گروه اسکراک – اتصال به گذشته

Galib Mammadov, Ilgar Muradov, Per Oddvar Hildre, Siavush Karimi and Brilliant Dadasheva
Galib Mammadov, Ilgar Muradov, Per Oddvar Hildre, Siavush Karimi and Brilliant Dadasheva
یکی از جنبه های هیجان آور پروژه کر تلفیقی با موسیقی فولک آذربایجان برای نورژی ها؛ جستجو در گذشته و ریشه هایشان بود. چرا که در سال ۱۹۹۵، باستان شناس و محقق نروژی به نام ثور هیردال (Thor Heyerdahl)، مقاله ای در آذربایجان اینترنشنال (Azerbaijan International) به چاپ رساند و در آن برای اولین بار از “شک رو به تزاید” خود سخن گفت.

او عقیده داشت که اهالی اسکاندیناوی، از جمله هموطنان نروژی اش، ممکن است از فرزندان کسانی باشند که روزی در سرزمینی میزیسته اند که امروز آذربایجان نام دارد.

غالیب ممدوف از این نظریه حمایت کرد. او از اینکه کر اسکراک میتوانستند ملودیهای فولک آذری را به بهترین شکل اجرا کنند بسیار شگفت زده شده بود، او می گوید :

“من تا مدتها عقیده داشتم که تئوریهای هیردال چیزی جز تخیل محض نیست. اما حالا متقاعد شده ام که چنین نیست. موسیقیدانان سبک ‘مقام’ ما با دیدن فیلمی درباره نروژیان اصیل بسیار متعجب شدند. آنها گفتند این که موسیقی و فرهنگ ما است! بسیاری از شیوه های بیان هنری و فرهنگی ما مشابه نروژیان است.”

به این نوای آشنا با صدار برلیانت داداشوا گوش دهید : audio.gif En Gammel Fabel

دیدار از آذربایجان
ایده تهیه یک CD، از آن بیورن وگ (Bjorn Wegge)، مدیر اطلاعات سازمان بشردوستی نروژ بود.

“ما در آذربایجان به شیوه ای از زندگی سرشار از فرهنگ و موسیقی برخوردیم و از خودمان پرسیدیم چگونه میتوانیم این موسیقی را در سمت دیگر جهان بیشتر معرفی کنیم.”

این ایده، دلیل حضور ۴۵ خواننده گروه اسکراک در آذربایجان بود. آنها در ماه مارس ۱۹۹۷ به آذربایجان سفر کردند و به دیدار شهرها و روستاهای آن رفته و برای آشنایی هرچه بیشتر با زندگی آذری، در منازل شخصی اهالی اطراق میکردند.

آنها کنسرتهایی در باکو، شکی و گنجه اجرا کردند و در طی مدت اقامتشان و با آشنایی هرچه بیشتر با فرهنگ آذری، بیشتر به تهیه کاری مشترک علاقمند میشدند.

برلیانت داداشوا، خواننده سوپرانوی مشهور آذری، که فارغ التحصیل انستیتوی هنر و فرهنگ آذربایجان و خواننده ارکستر سمفونیک تلویزیون ملی آذربایجان است، میگوید :” تهیه این CD ایده نروژیها بود. ما از اینکه آنها به خواندن ترانه های فولکلور ما علاقمند بودند، بسیار هیجان زده بودیم”

به وجود آمدن این آلبوم
برلیانت روند تولید آلبوم را چنین تعریف میکند:

“ابتدا، ما باید ترانه ها را انتخاب میکردیم. ما ۱۱ یا ۱۲ ترانه را از میان صدها مورد مختلف برگزیدیم. سپس از نوازندگان محلی خود خواستیم تا این ترانه ها را با سازهای سنتی خودمان اجرا و ضبط کنند و سپس به نروژ رفتیم. آنجا، در اواخر تابستان، ما یک هفته با کر اسکراک تمرین کردیم و در هفته بعد، کار را ضبط کردیم.”

سیاوش کریمی که خود موسیقیدانی درجه یک است و در سال ۱۹۷۷ از آکادمی موسیقی آذربایجان فارغ التحصیل شده و مدیریت برنامه ریزی گروه را بر عهده دارد، گفته است که گروه اسکراک از نظر رسمی و اداری، تشکیلاتی آماتور دارند زیرا درآمد اعضای گروه از داشتن مشاغل دیگر تامین میشود اما باوجود این، این گروه کار اجرا را در بالاترین درجه حرفه ای انجام میدهند.

audio.gif Fortellersk Len

“اعضای کر اسکراک، عاشق خواندن هستند.”

