اسطوره زنده دنیای Jazz

در کنسرت کلن
در کنسرت کلن
Keith Jarrett یکی از قابل توجه ترین پیانیست هایی است که از دهه ۶۰ به بعد به دنیای موسیقی وارد شده اند و در حال حاضر از مهمترین پیانیستهای Jazz دنیا می باشد.

او در دوران کار حرفه ایش مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و به خاطر کنسرتهای سولو خود شهرت جهانی کسب کرده است که در آنها به طور ناگهانی و خودانگیخته و بدون برنامه ریزی قبلی، تمام موسیقی را بداهه نوازی میکرد. او چندین برنامه کوارتت / کوینتت پر انرژی را رهبری کرده، به اجرای موسیقی کلاسیک نیز پرداخته است. به قسمتی از یکی از سوناتهای باخ که توسط او به همراهی میشلا پرتی نواخته شده است گوش کنید.

audio fileSonata for Flute and Harpsichord #1

از ویژگی های بارز این نوازنده پیانو آن است که بدون هماهنگی قبل گاهی با ساز خود شروع به بداهه سرایی vocal کرده و در حال نواختن پیانو از روی صندلی بر می خیزد. هر چند این حرکات بنظر نامربوط و گیج کننده می آید اما به جرت می توان گفت که با توجه به مسیر رو به کمال خود در طی چند دهه به عنوان یک بداهه نواز (improviser) قدرتمند شناخته شده است.

کیت جرت در ۸ مه سال ۱۹۴۵ در آلن تاون، پنسیلوانیا و در یک خانواده با نژاد مختلط متولد شده است. او نواختن پیانو را از سن سه سالگی آغاز کرد و هنگامی که هفت سال داشت اولین رسیتال خود را اجرا کرده بود. این کودک نابغه در سنین دبستان به یک حرفه ای مبدل شده بود و اغلب برنامه هایی را برای عموم اجرا میکرد.

با وجود اینکه او با پس زمینه موسیقی کلاسیک رشد کرده بود اما پس از آشنا شدن با موسیقی Jazz در اوایل نوجوانی توانست بلافاصله در آن به پیشرفت قابل توجهی دست یابد. او پس از ترک آلن تاون به بوستن رفت و در مدرسه موسیقی برکلی Berklee School of Music ثبت نام کرد. پس از حدود یک سال به نیویورک رفت و در آنجا سخت کوشش میکرد تا بتواند توجه نوازندگان دیگر را بخود جلب کند. به قسمتی از اجرای قطعه Autumn Leaves از او گوش کنید.

audio fileAutumn Leaves

او این شانس را به دست آورد که در کلوب ویلیج ونگارد (Village Vanguard) حضور داشته باشد. این کلوب Jazz معروف نیویورک از سال ۱۹۳۵ به کار مشغول است و تمام نامهای پرآوازه Jazz قسمتی از زندگی هنری خود را در آن کلوب بسر برده اند. این کلوب که در ابتدا به انواع دیگر موسیقی هم میپرداخت از سال ۱۹۵۷ فقط به Jazz اختصاص یافت به عنوان خانه Jazz زنده شهرت دارد.

جرت در آنجا با آرت بلیکی Art Blakey آشنا شد که نوازنده درام و سرپرست یک گروه Jazz بود. بلیکی فورا جرت را در گروه Jazz Messengers خود استخدام کرد. پس از مدت کوتاهی جرت یکی از اعضای گروه کوارتت چارلز لوید (Charles Lloyd Quartet) شد. این گروه بسیارپر طرفدار به سرپرستی چارلز لوید یکی از چهره های محبوب Jazz و نوازنده ساکسوفون و فلوت طی سالهای ۱۹۶۹-۱۹۶۶ ، تورهای دور دنیا ترتیب دادند و جرت توانست در این برنامه ها به شهرت جهانی دست بیابد.

در نهایت این گروه از هم پاشید اما جرت توسط مایلز دیویس Miles Davis دوباره کشف شد. مایلز دیویس آهنگساز Jazz و نوازنده ترومپت با توانایی نواختن چندین ساز یکی از تاثیرگذارترین، نوآورترین و اصیلترین چهره های موسیقی قرن بیستم است. او کار جرت را در یکی از کلوبهای نیویورک دیده بود و تقریبا جرت را مجبور به عضویت در گروه خود کرد.

