علی رحیمیان: در هنرستان چند کاپریس از پاگانینی باید می زدیم

همایون رحیمیان
همایون رحیمیان
بدنبال تهیه مطلب رحیمیان و موسیقی سمفنیک ایران و به منظور آشنا کردن هرچه بیشتر جامعه هنری با هنرمندان بزرگ کشور، با علی رحیمیان موسیقیدان معاصر مصاحبه ای انجام دادیم که در این مطلب قسمت اول آنرا میخوانید.

در مورد سازتان صحبت کنید.
من ساز تخصصیم ویلن هست و از کلاس چهارم دبستان شروع کردم در کنسرواتوار تهران، که استادان متعددی داشتم مثل مرحوم حشمت سنجری، هراچ مانوکیان، روحینفر، من لیسانسم را با آقای مانوکیان کار کردم. برای آهنگسازی هم چون خیلی علاقه داشتم به آهنگسازی؛ یواشکی می رفتم سر کلاسهای آقای هوشنگ استوار، مرتضی حنانه، حسین ناصحی، ناصری و مرحوم یوسف یوسفزاده که معلم هارمونی مان بودن و از آن موقع خیلی علاقه داشتم. ولی اولین کار رسمی زمان شروع انقلاب بود سال ۵۹ اولین کارم را اجرا کردم.

از تحصیلتان بگویید و آیا خارج از کشور هم دوره ای دیدید؟
من در هنرستان عالی موسیقی بودم و بعد دانشگاه تهران… برای موسیقی سفرهایی به ایتالیا، وین … در دوره های ویلن مخصوصا” شرکت کردم. من پیش سالواتور آکاردو سه ماه کار کردم … بیشتر در کلاسهای تابستانی در اتریش می رفتیم؛ با ارکستر مجلسی هم که زیاد در خارج برنامه داشتیم.

در مورد دوره ای که پیش آکاردو بودید صحبت کنید.
کلاسهای تابستانی (که الان هم هست در اروپا) اون سال که من رفتم در شهر سینا بود و چون از تمام کشورها می آمدند شرایطش این بود که امتحان وردی گرفته می شد که من کنسرتو ۵ موزارت را زدم که یک هیت ژوری داشت که آقای آکاردو اونجا بودند و یکسری کسانی که اون کلاس را برگزار می کردند همه حضور داشتند و انتخاب می کردند و شما می تونستید در اونجا کلاسهای مختلفی شرکت کنید (مثلا” من خودم کلاس گروهنوازی هم دوست داشتم و شرکت می کردم) آزاد بود و می تونستید شرکت کنید و فقط بنشینید ولی کلاس خودم با آکاردو کار می کردیم و اجرا می کردم.

قسمتهایی از مصاحبه با علی رحیمیان :

audio.gifقسمت اول , audio.gif قسمت دوم
شما چه برنامه ای را با آکاردو کار کردید؟
برنامه ای که من کار کردم کنسرتو ویلن دورژاک بود (البته آکاردو بیشتر تخصص روی پاگانینی داره)

از پاگانینی چی زدید؟
خودم در هنرستان پنج ، شش کاپریس پاگانی نی را زدم چون باید در هنرستان می زدیم

با چه استادی این قطعات را زدید؟
اون زمان که سطح کاریم بالاتر بود با آقای هراچ مانوکیان که الان در کانادا هستند، کار می کردم. آقای خاچیک باباییان هم با ما و همدوره ما بودند. بچه هایی هم که باهاشون کار می کردند اکثرا” نوازنده های خوبی بودند.

آقای لشگرلو هم با شما بودند؟
نه، ایشون هنرستان ملی بودند ولی دوست من هستند و خیلی هم من بهشون ارادت دارم، نوازنده خوبی هستند.توی رادیو هم که آقای گلسرخی و آقای فریدون شهبازیان بودند (یعنی تقریبا” اواخر گلها) البته اون زمان آقای فرهاد فخردینی هم آلتو می زدند اون زمان ، من با آقای شجاعدین لشکرلو بودم.یک ارکستر دیگر هم بود که نامش رودکی بود که رهبرش آقای حنانه بودند که یادمه باز با آقای لشکر لو بودم.

پس قبل از انقلاب قطعه ای نساختید؟
بیشتر می نوشتم و نگاه می داشتم و موقعیتی هم برای اجرا در اون زمان نداشتم ولی گاهی با بچه های هنرستان جمع می شدیم ، مثلا” تریو نوشته بودم برای دو ویلن و آلتو یا برای یک گروه کوارتت نوشته بودم با فلوت… و به بچه ها می گفتم می شه اینها را بزنید؟ و به این ترتیب کارهام رامی شنیدم ولی برای ضبط موقعیتش را نداشتم. بعد از انقلاب هم کارهام ضبط شد.

