امپرسیونسیم در موسیقی

Claude Monet - Water Lilies
Claude Monet - Water Lilies
تفکر امپرسیونسیم (Impressionism) در قرن نوزدهم از فرانسه آغاز شد، تفکری که درست بر خلاف روشهای آکادمیک هنری موجود مانند رئالیسم شکل گرفت. این تفکر تقریبا” در تمامی هنرها رسوخ کرد اما حرکتهای ابتدایی توسط نقاشانی چون Claude Monet و Pierre-Auguste Renoir و Alfred Sisley و …. آغاز شد.

نظر این هنرمندان این بود که با تصاویری رویایی که انسان در ذهن دارد، هنرمند راحت تر مینواند احساس خود را به مخاطبین القا کند تا اینکه عین واقعیت را در کار هنری بیان کند.

نقاشان امپرسیونیسم اغلب از رنگ های ساده و غیر ترکیبی در نقاشی هایشان استفاده میکنند، رنگها را در مرز عوض شدن بدون حساب و کتاب خاصی درهم میدوانند، اغلب سعی در نمایش جهت قلم خود بصورت مصنوعی دارند و بسیاری از آنها در نمایش نور خورشید یا رنگها اغراق های خاصی میکنند.

در هر صورت یک امپرسیونسیت سعی دارد دنیای واقعی را بصورت غیرواقعی و رویایی به تصویر بشکاند. مثلا” در نقاشی بالا رنگ ها دقت کنید، ببینید که چگونه رنگ قسمت برگ گلها با آب برکه قاطی شده و در یکدیگر محو شده اند و در کل یک حالت غیر واضحی تهیه کرده اند.

طرز تفکر امپرسیونیسیم به تدریج به سایر هنرها کشیده شد، مجسمه سازی، تئاتر، نویسندگی، سینما و … حتی موسیقی.

باوجو آنکه موسیقی برخلاف سایر هنرها توانایی بیان قاطع واقعیت ها را ندارد و یا حداقل باید بگوییم ما توان درک آنرا نداریم؛ اما هنرمند فرانسوی بنام کلادیو دبوسی (Claudio Debussy) به دلیل حضورش در زادگاه امپرسیونیسم توانست این سبک تفکر را وارد دنیای موسیقی نماید.

دبوسی برای این منظور در کارهایش سعی در بیان داستانها و وقایع میکرد، او برای شکستن روشهای سنتی استفاده از نت های موسیقی از آکوردهای جدید مبهم، گامهای whole tone و حرکتهای کروماتیک استفاده کرد.

از بارزترین نشانه های کارهای دبوسی استفاده از آکوردها بدون توجه به آکوردهای همسایه بود. حتما” میدانید یک سری قواعد و مقرراتی وجود دارد که وصل آکوردها را به هم مجاز یا غیرمجاز میکند. دبوسی این قواعد را کنار گذاشت و سعی کرد به هارمونی پرصدا و رنگارنگ بصورت تنها نگاه کند و توجه خاصی به هارمونی های میزانهای بقلی نداشته باشد. در کارهای دبوسی آکوردهای حل نشده یا فاصله های dissonance بوضوح مشاهده میشود.

برای مثال به این شکل نگاه کنید، دو میزان اول تم مشهوری از بتهوون است که خیلی به صراحت عقیده ای را بیان میکند. اما دو میزان بعدی حرف خاصی نمیزنه و فقط انسان را به رویا می برد؛ آکوردهایی که شاید هدف خاصی مانند ملودی اول سنفونی بتهوون به انسان القا نمیکند.



ناگفته نماند که بسیاری از هنرمندان و منتقدین موسیقی، امپرسیونیسم را موسیقی اوج و قله موسیقی رمانتیک میدانند. تاثیرات امپرسیونسیم در موسیقی را میتوان در کارهای دیگر موسیقیدانهایی مانند Ravel یا Albeniz و … هم مشاهده کرد.

audio.gif Debussy – Claire de Lune

اینهم قسمت هایی از قطعه Claire de Lune از Debussy به این قطعه خوب گوش کنید، چه حسی به شما دست میدهد؟ احساس پرواز، احساس اینکه در خواب دارید رویای زیبایی را میبینید؟ احساس یک شب مهتابی در یک شالیزار که نسیم شالی ها را نوازش می دهد؟

این قطعه را با Moonlight بتهوون مقایسه کنید.

