اسطوره زنده دنیای Jazz

در کنسرت کلن
در کنسرت کلن
Keith Jarrett یکی از قابل توجه ترین پیانیست هایی است که از دهه ۶۰ به بعد به دنیای موسیقی وارد شده اند و در حال حاضر از مهمترین پیانیستهای Jazz دنیا می باشد.

او در دوران کار حرفه ایش مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و به خاطر کنسرتهای سولو خود شهرت جهانی کسب کرده است که در آنها به طور ناگهانی و خودانگیخته و بدون برنامه ریزی قبلی، تمام موسیقی را بداهه نوازی میکرد. او چندین برنامه کوارتت / کوینتت پر انرژی را رهبری کرده، به اجرای موسیقی کلاسیک نیز پرداخته است. به قسمتی از یکی از سوناتهای باخ که توسط او به همراهی میشلا پرتی نواخته شده است گوش کنید.

audio fileSonata for Flute and Harpsichord #1

از ویژگی های بارز این نوازنده پیانو آن است که بدون هماهنگی قبل گاهی با ساز خود شروع به بداهه سرایی vocal کرده و در حال نواختن پیانو از روی صندلی بر می خیزد. هر چند این حرکات بنظر نامربوط و گیج کننده می آید اما به جرت می توان گفت که با توجه به مسیر رو به کمال خود در طی چند دهه به عنوان یک بداهه نواز (improviser) قدرتمند شناخته شده است.

کیت جرت در ۸ مه سال ۱۹۴۵ در آلن تاون، پنسیلوانیا و در یک خانواده با نژاد مختلط متولد شده است. او نواختن پیانو را از سن سه سالگی آغاز کرد و هنگامی که هفت سال داشت اولین رسیتال خود را اجرا کرده بود. این کودک نابغه در سنین دبستان به یک حرفه ای مبدل شده بود و اغلب برنامه هایی را برای عموم اجرا میکرد.

با وجود اینکه او با پس زمینه موسیقی کلاسیک رشد کرده بود اما پس از آشنا شدن با موسیقی Jazz در اوایل نوجوانی توانست بلافاصله در آن به پیشرفت قابل توجهی دست یابد. او پس از ترک آلن تاون به بوستن رفت و در مدرسه موسیقی برکلی Berklee School of Music ثبت نام کرد. پس از حدود یک سال به نیویورک رفت و در آنجا سخت کوشش میکرد تا بتواند توجه نوازندگان دیگر را بخود جلب کند. به قسمتی از اجرای قطعه Autumn Leaves از او گوش کنید.

audio fileAutumn Leaves

او این شانس را به دست آورد که در کلوب ویلیج ونگارد (Village Vanguard) حضور داشته باشد. این کلوب Jazz معروف نیویورک از سال ۱۹۳۵ به کار مشغول است و تمام نامهای پرآوازه Jazz قسمتی از زندگی هنری خود را در آن کلوب بسر برده اند. این کلوب که در ابتدا به انواع دیگر موسیقی هم میپرداخت از سال ۱۹۵۷ فقط به Jazz اختصاص یافت به عنوان خانه Jazz زنده شهرت دارد.

جرت در آنجا با آرت بلیکی Art Blakey آشنا شد که نوازنده درام و سرپرست یک گروه Jazz بود. بلیکی فورا جرت را در گروه Jazz Messengers خود استخدام کرد. پس از مدت کوتاهی جرت یکی از اعضای گروه کوارتت چارلز لوید (Charles Lloyd Quartet) شد. این گروه بسیارپر طرفدار به سرپرستی چارلز لوید یکی از چهره های محبوب Jazz و نوازنده ساکسوفون و فلوت طی سالهای ۱۹۶۹-۱۹۶۶ ، تورهای دور دنیا ترتیب دادند و جرت توانست در این برنامه ها به شهرت جهانی دست بیابد.