در مورد چگونگی آشناییتون با موسیقی ایرانی صحبت کنید.
من بوسیله پیگیری های شخصیم با موسیقی ایرانی آشنا شدم و خیلی علاقه داشتم موسیقی ایرانی را از این حالت سنتی خاص خودش در بیارم و گسترشش بدم. اگر اون کار سمفونیک من را هم بشنوید (چهارگاه یا طوع آزادی) یک قطعه هارمونیزه شده هست برای ارکستر بزرگ و مرحوم سنجری این کار را با ارکستر سمفونیک اجرا کردند (اجرای زنده هم شده ) وفکر کنم اولین کار به این شکل بود که اجرا می شد بعد از انقلاب… همینطور به مرور تصمیم گرفتم که از ربع پرده استفاده کنم ولی باز هم سعی می کردم سبک کار به هم نریزد و شکل ارکسترال خودش را داشته باشه.

در تدریس هم شما ربع پرده به شاگردان ویلنتون آموزش می دید؟
نه چون تخصص خودم موسیقی کلاسیک هست و سعی می کنم در اون زمینه وارد نشم چون به اون شکل تخصصیش(در این موسیقی) دخالت ندارم و اون فرمی هم که می نویسم بیشتر حالت تجربی داره البته من یک قطعه نوشتم برای ارکستر سمفونیک و ویلن (ایرانی) به نام راپسودی برای ویلن که مرحوم ملک اجرا کرد روی یکی از تمهایی که خودش ساخته بود، یک نت به من داد و گفت می تونی روی این تم یک قطعه برای ویلن ایرانی و ارکستر تنظیم کنی؟ و من این کار را کردم و گاهی از تلویزیون و رادیو پخش می شه که اولین کاری بود که ایشون با ارکستر اجرا کردن و براشون هم جالب بود و هیجان خاصی داشتن چون اکثرا” تکنوازی کرده بودند و … این کار الان در آرشیو صداوصیما هست.

شما هیچ وقت سعی نکردید اصلا” یک کنسرتو ویلن کلاسیک بنویسید؟
خیلی دوست داشتم همچین کاری بکنم ولی مشغله کاری به قدری هست که آدم اصلا” فرصت نمی کنه… چون نوشتن چنین کاری واقعا” هم فرصت می خواد هم آرامش روحی ، کاری … خیلی علاقه دارم چنین کاری کنم ولی تا حالا وقتش پیش نیومده. البته یک شمه ای را در همین راپسودی برای ویلن نشون دادم از لحاظه مجموعه کار ولی…

این کار چند دقیقه هست ؟ شاید ۸ دقیقه باشه

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (XI)

همانطور که قبلا تاکید کردم، آهنگساز باید آزاد باشد که به هر نوع زبان موسیقایی و به هر نوع استیل که می خواهد آهنگسازی کند. آشنایی با موسیقی ایران افق دید آهنگساز را باز می‌کند صرف نظر از هر استیلی و هر زبان موسیقایی که آهنگساز بخواهد در آن کار کند.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

از روزهای گذشته…

حنانه: ما از یکسری قوانین فیزیکی لذت میبریم

حنانه: ما از یکسری قوانین فیزیکی لذت میبریم

پس از منتشر شدن نوشته هایی از امیرعلی حنانه، موسیقیدان و نظریه پرداز در زمینه هارمونی و تئوری موسیقی ایران، سئوالاتی مطرح شد که امروز در سایت پاسخ های ایشان را میخوانید. مجموعه سئوالات حاضر توسط امیر آهنگ مطرح شده است. امیر آهنگ متولد سال ۱۳۴۸ در تهران است که پس از اتمام دوره دبستان وارد هنرستان موسیقی متوسطه در رشته ویولون شد و در سال ۱۳۶۶ از هنرستان موسیقی فارغ التحصیل گشت. ایشان مدتی نیز نزد استاد مرتضی حنانه به تحصیل در رشته آهنگسازی پرداخته اند و در حال حاضر رهبر چندین گروه کر مختلف را به عهده دارند و به فعالیتهای هنری فرهنگی نیز میپردازد.
رولینگ استونز، جان لنون و جیمی هندریکس

رولینگ استونز، جان لنون و جیمی هندریکس

پس از ۸ سال، در پنجم سپتامبر ۲۰۰۵، گروه رولینگ استونز اولین آلبوم استودیویی خود را به نام A Bigger Bang روانه بازار خواهند کرد. بنابر گفته آنها، “نام آلبوم برگرفته از تئوری علمی پیدایش جهان (انفجار بزرگ یا Big Bang) است که همه آنها شیفته اش هستند.” آلبوم قبلی آنها، Bridges to Babylon نام داشت و در سال ۱۹۹۷ منتشر شده بود.
جذابیت انکار شده

