).