میکروتنالیته ، قسمت سوم

نسخه قابل چاپ

این مطلب را برای دوستتان بفرستید

افزودن لینک به OYAX

نوشته های اخیر

گزارشى از اجراى اپراى فاوست در سالن متروپوليتن

جیمی هندریکس، پدر گیتار الکتریک (II)

نامجو از نگاه منتقدان (III)

اطلاعیه چهارم مسابقه کشوری گیتار کلاسیک تهران ۸۷

نامجو از نگاه منتقدان (II)

جیمی هندریکس، پدر گیتار الکتریک (I)

هدر اشمیت، پیانیست و آهنگساز

به وسعت دنيا (II)

درباره يكى از آثار ديويد ايستراخ:نهيليسم وحشى

رضا سامانی: از نوجوانی در کنار این هنرمندان بزرگ بودم

میکروتنالیته ، قسمت سوم

یکشنبه ۲۶ مهر ۱۳۸۳ ، شاهین مهاجری

امروزه به راحتی میتوان با استفاده از سازهای الكترونیك بین سیستمهای مختلف گام حركت كرده و دنیای متنوع اصوات و گامها را نشان داد. از طرفی سازهای آكوستیك مانند ابوآ ، هورن فرانسوی قابلیت اجرای فواصل میكروتن را داشته كه امروزه توسط نوازندگان میكروتونالیست به اجرا در می آیند. موسیقی ایرانی و سازهای ایرانی كاملا" در محیط موسیقی میكروتونال قرار دارند. فواصل كمتر از نیم پرده در موسیقی ایرانی جزو فواصل میكروتونالند.

به عنوان مثال پنتاكورد اول گونه ای از گام سه گاه اجرا شده توسط استاد عبادی ، در دائره المعارف اینترنتی TONALSOFT به عنوان بخشی از گام "17 تایی مساوی" معرفی شده است :

Fa = 0 CENT ………0
Sol = 215 CENT..…~ 211.7647 (2nd degree of 17-EDO)
La p = 356 CENT…~ 352.9412 (3rd degree of 17-EDO)
Si b = 501.57 CENT…..~ 494.1176 (Fourth degree of 17-EDO)
Do = 709.5 CENT…….~ 705.8824 (Fifth degree of 17-EDO)

در این نمودار درجات گام 12 تایی مساوی ، گام 17 قسمتی مساوی و فواصل سه گاه عبادی و میزان اختلاف آنها مشاهده می شود و مشخص است كه میزان اختلاف فواصل سه گاه عبادی با گام 17 تایی بسیار كم است. برای مشاهده نمودار در اندازه بزرگتر روی آن کلیک کنید.

تقسیم بندی درجات گام

در دوتار حاج قربان سلیمانی نت سل با اختلاف 27- سنت 27-G، فاصله ای میكروتن با نسبت 366/557 و 27 سنت بم تراز فاصله 5 درست است و می تواند به گامهای 41، 189،82 قسمتی مساوی تعلق داشته باشد. شناوری فواصل میكروتنال باعث میشود كه یك دستگاه ایرانی مانند 3 گاه درگامهای مختلف میكروتن اجرا شود. واین از زیبایی های موسیقی ایرانی است چرا كه هر گام میكروتنال بسته به تعداد تقسیمات درونی خود حالت های متفاوتی دارد.

به عنوان مثال طبق نظرIvor darreg گام 17 تایی مساوی دارای حالاتی مانند سخت ، پولادین و درخشان است. در جدول زیر فواصل گام 14 تایی مساوی بر اساس سنت CENT آورده شده است.