گفتگوی هارمونیک

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (XIV)

استفاده سیاسی از هنر به مثابه یک وسیله در شوروی سابق باعث افت شدید ظهور آثار جاودان در این کشور شد و به همین نحو استفاده همچون یک وسیله از هنر در امریکا و غرب توسط اقتصاد، آن را به اندازه یک وسیله تبلیغی برای حضور یک کالا ساقط کرد و با گرایش به ابزارگرایی در هنر دیگر اثری جاندار چون آثار آلن پو و نظیر آن در امریکا خلق نمی شوند.

پیروزی قهرمان نامراد

هیچ مبالغه ای درکار نخواهد بود اگر بگوییم که تاریخ موسیقی کشورما، به قبل و بعد از علی نقی وزیری تقسیم می شود، تاریخی که عملا هنوز نوشته نشده است. تاریخی که از گسستگی های فراوان دوره های تاریک و خالی از هرگونه اطلاع و دوره های پربار و کم سند و کم استناد، انباشته شده است.

از روزهای گذشته…

عقاید کلنل وزیری در مورد موسیقی ایرانی

عقاید کلنل وزیری در مورد موسیقی ایرانی

نوشته ای که پیش رو دارید در زمان حیات کلنل علینقی وزیری درباره زندگی، آثار و عقاید ایشان در مجله «هنر و مردم» در اردیبهشت ماه ۱۳۵۳ نوشته شده است که بخشی از آن مطلب که مربوط به عقاید کلنل وزیری در مورد موسیقی ایرانی، شاگردانش هست به اضافه سروده ای از حسینعلی ملاح درباره او را می خوانید.
نقش سکوت در موسیقی

نقش سکوت در موسیقی

تشبیه سکوت به صفحه سفیدی که موسیقی بر آن نقش میشود، چندان صحیح نیست. در واقع سکوت، یکی از رنگهای موجود در جعبه رنگ آهنگساز است. آنچه موسیقی جز را از قالبهای دیگر موسیقی مجزا میکند این است که هر نوازنده –از طریق بداهه نوازی- به نوعی آهنگساز هم محسوب میشود و باید شیوه استفاده موثر از سکوت را به خوبی بشناسد.
اپرای آیدا (II)

اپرای آیدا (II)

اپرای آیدا در کشورهای آمریکای لاتین و آمریکای جنوبی (۱۸۷۳)، ایالات متحده (۱۸۷۳،۱۸۸۶، ۱۹۴۹)، آلمان (۱۸۷۴)، اسپانیا (۱۸۷۴)، اتریش (۱۸۷۴)، مجارستان (۱۸۷۵)، لهستان (۱۸۷۵)، فرانسه (۱۸۷۶)، روسیه (۱۸۷۵)، پراگ (۱۸۷۵)، انگلستان (۱۸۷۶)، موناکو (۱۸۷۷)، استرالیا (۱۸۷۷)، سوئد (۱۸۸۰) و برزیل (۱۸۸۶) نیز اجرا شد.
نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (I)

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (I)

جنبش تجدد خواهی در هنر و فرهنگ ایران، اندکی بعد از جنبش آزادیخواهی و مشروطه طلبی، در حدود سال ۱۳۰۰ هـ. ش. (۱۹۲۱م) شکل گرفت. در دو دهه اول سده چهاردهم (۱۳۲۰-۱۳۰۰) بود که «شعر نو» و «نثر جدید» نیز در زبان فارسی جای ویژه خود را یافت: محمد علی جمال زاده مجموعه داستان های کوتاه «یکی بود یکی نبود» را در برلین منتشر کرد (۱۳۰۰ ش) و نیما یوشیج «افسانه» را سرود (۱۳۰۱).
عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان (III)

عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان (III)

ایشان (محمدرضا شجریان) پیش از سالهای پنجاه خود را در چهارچوب وزارت فرهنگ و هنر محبوس کرده بودند، یعنی انتخابشان تحقق نیافته بود. در واقع آن آزادی را که شجریان پس از سالهای پنجاه در اجتماع (نه برای رهایی از چهارچوب ردیف موسیقی ایران) اختیار کرد، عبارت بود از «من»ی خود ساخته، به گونه ی بی پایان .چنین بود که هم انتخاب خود در جهان اهمیت می یافت هم کشف جهان.
گفتگو با جیمز دپریست (I)

گفتگو با جیمز دپریست (I)

