کاربرد دسیبل در فیزیک صوت

پاسخ فرکانسی یک میکروفن Shure SM57
پاسخ فرکانسی یک میکروفن Shure SM57
اصطلاح دسیبل (Decibel) در بسیاری از مباحث فیزیکی موسیقی و نیز بهنگام استفاده از دستگاههای ضبط و اعمال افکت در استودیوهای موسیقی کاربرد دارد. با وجود اینکه بسیاری از دست اندرکاران موسیقی از این اصطلاح استفاده می کنند، دید صحیحی نسبت به این اصطلاح ندارند. در این نوشته سعی می کنیم مفهوم این اصطلاح را برای علاقمندان به موسیقی تشریح کنیم.

مقدمه
اصطلاح دسیبل برای مقایسه نسبت بین دو مقدار در علوم فیزیک ، الکترونیک و … بخصوص رشته های مختلف مهندسی بکار برده می شود. در اغلب موارد مقادیری که با یکدیگر مقایسه می شوند از جنس توان ، فشار، ولتاژ و … هستند. از مواردی که دسیبل در آن کاربرد بسیار دارد می توان به فیزیک صوت اشاره کرد.

در فیزیک صوت برای محاسبه میزان و سطح قدرت منابع صوتی از این معیار استفاده می شود. دسیبل که آنرا با علامت dB نشان می دهند، عبارت است از لگاریتم مبنای ده نسبت دو توانی که قرار است با یکدیگر مقایسه شوند.

چرا از لگاریتم استفاده می شود؟
از آنجایی که هر دو مقداری که قرار است مقایسه شوند دارای ابعاد فیزیکی (دیمانسیون یا dimention) یکسان هستند، خارج قسمت آنها عدد خالص بدون واحد است، لذا می توان از خارج قسمت آنها لگاریتم گرفت. علت اصلی گرفتن لگاریتم آن است که بتوان توسط آن بسادگی مقایسه ای برای مقادیر بسیار بزرگ و یا بسیار کوچک داشت، بدون اینکه نیاز به استفاده از اعداد بسیار بزرگ یا کوچک داشته باشیم.

برای ساده تر شدن موضوع به یک مثال توجه کنید. فرض کنید که دو منبع صوتی (ساز یا سیستم پخش صوت و … ) داریم که اولی توان خروجی معادل P1 دارد و دومی توانی معادل P2. هر دو بصورت یکسان در حال اجرا یا پخش یک موسیقی هستند و تنها تفاوت آن است که یکی از آنها، مثلآ P2 با قدرت بیشتری موسیقی را پخش می کند. (فرض می کنیم که شکل موج هر دو منبع یکسان است.)

تحت این شرایط ، نسبت توان این دو منبع صوتی را بر حسب دسیبل می توان به اینصورت بیان کرد :

۱۰ log10 (P2/P1)

بنابراین مشاهده می کنید که اگر P2=2P1 باشد در آنصورت نسبت دو توان معادل ده برابر لگاریتم دو در مبنای ده یا همان عدد ۳ خواهد بود. در اینحالت قدرت P2 معادل ۳dBاز P1 بیشتر است.

و یا اگر P2 قدرتی معادل ده برابر P1 داشته باشد در مقام مقایسه قدرت آن ۱۰dB از P1 بیشتر است. اگر P2 توانی معادل یک میلیون برابر P1 داشته باشد، می توان بسادگی گفت که توان P2 معادل ۶۰dB از P1 بیشتر است.

مشاهده می کنید که چقدر بیان و استفاده از لگاریتم در مقایسه توان دو منبع صوتی می تواند ساده باشد. نکته دیگر اینکه چنانچه در مقایسه های بالا توان P2 کمتر از P1 باشد به همین سادگی محاسبات انجام شده و فقط نتیجه یک عدد منفی خواهد بود.

یک مثال کاربردی
فرض کنید که یک آمپلی فایر صوتی می خرید که ادعا می کند توان خروجی آن ۳dB از نسخه قبلی که به بازار آمده است بیشتر است، در اینصورت بسادگی مشخص است که توان خروجی این دستگاه دو برابر توان نمونه قبلی است، چرا که لگاریتم ۲ در مبنای ۱۰ معادل عدد ۰٫۳ است. بنابراین ۳dB بالا یا پایین کردن توان معادل دو برابر کردن یا نصف کردن توان محسوب می شود.

