مستند مارتین اسکورسیزی (II)

The Blues
The Blues
اسکورسیزی در باره کار فیلمسازان دیگر این مجموعه چنین قضاوت می کند:

“فیلم چارلز برنت، یک درام شخصی و شاعرانه درباره بلوز است که از دید یک پسر جوان روایت می شود. ویم وندرس، فیلمی خا طره انگیز در باره گذشته، حال و آینده بلوز، از طریق زنده کردن خاطره سه خواننده بزرگ بلوز ساخته است.”


“فیلم دیک پیرس (Dick Pearce) یک فیلم درخشان در باره شهر ممفیس (Memphis) و سلا طین بلوز آن چون بابی راش و بی بی کینگ (B.B.King) است. مارک لوین نیز با تمرکز روی چاک دی (Chuck D) و مارشال چس، بلوز شیکاگو را تصویر کرده است. مایک فیگیس که خود نیز موسیقیدان است، فیلم خود را در باره ریشه های بلوز بریتا نیا ساخته است و کلینت ایستوود در فیلم خود نسبت به نوازندگان برجسته ” پیانو بلوز” مثل جی مک شن (Jay Mcshann) و پاین تاپ پرکینز (Pinetop Perkin) ادای احترام کرده است.”

روح یک مرد (The Soul of a Man)
ویم وندرس که مستند درخشان “بو ناویستا سوشال کلاب” را در باره موسیقی جاز کوبا در کارنامه خود دارد، در باره مشارکت خود در این پروژه می گوید:

“مارتین اسکورسیزی، می خواست چند فیلم در باره بلوز بسازد. تا کنون هیچ پروژه ای مثل این نبوده که هفت کارگردان مختلف در باره یک موضوع هفت فیلم مختلف بلند بسازند و هر فیلم از زاویه دید متمایزی باشد و هر کارگردان بخشی از تاریخ و سرزمین بلوز را که خود می پسندد، انتخاب نماید و هیچ محدودیت مضمونی و سبکی برای آنها وجود نداشته باشد. این ایده مارتین، فوق العاده بود.من می دانستم که او یکی از عاشقان بلوز است ولی او مطمئن نبود که من هم یکی از آنها هستم.”

فیلم وندرس، “روح یک مرد” ترکیبی از موسیقی بلوز و زیارتنامه شخصی اوست. فیلم داستان زندگی سه چهره افسانه ای بلوز یعنی اسکیپ جیمز (Skip James)، بلایند ویلی جانسون (Blind WillieJonson) و جی بی لنوار (J.B.Lenoir) را به شکل فیلم در فیلم با استفاده از ترکیب صحنه های باز سازی شده و نما های آرشیوی روایت می کند:

“به نظر من حقیقتی که در این موسیقی نهفته است از هر حقیقت دیگری که تا کنون در باره آمریکا خوانده ام یا در فیلم ها دیده ام، حقیقی تر است. در این فیلم سعی کردم بیشتر از وجه مستند، بر وجه شاعرانه آن تا کید کنم. کیفیت شاعرانه ترانه ها و صدا ها مرا به وجد می آورد.”

پیا نو بلوز (Piano Blues)
کلینت ایستوود نیز که همواره شیفته “پیانو بلوز” بوده، در فیلم خود با همین عنوان یعنی “پیانو بلوز” با نوازندگان برجسته بلوز همراه می شود. او دقایقی طولانی کنار پیانوی هنری گری (Henry Gray) می نشیند و عاشقانه به نواختن و خواندن او چشم می دوزد.

Audio File قسمتی از مصاحبه استوود با دیو بروبک (۳MB)

ایستوود در باره علاقه اش به بلوز می گوید: “موسیقی بلوز همواره پاره ای از زندگی من بوده و در این میان پیانو جای خاصی داشته است. به علاوه موسیقی، همیشه نقش مهمی در فیلم های من بازی کرده است (برد، برایم “Misty” بنواز و پل های مد یسن کانتی). این مستند، این فرصت را برایم فراهم کرد که بیشتر از آنکه به جنبه های سینمائی کار فکر کنم، بر روی موسیقی به عنوان یک موضوع متمرکز شوم.”

