ارکستر فیلارمونیک وین

ارکستر فیلامونیک وین
ارکستر فیلامونیک وین
تا قبل از آنکه در ۲۸ مارچ سال ۱۸۴۲ ارکستر فیلارمونیک وین اولین اجرای رسمی خود را انجام دهد، شهر وین اعتبار خود را مدیون افرادی چون ژزف هایدن، ولفگانگ آمادئوس موتزارت و لودویک فون بتهوون بود و هیچ تجربه حرفه ای در زمینه اجرای کنسرت نداشت.

کارهای سمفونیک بیشتر برای مراسم و موقعیت های خاص اجرا می شد و نوازندگان اغلب متشکل از حرفه ای ترین موسیقی دانهایی بودند که در تئاتر ها کار می کردند.

شاید بتوان اولین قدم برای اجرای کنسرت بصورت حرفه ای را به اواخر قرن هجدم نسبت داد. هنگامی که قرار شد تا موتزارت با ارکستر یکی از تئاتر های شهر وین در سال ۱۷۸۵ بصورت دوره ای شش کنسرت را اجرا کند. همین ارکستر در آوریل سال ۱۸۰۰ زیر دست بتهوون بود تا اولین سمفونی خود را با آن به اجرا در آورد.

اما در ۲۴ می سال ۱۸۲۴ اتفاق جالبی رخ داد ارکستر انجمن علاقمندان به موسیقی و ارکستری که از آن یاد شد با یکدیگر ترکیب شدند و تشکیل یک ارکستر بزرگ اپرا را دادند تا برای اولین بار سمفونی شماره ۹ بتهوون را اجرا کنند. به اینصورت یکی از بزرگترین و حرفه ای ترین ارکسترهای جهان در زمان خود شکل گرفت. (State Opera Orchestra)

اولین رهبر رسمی این ارکستر فرانتس لاچنر (Franz Lachner) آلمانی بود که از سال ۱۸۳۰ به همکاری با این ارکستر پرداخت و بسیاری از سمفونی های بتهوون را رهبری کرد. او سعی کرد در سال ۱۸۳۳ با تاسیس مرکز Künstler-Verein فعالیت ارکستر را حرفه ای و رسمی تر نماید اما به دلیل مشکلات مدیریتی و مالی پس از اجرای چهار کنسرت این مرکز تعطیل شد.

تولد ارکستر فیلارمونیک
اوتو نیکولای (Otto Nicolai) از جمله رهبران موفق ارکستر بود که بنا به دلایلی مقامات مسئول موسیقی علاقه ای نداشتند که او در وین باشد به همین دلیل اغلب به رهبری کارها در خارج از وین گماشته می شد.

او در ۲۸ مارچ سال ۱۸۴۲ ایده فرانتس لاچنر را دوباره مورد بررسی قرار داد و رهبری یک ارکستر بزرگ سلطنتی را بعهده گرفت و تشکیلاتی برای اداره آن ایجاد کرد. خیلی زود این تشکیلات به آکادمی فیلارمونیک (Philharmonic Academy) شهرت پیدا کرد و امروزه نیز به همین نام شناخته می شود.

قوانین به این صورت بود که تنها نوازندگانی که در ارکستر اپرای وین به نوازندگی مشغول بودند می توانستند در ارکستر فیلامورنیک عضو باشند. مدیریت موسیقی، مالی و … ارکستر کاملا” خودگردان بود و تمام تصمیمات در نهایت دموکراسی در جلسات اعضا اتخاذ می شد.

هنگامی که اتو نیکولای در سال ۱۸۴۷ بطور دائم وین را ترک کرد، اعضای ارکستر که اغلب آنها جوان بودند دچار بحران مدیریت شدند بخصوص که دیگر فرد با تجربه ای چون اتو در میان آنها نبود. ۱۲ سال طول کشید تا یک فرصت جدید برای تولد دوباره ارکستر فیلارمونیک وین پدید آید. در ۱۵ ژانویه سال ۱۸۶۰ کارگردان معروف اپرا کارل اکرت (Cark Eckert) بعنوان رهبر در سالن تئاتر Kärntnertor مشغول اجرا با ارکستر فیلارمونیک وین شد و از آن به بعد تا کنون این ارکستر به فعالیت مداوم خود ادامه داده است.

تنها تفاوتی که در حال حاضر در ارکستر فیلارمونیک وین مشاهده می شود آنکه ارکستر می تواند در یک فصل علاوه بر رهبر اصلی تعدادی نیز رهبر میهمان داشته باشد. فهرست زیر اسامی تعدادی از رهبرهای ارکستر فیلارمونیک وین را نشان می دهد.

