اپرای مولوی برجسته ترین اثر سمفونیک ایران است

محمدرضا درویشی
محمدرضا درویشی
بیشتر از ۵۰ سال است که بحث تلفیق موسیقی ایرانی و غربی در ایران وجود داشته است؛ از تلاشهایی که پرویز محمود، روبیک گریگوریان، ثمین باغچه بان، حشمت سنجری، مرتضی حنانه و … کردند تا امروز که نسل ما هنوز به دنبال نوعی تلفیق آرمانی میگردیم. من به جرات میتوانم بگویم این آرمانی که شخص مرتضی حنانه داشت و دیگرانی که امروز در قید حیات هستند و شاید درست نباشد نامشان را بگویم و آنها هم به دنبال این آرمان بودند، امروز بهزاد عبدی جوان توانسته به آن برسد!

بدون تعارف میگویم، موسیقی بهزاد عبدی در اپرای مولانا به جایی رسید که دیگران نتوانسته بودند به این نقطه برسند.

عبدی توانسته در آثار خود بر خلاف بسیاری از آهنگسازان موسیقی سمفونیک ایران که موسیقی شرقی و نه خصوصا ایرانی می نویسند، موسیقی کاملا ایرانی بنویسد و این یکی از امتیاز های خاص اثر اوست.

در اپرای مولانا ما نه به مانند بسیاری از آهنگسازان ایرانی، یک موسیقی سمفونیک صرفا شرقی با ارکستراسیون و هارمونی قوی می شنویم و نه یک سری قطعات و تصنیفهای ایرانی با ارکستری بی رمق و بدون پیچیدگی ارکستری می شنویم؛ اپرای مولوی یک اثر قوی سمفونیک با ساختاری کاملا ایرانی است که یک موسیقی با کلام، همراه با پیچیدگیهای ارکستری در آن شنیده می شود؛ در حالی که ما به مانند اپرای های مشهور آذری، تصنیف در آن نمی شنویم (تصنیف به شکلی که از شیدا، عارف، امیرجاهد، مشکاتیان و … سراغ داریم)

سه نکته مهمی که پس از شنیدن این اپرا ذهن مرا مشغول کرد:
اول، پختگی ای که بهزاد عبدی در این مدت کوتاه به دست آورده است، شگفت انگیز است حتی هارمونی ایشان در این اثر نسبت به آثار گذشته شان تفاوت داشته است. این هارمونی دیسونانس مطبوع، از توانایی های خاص این آهنگساز است.

دوم، تفاوت اپرای مولانا است با کارهای قبلی شان، کارهای قبلی ایشان بیشتر افکتیو بود ولی این اثر نیست، حتی در جاهایی که ارکستر قرار است، کوبنده وارد شده و رنگ خاصی تولید کند، دیگر به شکل کارهای سابق ایشان نیست. سوم، مدت کوتاه زمان ساخته شدن این اثر است.

من به عنوان یک آهنگساز غیر حسود (!) افتخار می کنم که بهزاد عبدی چنین موسیقی ای ساخته است و بدون اغراق میگویم که اعتقاد دارم، در این جنس موسیقی سمفونیک ایرانی، اپرای مولوی قوی ترین اثری است که تا به حال توسط آهنگسازان ایرانی ساخته شده است.

من به عنوان یک ایرانی افتخار می کنم که چنین آهنگسازی نه تنها در ایران بلکه در سطح جهان وجود دارد.

5 دیدگاه

  • محمود
    ارسال شده در آذر ۲۸, ۱۳۹۱ در ۳:۴۷ ب.ظ

    ما هم به وجود این چنین آهنگ سازی در ایران افتخار می کنیم استاد.
    البته ما به شما و کسانی که کارهای با ارزش می آفرینند به خود می بالیم.

  • محمود
    ارسال شده در آذر ۲۸, ۱۳۹۱ در ۳:۵۰ ب.ظ

    مانند آقای پیمان سلطانی.
    راستی کسی می تواند از آقای سلطانی بپرسد اون آلبومی که ضبط آن توسط آقای رهبری انجام شده در چه مرحله ای است؟ و کی انتشار خواهد یافت؟
    منظورم ایرانه خانم است.
    با تشکر

  • ارسال شده در آذر ۲۸, ۱۳۹۱ در ۶:۰۰ ب.ظ

    دوست گرامی، به علت همزمان شدن ضبط چهار پروژه دیگر همزمان با ایرانه خانم، این اثر هنوز به مرحله انتشار نرسیده و آقای سلطانی در حال ضبط و میکس سازهای ایرانی و خوانندگان هستند.

