پنجشنبه ۱۷ آذر ۱۳۸۴ ،
حامد رایجی
| از این نویسنده بخوانید: |
x |
|
مركز حفظ و اشاعه موسيقي، از اواخر دهه پنجاه با هدف آموزش، احیا و رواج سنتهای موسيقي ايراني بوسيله نورعلي خان برومند و داريوش صفوت، تاسيس و سپس با دعوت از اساتيد بزرگ آن زمان تكميل شد. نقش اين مركز، در پيشرفت موسيقي ملي، غير قابل انكار است بطوريكه بسياري از اساتيد شاخص حال حاضر، پرورش يافته همين مركز بودند.
پرويز مشكاتيان يكي از همين اساتيد است كه فعاليتهاي رسمي هنري خود را در زمينه سنتورنوازي، از همين مركز آغاز كرد و توانست در آزمون باربد, مقام اول مشترک را در سنتورنوازی, به همراه پشنگ کامکار بدست آورد. وی بعدها به همكاري با گروهي پرداخت كه متشكل بود از: پريسا (آواز)، حسين عليزاده (تار)، محمدعلي كياني نژاد (ني)، داوود گنجه اي (كمانچه) و محمود فرهمند (تمبك).
به قسمتي از اجرای این گروه توجه كنيد.
وی در كنار آن به اجراي برنامه هاي تكنوازي و دونوازي نیز پرداخت كه بدين وسيله سنتورنوازي خود را به اهل هنر معرفی کرد.
استقبال مردم از سبك جديد سنتورنوازي وي بسيار خوب بود. چهارمضرابهاي زيباي وي كه سرشار از ملوديهاي دلربا، درابهاي زيبا و سرعت بالاي مضرابهايش بود، همگان را حيرت زده مي كرد.سرعت مضرابهاي وي تا حدي زياد است كه در بعضي چهارمضرابهايش، شنونده احساس مي كند كه حتي دو سنتور با هم در حال نواختن هستند!این سرعت وی در نوازندگی پیوسته توأم با دقت بوده است به طوریکه تمامی نت ها, شفاف و شسته رفته اجرا می شوند و این خود درس مهمی برای سنتورنوازان است.
چهارمضراب مخالف سه گاه: سنتور پرويز مشكاتيان، تمبك ناصر فرهنگفر
ريتم در اكثر آثارش، دائما در حال تغيير است و اين امر باعث شده كه شنونده هيچگاه نتواند ادامه قطعه را حدس بزند. از ديگر ويژگيهاي آثارش مي توان به استفاده از ملوديهاي طرب انگيز، اشاره كرد كه ساخته هاي وي را از آهنگسازان ديگر متمايز مي كند. اين ويژگيها را مي توان در قطعاتي چون:
بیداد
، داد و بيداد، سماع آوا، پگاه، دل انگیزان, طلوع، پيروزي،
رزم مشترک
و... به وضوح مشاهده كرد. وی توانسته منظور و احساس خود را در تمامی این آثارش, به خوبی به شنونده انتقال دهد که این خود نشان از آشنایی کامل وی بر موسیقی ایرانی است.
قطعه "دل انگيزان": سنتور پرويز مشكاتيان، تمبك محمود فرهمند
وي بعدها با همكاري حسين عليزاده، گروه عارف را تشكيل داد و بعد از انقلاب نيز، همكاري پيوسته خود را با محمدرضا شجريان در آلبومهايي چون: دود عود، دستان، آستان جانان، نوا مركب خواني، بيداد، قاصدك و... آغاز كرد كه هر كدام از آنها، نمونه هاي بارزي از خلاقيت و هنر وي در زمينه آهنگسازي و بخصوص تصنيف سازي، هستند. البته متاسفانه, وی بعدها به دلایلی همکاری هنری خود را با شجریان, قطع می کند.
تصنيف "شيدايي": آواز محمدرضا شجريان، سنتور پرويز مشكاتيان، تمبك ناصر فرهنگفر
وي علاوه بر آهنگسازي، در تنظيم قطعات نيز تبحر خاصي دارد و اين امر ناشي از اطلاعات كامل وي از ديگر سازهاي ايراني است. به طور مثال می توان به تنظیم قطعه «چکاد» اشاره کرد که نمونه بهترین تنظیمهای وی به شمار می آید. مشكاتيان بارها و بارها در خارج از كشور، به اجراي برنامه پرداخت كه در بهترين آنها مي توان به كنسرت فستيوال مولانا در ايتاليا در سال 1993 ميلادي (1372خورشیدی)، اشاره كرد كه در آنجا علاوه بر سنتورنوازي, به نوازندگي سه تار پرداخت و بدين وسيله مهارت خود را در نوازندگي اين ساز نيز نشان داد.