           1860  Carl Eckert
1860 – 1875 Otto Dessoff
1875 – 1882 Hans Richter
1882 – ۱۸۸۳ Wilhelm Jahn
1883 – 1898 Hans Richter
1898 – 1901 Gustav Mahler
۱۹۰۱ – ۱۹۰۳ Joseph Hellmesberger jun.
1903 – 1908 guest conductors
۱۹۰۸ – ۱۹۲۷ Felix von Weingartner
1927 – 1930 Wilhelm Furtwنngler
۱۹۳۰ – ۱۹۳۳ Clemens Krauss 
since 1933 guest conductors


Otto Dessoff
هنگامی که اتو دسوف رهبری ارکستر را بعهده داشت رپرتوار اجرایی بصورت چشمگیری گسترش پیدا کرد، قوانین سازمانی تدوین شد، بایگانی موسیقی تشکیل شد و محل جدید ارکستر ساخته شد. اما سالهای طلایی ارکستر فیلارمونیک وین مربوط به زمانی است که رهبری ارکستر در دست هانس ریختر (Hans Richter) آلمانی قرار داشت.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (II)

ضربی: این قطعات در موسیقی قدیم ایران اکثرا دوضربی یا سه ضربی بودند و معمولا به همراه ساز تنبک اجرا می شدند. ضربی هم به مانند چهارمضراب در اکثر ردیف های سازی موسیقی دستگاهی ایران به چشم می خورد و در اکثر مواقع به عنوان اثری مستقل در میان گوشه ها یا تکنوازی ها اجرا می شده است. شاید بارز ترین قطعۀ تحت این عنوان، قطعۀ ضربی اصول از ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی خان برومند باشد که قطعه ایست کاملا مستقل که از توالی نغمات متعدد در دستگاه شور تشکیل شده است.

آواز بنان (IV)

او غزلی را اجرا کرده است با ردیف «نشینم» (۲) که غزل‌سرا به جای «ببوسم»، «نشینم» را انتخاب کرده و بنان با چنان مهارتی این غزل را اجرا کرده که زهر و ابتذال کلمه را گرفته و این کاری است که از عهده همه کس برنمی‌آید.

از روزهای گذشته…

وزن خوانی یادیاری وکاربرد آن در موسیقی (IV)

وزن خوانی یادیاری وکاربرد آن در موسیقی (IV)

ارشد طهماسبی ، محقق و نوازنده معاصر ، مدلی دیگر (همانند سیستم افاعیل و اتانین) در حیطه وزن خوانی یادیاری برای ترجمه وزن موسیقی به زبان فارسی ، ابداع کرده است. در این مدل بر اساس ۴ نوع هجا در زبان فارسی ،پایه واژه هایی معادل تعدادی از الگوهای ریتمیک ابداع شده است. او همچنین فواصل زمانی موسیقی ( سیاه ، چنگ ، …. ) را به عنوان هجاهای موسیقی فرض کرده است و طبق یک محاسبه آماری دولاچنگ را که فراوانترین فاصله زمانی کوچک در موسیقی ریتمیک ایرانی است مبنا قرارداده است. ۴ نوع هجا ازنظر طهماسبی عبارتند از :
دیوید پی یت

دیوید پی یت

دیوید پی یت (David Pyatt) در سال ۱۹۸۸ در حالیکه فقط ۱۴ سال داشت به عنوان جوانترین برنده جایزه بزرگ موسیقیدان جوان سال BBC شناخته شد. به دنبال این موفقیت او به حرفه نوازندگی سولیستی روی آورد که باعث شناخته شدنش در انگلیس، اروپا، آمریکای شمالی، کانادا و ژاپن شد. او در انگلیس با ارکسترهای مهمی مانند ارکستر مجلسی انگلیس (English Chamber Orchestra)، موزار نوازان لندن و ارکستر هاله کار کرده است. اولین برنامه ای که از او در شبکه BBC پخش شد، اجرای دومین کنسرتوی هورن اشترائوس (Strauss) در سال ۱۹۹۳ بود.
«دردانۀ دریای عاشقی»

«دردانۀ دریای عاشقی»

میخواهم از عبادی بگویم. از زخمه های شفّاف وزلال این دُردانۀ دریای بیکرانِ موسیقی شریف و نجیب ایران.زخمه هایی که قطرۀ اشکی را میمانََد که می نشیند به دیدۀ عاشقان و سالکان این دیار رازآلود وغریب. از نغمه هائی که سحر است و افسون و به لای لای میماند و زمزمۀ جویبار. از مردی که سالیانی را عاشقانه زیست و زیباترین نغمه ها را ساز کرد.
ضرابی: آشنایی با قطعات مختلف هنرجو را علاقمند میکند