  • ارسال شده در اسفند ۲۷, ۱۳۹۵ در ۸:۳۶ ب.ظ

    باید درد کشید باید رنج کشید و باید انسان خودش چیزی را خلق کند که قبل از آن ،آن چیز وجود نداشته باشد. از مرتضی حنانه….
    پس اگر اینجا منطق جدیدی روی موسیقی ایران خلق شده که تا کنون نبوده…به ایشان نبریک میگویم و بسیار خوشحال میشوم که کسی منطق آهنگسازی خودش را بر مبنای موسیقی ایران پایه گداری کرده باشد.چون این هدف همه کمپوزیتورها در جهان میباشد.

  • مهران
    ارسال شده در دی ۱۵, ۱۳۹۷ در ۱۲:۰۹ ق.ظ

    چه نظره قاطعی و دور از واقعیت

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آمد بهار ِ جان‌ها ای شاخ ِ تر به رقص آ

دهه شصت را می توان سال های اوج تمرکز آهنگسازان ایرانی بر روی اشعار مولوی دانست؛ گویا فضای خاص کشور تحت تاثیر جنگ، موجبات گرایش جامعه به سمت مفاهیم عرفانی اشعار مولوی را دوچندان کرده بود و تصانیفی که برای ارکستر سازهای ایرانی و حتی ارکستر سمفونیک در آن برهه ساخته می شد، از اشعار مولانا بهره زیادی می بردند.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XXII)

در چنین شرایط داخلی و بین المللی در موسیقی ایرانی هم جهت گیری جدیدی با برنامه «به پیش به سوی گذشته» شکل گرفت. در سال ۱۳۴۳ در وزارت فرهنگ و هنر وقت «گروه پایور» به سرپرستی فرامرز پایور نوازنده سنتور و آهنگساز، اولین ارکستری است که فقط از سازهای ایرانی تشکیل می شود و آثار آهنگسازان گذشته را (مانند درویش خان، عارف، شیدا، نی داود) در برنامه کارش قرار می دهد. تکنوازان این ارکستر: هوشنگ ظریف تار، رحمت الله بدیعی کمانچه (او اول نوازنده ویلن و از بهترین شاگردان صبا بود) و حسن ناهید نی بودند.

از روزهای گذشته…

تور پاییزی گروه مضراب

تور پاییزی گروه مضراب

گروه مضراب به سرپرستی حمید متبسم پاییز امسال در شهرهای تورنتو، آتاوا و مونترال کانادا و بسیاری از شهرهای اروپایی به روی صحنه می رود. گروه مضراب یکی از پروژه های جدید حمید متبسم، نوازنده تار و سه تار و آهنگساز است که سالهاست در اروپا اقامت دارد.
جعفر صالحی: محدودیتی در فیناله وجود ندارد

جعفر صالحی: محدودیتی در فیناله وجود ندارد

من نرم‌افزار سیبلیوس را بلد نیستم و به این دلیل نمی‌توانم مقایسه‌ای بین این دو از لحاظ قابلیت داشته باشم. اما چیزی که می‌توانم بگویم این است که چه برای موسیقی ایرانی و چه برای موسیقی غیرایرانی و همه نوع موسیقی (که البته به من برای نوشتن ارجاع شده است) هیچ محدودیتی در فیناله وجود ندارد و به قول یکی از دوستان (به طنز)، فیناله فقط چایی برای آدم دم نمی کند!
نگاهی به زندگی جادوگر Hammond  B3

نگاهی به زندگی جادوگر Hammond B3

جیمی اسمیت (Jimmy Smith) در ۱۹۲۵ در Norris Town ایالت پنسیلوانیا از پدر و مادری هنرمند متولد شد. پدر او که خود نوازنده پیانوی جاز بود، اولین معلم موسیقی جیمی بود. او از پدرش پیانو را آموخت و رفته رفته استعداد خود در موسیقی جاز را نشان داد و در رادیوی ایالتی به نوازندگی مشغول شد و شبها در کنار پدرش در کلوبهای شبانه می نواخت.
گزارشی از جلسه نقد «پیمان عشق» و پخش مستند «هزارداستان امیرجاهد» (I)

گزارشی از جلسه نقد «پیمان عشق» و پخش مستند «هزارداستان امیرجاهد» (I)

