سلطان بوگی (I)

John Lee Hooker , 1917 - 2001
John Lee Hooker , 1917 - 2001
جان لی هوکر در ۲۲ آگوست ۱۹۱۷، در کلارکزدیل (Clarksdale) میسی سیپی متولدشد. خانواده او در مزارع اشتراکی کار میکردند و او اولین تاثیرات موسیقی خود را از پدرناتنی اش، ویل مور (Will Moore) کسب کرد.

هوکر در اوایل دهه ۴۰ به سمت شمال و شهر دیترویت (Detroit) سفر کرد و در آنجا او به عنوان سرایدار یک کارخانه اتوموبیل سازی به کار مشغول شد. شبها، مانند تمام مهاجرینی که از روستا و جنوب آمده بودند، او دوستان و همسایگانش را با نواختن ساز در جمعهای کوچک سرگرم میکرد.

audio file Baby Lee

در همین دوران او توسط صاحب یک صفحه فروشی، به نام المر باربه (Elmer Barbee) کشف شد. باربه هوکر را نزد برنارد بسمن (Bernard Besman) که تهیه کننده، پخش کننده صفحه و صاحب کمپانی سنسیشن رکوردز (Sensation Records) بود، برد و بسمن نیز او را برای چند ضبط چند اثر اولیه اش به کمپانی مدرن رکوردز (Modern Records) قرض داد.

Audio File از اجراهای تلویزیونی لی هوکر

در میان اولین آثار ضبط شده هوکر در سال ۱۹۴۸، ترانه Boogie Chillen مقام نخست ترانه های مدرن را کسب کرد و اولین فروش میلیونی اثری از جان لی هوکر بود. این موفقیت بلافاصله با آثار پر سر و صداتری چون I’m In The Mood و Crawling Kingsnake و Hobo Blues دنبال شد.

جهش بعدی مسیر کاری او در زمانی اتفاق افتاد که بیش از صد ترانه او توسط کمپانی وی جی (Vee Jay Records) در طی سالهای ۵۰ و ۶۰ منتشر شد.

تماشاگران هیپی سالهای ۶۰ زمانی هوکر را در بین دیگر بنیانگذاران بلوز “کشف” کردند که هوکر و چند گروه و خواننده دیگر، بازگشت کوتاهی به فولک-بلوز کرده بودند. هنرمندان جوان انگلیسی مانند گروه انیمالز (Animals)، جان مایال (John Mayall) و یاردبردز (Yardbirds)، هوکر را به تماشاگران جدید و مشتاقی معرفی کردند که ستایش و تاثیر مثبت آنها به هوکر کمک کرد تا در میانه دهه ۶۰، خود را به مقام فوق ستاره ای برساند.

در سال ۱۹۷۰، او به کالیفرنیا رفت و در چند پروژه مختلف به همراهی موزیسینهای سبک راک، از جمله ون موریسون (Van Morrison) و گروه (Canned Heat) به کار مشغول شد. گروه (Canned Heat) شیوه کار و اصوات خود را به سبک بوگی (Boggie) هوکر قالب ریزی کردند و در چند آلبوم و تور با او همکاری نمودند.

audio file Dimples

در اواخر دهه ۷۰ و بیشتر سالهای دهه ۸۰، هوکر به طور مرتب تورهایی در آمریکا و اروپا برگذار میکرد و با شرکت در فیلم موفق برادران بلوز Blues Brothers به درجه بالاتری از شهرت و محبوبیت دست یافت.

سپس در سال ۱۹۸۹، آلبوم The Healer از او منتشر شد و با نقدهای مثبت و فروشی بیش از یک میلیون روبرو شد.در این روز، سلطان بوگی وارد موفق ترین دوره گسترده کاری خود شد. هوکر در طی این سالها خود موفق شده بود با تاثیر قدرتمند خود، علاقه روز افزون مخاطبین را به موسیقی بلوز جلب کند و مهمتر از آن، صنعت موسیقی را به این باور برساند که بلوز از نظر تجاری نیز سبکی موفق و ماندگار به شمار می آید.

پس از انتشار The Healer، زندگی حرفه ای هوکر دچار فرازها و اتفاقات فوق العاده شد. او علاوه بر ضبط و انتشار آلبومهای Mr. Lucky، Boom Boom، Chill Out و Don’t Look Back برای کمپانی پوینت بلنک / ویرجین (Pointblank / Virgin)، در آثار بزرگانی چون بی.بی کینگ (B.B. King) ، برنفورد مارسالیس (Branford Marsalis)، ون موریسون و (Big Head Todd and the Monsters) حضور یافت و در نقش اول فیلم مرد آهنین (The Iron Man)، محصول ۱۹۸۹ به کارگردانی پیت تاونسند (Pete Townsend) ظاهر شد.

