گروه اسکراک – اتصال به گذشته

Galib Mammadov, Ilgar Muradov, Per Oddvar Hildre, Siavush Karimi and Brilliant Dadasheva
Galib Mammadov, Ilgar Muradov, Per Oddvar Hildre, Siavush Karimi and Brilliant Dadasheva
یکی از جنبه های هیجان آور پروژه کر تلفیقی با موسیقی فولک آذربایجان برای نورژی ها؛ جستجو در گذشته و ریشه هایشان بود. چرا که در سال ۱۹۹۵، باستان شناس و محقق نروژی به نام ثور هیردال (Thor Heyerdahl)، مقاله ای در آذربایجان اینترنشنال (Azerbaijan International) به چاپ رساند و در آن برای اولین بار از “شک رو به تزاید” خود سخن گفت.

او عقیده داشت که اهالی اسکاندیناوی، از جمله هموطنان نروژی اش، ممکن است از فرزندان کسانی باشند که روزی در سرزمینی میزیسته اند که امروز آذربایجان نام دارد.

غالیب ممدوف از این نظریه حمایت کرد. او از اینکه کر اسکراک میتوانستند ملودیهای فولک آذری را به بهترین شکل اجرا کنند بسیار شگفت زده شده بود، او می گوید :

“من تا مدتها عقیده داشتم که تئوریهای هیردال چیزی جز تخیل محض نیست. اما حالا متقاعد شده ام که چنین نیست. موسیقیدانان سبک ‘مقام’ ما با دیدن فیلمی درباره نروژیان اصیل بسیار متعجب شدند. آنها گفتند این که موسیقی و فرهنگ ما است! بسیاری از شیوه های بیان هنری و فرهنگی ما مشابه نروژیان است.”

به این نوای آشنا با صدار برلیانت داداشوا گوش دهید : audio.gif En Gammel Fabel

دیدار از آذربایجان
ایده تهیه یک CD، از آن بیورن وگ (Bjorn Wegge)، مدیر اطلاعات سازمان بشردوستی نروژ بود.

“ما در آذربایجان به شیوه ای از زندگی سرشار از فرهنگ و موسیقی برخوردیم و از خودمان پرسیدیم چگونه میتوانیم این موسیقی را در سمت دیگر جهان بیشتر معرفی کنیم.”

این ایده، دلیل حضور ۴۵ خواننده گروه اسکراک در آذربایجان بود. آنها در ماه مارس ۱۹۹۷ به آذربایجان سفر کردند و به دیدار شهرها و روستاهای آن رفته و برای آشنایی هرچه بیشتر با زندگی آذری، در منازل شخصی اهالی اطراق میکردند.

آنها کنسرتهایی در باکو، شکی و گنجه اجرا کردند و در طی مدت اقامتشان و با آشنایی هرچه بیشتر با فرهنگ آذری، بیشتر به تهیه کاری مشترک علاقمند میشدند.

برلیانت داداشوا، خواننده سوپرانوی مشهور آذری، که فارغ التحصیل انستیتوی هنر و فرهنگ آذربایجان و خواننده ارکستر سمفونیک تلویزیون ملی آذربایجان است، میگوید :” تهیه این CD ایده نروژیها بود. ما از اینکه آنها به خواندن ترانه های فولکلور ما علاقمند بودند، بسیار هیجان زده بودیم”

به وجود آمدن این آلبوم
برلیانت روند تولید آلبوم را چنین تعریف میکند:

“ابتدا، ما باید ترانه ها را انتخاب میکردیم. ما ۱۱ یا ۱۲ ترانه را از میان صدها مورد مختلف برگزیدیم. سپس از نوازندگان محلی خود خواستیم تا این ترانه ها را با سازهای سنتی خودمان اجرا و ضبط کنند و سپس به نروژ رفتیم. آنجا، در اواخر تابستان، ما یک هفته با کر اسکراک تمرین کردیم و در هفته بعد، کار را ضبط کردیم.”

سیاوش کریمی که خود موسیقیدانی درجه یک است و در سال ۱۹۷۷ از آکادمی موسیقی آذربایجان فارغ التحصیل شده و مدیریت برنامه ریزی گروه را بر عهده دارد، گفته است که گروه اسکراک از نظر رسمی و اداری، تشکیلاتی آماتور دارند زیرا درآمد اعضای گروه از داشتن مشاغل دیگر تامین میشود اما باوجود این، این گروه کار اجرا را در بالاترین درجه حرفه ای انجام میدهند.

audio.gif Fortellersk Len

“اعضای کر اسکراک، عاشق خواندن هستند.”