سطح فشار صوت یا Sound Pressure Level
در مواردی که هدف ارائه ایده از قدرت یک منبع صوتی برای تاثیر گذاری بر روی گوش انسان است، داشتن احساس از میزان توان آن دستگاه عملآ کاربردی ندارد. لذا از معیار دیگری بنام SPL یا سطح فشار صوتی استفاده می شود. این شاخص نیز کماکان با همان مبانی که برای دسیبل در توان توضیح دادیم، همخوانی دارد. در این حالت از فرمول زیر استفاده می کنیم :

۲۰ log10 (P/P0)

(علت استفاده از ضریب ۲۰ بجای ضریب ۱۰ آن است که در واقع اگر از همان فرمول قبل بخواهیم استفاده کنیم، قدرت rms یک منبع صوتی متناسب است با نسبت P2/P02 ، که می توان توان دو را به پشت لگاریتم برد و به ضریب تبدیل کرد.)

در هر صورت هنگامی که می خواهیم از سطح یا حجم تنها یک منبع صوتی صحبت کنیم و بحثی از مقایسه وجود ندارد، نیاز به یک منبع مبنا داریم که شدت صوتی منبع مورد نظر خود را نسبت به آن بسنجیم.


جدول مقایسه توان بر حسب دسیبل SPL برای چند نمونه منبع صوتی
در اینگونه از موارد، سطح مقایسه (در واقع مخرج کسر لگاریتم)، فشاری انتخاب می شود که توسط آن گوش تحریک شده و در آستانه شنیدن قرار می گیرد، به این فشار Absolute Threshold of Hearing با ATH گفته می شود که معادل فشاری است برابر با ۲۰ میکرو پاسکال است که در فرمول بالا با P0 نمایش داده شده است. (هر پاسکال معادل فشاری است که با نیروی یک نیوتنی بر سطح یک مترمربع وارد می شود.)

طبیعی است که پاسخ فرکانسی گوش انسان در فرکانسهای مختلف یکسان نیست بنابراین لازم است تا این آستانه در فرکانس خاصی حساب شود، برای این منظور در مباحث عمومی فرکانس یک کیلوهرتز بعنوان مبنا بکار برده می شود.

واحدی که برای اینگونه از مقادیر بکار برده می شود با dB SPL نمایش داده می شود تا مشخص شود که مقدار مقایسه نسبت به رفرنس آستانه شنوایی انجام گرفته شده است. جدول بالا نمونه ای از قدرت صوتی منابع مختلف را نشان می دهد.

لازم به ذکر است که آستانه شدت صوتی که می تواند برای گوش خطرناک باشد حدود ۸۰-۹۰ دسیبل SPL است.

67 دیدگاه

  • amir
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱۰:۵۶ ب.ظ

    ده ها بار راجع به دسی بل خوندم با وجود این هر چند یک بار یادم میره. نمی دونمم چرا؟ تازه الان فهمیدم که چند نوع dB هم داریم :(

  • حامد
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۱, ۱۳۸۵ در ۸:۲۷ ق.ظ

    اگر ممکنه مسائل فیزیکی و ریاضی بیشتری مطرح کنید، فکر می کنم بسیاری از خوانندگان سایت تحصیل کرده باشند و براشون قابل درک باشه. راجع به رزونانس در سازها هم بنویسید. مرسی.

  • Babak
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۲, ۱۳۸۵ در ۵:۴۸ ق.ظ

    ba hamed movafegham. physice music be musician ha ham kheili komak mikone

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲۴, ۱۳۸۵ در ۱۱:۱۶ ق.ظ

    مطالب با حال و به روزتون خیلی به توان n حال داد
    چخ ممنون

  • ارسال شده در مهر ۲, ۱۳۸۵ در ۳:۳۰ ب.ظ

    درباره کاربرد فیزیک

  • ayatay
    ارسال شده در مهر ۲۳, ۱۳۸۵ در ۹:۴۲ ب.ظ

    age darmorede karbordhaye fizik dar musughi matalebe ziad o jalebi benevisin mamnun misham.matlabi mikham ke betunam tu seminar arae bedam:)

  • amir
    ارسال شده در آبان ۱۴, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۵ ب.ظ

    vali man fek konam in site bishtar raje be moosighiyo saze ta riyaziyo physic

  • ارسال شده در آذر ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۰ ب.ظ

    salam doostan .man taze oomadam.man matlab baraye fizik mikham koja bayad beram?.