برنامه های تلویزیونی Showtime و یک برنامه اختصاصی از سری برنامه های ‘Late Show شبکه بی بی سی و چندین برنامه مستند و زنده دیگر، به بررسی تاثیر او بر نسل جوان و دستاوردهای هنری او پرداختند.

johnleehooker.com

روشی برای کمک به هنرجویان در انتخاب کوک درست (II)

الف- مطمئن شوید دست چپ روی انگشت دوم و سوم متعادل شود و انگشتان، بالای نت هایشان شناور باشند و به راحتی روی آن‌ها فرود آیند.

«پرورده یِ عشق» (IV)

سخن دیگر اینکه توجّه شهیدی به تنوّع شعر و خواندن شعر شاعران مختلف مثال زدنی است و صرفا به دو یا سه شاعر برجسته اکتفا نکرده است. بنابر سنّت های سینه به سینه در آواز ایرانی بیشتر آواز را با غزل و آن هم غزل سعدی و بعدها غزل حافظ می خوانند و در مرتبه ی پایین تر غزل و مثنوی عطّار و مولانا یا رباعیّات خیّام، در این میان با وجودِ نبوغ شعری بی نظیر و تصاویر بدیع و محتوایِ عاشقانه یِ برجسته یِ سروده های نظامی، شعر حکیم نظامی گنجوی در آواز ایرانی مورد غفلت واقع شده است، عبدالوهّاب شهیدی نظامی خوانی ست بی نظیر که به خوبی از عهده ی بیان احساساتِ عمیق شعر نظامی برآمده و در این زمینه در مجموعه ی برنامه ی گلها آثار ماندگاری از خود به یادگار گذاشته است: هنگامی که در audio file برنامه ی گلهای رنگارنگ ۳۸۸ در مثنویِ ابوعطا، زاری های مجنون را بر درگاهِ کعبه زمزمه می کند:

از روزهای گذشته…

ساز به ساز (III)

ساز به ساز (III)

هر قطعه ی موسیقی سازی علاوه بر ملودی و ریتم (و احتمالا بافت چند صدایی) هویت خود را از رنگ و ویژگی های تکنیکی سازی که برای آن ساخته شده (ساختار صوتی اش بر آن استوار شده) نیز کسب می کند. همرکلاویه بدون پیانو، ترکمن بدون سه تار و دریا بدون سنتور به سختی تصورپذیرند. بنابراین قطعه ی موسیقی (اغلب) همه ی عناصر نامبرده هست به علاوه ی رنگ-ویژگی سازی اش. با وجود این به نظر می رسد که درجه ی وابستگی به این عامل از قطعه ای به قطعه ی دیگر تفاوت می کند. این تفاوت آنقدر است که قطعاتی را می یابیم که انتقالشان از یک ساز به ساز دیگر هویتشان را به کل سلب نمی کند.
هرآنچه که باید درباره “ریورب” بدانیم (I)

هرآنچه که باید درباره “ریورب” بدانیم (I)

در هنگام ضبط یک قطعه موسیقی، زمانی که سازها (از جمله سازهای سولو، آنسامبل، ارکستر، گروه کر و یا هر ساز دیگری ) شروع به نواختن می کنند، صدا در جهات مختلف شروع به برخورد با سطوح اطراف (نظیر دیوار ها، گوشه ها، کف و سایر نقاط استیج) می نماید. این برخورد به سرعت و انقدر انجام می شود تا در نهایت صدا به گوش شنونده برسد. پس در حقیقت صداهای آزاد شده از بند، خودشان را به تمامی اجسام سخت و یا نرم در مقابلشان میزنند پس از برخورد، از آنها منعکس می شوند. اینکار آنقدر اتفاق می افتد تا زمانی که قدرت این انعکاسها ضعیف شده و دیگر شنیده نشوند.
موسیقی و ایدئولوژی (I)

موسیقی و ایدئولوژی (I)

بحث در مورد موسیقی و خصوصیات ذاتی آن امری است مشکل. این موضوع را میتوان دلیل دو بعدی بودن موسیقی دانست؛ یعنی موسیقی از جهتی متاثر از اندیشه و عواطف بشری و نشات گرفته از یکسری فعل و انفعالات ذهنی است و از جهتی دارای قواعد و اصولی است که با معیارهای مادی و حقیقی تا حدی قابل تجزیه و تحلیل و ارزیابی میباشد.
یادی از خانواده داوید

یادی از خانواده داوید

جمعه ۳۰ دی توماس کریستین داوید آهنگساز، رهبر ارکستر و معلم بزرگ موسیقی کلاسیک درگذشت. داوید فرزندی از یک خانواده هنرمند بود، پدر برادر و همسرش همه از هنرمندان خوشنام بودند. ولی نکته ای که باعث محبوبیت داوید در میان هنرمندان موسیقی ایران شده، سالها تدریس و تلاش او برای ارتقا موسیقی کلاسیک در بین ایرانیان است.
مروری بر آلبوم «خداوند رخش»

مروری بر آلبوم «خداوند رخش»