آواز بنان (IV)

او غزلی را اجرا کرده است با ردیف «نشینم» (۲) که غزل‌سرا به جای «ببوسم»، «نشینم» را انتخاب کرده و بنان با چنان مهارتی این غزل را اجرا کرده که زهر و ابتذال کلمه را گرفته و این کاری است که از عهده همه کس برنمی‌آید.

نماد‌شناسی عود (VII)

ابن سینا در کتاب خود «شفا» (کتاب ریاضیات) (۲۲) بخش زیادی از فصل مربوط به آلات موسیقی را به بحث کوک و فواصل و فیزیک صدا اختصاص داده و در آن بیان کرده‌است که عود بهترینِ سازها و محبوب‌ترینِ آنها نزد مردم است. (۲۳) مضاف بر این در ادامه‌ راجع به تعداد سیم‌های عود می‌گوید که ما پیش‌تر آن را در یکی از افسانه‌هایی با نگاهی تن-نمایانه برای عود یافتیم: او می‌گوید که عود گاهی دارای ۵ جفت سیم است اما بیشتر ۴ جفت سیم دارد(۲۴) و در هر دو صورت سیم‌های این ساز معمولاً با یک فاصله‌ی چهارم نسبت به هم کوک می‌شوند.(۲۵)

از روزهای گذشته…

هنر شنیدن موسیقی (II)

هنر شنیدن موسیقی (II)

من در اولین سال کالج با کمال تعجب متوجه شدم که در تمام رسیتالها و کنسرتها، ردیف اول و دوم صندلیها به ترتیب توسط استادان دانشکده ریاضی و فیزیک اشغال یشد. از همان زمان و طی تحقیقات بعدی متوجه شدم که ریاضی دانان و فیزیک دانان، به خصوص آنهایی که با بخش تئوری آن سر و کار دارند، درک، عشق و احترام بی ندازه ای نسبت به موسیقی دارند بسیاری از آنان موسیقی دان هم هستند.
عمومی: مردم با نظریه های جدید در ابتدا مخالفت می کنند

عمومی: مردم با نظریه های جدید در ابتدا مخالفت می کنند

من در سال ۱۳۴۲ وارد دانشگاه شدم و سال دوم دانشکده بودم که در اردوها شرکت کردم و همان موقع بود که با اساتید آشنا شدم و به دنبال آن به هنرستان رفتم و به کلاس‌های استاد محمود کریمی برای فراگیری ردیف رفتم و تئوری و سلفژ را با استاد فرهاد فخرالدینی کار کردم؛ در همان موقع بود که من به گروه آقای فرامرز پایور رفتم یعنی من حدود ۵۰ سال پیش، سال ۴۵ یا ۴۶ به گروه سازهای ملی آقای پایور که تأسیس شده بود پیوستم. ایشان کنسرت من را در پایان سال تحصیلی یا هنرستان دیده بودند و از استاد کریمی خواسته بودند که من را دعوت کنند تا به گروه ایشان بپیوندم.
نی و قابلیت های آن (XIII)

نی و قابلیت های آن (XIII)

در چند قسمت در مورد محدوده های صوتی و شیوۀ انگشت گذاری ساز نی صحبت کردیم و در ادامه به بررسی برخی ویژگی های اجرایی ساز نی در تکنوازی، همنوازی و گروهنوازی می پردازیم. همانطور که ذکر شد نی از لحاظ تنوع صدایی و تولید صداهای متفاوت دارای قابلیت های بسیار برای یک آهنگساز بوده و آهنگسازانی که از فواصل اجرایی ساز نی و قابلیت های آن آگاهی کامل داشته باشند میتوانند از آنها به بهترین نحو و در حالات متفاوت استفاده نمایند برای مثال صداهای بم نرم و بم معمولی نی دارای دو شخصیت کاملا متضاد هستند، به نحوی که حتی می توان چنین تصور نمود که این دو نوع صوت از دو ساز متفاوت تولید می شوند.
حفظ  قطعه برای اجرا