  • fatemeh
    ارسال شده در دی ۱۹, ۱۳۸۵ در ۹:۴۴ ب.ظ

    hi mer30 baraye matalebe khobeton

  • ahmad
    ارسال شده در بهمن ۸, ۱۳۸۵ در ۴:۳۹ ب.ظ

    فیزیک صوت

  • آنا
    ارسال شده در اسفند ۹, ۱۳۸۵ در ۷:۱۶ ب.ظ

    کاربرد لگاریتم

  • الناز
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۱, ۱۳۸۶ در ۱۰:۴۰ ق.ظ

    سلام در مورد هر مسائلی که مینویسید لطفا کمی علمی تر باشه خیلی ممنون.

  • عسل
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۶ در ۶:۰۰ ب.ظ

    درباره کاربرد های فیزیک در فناوری مطلب میخوام.

  • سحر
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۶ در ۴:۴۶ ب.ظ

    درباره کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخوام

  • monire
    ارسال شده در مهر ۸, ۱۳۸۶ در ۸:۱۴ ب.ظ

    dar morede karborde fizik dar fanavari matlab mikhastam mamnonam

  • عارفه
    ارسال شده در مهر ۹, ۱۳۸۶ در ۹:۳۱ ب.ظ

    در مورد کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخواستم

  • نادیا
    ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۸۶ در ۵:۳۹ ب.ظ

    در باره ی کار برد های فیزیک در فنا وری

    مقاله می خواهم.

  • ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۶ در ۲:۲۷ ب.ظ

    درباره کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخام

  • tina
    ارسال شده در مهر ۱۳, ۱۳۸۶ در ۸:۲۰ ب.ظ

    karborde fizik dar fanavari

  • پریسا
    ارسال شده در مهر ۱۴, ۱۳۸۶ در ۱۲:۱۵ ق.ظ

    درباره کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخوام…

  • سعید
    ارسال شده در مهر ۱۷, ۱۳۸۶ در ۱۰:۳۸ ق.ظ

    درباره ی کاربرد فیزیک در فناوری مطلبی بنویسید

  • ارسال شده در مهر ۱۷, ۱۳۸۶ در ۲:۴۰ ب.ظ

    لطفا” در ارتباط با کاربرد فیزیک در امور مختلف در ۳ صفحه در حد دوره دبیرستان مطلب میخواهم. با تشکر

  • sharare
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۶ در ۶:۱۱ ب.ظ

    darbary karborde elektresiteye saken matlab mikham

  • مریم
    ارسال شده در مهر ۲۹, ۱۳۸۶ در ۱۲:۰۴ ق.ظ

    خوبی نبود

  • dj
    ارسال شده در آبان ۱۹, ۱۳۸۶ در ۱۱:۳۹ ق.ظ

    درباره کاربرد فیزیک در فناوری مطلب می خوام

  • MEHRZAD
    ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۸۶ در ۱۱:۰۰ ق.ظ

    کاربرد فیزیک صوت در موسیقی بیشتر مطلب بنویسید.خیلی ممنون.مهرزاد

  • Niloufar
    ارسال شده در آذر ۱۱, ۱۳۸۶ در ۵:۳۵ ب.ظ

    dar morede karborde physic dar zendegi matlab mikham.mamnonam

  • شادی
    ارسال شده در بهمن ۱۴, ۱۳۸۶ در ۱:۲۰ ب.ظ

    سلام
    ممنون از مطالب خوبتون .اگر مطلبی در مورد آستانه ی شنوایی دارید لطفا برام mail کنید.

  • بیژن
    ارسال شده در فروردین ۲۳, ۱۳۸۷ در ۱۲:۰۷ ق.ظ

    در مورد ساختارهای و دستگاها و علم پخش موسیقی مطلب و راهنمایی می خوام .
    با تشکر بیژن .

  • marziyeh
    ارسال شده در اردیبهشت ۱, ۱۳۸۷ در ۶:۱۲ ب.ظ

    سلام خسته نباشید . من در مورد کاربرد لگاریتم در فن آوری مطلب می خواستم . اگه امکان داره راهنماییم کنید.