تکنوازی سه تار از پرویز مشکاتیان
از ديگر آثار وي مي توان به: لاله بهار(شهرام ناظری)، مقام صبر (عليرضا افتخاري)، صبح مشتاقان (علي جهاندار)، كنسرت همايون (حميدرضا نوربخش)، كنج صبوري (علي رستميان)، افشاري مركب، مژده بهار، افق مهر، كنسرت راست پنجگاه و وطن من (ايرج بسطامي)، اشاره كرد. نکته بسیار جالبی که در تمامی تصانیف وی دیده می شود، انتخاب شعر مناسب با دستگاه مورد نظر است.
پرویز مشکاتیان
وي به مركب نوازي (مدولاسيون)، كه يك اصل مهم و فني در موسيقي است، بسيار بها مي داد و به پشتوانه خلاقيتي كه داشت، توانست برنامه هاي تركيبي بسيار زيبايي خلق كرده و با گروه خود اجرا كند.
گروه عارف، از زمان شكل گيري خود، بارها و بارها دستخوش تغييرات شد به گونه ای كه هيچگاه اعضاي گروه آن ثابت نماندند و مي شود گفت كه عضو هميشه ثابت آن، خود پرويز مشكاتيان بود. مشكاتيان پس از سالها دوري از عرصه موسيقي، در زمستان 1383، دوباره با
گروه خود به روي صحنه رفت و با همكاري شهرام ناظري، كنسرتي در سالن وزارت كشور، اجرا كرد. سنتورنوازي وي در اين برنامه، بدين گونه بود كه هنوز چابكي و آمادگي گذشته خود را داشت.
استاد مشكاتيان با چاپ نت قطعات و پارتيتورهاي آهنگهايش، پس از سالها انتظار دوست داران آثارش موافقت کرد و این قطعات توسط
آقاي عليرضا جواهري
(از شاگردان ایشان)،نت نگاری شده و تا اكنون نیز بسياري از آثار وي را از جمله پيش درآمدها، چهارمضرابها و تصانيف، به چاپ رسانيده است.
وقتی یک نوازنده نگاهی به این آثار می اندازد، متوجه مي شود كه چقدر نواختن قطعات مشكاتيان دشوار و پر از موردهای تکنیکی است. نوازندگی آثار او سالها ممارست و کوشش میطلبد.
. قطعاتي پر از دراب، تكيه، پاساژ و اتودهاي مضرابي مشكل. يك ويژگي شاخص قطعات وي، تكرار زياد يك يا چند ميزان (بصورت ترجیع بند یا گاهی پایه مضرابی) است كه شايد در وهله اول ناخوشايند جلوه كند، ولي وقتي در قطعه اجرا شود، زيبايي آن نمايان مي شود.
از ديگر ابداعات آهنگسازي وي، مي توان به خفه كردن صدا در يك آن و ادامه دادن آن با جفت مضرابهايي كه صداي آن كم كم افزايش مي يابد، اشاره كرد كه به نوبه خود باعث زيبايي قطعه مي شود. در پارتیتورهای مشکاتیان میبینیم که حتي براي دف و تمبك نيز در قطعه گروهي، تنظيم خاصی نوشته شده؛ به صورتي كه جاهايي از قطعه كه به دف يا تمبك احتياج نبود، از آنها استفاده نمي كرد و در مقابل، هنگام نياز به خوبي از آن بهره مي برد.
بدون ترديد سبك سنتورنوازي پرويز مشكاتيان، يكي از زيباترين و پرطرفدارترين سبكهاي زمان ماست. پس عجيب نيست كه هر سنتورنوازي از كوچك تا بزرگ، براي نشان دادن مهارت نوازندگي اش، قطعاتی از وی را اجرا كند.
استاد مشكاتيان، از همه نظر (چه تولید موسیقی، چه پرورش شاگرد، دوستی مردم با موسیقی ایرانی و ارائه رپرتوار موسیقی فراوان بصورت نت و پارتیتور) حق بزرگي بر گردن موسيقي ايراني دارد و جا دارد كه به پاس فعاليتهاي ارزشمند هنري اش، از وي تقدير شاياني بعمل آيد.
