موسیقی آفریقای جنوبی (V)

هیوگ مسکلا (Hugh Masekela)
همکار قدیمی ابراهیم، یعنی هیوگ مسکلا که نوازنده ترومپت بود، نیز در خارج از آفریقای جنوبی کسب و کار موفقی به راه انداخته بود. مسکلا در آغاز رشد موسیقیایی خود تحت تأثیر ترِور هادلستون (Trevor Huddleston) قرار داشت که یک کشیش بریتانیایی بود که در محله های شهر کار می کرد و نخستین ترومپت مسکلا را برایش خرید. مسکلا وارد صحنه های پرهیجان سوفیاتاون شد و سپس با کینگ کانگ به بریتانیا راه یافت و در اوایل دهه ۶۰ قرن بیستم به نیویورک راه پیدا کرد. قطعات جزِ پاپْ مانندی، مثل: “Up, Up and Away” و “Grazin’ in the Grass” به پر فروش ترین ها تبدیل شدند.

علاقه مندی جدید او به ریشه های آفریقاییش باعث شد تا با موزیسین هایی از غرب و مرکز آفریقا همکاری کند و در اوایل دهه نود، با راه اندازی استودیوی سیار، (درست آنسوی مرز آفریقای جنوبی) دوباره با نوازندگان آفریقای جنوبی ارتباط برقرار کند. در این زمان بود که او دوباره از مدهای ماباکانگا استفاده کرد. سبکی که مسکلا پس از بازگشت به آفریقای جنوبی، یعنی اوایل دهه نود، تا کنون از آن بهره می برد.

مسکلا همچنان با هنرمندان جوان مانند: تندیسوا مزوابی (Thandiswa Mazwai)، زابز (Zubz) و جاه سید (Jah Seed) همکاری می کند که حاصل این همکاری ها ترکیب صداهای آفریقایی-پاپ با آهنگ های جز است. او در سال ۲۰۰۷، در حمایت از ضبط زنده ی «Masekela: Live at the Market Theatre» تور کنسرتی را در کانادا و ایالات متحده برگزار کرده است.

نت های آبی (Blue Notes)
از دیگر کسانی که به دنبال گسترش موسیقی جز آفریقای جنوبی بودند، گروه نت های آبی بود که البته این هدف را در بریتانیا پیگیری می نمود. این گروه ماجراجوی پویا که در اوایل دهه شصت، به رهبری کریس مک گرگورِ پیانیست (Chris MacGregor)، در آفریقای جنوبی مشهور شده بود، در اواخر همان دهه به بریتانیا رفت و در آنجا ساکن شد. دیگر اعضای گروه یعنی دودو پوکوانا (Dudu Pukwana)، مونگزی فزا (Mongezi Feza)، جانی دیانی (Johnny Dyani) و لوئیس موهولو (Louis Moholo) مشارکتی پربار در صدای این آنسامبلِ در حال رشد داشتند. آن ها همچنین کارهای سولوی خوبی را نیز ضبط کردند.

نت های آبی، و گروه های دیگرِ مک گرگور مانند: «Brotherhood of Breath» و همچنین گروه های پوکوانا و موهولو نیز، جزءﺀ جدایی ناپذیر جزِ آوانگارد اروپا هستند که تأثیر آفریقا بر جز را از این مرزها نیز فراتر بردند. متأسفانه تمامی اعضای اصلی گروه نت های آبی، به جز لوئیس موهولو، در تبعید در گذشتند!

جز در آفریقای جنوبی
فیلیپ تابانه (Philip Tabane)

یکی از نوازندگان کلیدی موسیقی جزِ آفریقای جنوبی، فیلیپ تابانه بود. تابانه گیتاریستی است که عمیق ترین و کهن ترین سنت های ریتمیک را با آزاد ترین بداهه نوازی های جز ترکیب کرد و شعله های موسیقی را در آفریقای جنوبی زنده و روشن نگه داشت.

