یوسفی: جای خالی تفکر را در موزیسین ها میبینم

نیکو یوسفی
نیکو یوسفی
چهار سال پیش خبری مبنی بر چاپ سالشمار موسیقی زنان توسط نیکو یوسفی در خبرگزاری ها قرار گرفت ولی به دلایل مختلفی این اتفاق به تاخیر افتاد تا اینکه قرار شد، اطلاعاتی مربوط به موسیقی زنان در سایتی خصوصی به مدیریت نیکو یوسفی به انتشار برسد. با او به گفتگو نشسته ایم درباره شکل جدید این پروژه در سایت زنان موسیقی (www.womenofmusic.ir) و فعالیتش.

موسیقی را از چه تاریخی آغاز کردید و چه استادانی داشته اید؟
از سال ۱۳۶۸ آموزش موسیقی را شروع کردم. اساتید من به ترتیب آقایان: پیمان سلطانی، هوشنگ ظریف، زیدالله طلوعی، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، داریوش صفوت، پرویز مشکاتیان، داریوش طلایی، فرهاد فخرالدینی، توماس کریستین داوید، محمدرضا درویشی، شریف لطفی، حمید حاجی زاده و رضا براهنی بودند که در حوزه های نوازندگی، آهنگسازی، تئوری و سلفژ، تقطیع و عروض و زیبایی شناسی هنر آموزش دیدم.

عنوان پایان نامه لیسانس شما چه بود؟
عنوان پایان نامه ی لیسانس من، «موسیقی درمانی» بود که به یاری آقای درویش رضا منظمی به عنوان استاد راهنما آن را گذراندم.

شما سابقه نویسندگی موسیقی هم دارید، تا به حال چند نوشته از شما به انتشار رسیده؟
در نشریات و روزنامه هایی مثل: چیستا، فرهنگ توسعه، بایا، بیدار، گفتمان صفر، چنگی، سلام، همشهری، دنیای اقتصاد و… مطلب نوشتم و مدتی هم مسئول صفحه ی موسیقی روزنامه ی اعتماد ملی بودم.

از چه تاریخی مشغول کار روی پروژه موسیقی زنان شدید؟
از نیمه ی دوم دهه ی هفتاد، کار برپروژه ی موسیقی زنان را شروع کردم.

آیا این حرکت شما را موزیسینها، فعالیتی فمنیستی قلمداد نکردند؟
بله، در بعضی موارد، فعالیت من، یک حرکت فمنیستی تلقی شد.

چرا به سمت ایجاد سایت رفتید و با اینکه سابقه روزنامه نگاری داشتید از طریق نشر کاغذی عمل نکردید؟
حوزه ای که من کار می کنم، زیر سوال هست و موانع زیادی برای انتشار خواهد داشت. یعنی این حوزه به خودی خود، سال هاست که مشمول سانسور شده، بنابراین وقتی تریبون شخصی داشته باشم، از سانسورشدن بیشتر در امان خواهم بود!

برنامه این سایت چه خواهد بود؟
همان جور که از اسم این سایت بر می آید، فعالیتی مرتبط با حوزه ی زنان در موسیقی خواهد داشت. اعتقاد من این است که تبعیض جنسیتی در جامعه ی من به شدت وجود دارد. اما بسیار سعی می کنم که این نگرش در سایت زنان موسیقی وجود نداشته باشد و در واقع برنامه ی من برای مطالبی که در این نشریه ی الکترونیک گذارده خواهد شد، بررسی و تمرکز بیشتر بر شاخه ای از موسیقی که پدیدآورندگان اش زنان هستند، خواهد بود.

برای تامین هزینه های این سایت چه برنامه ای دارید؟
فعلن با توانایی و بودجه ی شخصی کار می کنم. حمایت هیچ ارگانی را نمی پذیرم و امید بستن به اسپانسرهای شخصی را هم عبث می دانم. شاید بعدها از طریق پذیرش آگهی، بتوانم هزینه های لازم را تامین کنم.

آیا از یک تیم ثابت نویسندگان هم بهره خواهید برد یا فقط سایت وابسته به نویسندگان میهمان است؟
این سایت بدون موضع گیری از تمام مطالب خوب ارسال شده در حوزه ی موسیقی زنان ایران و جهان استقبال خواهد کرد.

از چه راه هایی با موسیقیدانان در خارج از کشور ارتباط دارید؟
تماس تلفنی و تماس از طریق نت، راه ارتباطی من با موزیسین های خارج از کشور خواهد بود.

آیا این سایت به زبان های دیگری هم ترجمه خواهد شد؟
خیلی دوست دارم که سایت به دو زبان فارسی و انگلیسی کار شود، ولی فعلن این امکان را ندارم.