  • bahare
    ارسال شده در مهر ۲, ۱۳۸۷ در ۸:۰۲ ب.ظ

    من در مورد کاربرد های فیزیک درفناوری می خوام اینا هیچ کدوم به درد نمی خوره

  • masoomeh
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۸۷ در ۱۲:۱۹ ق.ظ

    تیتروموضوع مطالب خوب است اما مطالب بسیار کوتاه ونه قابل استفاده برای تهیه مقاله

  • ساحل
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۸۷ در ۱:۴۱ ب.ظ

    درمورد کاربرد فیزیک در فناوری بیشتر بنویسید

  • maedeh
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۸۷ در ۱۲:۲۴ ب.ظ

    سلام من در مورد کاربرد های فیزیک در فناوری می خواهم

  • پریسا
    ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۸۷ در ۷:۲۰ ب.ظ

    لطفادرموردکاربردهای فیزیک درفناوری بیشتر بنویسید مطالب فوق خیلی مرتبط با این موضوع نیست . باتشکر

  • پری
    ارسال شده در مهر ۱۱, ۱۳۸۷ در ۸:۲۹ ب.ظ

    نقش فیزیک در پیشبرد فناوری چیست؟

  • mahsa
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۷ در ۲:۰۵ ب.ظ

    درباره ی کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخوام.

  • مهسا
    ارسال شده در مهر ۱۳, ۱۳۸۷ در ۳:۴۴ ب.ظ

    سلام من دانش اموز سال اول دبیرستان هستم و در درس فیزیکمون (فیزیک۱)سوالی مطرح شده و میخواستم جهت پاسخ از این سایت کمک بگیرم سوال این:فهرستی از کاربرد فیزیک در فناوری تهیه کنید اگر میشه جوابشو برام روی سایتتون بزارین.ممنون

  • محمد ابراهیم
    ارسال شده در مهر ۱۷, ۱۳۸۷ در ۳:۴۹ ب.ظ

    سایت جالبیه خداهمیشه همراتون باشه

  • mina
    ارسال شده در مهر ۲۴, ۱۳۸۷ در ۱۲:۱۰ ق.ظ

    mamnon a matalebe khobeton.

  • اصغر
    ارسال شده در مهر ۳۰, ۱۳۸۷ در ۵:۲۶ ب.ظ

    مطالبی رو در مورد نقش فیزیک در پیشبرد فناوری می خواستم
    ممنون

  • مریم
    ارسال شده در آذر ۲۲, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۶ ب.ظ

    نقش فیزیک در پیشبرد فناوری؟

  • سعید طیرانیان
    ارسال شده در دی ۱۲, ۱۳۸۷ در ۸:۲۰ ب.ظ

    از زحمات شما کمال تشکر را دارم

  • مهران تیموری
    ارسال شده در بهمن ۱۵, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۶ ق.ظ

    سلام. در ریاضی دسی برابر یک دهم است. پس چرا وقتی log را در ۱۰ ضرب میکنیم واحد از “بل” به “دسی بل” تغییر میکند؟ اگه جوابمو بدید خیلی ممنون میشم.

  • پروانه
    ارسال شده در مرداد ۱, ۱۳۸۸ در ۱۲:۱۵ ق.ظ

    در مورد کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخواستم که قابل دانلود با موبایل هم باشد

  • sina
    ارسال شده در شهریور ۲۸, ۱۳۸۸ در ۸:۲۸ ق.ظ

    سلام.در یک جا برای خط تلفن نوشته میزان حساسیت High input sensitivity (-40dBV Tone and FSK
    Detection)هین یعنی چی واگه میشه بر اساس ولت به گید.

  • الهام
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۸ در ۷:۴۶ ب.ظ

    درباره کاربرد فیزیک در فناوری مطلب میخوام

  • ستاره
    ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۸۸ در ۸:۲۲ ق.ظ

    من هم مثل خیلی های دیگر مطلبی برای کاربرد فیزیک در فناوری می خواستم برای درس فیزیک.
    با تشکر

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۸ در ۸:۱۲ ب.ظ

    فهرستی ازکاربردهای فیزیک درفناوری تهیه کنید

  • ارسال شده در مهر ۱۰, ۱۳۸۸ در ۷:۰۵ ب.ظ

    سلام.من هم دانش آموز سال اول دبیرستان هستم و از مطالبی که شما در مورد فیزیک در این وب سایت قرار میدین استفاده میکنم.واقعا ممنون!

