غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا مین‌باشیان (۱۲۴۰-۱۳۱۴)
غلامرضا مین‌باشیان (۱۲۴۰-۱۳۱۴)
غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

در سال ۱۲۹۳ (در بعضی منابع ۱۲۹۶) غلامرضا خان، آموزشگاهی برای تعلیم موسیقی نظامی به نام “کلاس موزیک” تاسیس کرد و به تدریس پرداخت. دوره این کلاس چهار ساله بود و افراد غیر نظامی هم می توانستند در آن شرکت کنند و موسیقی کلاسیک (غیر نظامی) را فرا بگیرند.

در سال ۱۳۰۰ او اداره موزیک ارتش را تاسیس کرد و خود ریاست آنرا با درجه سرتیپی عهده دار شد. هفت سال بعد وقتی قانون دریافت دو حقوق از دو سازمان دولتی منع شد، او از ریاست مدرسه موزیک کناره گرفت و کلنل علینقی وزیری سرپرستی این مرکز را به عهده گرفت و سریعا تدریس موسیقی نظامی را از تعلیمی حذف کرد، زیرا محل تدریس موسیقی نظامی مستقل شده بود؛ این مرکز همان اداره موزیک ارتش بود که زیر نظر سالار معزز و معاونت فرزندش نصرالله که دیگر ملقب به نصرالسلطان شده بود، اداره می شد.

در سال ۱۳۰۹ سالار معزز بازنشسته شد و نصرالسلطان پسرش به جای او نشست. غلامرضا خان مین باشیان در سال ۱۳۱۴ شمسی در سن ۷۴ سالگی درگذشت؛ پیکر او در قم به خاک سپرده شد.

فرزندان غلامرضا خان، نصرالله و غلامحسین مین باشیان هر دو در اروپا به تحصیل موسیقی پرداختند و منشا خدمات زیادی در موسیقی کلاسیک ایران شدند (دو فرزند نصرالله مین باشیان فتح الله مین باشیان و مهرداد پهلبد که هر دو دستی در موسیقی داشتند، در دوره پهلوی دوم به ترتیب به مقام فرماندهی نیروی زمینی ارتش و وزارت فرهنگ و هنر رسیدند)

سالار معزز دستی هم در نوازندگی تار داشته و مدتی زیر نظر اساتید آن زمان به مشق تار پرداخته بوده، به همین جهت او علاقه زیادی به موسیقی دستگاهی داشت و برخلاف فرزندش غلامحسین که به کلی مخالف موسیقی ایرانی بود، تدریس موسیقی ایرانی را لازم میدانست و حسین خان هنگ آفرین را مسئول تدریس موسیقی ایرانی کرده بود. سالار معزز برای اولین بار قسمتی از ردیف دستگاه ماهور را که توسط حسین خان هنگ آفرین نواخته شده بوده، نت و در تهران و لایپزیک آلمان منتشر کرد. در ردیف نوشته شده توسط غلامرضا خان، علامت های ربع پرده (که بعدا توسط کلنل وزیری به شکل کنونی درآمد و با “کرن” و “سری” معرفی شد)، با علامتهایی که آن زمان در نت نویسی اعراب معمول بوده است، نشانه گذاری شده است.

این ردیف برای لاوینیاک تدوین کننده دایره‌المعارف موسیقی در فرانسه نیز فرستاده می شود که در مورد موسیقی ایرانی با سالار معزز نامه نگاری داشته است.

او با پیانو هم موسیقی ایرانی می نواخته و برای اجرای ربع پرده ها کوک را تغییر می داده است، البته قبل از او سرورالملک نیز با پیانو و دستگاه های ایرانی را نواخته بود ولی نه با شیوه استاندارد انگشت گذاری روی پیانو که غلامرضا خان می نواخته است.