ضرابی: آشنایی با قطعات مختلف هنرجو را علاقمند میکند

قطعات خالقی هم شسته رفته است منتها برای یک ساز نبوده. ببینید، هنرجویان سنتور که شروع به یادگیری این ساز میکنند حتما که قصد استاد شدن ندارند، ۸۰% هنرجویان وقتی ساز را شروع میکنند، می آیند تا ببینند که اصلا این ساز را دوست دارند، ندارند! کم کم ادامه میدهند و از هر ۲۰ یا ۳۰ هنرجو یکی می مانند، بعد از یک سال ۵۰ درصد و بعد از دو سه سال ۷۰ درصد هنرجویان ساز زدن را رها میکنند؛ بهانه ای که میشود با آن باعث لذت بردنشان از موسیقی شد، بوسیله موسیقی های خوبی است که آنها میشناسند و دوست دارند، کسی که یک سال ساز زده مثلا از آقای بیگجه خانی چند قطعه شنیده؟! یا چقدر لذت میبرد از آن قطعات؟ ولی مثلا تمایلش به “بهار دلنشین” آقای خالقی بسیار بیشتر است و دوست دارد این قطعه را بزند و بگوید این را میتوانم بزنم. حالا اگر پیشرفت کرد آن قطعات را هم میزند…
اجرای نوازنده نوجوان ویلنسل با یک دست!

اجرای نوازنده نوجوان ویلنسل با یک دست!

تصور نوازنده ویولن با معلولیت از ناحیه پا شاید زیاد هم دور از ذهن نباشد؛ هر چه باشد قرن بیستم شاهد ظهور نوازنده چیره دستی مانند ایزاک پرلمن بود که علیرغم ابتلا به فلج اطفال از سن چهار سالگی فعالیت حرفه ای خود را در نوازندگی ویولن مغایر با این معلولیت ندانست.
تصویر تنال (II)

تصویر تنال (II)

همانطور که گفته شد(در اینجا) موسیقی تجربی، موسیقی است که طی دوران زندگی فراگرفته می شود و درک آن برای کسی که روی این موسیقی شناختی ندارد، ممکن نیست. همین مسئله باعث می شود که کودکان به بعضی از انواع موسیقی علاقه نشان ندهند.
خوزه فلیسانو

خوزه فلیسانو

خوزه فلیسانو (José Montserrate Feliciano García) را باید یکی از نامدارترین خوانندگان پاپ آمریکای لاتین نامید؛ خواننده و نوازنده گیتاریست که اجراهای مهیچ و پرشور وی توانسته است هواداران فراوانی را برای خود بدست آورد و سالنهای چندین هزار نفری همواره مملو از عاشقان وی میباشد. موزیسنی نابینا که توانست با استفاده از نبوغ و خلاقیت های خود جایگاه مناسبی را در دنیای موسیقی پاپ بدست آورد.
بد فهمی از گفتار وزیری (III)

بد فهمی از گفتار وزیری (III)

این جریان تا سالهای پایانی دهه چهل شمسی ادامه داشت، همزمان با تاسیس «مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ملی ایران»! رادیو در اواخر دهه چهل، پر شده بود از موسیقی های عامیانه و سطحی که البته بعضی از شاگردان مکتب وزیری هم جزو پدیدآورندگان آن بودند.
صبا از زبان سپنتا (II)

صبا از زبان سپنتا (II)

در سال ۱۳۳۳ رهبری ارکستر ملی را در هنرهای زیبای کشور به عهده گرفت و چندی بعد رهبر ارکستر شماره یک آنجا گشت که از ادامه کار آن سخن خواهیم گفت. صبا در سال‌های آخر عمر، در بعضی برنامه‌های گل‌های رادیو، به عنوان رهبر یا نوازنده شرکت داشت.
یک progression از دهه ۶۰

یک progression از دهه ۶۰

یکی از progression هایی که در دهه ۶۰ توسط بسیاری از نوازنده ها در هارمونیزه کردن قطعات بکار میرفت توالی آکوردی است که در شکل آنرا مشاهده میکنید. کافی است از پایه گام یک فاصله سوم کوچک پایین بیاییم، و بعد دوبار فاصله چهارم درست بالا برویم، در انتها میتوانیم به پایه گام برگردیم.