پر ادوار هیلدر، رهبر اسکراک گفته است:

شکی نیست که ما باید چیزهای بسیاری آذربایجانیان بیاموزیم. موسیقی سنتی ‘مقام’ برای ما بسیار جالب است. این موسیقی در ابتدا کمی غریب به نظر میرسد، اما به تدریج ما آنرا درک کردیم و قدر زیبایی آنرا میدانیم. هنگامی که یک ملودی را بارها و بارها میشنوید، هربار در آن متوجه عناصری تازه و جذاب میشوید. ما متوجه شدیم که آذریها پذیرای ترکیبهای تازه در موسیقی هستند و از ما با آغوش باز استقبال کردند.”

هیلدر تاکید کرد که در این CD کر اسکراک سعی نکرده است موسیقی آذری را تقلید کند. گروه کر به روش خودشان خواندند و خوانندگان آذری هم به روش خودشان.

“مساله مهم این است که دو سنت متفاوت موسیقایی و فرهنگی با یکدیگر ترکیب شدند و مخلوق جدیدی را به وجود آوردند. به علاوه، این تجربه ما را با گوشه هایی گرانبها از فرهنگ کشوری آشنا کرد که شاید سرزمین فراموش شده اجدادمان باشد.”

نگاهی اجمالی به شیوه‌ی کار واروژان (VIII)

به‌عبارت ساده می‌توان گفت با گوش‌کردن به آثاری که واروژان ساخته و تنظیم و تهیه کرده، او به‌هیچ‌وجه تحت تأثیر بازار آمریکا و بریتانیا و بازار نوظهور و خلّاق آلمان در بازه‌ی اواسط دهه‌ی ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ نبود. در عوض نوع برخورد و تفکر او در خصوص تنظیم برای موسیقی پاپ، نزدیکی فراوانی با نوع برخورد و تفکر گروهی از تنظیم‌کننده‌های فرانسوی در آن دوران داشت. این دیدگاه و تفکر در برخی دیگر از آهنگ‌سازان و تنظیم‌کننده‌های ایرانی آن زمان هم کاملاً مشهود است که در آثار تولید‌شده‌ی آنان هویداست.

خودآموختگی؛ از ورطه های تکرار تا هاویه های توهم (II)

به این ترتیب نظام آموزشی دو جزیی با نظام سه جزیی یک اختلاف بنیادین پیدا می کند و آن حضور فرد با توان خودآموزشی است. البته برخی از افراد جامعه خود به خود دارای این استعداد هستند اما در بیشتر موارد این استعداد انسانی باید تحریک شود و استاد نظام سه جزیی چنین می کند. بنابراین روابط او با شاگردانش دیگر نمی تواند نشان روابط استاد در نظامی دو جزیی باشد. در جدول زیر چند تمایز مهم را آورده ایم.

از روزهای گذشته…

همراه با موسیقی تا آخرین لحظه

همراه با موسیقی تا آخرین لحظه

فریدون ناصری رهبر دائم ارکستر سمفونیک تهران جمعه هفدهم تیر ماه در بیمارستان مدائن تهران درگذشت. وی در سال ۱۳۶۹ در مراسمی که به مناسبت بزرگداشت مرتضی حنانه رهبر و دوست دیرینه او، برگزار شده بود، برای اولین بار هدایت ارکستر سمفونیک تهران را به دست گرفت.
نکوداشت استاد جواد معروفی در تالار وحدت برگزار می شود

نکوداشت استاد جواد معروفی در تالار وحدت برگزار می شود

فرهنگ و هنر ایران زمین، هنرمندان بزرگ بسیاری را در دامان خود پرورانده است که هر یک با نوایی و کلامی و نقشی روح ایرانیان و جهانیان را جلا بخشیده‌اند. استاد جواد معروفی یکی از این بزرگان است که با خلق ملودی‌ها و تنظیم‌های زیبا و دلنشین خویش و همچنین نوازندگی منحصر بفرد و تربیت شاگردان بسیار، همواره در یاد و خاطره هنردوستان خواهد ماند.
«نیاز به کمالگرایی داریم» (I)

«نیاز به کمالگرایی داریم» (I)

اگر اهل مطالعه نوشته های مربوط به موسیقی باشید حتما نام سجاد پورقناد برای شما آشناست؛ او سردبیر قدیمی ترین مجله اینترنتی روزانه موسیقی به نام گفتگوی هارمونیک است. البته فعالیت در عرصه مطبوعاتی (اینترنتی و کاغذی) تنها بخشی از فعالیت های پورقناد را تشکیل می دهد. او غیر از فعالیت گسترده در زمینه نقد، گزارش و مقاله نویسی، تلاش های قابل توجهی در زمینه تولید و اجرای موسیقی داشته است که شامل آثار مختلفی از نوازندگی، خوانندگی و در این اواخر آهنگسازی می شود.
گاه های گمشده (I)

