موسیقی آفریقای جنوبی (V)

هیوگ مسکلا (Hugh Masekela)
همکار قدیمی ابراهیم، یعنی هیوگ مسکلا که نوازنده ترومپت بود، نیز در خارج از آفریقای جنوبی کسب و کار موفقی به راه انداخته بود. مسکلا در آغاز رشد موسیقیایی خود تحت تأثیر ترِور هادلستون (Trevor Huddleston) قرار داشت که یک کشیش بریتانیایی بود که در محله های شهر کار می کرد و نخستین ترومپت مسکلا را برایش خرید. مسکلا وارد صحنه های پرهیجان سوفیاتاون شد و سپس با کینگ کانگ به بریتانیا راه یافت و در اوایل دهه ۶۰ قرن بیستم به نیویورک راه پیدا کرد. قطعات جزِ پاپْ مانندی، مثل: “Up, Up and Away” و “Grazin’ in the Grass” به پر فروش ترین ها تبدیل شدند.

علاقه مندی جدید او به ریشه های آفریقاییش باعث شد تا با موزیسین هایی از غرب و مرکز آفریقا همکاری کند و در اوایل دهه نود، با راه اندازی استودیوی سیار، (درست آنسوی مرز آفریقای جنوبی) دوباره با نوازندگان آفریقای جنوبی ارتباط برقرار کند. در این زمان بود که او دوباره از مدهای ماباکانگا استفاده کرد. سبکی که مسکلا پس از بازگشت به آفریقای جنوبی، یعنی اوایل دهه نود، تا کنون از آن بهره می برد.

مسکلا همچنان با هنرمندان جوان مانند: تندیسوا مزوابی (Thandiswa Mazwai)، زابز (Zubz) و جاه سید (Jah Seed) همکاری می کند که حاصل این همکاری ها ترکیب صداهای آفریقایی-پاپ با آهنگ های جز است. او در سال ۲۰۰۷، در حمایت از ضبط زنده ی «Masekela: Live at the Market Theatre» تور کنسرتی را در کانادا و ایالات متحده برگزار کرده است.

نت های آبی (Blue Notes)
از دیگر کسانی که به دنبال گسترش موسیقی جز آفریقای جنوبی بودند، گروه نت های آبی بود که البته این هدف را در بریتانیا پیگیری می نمود. این گروه ماجراجوی پویا که در اوایل دهه شصت، به رهبری کریس مک گرگورِ پیانیست (Chris MacGregor)، در آفریقای جنوبی مشهور شده بود، در اواخر همان دهه به بریتانیا رفت و در آنجا ساکن شد. دیگر اعضای گروه یعنی دودو پوکوانا (Dudu Pukwana)، مونگزی فزا (Mongezi Feza)، جانی دیانی (Johnny Dyani) و لوئیس موهولو (Louis Moholo) مشارکتی پربار در صدای این آنسامبلِ در حال رشد داشتند. آن ها همچنین کارهای سولوی خوبی را نیز ضبط کردند.

نت های آبی، و گروه های دیگرِ مک گرگور مانند: «Brotherhood of Breath» و همچنین گروه های پوکوانا و موهولو نیز، جزءﺀ جدایی ناپذیر جزِ آوانگارد اروپا هستند که تأثیر آفریقا بر جز را از این مرزها نیز فراتر بردند. متأسفانه تمامی اعضای اصلی گروه نت های آبی، به جز لوئیس موهولو، در تبعید در گذشتند!

جز در آفریقای جنوبی
فیلیپ تابانه (Philip Tabane)

یکی از نوازندگان کلیدی موسیقی جزِ آفریقای جنوبی، فیلیپ تابانه بود. تابانه گیتاریستی است که عمیق ترین و کهن ترین سنت های ریتمیک را با آزاد ترین بداهه نوازی های جز ترکیب کرد و شعله های موسیقی را در آفریقای جنوبی زنده و روشن نگه داشت.

