علی رحیمیان: برای موسیقی فرهنگی ارزشی قائل نیستند

علی رحیمیان
علی رحیمیان
در ادامه مصاحبه با آقای علی رحیمیان راجع به فعالیت های هنری ایشان، در این مطلب قسمت دوم این مصاحبه را می خوانیم.

کنسرتو برای سازهای ایرانی چطور؟ مثل کاری که آقای دهلوی برای سنتور نوشتن؟
به اون شکل نه! بیشتر کارهای من با کلام هست؛ ولی گفتم! دوست دارم چنین کارهایی بکنم ولی واقعا” فرصتش پیش نیومده برام.

من ۲۳، ۲۴ سالم بود که در ارکستر آقای دهلوی (ارکستر صبا) می زدم در سالن فارابی وزارت هنرهای زیبای سابق (در بهارستان) و در هنرستان ملی که ایشون رئیسش بودند و البته من هنرستان عالی بودم ولی گاهی اونجا هم می رفتیم و قطعاتی می زدیم.

کنسرتو ویلنی هم اجرا کردید؟
زمان هنرستان بله! ما زمان هنرستان یک پروگرام خاصی داشتیم که باید اجرا می کردیم …

چه کنسرتوهایی را زدید؟
دورژاک ، باربر ، هیندمیت ، موزارت …

ساموئل باربر را کی رهبری کرد؟
با ارکستر نبود من با تنظیم پیانو زدم. اتفاقا” اصلا” اجرا هم نشده اینجا…

شما هم که گفتید من تعجب کردم چون ایرانیها اصلا” تو این مایه ها (اجرا کردن کنسرتو های مدرن) نیستند!
بله، اصلا” در دوره هنرستان هم کسی این قطعه را اجرا نکرد و فقط من زدم

اون زمان کسانی که کنسرتو ویلنهای در این سطح اجرا می کردند چه کسانی بودند؟
خوب اون زمان کسانی که تو هنرستان بودند ، همدوره ای های خودم ، دوستان خودم یا کسانی که بالاتر از ما بودند…

کنسرتوهایی در این سطح می زدند؟
البته! بله، بچه هایی که می خواستند لیسانس بگیرند برنامه ای داشتن که مشخص بود باید اجرا می کردند و در سطح مدرکی که می خواستن بگیرن بود؛ ولی متاسفانه الان می بینم کسانی لیسانس می گیرن که چیزهایی که می زنن اصلا” سطحشون قابل مقایسه نیست با اون زمان ! بچه هایی که لیسانس می گیرن الان و پروگرامهایی که میزنن اصلا” خیلی پایین هست و قابل قیاس نیست با زمان ما… و گاهی با بچه هایی که در این زمینه کار می کنند (که تقریبا” نوازندگان خوبی هستند) الان صحبت می کنم می بینم که سطحشون پایینه نسبت به گذشته

چه کنسرتوهایی از موزارت زدید؟
من ۴ کنسرتو از ۵ کنسرتو ویلن اون را زدم ، مندلسون و … بقییه قطعاتی که در برنامه هنرستان بود.

کنسرتو ویلن بتهون را زدید؟
نه! البته می خواستم بزنم ولی لیسانسم را با کنسرتو ویلن هیندمیت گرفتم… از سال ۵۶ هم که ارکستر مجلسی صدا و سیما بودم بعد از انقلاب هم که این ارکستر منحل شد در صدا و سیما به عنوان کارشناس موسیقی ماندم و الان که ارکستر سمفونیک صدا و سیما کار می کنه ، مایستر این ارکستر هستم.

در این فکر نیستید که کنسرتی بدین و کنسرتو ویلنی یا اصلا” کارهای خودتون اجرا کنید؟ فکر می کنید استقبال بشه؟
چرا! من این را از ته قلب می گم که آرزو دارم یک ارکستر بزرگ در اختیارم باشه که بتونم با اون ارکستر قطعات خودم را اجرا کنم.

کلا” چند قطعه ساختید؟
فکر کنم ۱۰۰ تا بشه!

همه اینها در صدا و سیما هست؟
بله

پس همه ضبط شده؟
بله در آرشیو موجود هست.