8 دیدگاه

  • امیر
    ارسال شده در مرداد ۱۸, ۱۳۸۸ در ۳:۲۸ ب.ظ

    سلام.
    با تشکر از مطالبی که گفته شد، می خوام اشاره کنم که نام مهتاب رو خود بتهوون روی این قطعه نذاشته، بلکه لودویگ رلشتاب منتقد آلمانی این نام رو روش گذاشته که بعد از شنیدنش به یاد مهتاب دریاچه لوتسرن افتاده بود!
    من فکر می کنم قصد بتهوون از این قطعه هرگز تصویرسازی مهتاب نبوده، فقط یه قطعه عاشقانه بوده… اما دبوسی واقعا روشنایی ماه رو با تفکر امپرسیونیسم به تصویر می کشه.
    با تشکر…

  • ارسال شده در مهر ۲۵, ۱۳۸۸ در ۳:۴۶ ق.ظ

    امیر، عاشقتم پسر، داشتم این کار دبوسی رو گوش می دادم، یادت بودم، اومدم یه سری به این سایت خوب هرمونی تاک بزنم، این کامنت رو از تو دیدم، فوق العاده است …

  • ارسال شده در مهر ۲۵, ۱۳۸۸ در ۳:۴۷ ق.ظ

    فراموش کردم بنویسم کدوم کار، Clair de lune

  • arian
    ارسال شده در خرداد ۲, ۱۳۸۹ در ۶:۳۰ ب.ظ

    damet garm mard

  • بابک ولی پور
    ارسال شده در مهر ۲۶, ۱۳۸۹ در ۹:۳۸ ب.ظ

    کار هنر بیان واقعیت نیست، امپرسیونیسم هم قصد بیان واقعیت ندارد.. کمی دقیقنر بنویسیم، بهتر است.

  • سامان آهنی
    ارسال شده در اسفند ۲۶, ۱۳۹۰ در ۵:۱۰ ب.ظ

    کار هنر “الزاما” بیان واقعیت نیست، کمی دقیقتر بنویسیم…

  • فرانک
    ارسال شده در مرداد ۲۶, ۱۳۹۵ در ۹:۲۲ ق.ظ

    موسیقی دانان بعد از بتهوون روی سونات معرفوش نام مهتاب رو گذاشتن از اول قصد توصیف مهتاب نبوده

  • پرویز
    ارسال شده در مرداد ۲۴, ۱۳۹۶ در ۹:۳۰ ق.ظ

    سپاس ازاین اطلاعات مفیدی که در اختیارمون گذاشتید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «ایران زمین»

سوال این است که آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ و جواب این که حتا اگر هم نتوان، حداقل می‌شود با برانگیختن و آزاد گذاشتن، آدم‌های صاحب خلاقیت را تشویق به استفاده از آن کرد و پروراند. آنچه هشت آهنگساز نوجوان آلبوم ایران‌زمین و مدیر هوشیار «پروژه‌ی آهنگسازان جوان»، امیرمهیار تفرشی پور، به اعتبار موسیقی‌شان به صحنه‌ی امروزین موسیقی ما می‌آورند دقیقا پاسخی است که دیدیم.

آلبوم «در محاصره» با آهنگسازی منتشر شد

یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی و آهنگسازی بهزاد عبدی در قالب آلبوم صوتی تصویری «در محاصره» به خوانندگی محمد معتمدی، توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» منتشر شد. آلبوم «در محاصره» مشتمل بر یکی از کنسرت‌های ارکستر «خنیاگران مهر» به سرپرستی بهزاد عبدی که مرداد ماه سال ۱۳۹۵ به خوانندگی محمد معتمدی در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت، در قالب یک اثر صوتی تصویری توسط نشر «پردیس موسیقی معاصر» وارد بازار موسیقی شد. این مجموعه همزمان با کنسرت‌های اروپایی ارکستر «خنیاگران مهر» در کشورهای فرانسه، سوئیس، کانادا و آمریکا نیز به صورت فیزیکی و دیجیتال در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