تابانه با الهام از ارتباطات روحانی آفریقایی خود، اجراهایی را برای گروهی متغیر، به نام مالومبو (Malombo) با آرایش های مختلف اعضا، ترتیب می داد. نام گروه در واقع به زبان وندا (Venda) (یکی از زبان های رسمی آفریقای جنوبی) به ارواح اجدادی اشاره دارد. فیلیپ تابانه از اوایل دهه ۶۰ قرن بیستم تا کنون، تعدادی از جالب ترین و ماجراجویانه ترین آهنگ های آفریقای جنوبی را ساخته است البته صنعت ضبط محافظه کار و تجاریِ محلی، نتیجه ای جز پایین بودن تعداد آثار ضبط شده او در بر نداشت. تابانه با شهرت جهانی خود تورهایی را در سرتاسر اروپا و ایالات متحده برگزار کرد که از بین آنها می توان به اجرا در تئاتر آپولوی نیویورک و فستیوال جز مونترو اشاره کرد.

سال ها پس از برقراری دموکراسی، تابانه به بسیاری از موزیسین های آفریقای جنوبی یاری حرفه ای رسانده و الهام بخش آنها بوده است. او همچنین با گروه موسیقی خانگیِ «Revolution » نیز همکاری داشته است.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر کتاب «ردیف آسان است؛ قدم به قدم با ردیف موسیقی ایران، دستگاه شور»

روژا پیتِر –ریاضیدان مجار- در کتاب «بازی با بینهایت» بدون اینکه نام کتابش را «ریاضی آسان است» بگذارد، هنرمندانه پیچیده‌ترین موضوعاتِ ریاضی را دست‌یافتنی کرده است. اگر فرمانروای مطلقِ همه‌ی دانش‌ها می‌تواند آسان شود پس ردیفِ ما هم علی‌القاعده باید بتواند. کتابِ حاضر با وجود تلاش‌هایی که شده نه تنها در این کار توفیقی نیافته بلکه به جای زدودنِ ملال و پیچ و خم‌های زاید از پیکره‌ی موضوع (بر طریقِ یک متدلوژیِ منسجم و به پشتوانه‌ی یک ساختمانِ نظری مستحکم و واحد) به خوبی توانسته است نشان دهد که ردیف چقدر می‌تواند غامض و گیج‌کننده باشد.

تکروی بااستقامت! (II)

نتیجه همان که در سال ۱۳۴۹ براثر «مشکلات سیاسی» از بانک کشاورزی اخراج شد. مخالفت با رژیم شاه در آن زمان بین روشنفکران عادی بود اما بین موسیقیدانان که عموما به جماعتی محافظه کار و خطرگریز و «صلح کل» نامیده شده اند، چنین مخالفت هایی اصلا رایج نبود بلکه سازش با وضع موجود و تلاش درجهت جلب منافع مادی بود که ارجح شمرده می شد. نتیجه هرچه بود، رجبی دیگر به کاردولتی برنگشت و زندگی «بهمن گونه و رجبی وار» او از آن زمان شکل گرفت. او هنرمندی بود برخلاف جریان آب. به شب نشینی و مطربی نمی رفت، از ارباب قدرت بیزار بود، از تعارف و حفظ ظاهر به قیمت ریاکاری نفرت داشت و صراحت تلخش دشمن تراش بود، اهل مطالعه بود، ورزش حرفه ای را برگزیده و کوهنوردی همیشگی بود.

از روزهای گذشته…

نقد آرای محمدرضا درویشی (VII)

نقد آرای محمدرضا درویشی (VII)

موسیقی‌دانان و متفکران قرون گذشته از آنجا که خود، تجسّم زنده‌ی معنویت شرقی بودند، همچون ما از فرط عجز و درماندگیِ فکری مدام به‌دنبال گریزگاه و پناهگاه هنری و فکری نبودند.» (درویشی۱۳۷۳/ج: ۲۰) و همان نگرانی‌ها در نوشته‌ی شایگان: «گفتنِ اینکه ما باید با خاطره‌ی قومیِ خود ارتباط داشته باشیم، دال بر این است که این خاطره و گنجینه‌های آن در معرض نیستی است. آیا متفکران گذشته […] چنین می‌اندیشیدند؟ […] نه، آن‌ها برای یافتن این ارتباط نمی‌کوشیدند، آن‌ها خود تجسّم زنده‌ی این خاطره بودند، نه در حاشیه. آن‌ها گنجینه‌های معنوی را به‌تجربه بی‌واسطه درمی‌یافتند و موجب باززاییِ مدامش می‌شدند. آن‌ها برخلاف درماندگان امروزی، در جستجوی گریزگاه و پناهگاهی نبودند.» (شایگان۱۳۵۶: ۵۷)
شوپن، نگاهی به موسیقی (II)

