سلطان بوگی (I)

John Lee Hooker , 1917 - 2001
John Lee Hooker , 1917 - 2001
جان لی هوکر در ۲۲ آگوست ۱۹۱۷، در کلارکزدیل (Clarksdale) میسی سیپی متولدشد. خانواده او در مزارع اشتراکی کار میکردند و او اولین تاثیرات موسیقی خود را از پدرناتنی اش، ویل مور (Will Moore) کسب کرد.

هوکر در اوایل دهه ۴۰ به سمت شمال و شهر دیترویت (Detroit) سفر کرد و در آنجا او به عنوان سرایدار یک کارخانه اتوموبیل سازی به کار مشغول شد. شبها، مانند تمام مهاجرینی که از روستا و جنوب آمده بودند، او دوستان و همسایگانش را با نواختن ساز در جمعهای کوچک سرگرم میکرد.

audio file Baby Lee

در همین دوران او توسط صاحب یک صفحه فروشی، به نام المر باربه (Elmer Barbee) کشف شد. باربه هوکر را نزد برنارد بسمن (Bernard Besman) که تهیه کننده، پخش کننده صفحه و صاحب کمپانی سنسیشن رکوردز (Sensation Records) بود، برد و بسمن نیز او را برای چند ضبط چند اثر اولیه اش به کمپانی مدرن رکوردز (Modern Records) قرض داد.

Audio File از اجراهای تلویزیونی لی هوکر

در میان اولین آثار ضبط شده هوکر در سال ۱۹۴۸، ترانه Boogie Chillen مقام نخست ترانه های مدرن را کسب کرد و اولین فروش میلیونی اثری از جان لی هوکر بود. این موفقیت بلافاصله با آثار پر سر و صداتری چون I’m In The Mood و Crawling Kingsnake و Hobo Blues دنبال شد.

جهش بعدی مسیر کاری او در زمانی اتفاق افتاد که بیش از صد ترانه او توسط کمپانی وی جی (Vee Jay Records) در طی سالهای ۵۰ و ۶۰ منتشر شد.

تماشاگران هیپی سالهای ۶۰ زمانی هوکر را در بین دیگر بنیانگذاران بلوز “کشف” کردند که هوکر و چند گروه و خواننده دیگر، بازگشت کوتاهی به فولک-بلوز کرده بودند. هنرمندان جوان انگلیسی مانند گروه انیمالز (Animals)، جان مایال (John Mayall) و یاردبردز (Yardbirds)، هوکر را به تماشاگران جدید و مشتاقی معرفی کردند که ستایش و تاثیر مثبت آنها به هوکر کمک کرد تا در میانه دهه ۶۰، خود را به مقام فوق ستاره ای برساند.

در سال ۱۹۷۰، او به کالیفرنیا رفت و در چند پروژه مختلف به همراهی موزیسینهای سبک راک، از جمله ون موریسون (Van Morrison) و گروه (Canned Heat) به کار مشغول شد. گروه (Canned Heat) شیوه کار و اصوات خود را به سبک بوگی (Boggie) هوکر قالب ریزی کردند و در چند آلبوم و تور با او همکاری نمودند.

audio file Dimples

در اواخر دهه ۷۰ و بیشتر سالهای دهه ۸۰، هوکر به طور مرتب تورهایی در آمریکا و اروپا برگذار میکرد و با شرکت در فیلم موفق برادران بلوز Blues Brothers به درجه بالاتری از شهرت و محبوبیت دست یافت.

سپس در سال ۱۹۸۹، آلبوم The Healer از او منتشر شد و با نقدهای مثبت و فروشی بیش از یک میلیون روبرو شد.در این روز، سلطان بوگی وارد موفق ترین دوره گسترده کاری خود شد. هوکر در طی این سالها خود موفق شده بود با تاثیر قدرتمند خود، علاقه روز افزون مخاطبین را به موسیقی بلوز جلب کند و مهمتر از آن، صنعت موسیقی را به این باور برساند که بلوز از نظر تجاری نیز سبکی موفق و ماندگار به شمار می آید.