جذابیت انکار شده

کودکان عاشق داستانند. بیشتر آنها از آواز خواندن هم لذت می برند: پس می توان گفت اپرا رسانه طبیعی آنهاست. اما، مسلما، هیچ اپرایی برای آنها نوشته نشده است. هیچ یک از کودکانی که با داستان های «پری دریایی» و «دیو ودلبر» بزرگ می شوند، با پرنسس های آواز خوان مشکلی ندارند و اپرا بر پایه همین افسانه ها نوشته می شود. سالهاست که من راه های خارج کردن اپرا از زیر سلطه بزرگسالان را توضیح داده ام که این تجربه به خلق چند اپرا هم منتهی شد که مخاطبان آن تنها کودکان بودند. هر کدام از این اپراها یک تجربه بود و هر تجربه بیشتر به من و همکارم آلاسدر میدلتن می آموخت که شنوندگان خردسال ما چگونه به داستان هایی که با آواز بیان می شوند واکنش نشان می دهند.
تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

کمانچه این ساز که یکی از قدیمی ترین سازهای ایرانی محسوب می شود و اولین نشانه های وجود آن مربوط به سال ۹۵۰ میلادی است، دارای سه سیم ابریشمی بوده که از پایان دوره قاجار به تقلید از ویولون، چهار سیمه شده است. جنس سیم های کمانچه نیز مانند ویولون شده است ولی اکثرا نیم پرده پایین تر از کوک کنسرتی (لا ۴۰۰۹) کوک می شود.
اولین آلبوم تصویری آکاپلا ایران منتشر می شود

اولین آلبوم تصویری آکاپلا ایران منتشر می شود

این آلبوم بصورت دیجی پک و شامل ۱ آلبوم صوتی + ۱ آلبوم تصویری در ۱۰ قطعه و کلیپ متفاوت منتشر می شود. آلبوم پیش رو اولین آلبوم رسمی گروه آوازی دامور بعد از ۶ سال فعالیتش خواهد بود که در سبک آکاپلا (آواز بدون همراهی ساز) و برای اولین بار در ایران بصورت تصویری منتشر می شود.
منبری: آشنایی با سلفژ ضروری است

منبری: آشنایی با سلفژ ضروری است

بله. اما در مورد مرصع خوانی نمونه دقیقی نداریم و آنچه عنوان کردم برداشت خود بنده بود. البته درنهایت تمام این شیوه ها باید منجر به زیبایی و خلق آثار جدید در آواز بشود، نه اینکه فقط تکرار کار گذشتگان باشد و پس، درعین حال باید به گوش مخاطب جذاب و زیبا بیاید چون شنونده معمولی، کاری به اختلاف شیوه ها و نظرات تخصصی آوازی ندارد بلکه عناصر زیبایی شناسی که بطور غریزی در همه انسانها وجوددارد شامل صدای خوب، ادوات و تحریر بجا و مناسب، شعر مناسب و ارائه خوب و درست آن و غیره همه از جمله مواردی هستند که شنونده و مخاطب آواز می طلبد.
ویولون مسیح استرادیواریوس (VI)

ویولون مسیح استرادیواریوس (VI)

به طور معمول جریان الگو برداری همیشه از مشخصات درج شده خط محیطی ترسیمی و یا از محدوده تصاویر رنگی از صفحات به انجام می رسد که معمولا سازندگان ساز در ساده ترین شکل ممکن با دور بری تصاویر و انتقال آن به روی برگه های فلزی و یا چوب و یا در مواردی دقیق تر از روشهای نرم افزاری فرایند الگو برداری را دنبال می نمایند.
تغییر گام در موسیقی بی باپ

تغییر گام در موسیقی بی باپ

چارلی پارکر و جیمز مودی نوازندگان سکسیفون، دیزی گیلسپی و مایلز دیویس نوازندگان ترمپت، باود پاول و تلونیوس مانک نوازندگان پیانو، چارلی مینگوس و ری بران نوازندگان باس از جمله موسیقیدانان جز هستند که در دوران بی باپ (Bebop) حضور موفقی از خود در عرصه موسیقی Jazz به نمایش گذاشتند.
پدیده های دنیای جز (III)

پدیده های دنیای جز (III)

کمی به عقب برگردیم، به روزگاری می گویند موسیقی Jazz ابداع شد؛ در این زمان بدون شک با نام جلی رول مورتون برخورد خواهیم کرد. او که به مخترع موسیقی Jazz معروف است (هرچند ممکن است کمی اغراق باشد) نوازنده پیانو و موسیقیدان آمریکایی بود که اولین قطعات موسیقی Jazz را تصنیف و منتشر کرد.
مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (V)

مقایسه‌ی روش‌های آموزش ساز عود در موسیقی ترکی (V)

هنرجویان علاقه‌مند به یادگیری ساز عود، همچنین باید از استعداد بسیار خوبی در شنیدن موسیقی برخوردار باشند؛ زیرا عود سازی ملودیک ا‌ست و هنرجو باید صبور و سخت‌کوش باشد و از استادی آموزش ببیند که پیش‌تر در مدرسه‌ی موسیقی سنتی تعلیم دیده باشد. این موارد، جزء مؤلفه‌های مطلوب آموزش عود هستند و بدون رعایت آن‌ها، ممکن است پیروی از یک روش، بی‌فایده باشد.