  • ارسال شده در مهر ۱۳, ۱۳۸۸ در ۶:۰۴ ب.ظ

    کاربرد فیزیک در پیشبرد فناوری

  • مالک
    ارسال شده در بهمن ۱۱, ۱۳۸۸ در ۶:۳۴ ب.ظ

    درمورد سیستم های صوتی وتکنسین صدادرصداوسیما مطالبی اگه دارید میخوام باتشکر

  • رضا
    ارسال شده در اسفند ۱۴, ۱۳۸۸ در ۱۲:۳۰ ب.ظ

    درمورد کاربردهای پاسکال در فیزیک مطلب بنویسید

  • کوروش
    ارسال شده در فروردین ۳۰, ۱۳۸۹ در ۱۱:۲۲ ب.ظ

    با سلام به شما دوست عزیز من در رابطه با فیزیک صوت مطالبی میخواهم اگر برای شما مقدور است لطفا برایم ارسال کنید با نهایت تشکر

  • الناز
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۸۹ در ۵:۵۹ ب.ظ

    سلام.من دانش اموزسال اول دبیرستانم.فهرستی ازکاربردهای فیزیک درفناوری میخواستم.مرسی

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۸۹ در ۶:۵۵ ب.ظ

    فهرستی ازکاربردهای فیزیک

  • سالینا
    ارسال شده در مهر ۱۱, ۱۳۸۹ در ۷:۵۷ ب.ظ

    سلام امیدوارم روزی بفهمید که چی میخوام؟؟؟؟

  • ارسال شده در مهر ۱۷, ۱۳۸۹ در ۴:۳۵ ب.ظ

    salam kar borde fizik ro mikhastam. mer30.

  • sepideh
    ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۹ در ۵:۳۶ ب.ظ

    در مورد کاربردهاش بیشتر صحبت کنید

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۵, ۱۳۹۰ در ۶:۱۷ ب.ظ

    masaele fiziki matrah koniiiiiiiiiid

  • مجید مصباح
    ارسال شده در مهر ۱۵, ۱۳۹۰ در ۱۱:۳۹ ق.ظ

    با سلام وسپاس از شما ودیگر عزیزانی که در راه پیشرفت علمی در کشور عزیزمان گام بر میدارند بنده از فارغ التحصیلان قدیمی مدرسه ی عالی تلویزیون وسینما ( دانشکده ی صدا وسیمای فعلی ) هستم البته مدتی هم تحصیلات خود را در دانشگاه شهید بهشتی ادامه دادم ودر حال حاضر به عنوان مدرس درس آکوستیک واصول صدابرداری با معاونت آموزشی صدا وسیما همکاری دارم بطو تصادفی مطالب شما را دیدم بسیار خوب بود ولی می تواند کامل تر باشد اگر مایل هستید به همکاری لطفا اطلاع دهید با سپاس

  • تبسم
    ارسال شده در اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۱ در ۸:۴۶ ق.ظ

    سلام
    من راجع به تفاوت dbA و dbC مطلب می خواماگر ممکنه راجع به آلودگی صوتی در اماکن شهری هم مطلب بنویسید
    با تشکر

  • مهراوه
    ارسال شده در مرداد ۱۵, ۱۳۹۱ در ۹:۵۲ ب.ظ

    BA SALAM TASHAKOR MIKONAM AZ MATALEBE KHOOBETOON . FAGHAT TASAVIRESH KAM BOOD . LOTFAN DARBARE PALSE MEKANIKI TOZIH BEDIN

  • فرزانه
    ارسال شده در مرداد ۲۶, ۱۳۹۱ در ۹:۴۶ ق.ظ

    باسلام
    لطفا هرکس میتونه درزمینه راههای افزایش شدت صوت وکاهش فرکانس دربوق ماشین کمکم کنه به این آدرس ایمیل بده.به نظر شما چه طوری میشه این کاروکرد؟
    JAVIDAN.1387@YAHOO.COM

  • زهرا
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۹۱ در ۵:۴۰ ب.ظ

    لطفا در مورد کاربرد فیزیک در فناوری توضیح دهید

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۹۱ در ۶:۵۰ ب.ظ

    سلام.لطفا ۲ مورد درباره ی کاربرد علم فیزیک بنویسید.