از روزهای گذشته…

فراخوان سیزدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان منتشر شد

فراخوان سیزدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان منتشر شد

در بخش «موسیقی دستگاهی ایرانی تار، تنبک، دف، سنتور، سه‌تار، عود، قانون، کمانچه، نی؛ در بخش «موسیقی کلاسیک» نوازندگان سازهای ابوا، پیانو، ترومبون، ترومپت، فلوت، کلارینت، کنترباس، گیتار، ویلن، ویلنسل، ویولا، هورن؛ و در بخش «موسیقی نواحی ایران» خوانندگان و نوازندگان سازهای زهی، بادی و کوبه‌ای از مناطق مختلف کشور به رقابت خواهند پرداخت.
صداهای مشهور I – Star Wars

صداهای مشهور I – Star Wars

بن بارت در مصاحبه با مجله Film Sound Today گفته است : در اولین مذاکره با جرج لوکاس، او اعتقاد داشت – ومن هم موافق بودم – که از صداهای ارگانیک (organic بنیانی، زنده) استفاده کنیم و او این لفظ را در برابر صداهای الکترونیک و مصنوعی به کار میبرد.
در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (II)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (II)

قدمت اولین نغمه‌نگاری ردیف به روش غربی به دوره‌ی اولین آشنایی ایرانیان با این فن بازمی‌گردد؛ یعنی زمانی که موسیو لومر فرانسوی برای تاسیس دسته‌جات موزیک نظام به ایران آمد. اولین تلاشی که به طور مشخص بخش‌هایی از نغمه‌های موسیقی ایرانی را به وسیله‌ی نت نویسی غربی مکتوب کرده مربوط به همین نظامی فرانسوی است. اگر چه از دیدگاه امروزی و با تعریفی که در این مقاله برای یک نغمه‌نگاری ردیف ارائه شد به سختی می‌توان آنرا نگارش ردیف به شمار آورد اما در برخی از نوشته‌ها از این اثر به عنوان اولین نغمه‌نگاری ردیف یاد شده؛ زمان چاپ این اثر سال (۱۲۷۹ خورشیدی =۱۹۰۰ میلادی) (لومر/صهبایی ۱۳۸۲: ۱۰) است.
هارمونیک (I)

هارمونیک (I)

شاید برای بسیاری از افراد همیشه این سوال وجود داشته که چطور فقط با ۳ کلید(والف)، انواع نتها روی ترومپت قابل اجراست ؟و اینکه چرا وقتی دو ساز مختلف مثل ویلن و پیانو هنگامی که یک نت را مینوازند، با این حال صداهای کاملآ متفاوتی دارند؟ چرا اجرا بعضی نتها با هم خوش صدا ولی برخی دیگر آزار دهنده میشود؟ آیا یک مجموعه سمپل شده قابل پیشبینی است؟ و بسیاری سوالات دیگر که در نگاه اول جواب آنها کاملآ متفاوت بنظر میرسد،اما باید توجه داشت جواب دادن به بسیاری از این سوالات در گرو دانستن این نکته است که”هارمونیک” چیست؟

نشست مطبوعاتی

سلام عرض می کنم، خیلی ممنون این وقت را در اختیار من قرار دادین تا درمورد جشنواره گفتگویی داشته باشیم. -آقای رمضانیان (دبیر جشنواره)،جوایز جشنواره امسال به چه صورتی است؟ امسال در نحوه اهدا جوایز تغییراتی داشتیم. ما امسال جوایز نقدی را حذف کردیم. جوایزی را حامیان عزیز، موسسه فرهنگی هنری ژی و موسسه راد…
ادامهٔ مطلب »
ژان میشل ژار و کنسرتهای نمایشی