در نهایت این گروه از هم پاشید اما جرت توسط مایلز دیویس Miles Davis دوباره کشف شد. مایلز دیویس آهنگساز Jazz و نوازنده ترومپت با توانایی نواختن چندین ساز یکی از تاثیرگذارترین، نوآورترین و اصیلترین چهره های موسیقی قرن بیستم است. او کار جرت را در یکی از کلوبهای نیویورک دیده بود و تقریبا جرت را مجبور به عضویت در گروه خود کرد.

گفتگوی هارمونیک

جان کیج و ذن بودیسم (IV)

گفتگوی بالا بین پروفسور «سوزوکی» – استاد فلسفه شرق دور – و یکی از شاگردانش در دانشگاه کلمبیا صورت گرفته که جان کیج آن را در مقاله ای به نام «شفافیت و ظرافت» آن را نقل می کند. می گویند که «ذن» اولین بار با یک کنایه آغاز شد. بدین گونه که: روزی بودا با شاخه گلی در دست به جایگاه موعظه ی روزانه اش آمد و به جای موعظه های معمول، آن روز فقط گل بود و سکوت. یکی از پیروانش راز پیامِ بی کلام او را دریافت و ذن آغاز شد.

یادداشتی بر آلبوم «نبودی تو»

موسیقیِ «نبودی تو» را می‌توان در این عبارت خلاصه کرد: کنار هم نشاندنِ بی‌ربطِ عناصری بی‌ربط و در عین حال نخ‌نما. شیوه‌ی تنظیم و هارمونیزه کردنِ نُه ترانه‌ای که در این آلبوم گنجانده شده عمده‌ترین عنصرِ تاریخ مصرف گذشته‌ی مجموعه است. صدای خواننده نیز معمولاً بی هیچ ایده‌ی مشخصی، در فواصلی مستعمل، بر فضاسازی‌هایی سوار می‌شود که حاصلِ نازل‌ترین فرمول‌های نیم قرن پیش‌اند.

از روزهای گذشته…

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (V)

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (V)

یکی از شکل‌های آرمانشهر سرمایه‌داری که در موسیقی معاصر پیشگویی شده –می‌توانیم آنرا مکتب شیکاگو یا شکل نئولیبرال بنامیم- ، تصویر آرمانی فروشگاه آثار صوتی با تکثیر باور نکردنی و گوناگونی کالای موسیقایی و وعده‌اش درباره ” اجرای متفاوت برای مردم متفاوت” است، چنانکه خصوصیت آدم حقه‌ باز است: …- (در اینجا نویسنده نام انواع مختلف موسیقی را می‌برد که چون بیشترشان برای خواننده غیر متخصص فارسی زبان ناآشنایند در برگردان حذف شده‌اند م.)
جلیل شهناز و چهارمضراب (IV)

جلیل شهناز و چهارمضراب (IV)

این چهارمضراب ۲۰۵ میزانی که اجرای آن در [شهناز ث] موجود است، در دشتی سی نواخته و با متر نغمه‌نگاری شده است. پایه‌ی این چهار مضراب الگویی ملودیک دارد (شکل ۱) و از یک موتیف دو میزانی ساخته شده:
کتاب «مبانی عود نوازی» نوشته حمید خوانساری منتشر شد

کتاب «مبانی عود نوازی» نوشته حمید خوانساری منتشر شد

کتاب «مبانی عود نوازی» نشر «نای و نی» منتشر شد. حمید خوانساری نوازنده و مدرس عود و تار، تالیف این کتاب را به عهده داشته است. این کتاب برای آموزش ساز عود (بربط) از سطح مقدماتی تنظیم و تدوین شده است و به همراه یک سی دی صوتی منتشر شده است.
The Pros and Cons of HitchHiking