به قسمتي از بداهه نوازي استاد مشكاتيان در دستگاه همايون، توجه كنيد.
خرداد ۲۳م, ۱۳۸۵ at ۱:۳۰ ب.ظ
دمتان گرم
خرداد ۲۸م, ۱۳۸۵ at ۱۱:۴۱ ق.ظ
بنده یکی از ارادتمندان استاد عزیز مشکاتیان هستم ایشان واقعا عجوبه سنتور میباشند هرچندمن افتخارشاگردی استاد عزیزتر از جانم رانداشته ام ولی اکثرقطعات ایشان را بطورقابل قبولی(البته تعریف از خودنباشد)اجرامیکنم وباهرباراجرابه روح عارفانه وعمق هنر این افتخارمیهنمان بیشتر پی میبرم ومتعجبم پروردگارعالم چطورچنین ملودیهای آسمانی را به ایشان القا میکند.ایشان یک عارف هنرمندند واین از اشک چشمها وقتی قطعه ای از ایشان را میشنوی یا اجرا میکنم به وضوح معلوم است خدایا اگر یک روز از زندگی من مانده دوست دارم از نزدیک با این فارابی زمانه ام ملاقات داشته باشم پروردگارا ایشان را در کمال سلامت وسرزندگی نگهدار تا با این روح لطیف وذوق سرشار به موسیقی ملی که الان در اوج مظلومیت است جان دوباره ببخشد استاد عزیزم جاودانه باشی
شهریور ۲۴م, ۱۳۸۵ at ۱۲:۳۰ ق.ظ
salam lotfan be radif bishtar bepardazid ba tashakor saite khobi darid
مهر ۱۸م, ۱۳۸۵ at ۱۰:۰۲ ب.ظ
سلام
ممنون از سایت خوبتان
امیدوارم استاد مشکاتیان دوباره با گرد اوری گروه عارف به زندگی دیوانگان موسیقی سنتی جان تازه بخشند…با تشکر
آبان ۳م, ۱۳۸۵ at ۱:۳۱ ق.ظ
سلام
با تشکر از سایت خوبتان
امیدوارم که موفق باشید
ممنون که به فکر موسیقی ایرانی هستید
اگر قابل دونستید به سایت ما هم سری بزنید
با تشکر سوتیام
آبان ۵م, ۱۳۸۵ at ۱:۲۸ ق.ظ
با تمام وجود سپاس گذارم از ضحمات شما بزرگواران در راه اندازی این سایت پر محتوا.
بنده یه خواسته ای داشتم از شما بزرگواران و آن این است که گوشه های موسیقی رو دردستگاه های مختلف از استاد مشکاتیان معرفی و نت و اجرای آن رو در این سایت قرار دهید واقعا سپاس گذارم .
آذر ۲۱م, ۱۳۸۵ at ۹:۱۸ ب.ظ
کارتون درسته واقعآ حال کردم
دی ۶م, ۱۳۸۵ at ۱۲:۰۱ ق.ظ
باسلام:
باسپاس از تلاش شما عزیزان.
امیدوارم مضرابهای پروانه وار استاد همیشه در حرکت و پرواز بوده واز خداوند سلامتی ایشان را خواستارم.
قلندران حقیقت به نیم جو نخرند
قبای اطلس آنکه از هنر عاریست.
اسفند ۲۷م, ۱۳۸۵ at ۷:۵۴ ق.ظ
سلام و خسته نباشید
با تشکر از سایت خوبتان
امیدوارم که موفق باشید
به ما هم سری بزنید.
فروردین ۲۰م, ۱۳۸۶ at ۱:۰۱ ق.ظ
امیدوارم دوباره شاهد فعالیت ایشان باشیم.
اردیبهشت ۲۹م, ۱۳۸۶ at ۶:۴۶ ب.ظ
بهترین و کارامد ترین سایت برای ایرانیان که تا به امروز دیده ام سایت شماست
خرداد ۱۵م, ۱۳۸۶ at ۱۱:۳۶ ق.ظ
نگذارید مسیقی ایرانی بمیرد
تیر ۲۲م, ۱۳۸۶ at ۲:۲۶ ب.ظ
سلام با تشکر از سایت خوبتان منکه خودم را یکی از شاگردان استاد مشکاتیان می دونم چونکه خیلی چیزها رو دورا دور ازکتاب و نوارهای ایشون یاد گرفتم و با اینکه تا به حالاایشون ندیدم فکر می کونم کامتا ایشون را می شناسم
امیدوارم روزی ایشون ببینم.