ژان میشل ژار و کنسرتهای نمایشی

در سال ۷۸ دومین آلبوم ژار یعنی Equinoxe آماده شد و در ۳۵ کشور با استقبال فوق العاده روبرو شد. ژار در این سال با بازیگر بریتانیایی، شارلوت رامپلینگ (Charlotte Rampling) ازدواج کرد و با استفاده از موسیقی “Equinoxe” در فیلمی با بازی او و ساخته پیتر فلیشمان (Peter Fleischman) به نام بیماری هامبورگ (The Illness Of Hamburg) موافقت کرد.
نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

نگاهی به غلبه موسیقی پاپ بر موسیقی کلاسیک در کنسرت «ارکستر سازهای ملیِ» جدید

به یاد می آورم پس از اولین کنسرت ارکستر سمفونیک تهران با عنوان جدید «ارکستر سمفونیک ملی ایران»، غوغایی در جامعه موسیقی به پا شده بود و طرفداران طرح علی رهبری (که تعطیلی ارکستر ملی و ادغام آن با ارکستر سمفونیک تهران و تغییر نام این ارکستر بود) و فرهاد فخرالدینی (که خواستار تشکیل ارکستری مجزا از ارکستر سمفونیک تهران به مانند سالهای گذشته با عنوان ارکستر ملی بود) در مقابل هم صف کشی کرده بودند؛ در نهایت برنده این بحث رهبر سابق ارکستر ملی فرهاد فخرالدینی بود و به سرعت طی برگزاری جلسه ای، ارکستر ملی تقریبا با همان ترتیب سابق شکل گرفت البته با این تفاوت که قرار شد با دعوت از رهبران میهمان، وضعیت تک بعدی ارکستر ملی که به شدت تحت تاثیر موسیقی سبک ارکسترال ایرانی بود تعدیل یابد. *
فروغ فروزان موسیقی ایران(II)

فروغ فروزان موسیقی ایران(II)

هیچ گاه برای فروغ موسیقی نگاری یک شغل محسوب نمی شده و نمی شود، زیرا نه تنها برای وی نان و نام آور نبوده که حتی نان و نام زدا بوده است. تاریخ موسیقی باید به ثبت و ضبط فداکاری این فدارکاران و کاشفان فروتن شوکران موسیقی کشور بپردازد که کسی چون فروغ در این راه چه مشقت ها که نکشید. مشقت هایی که زبان از بیان آن قاصر است. دیده نشده حتی اندکی از مشقت های وی را موسیقی دانان خودمان کشیده باشند.
گفتگو با آن سوفی موتر (II)

گفتگو با آن سوفی موتر (II)

در این زمینه تنها آهنگساز است که می تواند شما را متوقف کند یا نکند. آهنگساز تنها کسی است که باید هوایش را داشته باشید و به آنچه در نظر دارد توجه کنید اما همانطور که در طول تاریخ دیده ایم آهنگسازان متفاوت، دیدگاه های گوناگونی درباره اجراها داشته اند، مخصوصا وقتی که خود آهنگساز اثر خودش را رهبری کند یا در اجرای آن بنوازد؛ هیچ گاه یک فرمول ثابت وجود ندارد.
صبای آموزگار (I)

صبای آموزگار (I)

تحولات اجتماعی ماندگار، هم آنها که در بستر فرهنگ اصیل یک جامعه شکل می گیرند، آفرینش خود را بیشتر مدیون نوع تفکر راهبرانشان هستند تا تنش های ناشی از هیجانات اجتماعی. یکصد و هفت سال پیش چنین تحولاتی در لایه های روشنفکری جامعه ی ایرانی رخ داد که همچون شهابی زود گذر اما روشنگر و به یاد ماندنی بود. انقلاب مشروطه هرچند با انگیزه ی ایجاد اصلاحات در ساختار سیاسی کشور پا به عرصه وجود گذاشته بود، لیکن بیشترین تاثیرات خود را در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات بر جای گذاشت و در هر یک از این عرصه ها نوابغی بی نطیر به تاریخ ایران تحویل داد که هنرمندان، ادیبان و اهالی فرهنگِ راستینِ امروز نیز به عنوان نسل های منبعث از همان تفکرات، مدیون و دانش آموخته ی آن تحولات بنیادی هستند.