The Pros and Cons of HitchHiking

یک توضیح: اصطلاح HitchHiking، معادل فارسی یک کلمه ای ندارد و هرچند اصطلاح اروپایی آن autostop، در اثر تبدیل و تحول در چند سال اخیر به “اتو زدن” تبدیل شده، اما باز هم با معنای واقعی این اصطلاح فاصله دارد.
همکاری با بزرگان موسیقی

همکاری با بزرگان موسیقی

در ادامه مطالب قبل ‘نصرت فاتح علی خان’ و ‘او آهنگساز بزرگ فیلم بود’ توجه شما را به قسمت دیگری از این مجموعه مطالب راجع به نصرت فاتح علی خان جلب می کنیم.
فضای اجرای موسیقی ایرانی باید صمیمی باشد (I)

فضای اجرای موسیقی ایرانی باید صمیمی باشد (I)

نگار بوبان، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد پیوستۀ معماری از پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران است و نوازنده و آهنگساز. ساز تخصّصی او عود است و یکی از بهترین نوازندگان عود ایران به شمار می‌رود. خانوم بوبان، در میان مشغله و گیرو‌دارِ اجراهایشان با حسین علیزاده و گروه هم‌آوایان در دی‌ماه، به سؤالات مکتوب ما پاسخ دادند.
چند ساز از دوران رنسانس

چند ساز از دوران رنسانس

تعداد محدودی از سازهای دوران رنسانس همچنان بدون تغییر مورد استفاده قرار میگیرند اما نکته مهم آن است که بیشتر سازهای امروز شکل تکامل یافته آلات موسیقی گذشته می باشند.
جلیل شهناز و چهارمضراب (VII)

جلیل شهناز و چهارمضراب (VII)

از لحاظ جمله‌بندی تقسیم این قطعات به چند فراز جداگانه ممکن است. گاهی اوقات ارتباط جملات پیاپی در یک قطعه زیاد برقرار نیست. این موضوع نباید تعجب زیادی برانگیزد چرا که شرایط بداهه گاه استفاده از چنین تضادهایی را ایجاب می‌کند. علاوه بر این تضادها، گاه به نظر می‌رسد سکوت‌های میان جملات نیز کاربردی دوگانه می‌یابد؛ اولی که در جملات پیش مشخص شد اما دیگری ممکن است فراهم کردن فرصتی برای لختی اندیشیدن و آفریدن جمله‌ی بعدی باشد.
پدر

پدر

پاول آنکا همواره جزو خوانندگان و ترانه سرایانی بوده است که در اشعار خود به موضوعات انسانی و خانوادگی پرداخته و هرگز از ارزشهای واقعی زندگی، عشق میان والدین و فرزندان و روابط زیبای انسانی دور نبوده است. ترانه زیبای پدر (Papa) یکی از آثار زیبای او درباره ارزش عشق و محبت در خانواده و سرنوشت محتوم تمام انسانها است که به جدایی از عزیزان می انجامد و در نهایت آنچه باقی میماند یادگارهای عاطفی، خاطرات و درسهای زندگی هستند.
ارسلان کامکار: ارکستر نسبت به ۱۵ سال پیش رشد داشته

ارسلان کامکار: ارکستر نسبت به ۱۵ سال پیش رشد داشته

این موضوع را قبول دارم که بعضی مواقع صدای ساز‌های بادی یا برنجی خوب نبوده‌اند ولی در کل صدای ارکستر بد نیست اما واقعیت این است که بعضی از نوازنده های ارکستر بی‌خیال هستند. به فرض مثال زمانی که من قرار است یک میزان را سلوی ویلن را بزنم اینقدر باید تمرین ‌کنم که یک نت بالا و پایین نشود و اگر این اتفاق نیفتد از خجالت آب می‌شوم. اما شاهدیم که بعضی از نوازنده‌های سلو بی خیالند و اصلا دلهره ندارند. به همین دلیل برای یک اجرای تمیز و شفاف علاوه بر همت نوازنده باید رهبر ارکستر نیز سخت‌گیر باشد.