یوسفی: جای خالی تفکر را در موزیسین ها میبینم

نیکو یوسفی
نیکو یوسفی
چهار سال پیش خبری مبنی بر چاپ سالشمار موسیقی زنان توسط نیکو یوسفی در خبرگزاری ها قرار گرفت ولی به دلایل مختلفی این اتفاق به تاخیر افتاد تا اینکه قرار شد، اطلاعاتی مربوط به موسیقی زنان در سایتی خصوصی به مدیریت نیکو یوسفی به انتشار برسد. با او به گفتگو نشسته ایم درباره شکل جدید این پروژه در سایت زنان موسیقی (www.womenofmusic.ir) و فعالیتش.

موسیقی را از چه تاریخی آغاز کردید و چه استادانی داشته اید؟
از سال ۱۳۶۸ آموزش موسیقی را شروع کردم. اساتید من به ترتیب آقایان: پیمان سلطانی، هوشنگ ظریف، زیدالله طلوعی، محمدرضا لطفی، حسین علیزاده، داریوش صفوت، پرویز مشکاتیان، داریوش طلایی، فرهاد فخرالدینی، توماس کریستین داوید، محمدرضا درویشی، شریف لطفی، حمید حاجی زاده و رضا براهنی بودند که در حوزه های نوازندگی، آهنگسازی، تئوری و سلفژ، تقطیع و عروض و زیبایی شناسی هنر آموزش دیدم.

عنوان پایان نامه لیسانس شما چه بود؟
عنوان پایان نامه ی لیسانس من، «موسیقی درمانی» بود که به یاری آقای درویش رضا منظمی به عنوان استاد راهنما آن را گذراندم.

شما سابقه نویسندگی موسیقی هم دارید، تا به حال چند نوشته از شما به انتشار رسیده؟
در نشریات و روزنامه هایی مثل: چیستا، فرهنگ توسعه، بایا، بیدار، گفتمان صفر، چنگی، سلام، همشهری، دنیای اقتصاد و… مطلب نوشتم و مدتی هم مسئول صفحه ی موسیقی روزنامه ی اعتماد ملی بودم.

از چه تاریخی مشغول کار روی پروژه موسیقی زنان شدید؟
از نیمه ی دوم دهه ی هفتاد، کار برپروژه ی موسیقی زنان را شروع کردم.

آیا این حرکت شما را موزیسینها، فعالیتی فمنیستی قلمداد نکردند؟
بله، در بعضی موارد، فعالیت من، یک حرکت فمنیستی تلقی شد.

چرا به سمت ایجاد سایت رفتید و با اینکه سابقه روزنامه نگاری داشتید از طریق نشر کاغذی عمل نکردید؟
حوزه ای که من کار می کنم، زیر سوال هست و موانع زیادی برای انتشار خواهد داشت. یعنی این حوزه به خودی خود، سال هاست که مشمول سانسور شده، بنابراین وقتی تریبون شخصی داشته باشم، از سانسورشدن بیشتر در امان خواهم بود!

برنامه این سایت چه خواهد بود؟
همان جور که از اسم این سایت بر می آید، فعالیتی مرتبط با حوزه ی زنان در موسیقی خواهد داشت. اعتقاد من این است که تبعیض جنسیتی در جامعه ی من به شدت وجود دارد. اما بسیار سعی می کنم که این نگرش در سایت زنان موسیقی وجود نداشته باشد و در واقع برنامه ی من برای مطالبی که در این نشریه ی الکترونیک گذارده خواهد شد، بررسی و تمرکز بیشتر بر شاخه ای از موسیقی که پدیدآورندگان اش زنان هستند، خواهد بود.

برای تامین هزینه های این سایت چه برنامه ای دارید؟
فعلن با توانایی و بودجه ی شخصی کار می کنم. حمایت هیچ ارگانی را نمی پذیرم و امید بستن به اسپانسرهای شخصی را هم عبث می دانم. شاید بعدها از طریق پذیرش آگهی، بتوانم هزینه های لازم را تامین کنم.

آیا از یک تیم ثابت نویسندگان هم بهره خواهید برد یا فقط سایت وابسته به نویسندگان میهمان است؟
این سایت بدون موضع گیری از تمام مطالب خوب ارسال شده در حوزه ی موسیقی زنان ایران و جهان استقبال خواهد کرد.

از چه راه هایی با موسیقیدانان در خارج از کشور ارتباط دارید؟
تماس تلفنی و تماس از طریق نت، راه ارتباطی من با موزیسین های خارج از کشور خواهد بود.

آیا این سایت به زبان های دیگری هم ترجمه خواهد شد؟
خیلی دوست دارم که سایت به دو زبان فارسی و انگلیسی کار شود، ولی فعلن این امکان را ندارم.