نشست بررسی و رونمایی آلبوم «پیمان عشق» و پخش مستند «هزارداستان امیرجاهد» در روز پنجشنبه ۲۶ شهریور ماه در خانه هنرمندان برگزار شد. در ابتدای این نشست محمود توسلیان منتقد موسیقی و روزنامه نگار با اشاره به اینکه جهان امروز، جهان انتخاب هاست و کسانی که این برنامه را انتخاب کردند بی شک از روشنفکران واقعی جامعه اند، از حاضرین خواست تا آثاری از این دست را بیشتر مورد مداقه قرار دهند و حمایت کنند.
رامین صدیقی: با کلی گویی به جایی نمی رسیم

رامین صدیقی: با کلی گویی به جایی نمی رسیم

حق با شماست. آقای هوشنگ کامکار هم جشنواره های قبلی را غیرحرفه ای دانسته اند که بهتر است بگویند کجا، کی، چه کسی و چه چیزی در جشنواره های قبلی غیرحرفه ای بوده است. باکلی حرف زدن که نمی شود جشنواره بهتری داشت و این مسایل تنها آزرده خاطری ایجاد می کند.
تاثیر موسیقی درخلاقیت کودکان (IV)

تاثیر موسیقی درخلاقیت کودکان (IV)

بعضی از محققان اعتقاد دارند که خلاقیت توسط موسیقی تقویت می‌شود، ولی سبک‌های مختلف موسیقی بر روی افراد اثرات متفاوت می‌گذارند. دلیلش این است که موسیقی وابستگی زیادی به وضعیت روحی و روانی افراد دارد و خلاقیت در طول زمان پیشرفت می‌کند. به هر حال در مطالعاتی که انجام شده، مشخص گردیده که آموزش موسیقی به مدت یک سال خلاقیت را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. یکی از این مطالعات به این صورت انجام گرفته که دانش آموزان یک کلاس به مدت یک سال روزی سی دقیقه آموزش موسیقی گرفتند در حالی که دانش آموزان کلاس دیگر در همان زمینه، آموزش موسیقی نگرفتند.
گفتگو با تیبو (II)

گفتگو با تیبو (II)

«مارسیک نمونه یک استاد خوب بود. هر جلسه که در کنسرواتوار نزد او می رفتم (ما سه روز در هفته از او درس می گرفتیم)، او یک اتود از جاوینیز (Gavinies)، فیوریلو (Fiorillo)، دونت (Dont) به من می داد تا برای جلسه بعد آماد کنم. ما همچنین تمام آثار پاگانینی و آثاری از ارنست (Ernst) و اسپور (Spohr) را کار کردیم. برای تکنیک های آرشه نیز مارسیک از پاساژهای مختلفی که به اتود تبدیل شده بودند استفاده می کرد. ما گام ها را نیز که از نان شب ویولونیست مهم ترند، هر روز تمرین می کردیم.
چه نوع موسیقی میل دارید؟ (II)

چه نوع موسیقی میل دارید؟ (II)

موسیقی موتسارت برای کسانی که از بیماری صرع رنج می برند نیز مفید است. پژوهشی در این زمینه نشان داد که گوش دادن به آهنگ های موتسارت حتی زمانی که فرد بیهوش است فعالیت های مربوط به ایجاد صرع را در بسیاری از بیماران کاهش می دهد. مورد کاوی یک دختر مبتلا به صرع نشان داد که تعداد حمله های صرع در او، با ده دقیقه گوش دادن به موتسارت پس از بیدار شدن از خواب، به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافته است.
دورژاک، آهنگسازی از چک (II)

دورژاک، آهنگسازی از چک (II)

خانه دورژاک در نیویورک نزدیک به ساختمان پرلمان (Perlman Place) بود و با آنکه رئیس جمهور چک؛ والکالف هاول (Václav Havel) از دولت آمریکا خواست تا از آنجا به عنوان مکانی تاریخی محافظت شود اما دولت آمریکا این خواسته را نپذیرفت و آنجا را برای ساخت مرکز درمانی برای بیماران دارای ایدز تخریب کرد. اگرچه برای گرامی داشت و حفظ نام دورژاک مجسمه وی را در میدانی نزدیک بیمارستان برافراشتند.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXIII)

قابل توجه مردان کاتولیک و آقایان و کشیش ها و مدیران مدارس و متخصصان موسیقی. یک مرد جوان، دارای ذوق و قریحه ی بالا، درخواست کار به صورت پاره وقت به عنوان معلم ارگ و پیانو و ویلن دارد. او سال ها تجربه ی نواختن ارگ در ارکسترها را داشته است. هدف این تبلیغ پیدا کردن شغل مناسب برای وی است. او بیست و یک سال سن دارد و دارای خلق و خویی آرام و متین می باشد. حومه ی لندن مکان مناسبی برای اوست. از اول سپتامبر در خدمت گذاری آماده می باشد.