  • pourbakht
    ارسال شده در شهریور ۲۱, ۱۳۹۲ در ۹:۱۶ ق.ظ

    با سلام
    میخواستم بدونم آیا مرجعی را جهت مطالعه نسبت کشش و طول سیم با فرکانس میتونید بهم معرفی کنید؟لازم به ذکره برای ساز سازی و کمی تغییرات در ساختار سنتور می خواستم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

توضیحاتی در مورد مرور آقای بهرنگ نیک آئین (I)

قبل هر چیز از آقای نیک آئین تشکر می کنم که همت و مروری بر نوشته بنده، نموده اند و مسائلی را که شناسی کرده اند، نوشته اند تا من هم بتوانم از آنها آگاه شوم و در پی حل مسائل برآیم. شناسایی مسائل و کوشش در حل آنها، تنها راهی است برای دسترسی به یک تئوری جامع و درستِ موسیقی ایرانی. نوشتن کتاب و تئوری درباره موسیقی ایرانی مهم و لازم است، اما نقد و بررسی و گفتگوی نوشته شده، مهمتر است. دیدگاه های مختلف و متفاوت باید در کنار هم گذاشته و سنجیده شوند یکی از مشکلات بزرگ در این راه که تنها از راه گفتگو نمودار می شود، وجود عادت های ذهنی است. موسیقیدانان ایرانی چند دهه (حدود 1300 تا 1370 هـ. . ش) عادت به «گام های موسیقی ایرانی» داشتند – و بعضی هم هنوز دارند – در آخرین دهه های قرن اخیر عادت به «دو دانگی» جایگزین عادت قبلی شده است.

روش سوزوکی (قسمت بیست و پنجم)

بعد با آقای توکوگاوا (Tokugawa) آشنا شدم با نظریات عالی و فیلسوف مأبانه و شخصیت ممتاز و فوق العاده او. بیشتر از چهل سال است که من تحت تاثیر ایشان هستم و این بسیار سخت است که دقیقاً بتوانم تاثیر بزرگی را که در زندگی من داشته است به بیان در آورم.

از روزهای گذشته…

نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی <br />متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت چهارم

نگاهی گذرا به کتاب‌های آموزش هارمونی
متنشر شده در سال‌های اخیر (۸۹-۸۳) قسمت چهارم

در میان کتاب‌هایی که هم کاربردی و هم تحلیلی‌اند [4] نمونه‌ی جالبی است. با وجود این‌که نام کتاب بر کاربردی بودن‌اش دلالت دارد اما مثال‌های موسیقی با قدمت بیشتر و اشارات سبک‌شناسانه‌ی بیشتری نسبت دیگر کتاب‌های هم گروه‌اش دارد. برای مثال جمله‌ی زیر نشان‌دهنده‌ی روش این کتاب است: «یکی از مشخصه‌های بارز موسیقی در دورۀ رنسانس حرکت سلیس و پی‌درپی آکورد‌های معکوس اول به دنبال هم است. به این تکنیک فاوکس بوردون گفته می‌شود.» ص 57.
اقیانوسی بنام باخ (III)

اقیانوسی بنام باخ (III)

باخ از آزمایش گذشت زمان سربلند بیرون آمده و همین امر می تواند دلیل محکمی بر توانایی های او باشد. با دقت در دلایلی که سبب بقای شهرت و جاودانگی آثار باخ شده می توان وجه تمایز او را با دیگر آهنگسازان هم ردیفش به وضوح دریافت.
کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (III)

کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (III)

گذشته از این ایراد که میان کتاب‌های دانشگاهی ترجمه شده (به ویژه آنها که روابط و نمودارها نقش اصلی را در آنها بازی می‌کنند) متداول است، در کتاب یک نشانه‌ی دیگر هم هست که از دیدگاه مترجمان و ناشران نسبت به یک متن مرجع درسی حکایت می‌کند. در متن به مناسبت‌های مختلف اشاره به کتابنامه‌ای است که در پایان کتاب چاپ شده است و قرار است راهنمایی باشد برای مطالعات تکمیلی دانشجویان پی‌گیری که این کتاب را می‌خوانند. برای مثال «بسیاری از نوشته‌های شنکر امروزه به ترجمۀ زیبایی از انگلیسی آراسته شده که فهرست آنها در بخش کتابنامه آمده است» (کادوالادر و گانیه 1391: 17) در حالی که این کتابنامه از متن کتاب فارسی به کلی حذف شده است.
چند سوال!

چند سوال!