سالار معزز در میان سازها، به غیر از تدریس پیانو، چندین ساز بادی چوبی و برنجی را نیز تعلیم می داده و ارکسترهایی نیز با شاگردانش تشکیل داده بوده است، مهمترین شاگردان او غیر از فرزندانش، ضیاء مختاری، حسن رادمرد، محمد نجمی و مصیب رضوانی، حسینعلی وزیری تبار هستند.

از سالار معزز در زمان قاجار و پهلوی آثار بسیاری در فرم های سرود و مارش اجرا می شده است ولی نت های آنها تقریبا نایاب است؛ در شرح حال او از قطعاتی هم برای پیانو مثل “فانتزی ماهور”، “درآمد آواز اصفهان، پیش درآمد و تصنیف”، تنظیم آهنگهای رکن الدین مختاری، همگی برای پیانو یاد شده است که در همان زمان به چاپ رسیده اند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، گفت و گوی محمدهادی مجیدی با مهدی قاسمی و شهرداد روحانی است پیرامون اجرای ارکستر سمفونیک تهران و گروه کر شهر تهران:

کارگاه «راهکارهای مقابله با اضطراب اجرا» برگزار می شود

دکتر حمزه علیمرادی، دکترای روانشناسی بالینی و استاد دانشگاه شهید بهشتی و سرپرست درمانکده اضطراب ایران، مدتها روی علل اضطراب و راه های مقابله با آن تحقیق کرده و به بیماران مضطرب بسیاری راه غلبه بر اضطراب را نشان داده است و اکنون بنا به دعوت آموزشگاه موسیقی برومند، روز شنبه اول تیر ۹۸ ساعت ۱۸، یک کارگاه رایگان برگزار می کند تا پاسخی کلی به پرسش های فوق دهد.

از روزهای گذشته…

ویلن مسیح

ویلن مسیح

در سال ۱۷۷۵ پائولو با کوزیو دی سالابو (Cozio di Salabue) قراردادی برای فروش تعدادی ساز که از مغازه و کارگاه پدر باقی مانده بود، بست که یکی از بهترین مجموعه های ساز در طول تاریخ بوده است. اگرچه پائولو قبل از واگذاری کامل مالکیت سازها به سالابو از دنیا رفت با اینحال سالابو مالک آنها شد. تا سال ۱۸۲۷ سالابو سازها را نگه داشت تا آنکه به لوجی تاریسیو (Luigi Tarisio) ایتالیایی فروخت، شخصی که تجارتی مهم را با ساز ویولن فراهم کرد؛ اگرچه هیچ گاه سازها را با خود به همراه نمی برد اما با صحبت کردن با خریداران در پاریسی وارد میشود.
از نمایشگاه فلزیاب و آلات موسیقی دیدن کنید(I)

از نمایشگاه فلزیاب و آلات موسیقی دیدن کنید(I)

هرساله با آمدن دعوت‌نامه الکترونیکی نمایشگاه معتبر NAMM به صندوق پست الکترونیکی‌ام به‌یاد خاطره‌ای نه‌چندان خوش می‌افتم و افسوس می‌خورم که نمی‌توانم به‌علت‌های گوناگون در این نمایشگاه شرکت کنم. نمایشگاه NAMM بهشت اهالی موسیقی الکترونیکی است.
کمپانی آر سی ای (I)

کمپانی آر سی ای (I)

RCA Records یکی از پرچمداران مارک Sony BMG Music Entertainment است. RCA Records در سال ۱۹۰۱ به عنوان Victor Talking Machine Company بوجود آمد و RCA مخفف Radio Corporation of America است که میتوان آنرا مادر شرکت BMG دانست.
وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (I)

وینتان مارسالیس، تکنیک درخشان ترمپت (I)