پر ادوار هیلدر، رهبر اسکراک گفته است:

شکی نیست که ما باید چیزهای بسیاری آذربایجانیان بیاموزیم. موسیقی سنتی ‘مقام’ برای ما بسیار جالب است. این موسیقی در ابتدا کمی غریب به نظر میرسد، اما به تدریج ما آنرا درک کردیم و قدر زیبایی آنرا میدانیم. هنگامی که یک ملودی را بارها و بارها میشنوید، هربار در آن متوجه عناصری تازه و جذاب میشوید. ما متوجه شدیم که آذریها پذیرای ترکیبهای تازه در موسیقی هستند و از ما با آغوش باز استقبال کردند.”

هیلدر تاکید کرد که در این CD کر اسکراک سعی نکرده است موسیقی آذری را تقلید کند. گروه کر به روش خودشان خواندند و خوانندگان آذری هم به روش خودشان.

“مساله مهم این است که دو سنت متفاوت موسیقایی و فرهنگی با یکدیگر ترکیب شدند و مخلوق جدیدی را به وجود آوردند. به علاوه، این تجربه ما را با گوشه هایی گرانبها از فرهنگ کشوری آشنا کرد که شاید سرزمین فراموش شده اجدادمان باشد.”

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

از روزهای گذشته…

نقدی بر هارمونی زوج (V)

نقدی بر هارمونی زوج (V)

علاوه بر این نویسنده در اصالت پا را فراتر می گذارد و به خطا می افتد. او می پندارد که تنها سازهای ایرانی هستند که از دیگر قوم ها تاثیر گرفته اند. کدام یک از سازهای غربی یا شرقی هستند که تنها زاده و ساخته ی یک فرهنگ هستند؟ رجوع کنید به تاریخ پیانو، ویولن، گیتار، تنبور و رباب. در بسیاری موارد تاثیر پذیری چندان زیاد بوده که در هیچ سندی یک فرهنگ یا کشور را سازنده ی یک ساز نمی دانند.
ایران در کشاکش موسیقی (I)

ایران در کشاکش موسیقی (I)

از بدو رشد شکل و شمایل انسان و بنا به اکتشافات انجام شده، حتی پیش از ظهور کلام، انسان همواره با موسیقی رابطه تنگاتنگی داشته و تا امروز نیز دارد. بین ۱۲۵۰-۱۴۰۰ قبل از میلاد مسیح، بابلیان اولین بار فواصلی را بوجود آوردند، نامش نهادند، نوشته های موسیقی در شهر تجاری بنام یوراگیت در ساحل سوریه به نام اشعار حوریان، بعدها کاوش شد که سرودی مذهبی است برای نیکال همسر خدای ستاره ماه؛ ترجمه نوشته های این نوع موسیقی بسیار دشوار بود.
نه زن، نه گریه

نه زن، نه گریه

بدون شک یکی از موفق ترین کارهای باب مارلی در طول زندگی هنری اش، ترانه No Woman No Cry است که یاد آور خاطرات باب در زمانی است که در “Trench Town” در همسایگی “Kisgston” پایتخت جامائیکا زندگی می کرده است.
گزارش جلسه پانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه پانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

در این هنگام «قاسم آفرین» در نقد گرایش فمینیستی ابتدا خاطره‌ای تعریف کرد از اینکه سال‌های پیش متوجه شده است که بعضی کارهایی که انسان انجام می‌دهد با وجود ظاهر متفاوت، در خواست جذب جنس مخالف ریشه دارد و سپس پرسید آیا استنباط وی با گرایشی که امروز در کلاس مورد بحث است همسان است؟ مدرس پاسخ داد که موضوع جذابیت و جذب ارتباط چندانی با بحث حاضر ندارد. سپس قاسم آفرین نقد دیگری را مطرح کرد و آن هم اینکه پیشروی فمینیست‌ها (یا به‌طور کلی فمینیسم) منجر به توقف ادامه‌ی حیات نسل انسان خواهد شد. این نقدی است که در سال‌های اولیه‌ی نظریه‌ی فمینیستی در هنر نیز زیاد سخن از آن به میان آمده و حاوی فروکاهش کل جریان فمینیسم به حق فرزندآوری است، مانند این فراز که «شوارتز» تلقی مِیلر (Mailer) (منتقدی که نقد او بر کتاب «سیاست جنسی» «کیت میلت» (Kate Millett) بر وَن دِر تورن تاثیرگذار بود) و ون در تورن را از تعریف فمینیسم توضیح می‌دهد:
فریبا جواهری: روحیه من به ماهور نمی خورد!