تابانه با الهام از ارتباطات روحانی آفریقایی خود، اجراهایی را برای گروهی متغیر، به نام مالومبو (Malombo) با آرایش های مختلف اعضا، ترتیب می داد. نام گروه در واقع به زبان وندا (Venda) (یکی از زبان های رسمی آفریقای جنوبی) به ارواح اجدادی اشاره دارد. فیلیپ تابانه از اوایل دهه ۶۰ قرن بیستم تا کنون، تعدادی از جالب ترین و ماجراجویانه ترین آهنگ های آفریقای جنوبی را ساخته است البته صنعت ضبط محافظه کار و تجاریِ محلی، نتیجه ای جز پایین بودن تعداد آثار ضبط شده او در بر نداشت. تابانه با شهرت جهانی خود تورهایی را در سرتاسر اروپا و ایالات متحده برگزار کرد که از بین آنها می توان به اجرا در تئاتر آپولوی نیویورک و فستیوال جز مونترو اشاره کرد.

سال ها پس از برقراری دموکراسی، تابانه به بسیاری از موزیسین های آفریقای جنوبی یاری حرفه ای رسانده و الهام بخش آنها بوده است. او همچنین با گروه موسیقی خانگیِ «Revolution » نیز همکاری داشته است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

از روزهای گذشته…

برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (II)

برونو والتر، رهبر بزرگ آلمانی (II)

در حالیکه والتر در سال ۱۹۱۱ شهروند اتریش شده بود در سال ۱۹۱۳ آن کشور را به مقصد مونیخ ترک کرد و مدیر موسیقی رویال باواریا (Royal Bavarian Music Director) شد. والتر در ژانویه ۱۹۱۴ اولین کنسرت خود را در مسکو رهبری کرد. والتر در جریان جنگ جهانی اول فعالانه به رهبری پرداخت. او اولین اجرای Violanta و Der Ring des Plykrates از اریک ولفگانگ کورنگولد (Eric Wolfgang Korngold) و Palestrina را از هانس فیتزنر رهبری کرد. او همچنین در سال ۱۹۲۰ نخستین اجرای Die Vogel از والتر برونفلز (Walter Braunfels) را رهبری کرد.

دو خبر از دنیای موسیقی

پس از موفقیت شوریده، کار گروه دستان و پریسا و انتخاب این اثر بعنوان بهترین موسیقی سال ۲۰۰۳ از طرف وزارت فرهنگ فرانسه، شرکت نت ورک آلمان اثر تازه ای از گروه دستان و پریسا را با نام گل بهشت منتشر کرد.
دامارو یک ساز ضربی

دامارو یک ساز ضربی

باورکردنی نیست اما در فلات تبت (Tibet) نوعی ساز ضربی بنام Damaru وجود دارد که در ساخت آن از جمجمه انسان استفاده می شود. این ساز از دو کاسه سر انسان تشکیل می شود و جالبتر از همه آنکه بنابر متون مذهبی مردم این منطقه، ترجیح بر آن است تا در ساخت این ساز از جمجمه سر یک پسر ۱۶ ساله و یک دختر ۱۲ ساله استفاده شود.
داریوس میلو، آهنگساز بزرگ فرانسوی (I)

داریوس میلو، آهنگساز بزرگ فرانسوی (I)

داریوس میلو (۱۹۷۴-۱۸۹۲)، از خانواده ای یهودی و سرشناس بود. در محیطی مساعد رشد یافت که سبب رشد اخلاق و اندیشه اش شد. استعداد زودرسش با طبع حساسش مغایرت نداشت. در هفت سالگی ویولن را فراگرفت. در دوازده سالگی عضو یک کوارتت زهی شد. والدینش در نظر داشتند نوازنده ویولنی چیره دست از او بسازند به همین سبب در ۱۹۰۹ همراه دوستش “لونل” او را به پاریس فرستادند. در این دوره میلو رویای آهنگسازی داشت. هر از گاهی به کنسرواتوار پاریس میرفت و در کلاسهای “لورو” (هارمونی)، “ویدور” (فوگ)، “گدالگ” (کنترپوان) شرکت می کرد.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XV)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (XV)