شبکه ی آموزش در برنامه ای تحت عنوان دستان در تاریخ 1 شهریور 92 میزبان کیوان ساکت بود.* متاسفانه یا خوشبختانه فقط چند دقیقه ی پایانی برنامه را دیدم اما همین مقدار کافی بود تا سوال های بسیاری در ذهنم نقش بندد.
درباره «مستر کلاس»

درباره «مستر کلاس»

شاید شما بارها با عنوان «مستر کلاس» در موسیقی برخورد داشته اید و این سوال برای شما بوجود آمده باشد که این کلاس برای چه افرادی و در چه سطحی است؟ آیا کلاسی است برای نوازندگان پیشرفته موسیقی؟ برای شرکت در این کلاس ها چه سطحی از مهارت در نوازندگی لازم است؟
موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (I)

موسیقی‌شناسی‌ای که نمی‌شناسیم (I)

می‌دانیم، می‌دانیم که دانش معاصر به شکلی همگن توزیع نشده است و اگر بخواهیم آن را امری اخلاقی تلقی کنیم خواهیم گفت در جهان امروز دانش توزیعی عادلانه ندارد. به یاد نداریم زمانی در طول تاریخ در دسترس، دانش کاملا «عادلانه» میان بخش‌های مختلف جهان توزیع شده باشد، اما از طرفی هرگز –با وجود امکانات انتقالی بیش از هر وقت دیگر در تاریخ- به ناهمگنی امروز نیز نبوده است.از آن‌سوتر در ذهنمان چیزی سرک می‌کشد که جهت این توزیع ناعادلانه به زیان ما است، یعنی که بیشترین بهره‌ی دانش را در هر رشته‌ای ما تولید نمی‌کنیم و دست‌بالا، اگر بتوانیم، مصرف کننده‌ی آن هستیم.
بازگشت کت استیونس به دنیای موسیقی(II)

بازگشت کت استیونس به دنیای موسیقی(II)

این نامی است که برای بیشتر افراد آشناست، و من مخالفتی با به کار بردن آن در جهت شناخته شدن ندارم. برای افراد بسیاری، این نام یادآور چیزی است که میل دارند همچنان حفظش کنند. این نام بخشی از پیشینه من است و بسیاری از چیزهایی که من به عنوان کت استیونس درباره اش رویا پردازی کرده بودم، در زمان یوسف اسلام به حقیقت پیوسته اند.
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VI)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (VI)

نوازنده کیست؟‌‌ «آن که سازی را بنوازد؛ کسی که با آلتی از آلات موسیقی آهنگی را بنوازد. نوازندگی اقدام به اجرای نواهای موسیقی است. شغل و حرفه کسی که به نواختن موسیقی و اجرای آن به وسیله آلات موزیکی بپردازد‌‌» (حدادی/1376، 616). اصول تربیت نوازنده در موسیقی کنونی ایران با اصول و اهداف آموزش و پرورش یک نوازنده در سایر جوامع و فرهنگ ها متفاوت است؛ اگرچه در جزئیات با فرهنگ های همجوار مشابهت هایی وجود دارد.
کاباره ها، محل عرضه و تقاضا

کاباره ها، محل عرضه و تقاضا

بخش بسیار زیادی از زنان جامعه ی من، به نوعی در ادامه ی رمانتیزم اند. رمانتیزمی از مد افتاده و اغراق آمیز. بخش بسیار زیادی شان هم فردگرا هستند و آن “تو”ی درون شان نیز کسی نیست جز خودشان. اما با همه ی این ها، زنان نه سرمه ی خورشید که می توانند خودِ خورشید باشند. در میان زنان، عده ای شان بسیار عمیق و بااصالت، عده ای شان با احساسات ساده و شریف و عده ای شان هم سطحی، بی بنیه و لاابالی اند. همان تقسیم بندی معمول همانند مردان!
بررسی الگوی عشقی (I)

بررسی الگوی عشقی (I)

یک سازساز برای خلق ساخته خود، پیش از هر چیز و در اولین قدم نیازمند طرحی مناسب است؛ الگویی که اصول طراحی و سازسازی در آن رعایت شده باشد. این اصول به سازند کمک خواهند کرد تا در هنگام اجرا و ساخت ساز با موانع کمتری مواجه شود و در نهایت اثری را خلق کند که علاوه بر ویژگی های هنری، دارای ساختاری علمی نیز باشد تا قدرت ماندگاری بیشتری به ساخته ببخشد.