وضعیت جامعه زنان موسیقیدان امروز ایران را چگونه می بینید و چه آینده ای برای آن تصور می کنید؟
انسان تا پیش از ترویج روایت های کلان، می کوشید تا شرایط زندگی اش را تعیین کند، چرا که هر ایدئولوژی و دستگاه فکری واجد روایتی اعظم است که در هر زمان و مکانی می تواند مصداق داشته باشد. من سال هاست که در موزیسین های ایرانی (اعم از زن و مرد) جای خالی چنین نگرشی را می بینم. طبیعی است که در مورد آینده نمی توان قضاوت سهل و ساده ای کرد ولی در روزگار کنونی، نگاه امیدبخشی به این جریان ندارم.

همشهری آن لاین

2 دیدگاه

  • Saman
    ارسال شده در تیر ۱۱, ۱۳۹۱ در ۹:۳۱ ق.ظ

    درود بر نیکو یوسفی

  • جاوید جعفری
    ارسال شده در آذر ۱, ۱۳۹۱ در ۲:۱۳ ق.ظ

    درود.خانم یوسفی به موضوعی بسیار مهم اشاره کردند که متاسفانه خیلی کم به آن پرداخته شده.جای خالی تفکر در موسیقیدانان ایرانی.موضوعی که به نظر من مهمترین مقوله ای است که باید به آن بطور جدی پرداخته شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (I)

تاریخ نگاری در مقوله ی هنر، در فرهنگ ایرانی و فارسی بیشتر به شعر و ادبیات اختصاص یافته و تنها در این بخش است که بررسی های تاریخی مفصل، معتبر و متنوع موجود است. بررسی های تاریخی در هنرهای دیگر، از جمله موسیقی، کم یاب اند و آنچه که هست (چنان که در این نوشته بررسی خواهد شد) چندان معتبر و مفصل نیستند.

لیر یا چنگ ارجان (IV)

موسیقی شناسان آلمانی و اتریشی “Curt Sachs” و “Erich von Hornbostel” سیستم رده بندی سازها را در ۱۹۱۴ ارائه دادند. خط کلی این رده بندی برمبنای بررسی اولین صفت مشترک سازها یعنی ویژگی فیزیکی ارتعاش ساز بنا شده است. بر این اساس سازها به پنج دسته تقسیم می شوند:

از روزهای گذشته…

میکروتنالیته (III)

میکروتنالیته (III)

امروزه به راحتی میتوان با استفاده از سازهای الکترونیک بین سیستمهای مختلف گام حرکت کرده و دنیای متنوع اصوات و گامها را نشان داد.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (X)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (X)

سازندگان ویلن در مورد طراحی دریچه های صوتی ff و باس بار و سازندگان گیتار در رابطه با طراحی خرک و مقاوم سازی کلافها کمی آزادی عمل دارند. کوک کردن صفحات ویلن بسیار متداول است که در ادامه مطالبی در مورد آن خواهیم داشت. خطوط نودال موجود در ۵ صفحه رو با تمام جزئیات مورد بررسی قرار گرفت که شما می توانید نتایج آن را در جدول ۴-۱ و تصویر ۱۸-۱ ملاحظه کنید. از این تصاویر در می یابیم که در تمام صفحات خطوط نودال مربوط به رزونانس دوم و پنجم همدیگر را در جاهای مشخص قطع می کنند که وجود دریچه های صوتی ff و باس بار جای این نقاط مشابه را تغییر نمی دهد. در مورد ۵ صفحه زیر هم بدین صورت می باشد.
در آمدی بر تدوین فهرست جامع<br> آثار روح الله خالقی(III)

در آمدی بر تدوین فهرست جامع
آثار روح الله خالقی(III)

آنچه که به نام اصلاح موسیقی، از دی ماه ۱۳۳۳ آغاز و در مرداد ۱۳۳۴ بدون ثمر خاتمه یافت، از دردهایی بودند که او میخواست بعدها در سومین جلد اثرش شرح دهد، گرچه مشتی بود نمونه خروار؛ ولی اجل مهلتش نداد.
گفت‌و‌گو با مهران روحانی، آهنگساز:گوش‌ها را باید شست!

گفت‌و‌گو با مهران روحانی، آهنگساز:گوش‌ها را باید شست!