جیمز دپریست مدیر ارکستر مدرسه جولیارد (The Juilliard) و مدیر اُرگون سمفونی (Oregon Symphony)و از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ رهبر دائم ارکستر سمفونیک متروپولیشن توکیو بوده است. به عنوان رهبر میهمان در تمام ارکسترهای بزرگ آمریکای شمالی حضور داشته و کارهای بین المللی او رهبری در آمستردام، برلین، پراگ، روم، رتردام، سئول، استوکهلم، بوداپست، کپنهاگ، هلسینکی، منچستر، ملبرن، مونیخ، اشتوتگارت، سیدنی، تلاویو، توکیو و وین می باشد. کنسرت لندن او به همراه ارکستر سمفونیک لندن در باربیکن در آپریل ۲۰۰۵ بود.
گزارشی از یک ضبط میدانی (I)

گزارشی از یک ضبط میدانی (I)

ضبط انجام شده در منطقه ‏ای صورت گرفته است که همزمان محل تحقیق پروژه ‏ی پایانی من جهت دریافت دانشنامه ‏ی کارشناسی ارشد قوم‏ موسیقی‏ شناسی است. محل پژوهش استان کارص (قارص در ادبیات قدیم) و مناطق همجوار و هم‏ خانواده‏ ی فرهنگی با آن یعنی دو استان ایغدیر و آرداهان در شمال‏ شرقی ترکیه است (تصویر۱). بنابراین من از این کار میدانی در راستای افزودن اطلاعات درباره‏ی فرهنگ و موسیقی مورد مطالعه استفاده کردم.
آلبوم «جان مایه» منتشر شد

آلبوم «جان مایه» منتشر شد

آلبوم «جان مایه» با نوازندگی تار امین میراحمدی و تنبک حامد زندکریم خانی توسط انتشارات «آوای دلگشای شهرود» منتشر شد. میراحمدی در این آلبوم با تاثیر پذیری از مکتب تارنوازی استاد علی اکبرخان شهنازی به اجرایی در دستگاه نوا پرداخته است، دستگاهی که علی اکبر خان در ردیف اش به اجرای آن نپرداخته است. میراحمدی در جلد این آلبوم می نویسد:
گاهی لازم می‌شود نه های دردناکی بگوییم (II)

گاهی لازم می‌شود نه های دردناکی بگوییم (II)

یکسری کارها پله‌ای برای کارهای بعدی می‌شوند. شاید خود آن کار آنقدر اهمیت نداشته باشد. نمونه‌ی خیلی دورتر آن آلبوم «آئین‌ها»ست. آلبومی که هیچ چیز خارق‌العاده‌ای در این اثر نمی‌شنوید اما آن کار برای بهانه‌ی دیگری بود که در آلبوم نمی‌توانم بنویسم. می‌خواستم از یک مسیری به آقای گاسپاریان وصل شوم. آن کار مرا به ایده‌ای «به تماشا…» رساند. درواقع جرقه‌ی ارتباط من با آقای گاسپاریان آن آلبوم بود. اینها درواقع یکسری استراتژی است که در مقطعی تصمیم می‌گیرید حتی اگر آن کار قربانی شود انجام دهید ولی از نظر من آن کار به من کمک کرد که بتوانم آلبومی را که کاندید گرمی هم شد تهیه کنم. یا در پروژه‌ی «گاه و بیگاه» ایده‌های بکری وجود داشت ولی خودِ اثر لزوماً اثر قابل دفاعی نیست اما از درون آن چیز دیگری درآمد. آدم‌ها این طرف و آن طرف چیزی می‌کارند و امیدوارند که اتفاقی بیافتد. گاه نتیجه می‌دهد و گاه نه.
شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (I)

شیوه ای نوین در نوازندگی گیتار کلاسیک (I)

دو تکنیک “Lip” و “Nose”، بصورت یک مکمل در کنار هم می توانند در شنیده شدن و اجرای فواصل دور از هم، در ساز گیتار، موثر باشند. تا قبل از این ما به عنوان یک نوازنده ی گیتار از اجرای فواصلی که دست چپ توانایی اجرای آن را نداشت صرف نظر می کردیم و به دنبال جایگزین و یا حذف برخی از نت ها بودیم تا امکان اجرای آنها میسر شود؛ بخصوص توانایی دست چپ نوازنده نیز ملاک اصلی در این انتخاب بود. روش های مطرح شده، همراه با عکس و فایل ویدئویی آن، می تواند در انتقال بهتر مفاهیم راهنمای شما در چگونگی انجام این تکنیک ها باشند. تاکید مولف بر ابداع در این مقاله، متمرکز بر روی تکنیک “Lip” است.