پس از انتشار The Healer، زندگی حرفه ای هوکر دچار فرازها و اتفاقات فوق العاده شد. او علاوه بر ضبط و انتشار آلبومهای Mr. Lucky، Boom Boom، Chill Out و Don’t Look Back برای کمپانی پوینت بلنک / ویرجین (Pointblank / Virgin)، در آثار بزرگانی چون بی.بی کینگ (B.B. King) ، برنفورد مارسالیس (Branford Marsalis)، ون موریسون و (Big Head Todd and the Monsters) حضور یافت و در نقش اول فیلم مرد آهنین (The Iron Man)، محصول ۱۹۸۹ به کارگردانی پیت تاونسند (Pete Townsend) ظاهر شد.

برنامه های تلویزیونی Showtime و یک برنامه اختصاصی از سری برنامه های ‘Late Show شبکه بی بی سی و چندین برنامه مستند و زنده دیگر، به بررسی تاثیر او بر نسل جوان و دستاوردهای هنری او پرداختند.

johnleehooker.com

مروری بر آلبوم «روز ششم»

اگر اهمیت یک آلبوم را تنها در انتشار یک قطعه‌ی مهم تاریخی هم بدانیم، باید اهمیتی چشم‌گیر برای «روز ششم» قائل شویم. زیرا بالاخره پس از هفت دهه ضبطی شایسته از قطعه‌ی پروانه (نسخه‌ی ارکستری) امانوئل ملیک اصلانیان به دست می‌دهد. نسخه‌ی پیانویی پروانه را اصلانیان در سال ۱۳۳۳ نوشت. دانستن همین نکته کافی است تا پس از دقیق شنیدن آن دریابیم چه اندازه رویکردش به استفاده از مصالح موسیقی ایرانی نو و جسورانه بوده است.

مسعود نجفی: از چهار بخش صدای انسان استفاده کردم

در خصوص ترکیب گروه باید عرض کنم به جای ساز های دیگر، در کنار سنتور، از چهار بخش صدای انسان استفاده شده است که خواننده اصلی با صدای تنور خط ملودی را اجرا می کند و از خواننده های سوپرانو، آلتو و باس به منظور اجرای خط های کنترپوان، نت های پدال و بافت هارمونیک، رنگ دهی و حجم دهی استفاده شده است.

از روزهای گذشته…

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

تحول در موسیقی ایرانی از قاجار تا کنون (II)

کمانچه این ساز که یکی از قدیمی ترین سازهای ایرانی محسوب می شود و اولین نشانه های وجود آن مربوط به سال ۹۵۰ میلادی است، دارای سه سیم ابریشمی بوده که از پایان دوره قاجار به تقلید از ویولون، چهار سیمه شده است. جنس سیم های کمانچه نیز مانند ویولون شده است ولی اکثرا نیم پرده پایین تر از کوک کنسرتی (لا ۴۰۰۹) کوک می شود.
تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (III)

تأملی بر عملکرد ارکستر «هنگام» و کنسرت اخیرش (III)

طبیعت اجرای زنده و حضور روی سن، درصدی ناکوکی به اجرا تحمیل می کند که حتی در مورد بزرگترین ویرتوزهای دنیا هم از آن گزیری نیست. اما در مورد کنسرت هنگام حتی اگر از فالشی های بوجود آمده ضمن اجرا چشم بپوشیم، این که فلوت ها و بخصوص سنتورها به طور کلی کوک نبودند، جای تعجب دارد.
تنبک نواز، نه تنبک

تنبک نواز، نه تنبک

نوشته ای که می خوانید گفتگویی است از محمد افتخاری با زنده یاد علی تجویدی که در مجله «کلک» شماره ۱۶ در تیر ماه ۱۳۷۰ به انتشار رسیده است و به کنسرت دو نوازی بهمن رجبی و محمود فرهمند بافی می پردازد.
سقوط اضطراری! (II)

سقوط اضطراری! (II)

“بخت سرکش” تصنیف دوم این کاست و بر روی شعر مشهور حافظ با مطلع “عیشم مدام است از لعل دلخواه …” ساخته شده که با اینکه در میان دیگر تصانیف این آلبوم جایگاه والاتری دارد، اما بیشتر حال تصانیف ضعیف کار و عملی- که آهنگساز بر ریتمی که شعر القاء می کند روی گوشه های مختلف ملودی سازی می کند- را دارد.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت بیست و چهارم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و چهارم)