گاه های گمشده (I)

با تاسیس مدرسه موزیک نظام و آشنایی موسیقیدانان ایرانی با تئوری مدون موسیقی غربی، تلاشی برای تدوین نظام و قوانین حاکم بر دستگاه ها و آوازهای موسیقی ایرانی آغاز شد. شاید بتوان کتاب «مجمع الادوار» نوشته مهدیقلی هدایت (منتشره در تاریخ ۱۲۷۸ هجری شمسی) را به عنوان اولین اثر مکتوب معاصر در بررسی نظری موسیقی دانست. بعد از این کتاب، مهم ترین کتب موسیقی نظری ایران، در دهه ۱۳۱۰ هجری شمسی و به قلم دو تن از موسیقیدانان برجسته کشور، یعنی علینقی وزیری و روح الله خالقی نوشته شد. این بررسی ها به طور مستمر توسط موسیقیدانان مختلف تا امروز ادامه داشته است.
توبا

توبا

این ساز یکی از کشفیات اخیر است که در ارکستر سمفونیک های دنیا موجود می باشد. توبا برای اولین بار در اواسط قرن ۱۹ میلادی بوجود آمد و جایگزین مناسبی برای Ophicleide (نوعی ساز بادی برنجی) بود.
معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (VIII)

معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (VIII)

روایت است که مختاری قطعات بسیاری در طول مدت زندانی بودنش ساخت! پس از آزادی او اداره هنرهای زیبا تصمیم گرفت مدرسه شبانه‌ای برای تدریس موسیقی به وچود آورد و رکن الدین مختاری را به ریاست آن مدرسه برگزید. وی هرچند که دیگر به مقام‌ ریاست شهربانی بازنگشت، اما همچنان در دربار راه داشت و کار موسیقی را نیز تا آخر عمر رها نکرد.
هنگامی که لیست پیانو می نواخت

هنگامی که لیست پیانو می نواخت

وقتی لیست پیانو می نواخت خانم ها به جای دسته ها یا شاخه های گل جواهرات خود را روی صحنه پرتاب میکردند، در سرمستی فرو میرفتند و گاهی هم غش میکردند.
ذاکر حسین مشهور مروج طبلا در جهان

ذاکر حسین مشهور مروج طبلا در جهان

ذکیر حسین یا ذاکر حسین (Zakir Hussain) یکی از مشهورترین نوازندگان طبلا (ساز کوبه ای هندی) در دنیا می باشد که مهارت و استادی او موجب شده، ریتم نوازی هایش قلب تپنده هر نوع موسیقی باشد. وی اجراهای متعددی را با نوازندگان غربی و سازهای مختلف انجام داده است که برخی از ضبط های وی نیز توانسته جوایزی را در زمینه موسیقی تلفیقی و جهانی از آن خود نماید.
موسیقی و رادیو ایران

موسیقی و رادیو ایران

در تاریخ ۰۴/۰۲/۱۳۱۹ رادیوی ایران گشایش یافت. قبل از آن در تاریخ ۱۳۱۶ شمسی تصمیم احداث آن گرفته شده بود و ساختمان آن در دست احداث بود. در اواخر سال ۱۳۱۸ دستگاهها از طرف شرکت تلفونکن آلمان تحویل شد و پس از نصب در سال ۱۳۱۹ به بهره برداری رسید.
جایگاه موسیقی در عهد ساسانیان (II)

جایگاه موسیقی در عهد ساسانیان (II)

یکی از وقایع مهم دوران بهرام گور پیدا شدن گنج جمشید است که به گنج گاوان نیز معروف است و موجب پدید آمدن آهنگی به همین نام است که جزء یکی از الحان باربد است و داستانش به شرح زیر است: می گویند دهقانی مشغول آبیاری زمین خود بود که ناگاه متوجه چاله ای شد که همه ی آبها در آن فرو می رفت. نزدبهرام آمد و موضوع را با او در میان گذاشت، بهرام به آنجا رفت و دستور داد زمین راکندند. مجسمه ی دو گاو میش را پیدا کردند که از طلا ساخته شده بود و چشم هایشان از یاقوت قیمتی پر شده بود و شکم هایشان پر از نار و سیب و میوه های زرین و درون میوه های زرین پر از مروارید بود. در جلوی سر گاو میشها آخوری از طلا بسته شده بود.