۴۴ قطعه‌ی کوتاه موسیقی «خداوند رخش»، علاوه بر آن‌که همراهِ ۱۰ فصل روایت‌خوانی امیرحسین ماحوزی آمده‌ است، در یک سی‌دی جداگانه نیز پشت سر هم ردیف شده. با این کار، آهنگساز که خود ناشر اثر نیز است، به موسیقی‌هایی که اغلب به‌عنوان تیتراژ یا اینترلود (۱) ساخته شخصیتی مستقل بخشیده است. او از مخاطبش خواسته تا موسیقی‌ها را فقط از آن حیث که موسیقی‌اند، نیز بشنود. پس شایسته است چنین کنیم. و سپس بپرسیم؛ چه در این قطعه‌های موسیقی نهفته است که خواسته‌ی آهنگساز را معنی‌دار کند؟ جواب این است؛ اغلب هیچ.
نقد ردیف علی اکبر شهنازی، آلبوم عکس

نقد ردیف علی اکبر شهنازی، آلبوم عکس

آلبوم عکس به همراه موسیقی از مراسم نقد ردیف میرزاحسینقلی فراهانی
ویولن و آواز

ویولن و آواز

هیلاری هان ویولنیستی است درس خوانده مدرسه کرتیس و فاتح همه سالنهای پرآوازه جهان. در سی ویک سالگی هنوز همان دختر بچه‌ای است که سالها پیش، وقتی می‌گفت در پشت صحنه با سر به صفحه گانگ می‌کوبد، نابغه بندانگشتی نامش نهادم، ولی کمتر رهبر نامداری است که رؤیای همراهی با این دخترک را در سر نپروراند. در استرینگز دیدم آخرین کار ضبط شده‌اش ترانه‌هایی از باخ است. گفتم شاید خواننده گفتگوی هارمونیک دوست داشته باشد بداند.
چند گام… در امتداد راه علی‌نقی وزیری (VII)

چند گام… در امتداد راه علی‌نقی وزیری (VII)

در پایان برای ایجاد شفافیت بیشتر در نقش جنسیت‌ها در ساختمان مقام‌های اصلی و فرعی موسیقی و معماری را باهم مقایسه و مقابله می‌کنیم:
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (V)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (V)

با این نوع مشکلات بیانی و تعریفی و بدون شیوه یا متد بررسی، مشکل اساسی و مهم ِ شناسایی عناصر سازنده و نوع ساختمانِ موسیقی ایرانی، مبهم و نارسا می ماند. استفاده از واژه های عامیانه مانند «مقام مادر» یا «تئوری برآمده از دل موسیقی» هم کار را مشکل تر می کند. مثلا مقام درآمد در شور «مقام مادر» نامیده شده اما به ابوعطا و بیات ترک که میرسیم، بلاتکلیف، نمی دانیم که درآمد ابوعطا هم «مادر» است یا نسبت دیگری دارد. در مورد تعریف مقام و شکل و اندازه اش هم بلاتکلیفی دیده می شود، یک دانگی ص ۳۱، دو دانگی ص ۴۵، سه دانگی ص ۵۴، سه دانگی در هم تنیده ص ۷۵٫ در پشت این انواع مقام ها، گام هفت صدایی فرنگی هم حضوری هرچند کم رنگ دارد که فزاینده ابهام است. در حالیکه هرمز فرهت در ۱۳۸۰ (برای فارسی زبانها) توضیح داده که مقام های موسیقی ایرانی هر یک شکل خاصی دارند و در قالب یک یا دو دانگ یا یک گام نمی گنجند. تئوری پرداز باید یا گفته پژوهنده قبلی را بپذیرد یا آن را نقد کرده و علت باطل بودنش را روشن کند.
مصاحبه ای با رنه فلمینگ (I)

مصاحبه ای با رنه فلمینگ (I)

خانم رنه فلمینگ یکی از موفقترین ستارگانی است که در عرصه بین المللی در سالهای اخیر درخشیده است. او سه اثر خود را در شرایط بسیار مشکلی از لحاظ اجرا و تکنیک ضبط کرده، اجرای زنده وی بسیار موفقیت آمیز بوده و در ایفای نقشی بسیار دشوار نشان داده که توانایی های زیادی دارد. رنه فلمینگ استاد سبک موتسارت است، در نسخه جدید کوزی فان توته (Cosi fan Tutte) با رهبر درگذشته بزرگ، سر جرج سولتی (Sir Georg Solti) هیچ وحشتی از سبک پر خطر این اپرای قرن نوزدهمی نداشت و توانست، اثری رضایت بخش به اجرا در آورد. ضبط های جدید اپراهای موتزارت شامل آثاری است از هنرمندان متعدد و ناشناس. خانم فلمینگ یک استثنا در عرصه موسیقی می باشد، خود او می گوید دوست دارد زمانی اثرش را ضبط کند که صدایش توانایی بالا خواندن را داشته باشد.