وینتان مارسالیس (Wynton Marsalis)، به عنوان موسیقیدانی نابغه، فرهنگ دوست و بشردوستی دلسوز، ترمپت نوازی افسانه ای، آهنگسازی حرفه ای و استادی خستگی ناپذیر وصف شده است. این تعهد زندگی وینتان است که دانش و مهارت افراد را باید در موسیقی جاز بالا برد. او تاثیری بی مانند بر فرهنگ ملی و بین المللی گذارده است.
موسیقی سینه به سینه (گفتگو با خسرو سلطانی)

موسیقی سینه به سینه (گفتگو با خسرو سلطانی)

خسرو سلطانی (موسیقیدان ایرانی مقیم اتریش)، اخیراً آلبوم تازه ای به نام «ماهور کبیر» منتشر ساخته است. اجرای اثر را «گروه شیراز» – متشکل از خسرو سلطانی (سرنا، کرنا، بالابان)، مجید درخشانی (تار، سه تار، رباب)، علی اکبر شکارچی (کمانچه) و فرزانه نوایی (چنگ) _ به عهده داشته و بخش های آوازی توسط افسانه رثایی و علیرضا قربانی خوانده شده است.
جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (II)

جلوگیری از فشار بیش‌از‌حدِ دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک (II)

پس چه کنیم؟ پیشنهاد می‌کنم در این مرحله که ضربه‌های قوی دست راست سبب فشار بیش از حد انگشتان دست چپ شده است تا می‌توانید سرعت را کم کنید و کم‌کم فشار انگشتان دست چپ را به حالتی که دست راست ضربه‌های ضعیف‌تری می‌زد و دست چپ کمتر دسته را می‌فشرد، نزدیک کنید؛ البته قرار نیست با یکی، دو بار تمرین همه‌چیز درست شود، بلکه لازم است این تمرین را هر روز چندین‌بار انجام دهید و بعد از موفقیت در سرعت‌های کم، به‌تدریج سرعت را افزایش دهید. موفقیت در این تمرین یعنی به‌اندازه فشار‌دادن سیم‌ها در حدی که خودتان راضی باشید.
شریف؛ مردم سالار موسیقی (I)

شریف؛ مردم سالار موسیقی (I)

از زمان اختراع رادیو و ورود آن به ایران، موسیقی یکی از مهمترین ابزارهایی بوده که می توانست این اختراع جدید را در میان مردم رواج دهد. بدین جهت بود که از همان ابتدا، برنامه های موسیقی در رادیو شکل گرفت. نکته حائز اهمیت در این رابطه این بود که به همان میزان که رواج رادیو در ایران نیازمند برنامه های موسیقی بود، موسیقی آن دوره نیز برای رواج در بین مردم از طریق رادیو نیازمند تغییر و تحولات اساسی بود.
موسیقی درمانی برای بیماران اسکیزوفرنی

موسیقی درمانی برای بیماران اسکیزوفرنی

بنابر تحقیقات جدید، موسیقی درمانی میتواند بعضی از علایم اسکیزوفرنی را تخفیف داده و بهبود دهد. این پژوهش که در مجله روانپزشکی British Journal of Psychiatry منتشر شده است، اولین موردی است که در آن موسیقی درمانی برای افرادی که دچار اسکیزوفرنی حاد هستند به کار گرفته شده است و توسط محققینی از کالج سلطنتی لندن و درمانگرانی از مرکز سلامت روانی North West London رهبری و اداره میشود.
او آهنگساز بزرگ فیلم بود

او آهنگساز بزرگ فیلم بود

در ادامه مطلب نصرت فاتح علی خان توجه شما را به قسمت دیگری از آن جلب می کنیم.
چکناوریان از عروج تا افول (I)

چکناوریان از عروج تا افول (I)

پس از یک سال از نوشته شدن مقاله قبلی که در مورد لوریس چکناوریان و ارکستر سمفونیک تهران نوشته شد، امروز می خواهیم نگاهی بیاندازیم به کارنامه هنری این موسیقیدان بین المللی و با هم سیر صعود ها و فرود های این هنرمند را ببینیم.