جادوی ایهام را فارسی زبانان آگاه، در مکتب حافظ تجربه کرده اند. فرزانه ای که بتواند با هر کس بزبان خود او سخن گوید و نیز هر کس از ظنّ خود یار او شود و با دیوانش تفأل زند و اهل هر فرقه ای او را به خود منسوب بداند، ناگزیر از بکارگیری صنعت «ایهام» است.
Water Music

Water Music

اغلب مردم جهان خواسته یا ناخواسته با کارهای موسیقی جورج فردریک هندل آهنگساز آلمانی متعلق به دوره باروک آشنا هستند.
چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (IV)

چهره ی آدرنو از قابِ اتنوموزیکولوژی (IV)

به عقیده ی آدرنو “تغییرات ملودیک در آثارِبارتوک و یا تغییرات ریتمیک مانند آنچه استراوینسکی انجام می دهد چندان بزرگ و بیان کننده ی تعارضات اجتماعی نیست”(جاودانی ۳۴:۱۳۸۹). او حقیقت هارمونی را دیسونانت می دانست. نکته ی مهم دیگر که به نظر میرسد آدرنو کمتر به آن توجه داشته اهمیت شعر و کلام در موسیقی عامه پسند است. همین امر موجب شده است که او موسیقی عامه پسند را مدام با موسیقی کلاسیک غرب و تکامل آن مقایسه کند در حالی که بخش عظیم موسیقی کلاسیک اروپا کارگان سازی دارد و تقریبا بیشترِکارگان موسیقی عامه پسند همراه با کلام است. طبیعی است که در موسیقی سازی نوآوری بر پایه ی هارمونی( و ریتم و ارکستراسیون و…) بنا می شود اما در موسیقی عامه پسند ممکن است نوآوری هارمونیک در اولویت اول نباشد.
اشتوکهاوزن: تجربه قسمتی از زندگی من است

اشتوکهاوزن: تجربه قسمتی از زندگی من است

در سال های شصت و هفتاد، وقتی که گمان می شد که موسیقی الکترونیک، تصویرگر آینده ست، اشتوکهاوزن پیشتاز این پندار بود. او بعد از جنگ در دبیرستان موسیقی کُلن درس خواند و سپس در همان شهر وارد دانشگاه شد و توانست با مهارت و توانایی خود در بحث های تحلیلی، شگفتی همگان را برانگیزد. در ۱۹۵۱ در مدرسه ی تابستانی دارمِشتات با الیویه مسیان دیدار کرد و همراه او برای تحصیل به فرانسه رفت. اولین تجربه ی او، یعنی «موسیقی کُن کِرِت»، در استودیو موسیقی الکترونیک رادیو فرانسه، محصول همین دوران است.
مروری بر آلبوم «تار و پود»

مروری بر آلبوم «تار و پود»

با «تاروپود»، متبسم یک گام عقب نشسته است، حتا از «سیمرغ». بهترین نمونه‌ی شعر غنائی فارسی را برگزیده و بر موسیقی نشانده اما بی سازوبرگی که برای همنشینی با چنین شعری لازم است. شعر، خسرو و شیرین نظامی، مانند تجربه‌ی پیشین‌اش (شاهنامه) طولانی، سخت روایی، و آمیخته به نمایش و احساس است. ناگزیر هر موسیقی‌ای که بخواهد با آن بیامیزد باید گوشه‌ی چشمی به همه‌ی این مایه‌وری‌هایش داشته باشد وگرنه حکمت انتخاب این منظومه‌ی بلند گم می‌شود و این پرسش به میان می‌آید که؛ به آواز خواندن این شعر چه افزوده‌ای بیش از مطالعه‌ی تنها دارد؟
موسیقی و گردشگری (III)

موسیقی و گردشگری (III)

طبق آماری که در جراید اعلام شد ایران در سال گذشته تنها ۳۵۰ هزار گردشگر را پذیرا بوده است (که شاید در سال ۸۵ به خاطر مشکلات سیاسی کمتر هم شده باشد) این آمار نسبت به سال ۷۶ که ۶۶۰ هزار توریست به ایران آمدند کاهشی شدید داشته است. در سال ۷۶ درآمد کشور از توریست ها ۳۰۰ میلیون دلار بوده است.