فریبا جواهری: روحیه من به ماهور نمی خورد!

متاسفانه شاگرد برجسته ای ندارم. راهی که به شاگردانم گفتم هیچکدام تا به آخر نرفته اند. به هر کس که گفتم عمل نکرد. من خودم تعلیم دیدم که دستانم سریع و چابک باشد، تعلیم دیدم که دستانم پرقدرت بنوازد یعنی اجرای عالی داشته باشم. مطلب داشتن نوازنده از اندیشه اش می آید اما پرقدرت نواختن و کارکردن با انگشتها نیاز به تعلیمات خاص دارد و مطالعه فراوان. به قول آقای دکتر صفوت که همیشه می گفت ژیمناستیک و کارهای آکروبات بازی کردن روی ساز را همه بلدند؛ اجرای پرقدرت و عالی مهم است.
شماره‌ی سوم مهرگانی منتشر شد

شماره‌ی سوم مهرگانی منتشر شد

به تازگی سومین شماره‌ی دوفصلنامه پژوهشی مهرگانیکه در زمینه‌ی مطالعات تاریخی و تجزیه و تحلیل موسیقی فعالیت می‌کند، منتشر شده است. در این شماره پس از سخن نخست، که یاران مهرگانی در آن به بیان برخی ایرادهایوارد بر اعتبار ژورنال‌های با دسترسی آزاد و نیز شرح مختصر بعضی مبانی اولیه‌ی اعتبار علمی پرداخته‌اند، می‌توانید یک مقاله به مناسبت انتشار پنجاهمین شماره‌ی فصلنامه‌ی ماهور، دو مقاله‌ی پژوهشیو یک معرفی ژورنال از بخش تازه راه‌اندازی شده‌ی «نقد و معرفی» را بخوانید، که عبارتند از: «ماهورانه» از یاران مهرگانی، «نگرشی بر تلفیق شعر و موسیقی در ردیف‌های آوازی استاد عبدالله دوامی»از روح‌الله شیرمحمد،«بررسی سازهای زهی مطلق در رسالات عبدالقادر مراغی» از نرگس ذاکرجعفری و «شرحی بر محتوا و روش کار در ژورنال صفحه سنگی» از محمدرضا شرایلی. برای دریافت این دوفصلنامه‌ی پژوهشی رایگان می‌توانید به آدرس www.mehregani.ir مراجعه نمایید.
نشست «تهران و موسیقی خیابانی» برگزار می شود

نشست «تهران و موسیقی خیابانی» برگزار می شود

برنامه‌ی «تهران و موسیقی خیابانی» به همت رسانه‌ی شنبه‌شهر در شهر کتاب مرکزی برگزار می‌شود. موسیقی خیابانی در تهران، موضوع نشستی است که روز یکشنبه ۱۱ آذر در شهر کتاب مرکزی برگزار خواهد شد.
گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه شانزدهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

به این ترتیب برخی چشم‌اندازهای نقد در مواجهه با متن موسیقی را می‌توان چنین برشمرد: تحلیل محتوا، تفسیر محتوا به‌ویژه در شرایطی که صراحتی در متن نیست، لحن‌ها و خوانش‌ها، یافتن پیام متن (به این معنی که گاه صحبت از چیزی به میان می‌آید که منتقد می‌پندارد پیام سازنده است)، توافق عمومی یا درک مشابه (ادعای این که در درک آن پیام توافقی وجود دارد)، و هم‌زمانی با موسیقی.
نی، وسیله یا هدف!

نی، وسیله یا هدف!

هفته گذشته در آمفی تئاتر سازمان میراث فرهنگی کشور همایشی با حضور دکتر حسین عمومی برگزار شد و دو مورد از پیشنهادات ایشان در مورد سازهای نی و تنبک به نمایش گذاشته شد.
انتخاب رپرتوار برای کنسرت

انتخاب رپرتوار برای کنسرت

در ایام تحصیل در مدرسه‌ی موسیقی برای فارغ‌التحصیلی و دریافت مدرک مجبوریم رپرتوار ویژه‌ای را کار کنیم. این رپرتوار می‌تواند از سوی معلمهایمان به ما محول شود یا اینکه برنامه‌ی آموزشی آن را به ما تحمیل کند.