شهریور ۱۳م, ۱۳۸۶ at ۳:۳۷ ب.ظ
سلام
از مطلبتان ممنونم. خواستم یادآوری کنم که یکی از اعضا گروه مرکز حفظ و اشاعه استاد علی اکبر شکارچی (کمانچه) بودهاند که اسم ایشان را از قلم انداختهاید.
مهر ۱۴م, ۱۳۸۶ at ۵:۰۵ ب.ظ
وقتی صدای ساز شما را می شنوم در دریای تفکر غرق میشوم تفکری که مبنای کماله
آبان ۱۷م, ۱۳۸۶ at ۱۱:۳۹ ق.ظ
سلام لطفا درباره دستگاه موسقی به من اطلاعت کامل بدهید وچه جور نت بنوسم .
بهمن ۱م, ۱۳۸۶ at ۱:۴۶ ب.ظ
فریاد عجززیبایی رادرزیرمضراب و سیمهای سنتور شما می شنوم.
اسفند ۲۴م, ۱۳۸۶ at ۱۰:۵۹ ب.ظ
قطعات به تنهایی زیبا نیست بلکه تفکر حاکم بر آن است که زیبامینماید .ازاین رو بایست در پی شناخت آن اندیشه والا بود.پاینده ایران
فروردین ۲۲م, ۱۳۸۷ at ۱:۰۳ ق.ظ
باسلام
بی شک استاد پرویز مشکاتیان مشکات ره پویان هنر بوده اند.امید است این ستاره تابناک غروبی نداشته باشند
تیر ۲۵م, ۱۳۸۷ at ۱۰:۲۱ ق.ظ
از استاد مشکاتیان بیشتر بنویسید از دید خلق مستور چون تکسوار سنتور
مرداد ۱۸م, ۱۳۸۷ at ۲:۳۲ ب.ظ
بسیار بسیار عالی
آبان ۲۱م, ۱۳۸۷ at ۴:۰۷ ب.ظ
کاش می شد استاد مشکاتیان دوباره آستانه جانان رو با استاد شجریان اجرا می کردند تا مردم رو دوباره به اون حال وهوا ببرند
آذر ۲۵م, ۱۳۸۷ at ۱:۴۸ ب.ظ
درود….بر تمامی استاید موسیقی ایران زمین
آذر ۲۶م, ۱۳۸۷ at ۸:۲۹ ب.ظ
بیش از صد بار آلبوم آستان جانان رو گوش کردم و هر بار ،بامضراب به مضراب مشکاتیان اشک ریختم.
سرعت نوازندگی استاد مشکاتیان خیره کننده ست
اردیبهشت ۱۱م, ۱۳۸۸ at ۱۲:۴۳ ق.ظ
باسلام. ابن اولین باریه که از سایت دیدن میکنم. یه مشکلی دارم که می شه گفت یه جور سر در گمیه.؟! من عاشق استاد مشکاتیان هستم. یه مدت گوشی ردیف کار میکردم والبته قطعات استاد رو. حالا دارم نت کار میکنم. ولی پیش هرکی میرم سبک استاد پایور رو کار میکنن و به شدت سبک استاد مشکاتیان و توانایی هاش رو رد می کنن. و منو نیز از کار کردن به شیوه ی قبلی به شدت منع می کنن. و اعتقادشون اینه که حتی یه مضراب نیز نباید بدون نت زده بشه!و میگن از صفر باید کار کنم. این در حالیه که من خودم سازمو کوک میکنم و تمام دستگاه ها رو می شناسم و اجرا کردم… خیلی دوست دارم نظر استاد مشکاتیان رو بدونم. کسی در این مورد میتونه کمکم کنه؟ یا نظرای دیگه؟. ممنون میشم …
خرداد ۱۷م, ۱۳۸۸ at ۱۱:۱۱ ق.ظ
با سلام ممنون میشم در سایت استاد اخبار جدید ایشان را بگذارید.درود بر استاد مشکاتیان.