شوپن، نگاهی به موسیقی (II)

از مهمترین شاخصه های موسیقی شوپن می توان به فضای کلی حاکم بر تمامی کارهای او اشاره کرد که ریشه در فرهنگ ملی لهستان دارد. این موضوع به وضوح در پولنزها و مازورکاهای او برجسته شده است.
وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (I)

وام‌گیری موسیقایی به مثابه ارجاع به هویت (I)

مساله‌ی انتخاب مواد و مصالح اولیه برای آهنگسازی یکی از دغدغه‌های موسیقی‌دانان ایرانی است که به موسیقی سمفونیک می‌پردازند. این موسیقی‌دانان چه در ایران کار کنند و چه خارج از آن با این چالش روبرو می‌شوند که چه عناصری را برای کار خودشان برگزینند. به طور معمول این دغدغه‌ای است که هر آهنگسازی ممکن است با آن مواجه شود، اما نزد ما معنایی فراتر از مکاشفه‌ای هنرمندانه برای یافتن آوایی نو نیز می‌تواند داشته باشد. معناهایی مانند: روبرو شدن با هویت‌مان تحت تاثیر تحمیلیِ «دیگری»، سازوکار دفاعی هویت‌گرا (که هر دو می‌توانند به گونه‌ای ژرف با سطوح مختلفی از حساسیت‌های ملی‌گرایانه ترکیب شود)، داشتن سبک و زبانی متمایز در موسیقی‌ سمفونیک، یا حتا به سادگی چون نمی‌توانیم جور دیگری تصنیف کنیم، که می‌توانند در مجموعه‌ای از علاقه‌مندی‌ها و گرایش‌های فنی نهان شوند.
فراخوان «هفتمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت»

فراخوان «هفتمین جشنواره نوشتارها و وب سایت های موسیقی در اینترنت»

«هفتمین جشنواره‌ی نوشتارها و وب‌سایت‌های موسیقی در اینترنت» روز ۲۴ اسفندماه سال جاری در فرهنگ‌سرای ارسباران برگزار می‌شود. علاقه‌مندان به شرکت در این جشنواره – که با حمایت گروه ژی و موسسه‌ی فرهنگی‌وهنری رادِ نواندیش و فرهنگ‌سرای ارسباران برگزار می‌شود – می‌توانند آثار خود را تا ۱۷ اسفند ماه به دبیرخانه‌ی جشنواره ارسال کنند.

گروه های اجرای جز

گروه های موسیقی جز (Jazz) در حالت کوچک بین سه تا هشت نفر و در حالت بزرگ بین ده تا پانزده نفر هستند. پیانو، کنترباس و درامز از پایه های ریتمیک این گروه ها بوده و گاه و بیگاه، گیتار هم به عنوان یک پایه ریتمیک به آنها اضافه می شود.
مروری بر آلبوم «سپکتروم»

مروری بر آلبوم «سپکتروم»

علیرضا مشایخی، احتمالا پرکارترین آهنگساز ایرانی معاصر، در طول زندگی پربارش کهکشانی از راه‌ها و رویکردها را به جستجوی گمشده‌ای دیریاب پیموده است. و آن گمشده چیزی نیست جز صدای نو یا جهان صوتی نو. سه قطعه‌ی کنسرتو برای ارکستر، سپکتروم و داستان‌ها نموداری از گستره‌ی حقیقتا وسیع تجربه‌های موسیقایی آهنگساز و آن جستجوی پرتلاش در دهه‌های (حدود دو دهه) نخستین فعالیتش به عنوان آهنگساز است.
نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

نشست تخصصی پایگاه های مجازی موسیقی کلاسیک ایران

امرزه دغدغه تمام کسانی که در عصر حاضر زندگی میکنند یعنی دوره ای که ما آن را با نام دنیای ارتباطات و فناوری اطلاعات میشناسیم کسب خبر از اتفاقات رخ داده در سراسر جهان و آشنا شدن با خواستگاها و اندیشه مردمان دیگر سرزمین میباشد.
به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (III)

به مناسبت ۷ مهر تولد حسین دهلوی (III)

لازم به یاد آوری است که علاوه بر بسیاری از سنت گرایان، حتی برخی از غرب گرایان هم چون دکتر هر