حفظ قطعه برای اجرا

همواره دیده شده است، نوازنده ای که قطعه مورد اجراء را به حافظه سپرده و سپس می نوازد از توانایی بیشتری در اجرای تکنیکی و همچنین بیان احساسات برخوردار است.
نقش و جایگاه استاندارد در نوازندگی

نقش و جایگاه استاندارد در نوازندگی

ایجاد و استفاده از استانداردهای معین در تعیین حالت و تغییر شکل اعضای بدن به هنگام نوازندگی از جهات گوناگون می تواند یاریگر نوازندگان باشد و این موضوع زمانی اهمیت بیشتری می یابد که به نقش فرسایشی تمرین و فرسودگی تدریجی بدن توجه شود.
درباره کتاب «گلهای جاویدان» (II)

درباره کتاب «گلهای جاویدان» (II)

هدف نهایی انتقال فکر متعالی اندیشمندان ایرانی از یک سو و تلطیف روان شنونده از سوی دیگر بود. برنامۀ گلها پدیده‌ای در تاریخ فرهنگ، هنر و ادبیات ایران به‌شمار می‌رود که به موسیقی‌دانان، شاعران و هنرمندان اعتبار و ارزشی والا بخشید. تا قبل از تأسیس برنامۀ وزین گلها، استادان برجستۀ موسیقی را هم‌شأن مطربان می‌دانستند و کسی‌ به ارزش و جایگاه هنری آنان واقف نبود.
روش سوزوکی (قسمت هجدهم)

روش سوزوکی (قسمت هجدهم)

تلاش به فکر به اینکه انسان بی استعداد است و اینکه باعث تسلیم اش میشود نشانه ترسو بودن، بزدلی و تنبلی اش می باشد. آموزش و پرورش اندک باعث توانمندی و بازدهی اندک می‌شود اگرچه که پذیرش آن دشوار است، انسان باید تمام تلاش و کوشش خود را برای بدست آوردن و به حداکثر رساندن توانایی و رشد به کار گیرد. این را باید خوانندگان من به خاطر بسپارند. اما تلاش و زحمت درست و واقعی چیست؟ در این باره، من بعدا” خواهم گفت.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (X)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (X)

تفکیک امروزی موسیقی «غربی» از موسیقی «شرقی» براساس سیستم صداهای موجود در موسیقی غربی (گام کروماتیک دوازده قسمتی تعدیل شده) و سیستم های صداهای مورد استفاده (گام های دیاتونیک ماژور و مینور) و قواعد آهنگسازی و هارمونی حاصله از سیستم های صداها و بالاخره سازهای جوابگوی این فواصل و قواعد است. اما می دانیم که این عوامل در موسیقی غربی همه پدیده هایی هستند که در قرن هفدهم و هجدهم در اروپا به وجود آمده اند.
نی و قابلیت های آن (XVI)

نی و قابلیت های آن (XVI)

در این قسمت به بررسی مثال هایی صوتی از قابلیت های نی در آثار گروهی و ارکستری موسیقی ایران می پردازیم. در قسمت قبل به بررسی کوتاه و اجمالی قطعه نی نوا اثر ماندگار استاد حسین علیزاده در دستگاه نوا پرداختیم. از آثار ارزشمند و مشهور دیگری که برای نی و ارکستر ساخته، تنظیم و طراحی شده، می توان به قطعۀ حکایت نی اثر هنرمند ارجمند مهرداد دلنوازی اشاره کرد که در مایۀ شوشتری سل برای نی، ارکستر زهی و چند ساز مضرابی ایرانی تنظیم شده است.
موسیقی در آثار ابوعلی سینا

موسیقی در آثار ابوعلی سینا

… آلات موسیقی را اقسامی است. از جمله سازهایی که دارای تار و دستان (پرده) و آنها را با مضراب می نوازند، مثل بربط و طنبور. ولی مشهورتر و متداولتر از همه، همان بربط است و اگر سازی بهتر از این وجود داشته باشد، مسلماً نوازندگان از آن بی اطلاع هستند …