ما معمولا برای هر آلات و ابزاری در هر فعل و عملی دو وجه مهم و برجسته را انتظار داریم، یکی کمیت شامل مولفه های بصری، فیزیکی، راحتی، نوع ساخت و هر خصلتی را که بتوان برای آن وسیله یا ابزار در نظر گرفت که بصورت کمی آنرا موجه تر و راحت تر کند و یا نشان دهد و وجه دوم، کیفی است که در این ابزار و آلت که برای ایجاد صوت و صدای موسیقیایی بکار برده می شود.
نگاهی به اپرای مولوی (VII)

نگاهی به اپرای مولوی (VII)

این پرده با دستگاه راست پنجگاه آغاز میشود؛ نوری به زیبایی روی پردهِ نقالیِ بازار افتاده که ناگهان صوت پرده خوانی را می شنویم که داستان تصاویر روی پرده را که شرح حمله مغولان است را برای مردم شرح میدهد. نقال با این مطلع می خواند: “هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد هم رونق زمان شما نیز بگذرد ” خواننده پرده خوان مهدی امامی آواز خوان جوان است که به خاطر سبک و سونوریته خاصش نقش افراد میانسال را به خوبی ایفا میکند. صدای او پر حجم است و توان خاصی دارد؛ وقتی امامی در اوج میخواند، حجم صدا در اوج هم حفظ می شود و این توانایی او شنونده را بسیار تحت تاثیر قرار میدهد.
بررسی نقش جنسیت در انتخاب ساز (I)

بررسی نقش جنسیت در انتخاب ساز (I)

در طول تاریخ و با توجه به شرایط اجتماعی و اقتصادی، همواره کلیشه های رفتاری و شخصیتی به زنان تحمیل شده است. به عنوان مثال فرهنگ آسیایی، “خانه دار بودن” یا ” مادربودن” را برای یک زن مهم می داند.
روش سوزوکی (قسمت سی ششم)

روش سوزوکی (قسمت سی ششم)

بعد ها در زمانی که مدرسه بازرگانی را می‌گذراندم، تعطیلات تابستان را در کارگاه کار می‌کردم، در آنجا همه فوت و فن ساخت ویولون را آموختم مثلاً بخش هایی که با ماشین انجام می‌شد و بخش هایی که با دست انجام می گرفت (مانند لاک زدن و جلا زدن) تا اینکه مراحل ساختن ساز تمام و کمال به آخر می رسید و از همه مهم تر خوشحالی غیر قابل وصفی بود که از این تلاش و جد و جهد بدست می‌آمد.
بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (V)

بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (V)

اما در مورد آوانگاری تقریبا بیشترشان معتقدند که روش مناسبی نیست (بخصوص برای آموزش) و فقط گاهی برای مقاصد پژوهشی و تحلیلی و گاهی نیز برای جلوگیری از فراموشی توصیه شده‌ است (البته با پیشرفت امکانات ضبط صدا، این مورد به غیر از مصارف پژوهشی کمتر مورد استفاده است). بنابراین نظام عقیدتی و نحوه‌ی عمل جنبش احیا در ایران تطابق نسبتا خوبی با یکدیگر دارند.
رپ فراتر از موسیقی

رپ فراتر از موسیقی

رپ ترکیبی است از کلام (قوی) و موسیقی (ضعیف)، سخنی است که برای بیان بهتر خود سعی می کند از ابزار موسیقی بهره بگیرد. زمانیکه ادعا می کنیم موسیقی وسیله پیوند تک تک افرادی است که بر روی این کره خاکی زندگی می کنند، رپ را می توان نوعی از موسیقی دانست که افراد هم خون و هم نژاد را بدون در نظر گرفتن اینکه دوست یا دشمن هستند، بیش از هر چیز به یکدیگر مرتبط می کند.