وضعیت جامعه زنان موسیقیدان امروز ایران را چگونه می بینید و چه آینده ای برای آن تصور می کنید؟
انسان تا پیش از ترویج روایت های کلان، می کوشید تا شرایط زندگی اش را تعیین کند، چرا که هر ایدئولوژی و دستگاه فکری واجد روایتی اعظم است که در هر زمان و مکانی می تواند مصداق داشته باشد. من سال هاست که در موزیسین های ایرانی (اعم از زن و مرد) جای خالی چنین نگرشی را می بینم. طبیعی است که در مورد آینده نمی توان قضاوت سهل و ساده ای کرد ولی در روزگار کنونی، نگاه امیدبخشی به این جریان ندارم.

همشهری آن لاین

2 دیدگاه

  • Saman
    ارسال شده در تیر ۱۱, ۱۳۹۱ در ۹:۳۱ ق.ظ

    درود بر نیکو یوسفی

  • جاوید جعفری
    ارسال شده در آذر ۱, ۱۳۹۱ در ۲:۱۳ ق.ظ

    درود.خانم یوسفی به موضوعی بسیار مهم اشاره کردند که متاسفانه خیلی کم به آن پرداخته شده.جای خالی تفکر در موسیقیدانان ایرانی.موضوعی که به نظر من مهمترین مقوله ای است که باید به آن بطور جدی پرداخته شود.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و هشتم)

وقتی که ما به این مرحله می‌رسیم، کودک تازه شروع می‌کند به تدریس شدن. مادر سوالی می‌کند: مایل هستی که تو هم ویولن بنوازی؟ کودک جواب می‌دهد. بله! و تو خوب تمرین خواهی کرد؟ بله، حالا پس خوب ما از معلم خواهش می‌کنیم که دفعه بعد تو را هم شرکت بدهد این کار همیشه ما را به موفقیتی که می‌خواهیم به آن می‌رساند و این ساعت چه ساعت هیجان انگیزی است! کودک با یک فخری می‌گوید. من هم ویولن نواختم، از الان می‌توانم با بچه‌ های دیگر نوازندگی کنم.

نقش زنان در موسیقی ایرانی (I)

قدیمی ترین اسطوره ای که از یک زن موسیقیدان نام می برد ضلال دختر کمیک بوده که مخترع سازهای زهی است. سیوطی در کتاب اوایل المحاضرات از نخستین زنی که دف زد کلثوم خواهر موسی (ع) را نام می برد. حکیم فردوسی در شاهنامه از بانویی رامشگر به نام سوسن نام می برد که در توران زمین بود و با رامشگری و مکر و حیله پهلوانان ایرانی را به بند می کشید و در جایی دیگر از سپنوی خنیاگر نام می برد که آوازش پلنگ را رام می کرد.

از روزهای گذشته…

نئو تانگو

نئو تانگو

توسعه و پیشرفت تانگو در همین جا متوقف نمیشود. مثالهایی که خواهد آمد، در گروه تانگو جدید یا Tango Nuevo قرار داده نشده اند زیرا چنین دسته بندیهایی معمولا با شناسایی امری که انجام یافته و تمام شده صورت میگیرد نه زمانی که چیزی همچنان در حال رشد و توسعه باشد. این گرایشها و سبکهای جدید را –که در آنها تاثیرات موسیقی الکترونیک در طیفهای مختلفی از بسیار نامحسوس تا کاملا غالب، وجود دارد- میتوان با عنوان “الکترو تانگو” electro tango یا “تانگو فیوژن” tango fusion توصیف کرد.
توماس فتس والر (۱۹۴۳-۱۹۰۴)

توماس فتس والر (۱۹۴۳-۱۹۰۴)

به جرات می توان گفت که بزرگترین پیانیست و خواننده Jazz ای که توانایی آنرا داشته که ساعت ها برای مردم ساز بزند و بخواند بدون آنکه مردم احساس خستگی و یکنواختی کنند کسی نبوده جز توماس فتس والر.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

“مسعودی روایت بسیار جالب‌توجهی دارد، می‌گوید: اردشیر اول که تمام جزییات تشکیلات اداری را به او نسبت می‌دادند، رجال دولت را بر هفت دسته تقسیم کرده بود و خوانندگان و نوازندگان را در ردیف عالی‌ترین مأموران دولت قرار داده بود.” (راهگانی، ۱۳۷۷: ۸۵)
دست نوشته بتهوون در کتابخانه یک مدرسه

دست نوشته بتهوون در کتابخانه یک مدرسه

در خبرهای روز گذشته داشتیم که یک قطعه موسیقی دست نویس از لودویگ وان بتهوون که شامل یکی از انقلابی ترین آثار اوست، توسط یک کتابدار که به تمیز کردن قفسه های کتابخانه یک مدرسه علوم دینی در پنسیلوانیا مشغول بود، کشف شد؛ این قطعه مدتی بیش از یک قرن بود که مفقود شده بود.
ریچارد دانیل پور، آهنگساز یهودی ایرانی تبار