آیا اینها قابل دسترسی هست؟
دیگه! باید رفت آرشیو و اونجا …

اینها تا حدی رسیدند که اجرا هم شده حالا اگر شنیده نشه …
امکانش نیست دیگه… گفتم، من آرزو دارم که امکاناتی بود که می شد این کارها را اجرای زنده کنیم و فکر می کنم خیلی هم استقبال می شد ولی کلا” ارزشی برای این کارها قائل نیستند ولی الان این خواننده های جوان کنسرت میدن اما این امکان برای ما نیست چون اونها ساپورت می شن … حمایت اینه که مثلا” وزیر ارشاد بیاد بگه دو سه تا از کارهات را با ارکسترسمفونیک اجرا کن ، که این هم تا حالا پیش نیومده یعنی نخواستند!

نظرتون در مورد اجرا با ارکسترهایی مثل ارکستر ملی چیه؟
آقای فخرالدینی از طرف بچه های همونجا برای من پیغام دادند که اگر می خوای دو ، سه تا پارتیتور بیارید تا اجرا کنیم (ازهمون کارهایی که برای آقای سراج بود) ولی ببینید! این طرز دعوت چندان زیبا نبود! البته من ارادت خاصی به آقای فخرالدینی دارم ولی دوست داشتم خود ایشون با من صحبت می کردند و می گفتن این کار را بکنیم … یک جوونی فرستادن و این برام چندان جالب نبود. هنوز هم اگر توانایی اجراش را داشته باشند ارکستر بتونه اینها را اجرا کنه و امکاناتش را داشته باشن (چون ارکستر ملی هم مشکلات خودشو داره؛ ارکستر محدود هست و بعضی از سازها را نداره …) چرا! اگر تمایل داشته باشن به شرط اینکه اجرای خوبی داشته باشه من حاضرم. به نظر من خیلی هم تاثیر خوبی داره روی جونها تا اینکه، کارهایی که ارزش آنچنانی هم نداره و عده ای میان میزنن میرن ، اجرا شه! بهتره ما موسیقی را با این شکل ارائه بدیم به جوونها (یک هیجان خاصی داشته باشه ، ارکستر بزرگ باشه مردم بیان ببینن تا اینکه چهارتا ساز ایرانی بشینن و چهارنفر تکنوازی کنند و این سولو بزنه اون بزنه … این زیاد جذاب نیست! ولی یک ارکستر بزرگ بشینه، چندتا قطعه خوب ایرانی اجرا کنن … چرا! خواهان داره . شاید چون بودجه سنگین می خواد این کار را نمی کنن! نمی دونم.

نگاهی اجمالی به شیوه‌ی کار واروژان (II)

گویی نام او دچار همان «نسیانی» شده است که «خورخه لوئیس بورخس»، نویسنده‌ی بزرگ آرژانتینی در آرزویش بود؛ یعنی واروژان و آثارش به‌گونه‌ای واقعی وارد فرهنگ و زندگی روزمره‌ی ما شده که این ورود مثل هوایی که هر لحظه تنفس می‌کنیم، آن‌قدر طبیعی و واقعی بوده که برای بیشتر ما ملموس نیست. از طرف دیگر عوامل متعدد که از‌جمله‌ی آن بی‌تمایلی خود واروژان به عکس‌انداختن و مصاحبه‌کردن، باعث شده تا «نسیانِ افسانه‌ای» درباره‌اش اتفاق بیفتد.

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VII)

پس هرچه علم میدان مشترک جهان آینده را می آفریند، هنر با ایجاد حیطه های فردی و منطقه یی معرفت شناسی خود، زمینه را برای گریز از هیچ انگاری این نوع از استحاله فردی فراهم می آورد. علم به همان اندازه که عقل جمعی می آ فریند، ناچار است هنر را برای توان زایش ارزش های فردی اش پاس بدارد. بنابراین جهانی شدن به معنی استحاله فردیت ها در فرهنگ جهانی نیست، بلکه برعکس به معنی امکان بیشتر حضور خلاق و زاینده فردیت ها در میدان گسترده و جذاب تر است. هرچه علم پیشرفت کند به همان اندازه نیاز ما به هنر نیز بیشتر می شود.

از روزهای گذشته…

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

فرهنگ اسلامی و پیدایش موسیقی چند صدائی در اروپا (I)

در ضمن بررسی منابعی برای تهیه مقاله ای درباره نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی به این مقاله جالب بر خوردم که برای روشنگری تاریخی درباره مبادلات فرهنگی و موسیقایی شرق و غرب لازم و مفید است؛ و با مقاله های «نقد تاریخنگاری موسیقی ایرانی» و جستارِ پیوست «درباره عقب ماندگی و پیشرفت» ارتباط دارد.
بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (V)

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (V)