برای یک حرکت موسیقایی، به خصوص آهنگسازی، کاری که من انجام می‌دهم، عوامل زیادی باید وجود داشته باشد. یادم می‌آید که در انگلستان معلمی داشتم به عنوان آنتونی ویلدر، به من می‌گفت: فکر نکنید وقتی شروع به آهنگسازی می‌کنید می‌توانید مانند موتزارت قلم روی کاغذ بگذارید و یکسره تا پایان قطعه را بنویسید. در مدت نوشتن لحظه‌ای وجود دارد که حس می‌کنید نیرو‌ی‌تان به پایان رسیده است. در این مواقع کار را رها کنید و محیط را عوض کنید (چیزی بخورید، کمی قدم بزنید سپس به خانه برگردید و کار را ادامه بدهید) این درست مانند پر کردن باک و سرویس کردن یک ماشین است.
قلب رازگوی شوپن

قلب رازگوی شوپن

ادگار آلن پو استاد نوشتن داستان های ترسناک و وابسته به مرگ بود. داستان کوتاه او با نام «قلب رازگو» یک داستان کلاسیک گوتیک است که ریشه در گناه و ترس دارد. داستان از این قرار است که تصور قلب از جا در آمده و پر تپش مقتول ذهن قاتل را تسخیر می کند. آثار پیانویی شوپن که یکی از برجسته ترین آهنگسازان دوره گوتیک است بسیار روح نوازند؛ اما یک قرن است که اتفاقات پس از مرگش ذهن دانشمندان را درگیر کرده است و ارزش این را دارد که اساس نوشتن داستان های ترسناک شود. دانشمندان در لهستان اکنون ادعا می کنند که علت مرگ شوپن را یافته اند. اما سوال اینجاست که بر اساس کدام شواهد؟ پاسخ چیزی نیست جز «قلب رازگوی شوپن».
نقش زنان در موسیقی ایرانی (III)

نقش زنان در موسیقی ایرانی (III)

اما اولین زن نوازنده که از نوازندگیش بر روی گرامافون ضبط شد سه تارِ خانم پروانه است که خواننده نیز بوده است؛ آواز او با سنتور حبیب سماعی و تار قوام السلطان در سال ۱۳۰۶ به ضبط شده که انتشارات آن کمپانی هیزمسترز ویس بوده است، نام اصلی اش بتول رضایی است اما به نام موچول (چون ماه) و پروانه بر روی صفحات گرامافون ثبت شده است. پروانه زنی بود لاغر اندام و سبزه که در سال ۱۳۱۱ ش در سن حدود بیست و پنج سال در اثر بیماری سل در گذشت. (۱)
روز باشکوه ایل بختیاری (II)

روز باشکوه ایل بختیاری (II)

شرح این ماجراها در روز هفتم مهر توسط دکتر اردشیر صالح پور، پژوهشگر فرهنگ ایران که خود نیز اصالتا بختیاری است، روایت شد. او از روزهای حماسی زندان قصر و علی مردان خان گفت تا به نحوه ساخت تم مشهور شیرعلی مردان رسید. دکتر صالح پور بر اساس نقل قولهای پدرش که شاهد عمل خنیاگران بختیاری بوده و نتیجه پژوهشهایی که انجام داده، ویژگی های آثار موسیقایی این قوم را بر شمرد؛ او به این مهم اشاره کرد که یک ترانه محلی بختیاری، تنها یک ترانه نیست، روایت تاریخ و حماسه یک قوم است؛‌ ترانه هایی که به صورت قومی و جمعی ساخته می شود و دستاوردی فردی نیست.
گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (III)

در این میان و با فرآیندی مشابه جلسه‌ی گذشته (تلقی سطحی از راه دادن دغدغه‌ی اجتماعی به نقد و یکسان دانستن آن با نقد جامعه‌شناسانه) می‌توان گفت مارکسیسم عوامانه پیوندی ناگسستنی با نقد ژورنالیستی دارد. با این حال آن نقد مارکسیستی که اینجا مورد نظر است در عمیق‌ترین جنبه‌های خود دو سو دارد:
خوزه مونسراته فلیسیانو (I)

خوزه مونسراته فلیسیانو (I)

خوزه مونسراته فلیسیانو (Jose Monserrate Feliciano) به واقع یکی از مشهورترین خواننده ها و نوازندهای گیتاری است که دنیای موسیقی پاپ تا بحال بخود دیده است. او که اصلیت لایتن دارد در سال ۱۹۴۵ در پورتوریکو بدنیا آمد و متاسفانه از بدو تولد قربانی بیماری آب سیاه بود و خیلی زود در همان ایام نوزادی بینایی خود را از دست داد.
بودابار

بودابار

مجموعه آلبوم هایی با عنوان Buddha Bar مدتهاست که مورد توجه بسیاری از علاقمندان به موسیقی و همچنین عموم مردم قرار گرفته است بالاخص در ایران که توانسته است علاقمندان بسیاری را برای خود بدست آورد و یکی از پرفروشترین آثار در شاخه lounge و chill out (دوسبکی که خصوصیت مهم آن آرام بودن ریتم در آنها میباشد)