ریچارد دانیل پور، آهنگساز یهودی ایرانی تبار

ریچارد دانیل پور (Richard Danielpour) آهنگساز آمریکایی دارنده جایزه گرمی، آهنگسازی برجسته در تمام دوران است؛ شخصی که می داند چطور به روشی ساده و مستقیم ارتباطی عمیق برقرار کند. صدای موسیقی آمریکایی متمایز وی، مالکیت حرکاتی رومانتیک و بزرگ را دارا می باشد و به طور درخشانی با ریتمی بیانگر و کوبنده برای ارکستر تنظیم شده است. آثارش موسیقیدانان مشهور را جذب نموده و به عنوان استادی فداکار تاثیری قابل توجه بر روی نسل جوان تر گذارده است.
«موسیقاب» (II)

«موسیقاب» (II)

«شب» در شعر منوچهری، مفهومی عام دارد و نشانی از فردیت و زمان و مکان شاعر در آن نیست. اما آن گاه که نیما «شب» را توصیف می‌کند، چیزی از «من»ِ نیمای آن روزگار و آن محیط با خود دارد. چنین پنداشتی حاصل برخورد بی‌واسطه و شخصی هنرمند با پیرامون‌اش است. تجربه‌های شخصی یک آهنگساز نیز در مواجهه با محیط پیرامون‌اش، به آفرینش واقعیتی موسیقایی می‌انجامد: خلق جهانی موسیقایی در برابر جهان واقع. همچون داستان‌نویسی که در برخورد با جهان واقع، جهانی داستانی خلق می‌کند. بنابراین اگر در یک نظام فرهنگی، همانند یک کارگاه صنعتی، محصولات مشابهی تولید شود، در حقیقت «شخصی‌یت»ها و «فردیت»ها از بین رفته‌‌است.
بنای کروی استکهلم

بنای کروی استکهلم

یکی از بزرگترین سالنهای جهان سالن کروی استکهولم است که استفاده های بسیار متنوعی دارد که از جمله آنها برگزاری کنسرت های بسیار بزرگ موسیقی است. بنای کروی استکهلم بزرگترین ساختمان کروی جهان است که ساخت آن دو سال و نیم به طول انجامیده است. در زبان سوئدی به گلوبن (globen) یا کروی شهرت دارد. بنایی به شکل یک توپ گلف خیلی بزرگ که ۱۱۰ متر قطر و ۸۵ متر ارتفاع داخلی آن است.
آثار باقیمانده از ردیف موسیقی ایران (III)

آثار باقیمانده از ردیف موسیقی ایران (III)

درباره نت نویسی کتاب مذکور لازم به توضیح است که از ذکر علاماتی که مبین حالت است، در نت نویسی خودداری شده، گو اینکه موسیقی ردیفی ایران بدیهه سرائی است و این حالات را بنا به سلیقه نوازنده واگزار مینمایند ولی چقدر به جا بود که این حالات را همانگونه که اساتید گذشته اجرا مینمودند، در نت نویسی اضافه مینمودند، مطلب دیگر اختلافاتی که بین این ردیف و سایر آثار بازمانده ساز اساتید گذشته به چشم میخورد، مثلاً در اولین دستگاه کتاب مذکور که مشهور است آنچه ذکر شده با آواز شور که توسط آقای علینقی وزیری، حضوری از پنجه آقا حسینقلی به نت درآورده، اختلاف فاحش دارد، همچنین است اختلاف در ردیف چهارگاه، ولی در دستگاه ماهور مقدمه آواز آن کاملاً با آنچه آقای وزیری نت کرده اند منطبق است و نواها توافق دارد.
صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (III)

صبا؛ نسیم دگرگونی‌ها (III)

مطالعه‌ی آثار و منش موسیقایی صبا نشان می‌دهد تا آنجا که مسائلی بنیادی‌ مانند لزوم تحول و دنیاپسند شدن موسیقی مطرح باشد او تحت تاثیر وزیری بوده و تنها در شدت گرایش با او متفاوت است. اما اگر از این سطح -که بعید است کسی را یارای مخالفت با آن در سال‌های اول سده‌ی حاضر بوده باشد- بگذریم چند ویژگی در آثار و روش او ظاهر می‌شود که آشکارا نکاتی زیباشناسانه‌اند و گاه به خوبی نیز شرح‌شان داده است.
نوازندگی نی (III)

نوازندگی نی (III)

در خصوص محل قرار گرفتن زبان نیز باید گفت که بین نوازندگان اختلاف نظر وجود دارد؛ عده ای نوک زبان را روی تیغه سر نی و عده ای نیز روی دندان های پیشین تحتانی یا پشت آن می گذارند که البته این امر را میتوان نوعی عادت نوازندگی دانست ولی این نکته را نیز نباید فراموش کرد که زبان به دلیل نقش مهمی که در تولید و تغییر صدای نی ایفا می نماید،‌ می بایست دارای جایگاه ایستا و ثابتی باشد تا بتوان تغییر حالت های زبان در ایجاد صداهای مختلف را به شکل بهتری کنترل کرد.