این کتاب توسط آقای منصور پاک نژاد برای سازدهنی کروماتیک (Chromatic) نوشته شده و در سال ۱۳۸۲ توسط انتشارات سرود منتشر شده است. برخلاف کتاب قبلی این مجموعه، این بار CD یا نوار آموزشی به همراه کتاب منتشر نشده است.
دکا (I)

دکا (I)

ضبط دکا (Decca Records) شرکت ضبط انگلیسی ای است که برچسب آن در سال ۱۹۲۹ توسط ادوارد لوئیز (Edward Lewis) ثبت شد. برچسب آمریکایی آن در اواخر سال ۱۹۳۴ تولید شد که ارتباط شرکت آمریکایی دکا با شرکت انگلیسی آن برای چندین دهه از بین رفت. ویژگی برجسته این کمپانی، توسعه متودها در کمپانی انگلیسی و توسعه در عرضه آلبومهای اورجینال در آمریکا است که هر دوی این شرکتها بالهای مهم حرکتی شرکت بزرگ ضبط گروه جهانی موسیقی (Universal Music Group) می باشند که ویوندی (Vivendi) دارنده مرکز بزرگ رسانه ها در فرانسه، مالک آن است.
آلبوم فراموش شده پینک فلوید – ۲

آلبوم فراموش شده پینک فلوید – ۲

ترک های ابتدایی و انتهایی آلبوم Animals با عنوان Pigs on the wing هر دو با فضایی عاشقانه برخلاف انتظاری که عمومآ از کارهای واترز می رود تهیه شده اند. بنظر می رسد که واترز این دو ترانه را برای همسر دوم خود – که در زمان تهیه آلبوم تا زه با او ازدواج کرده بود – تهیه کرده است.
چیستا غریب: تکنیک تدریس من شبیه به استادم اصلانیان است

چیستا غریب: تکنیک تدریس من شبیه به استادم اصلانیان است

چیستا غریب فرزند زنده یاد غلامحسین غریب موسیقیدان و ادیب نامدار ایرانی است. وی بیش از ۳۰ سال است که در مراکز آکادمیک موسیقی کشور ما به تدریس پیانو می پردازد و امروز بسیاری از بهترین نوازندگان پیانوی ایران، شاگرد ایشان بوده اند. امروز اولین قسمت از مصاحبه ای که با ایشان انجام گرفته را می خوانید:
گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه دوازدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

مطالعه‌ی نقش شخصیت افراد در رفتار موسیقایی، دریافت و شناخت، و انتخاب و برعکس، نقش اینها در شکل دادن به عوامل شخصیتی و از سوی دیگر نقش این هر دو، در ساختار هویت افراد و برعکس.
وان موریسون، نوری در تاریکی (VII)

وان موریسون، نوری در تاریکی (VII)

در مصاحبه ای با آنتونی دنسلو، موریسون گفته است: “سخنان نادرست بسیاری درباره این آلبوم بیان شد. من هیچ گاه وابسته به گروهی نبودم و چنین قصدی نیز ندارم. برای کسانی که نمی دانند راهبر و هدایتگر چه کسی است باید بگویم حتی معلمی نیز نداشتم.” سال ۱۹۸۷ آلبوم “ترکیب قهرمانان شاعرانه” وی با تمی عاشقانه و رومانتیک، شامل آهنگهایی همچون: “کسی مثل تو” و “بوسه فرانسوی” (مربوط به سال ۱۹۹۵) که در این آلبوم اجرا شد.
آیا ملودی هویت یک قطعه موسیقی است؟

آیا ملودی هویت یک قطعه موسیقی است؟

بسیاری از ما موسیقی را معادل ملودی میدانیم و در عین حال نمی دانیم ملودی واقعا” چیست! همه ما دانسته یا ندانسته هنگام رانندگی، هنگام راه رفتن در خیابان، در محل کار و … اصواتی را زمزمه میکنیم که به آنها ملودی گفته میشود.
ماهور ملک (قسمت دوم)

ماهور ملک (قسمت دوم)

تنبک هایی که توسط جهانگیر ملک بکار گرفته میشد، همگی از دهانه های بزرگی برخوردار بودند و غیر از این، کشیدگی کمتر پوست ساز (نسبت به پوست هایی که معمولا امروز روی این ساز کشیده میشود) دیگر خصوصیت تنبکهای مورد استفاده ایشان بود.
علی نوربخش

علی نوربخش

Ali Nourbakhsh متولد ۱۳۵۵ تهران Date and place of birth 1977 Tehran نوازنده و کارشناس آموزش ویولون Violinist and Violin Instructor لیسانس مهندسی عمران B.Sc. Civil Engineering mail @ viol.ir