چشمه ای جوشیده از اعماق (II)

اما رگه هایی از سریالیسم و موسیقی شوئنبرگ نیز اندک اندک در کارهای او نمایان شد. آنجا که هاینو ایلر(۵) ، استاد پارت در کنسرواتوار، او را با شوئنبرگ و سیستم دوازده تنی او آشنا کرد. در آن سالهای اتحاد جماهیر شوروی، دسترسی به کتابها و سایر منابع موسیقی غرب برای پارت مشکلی جدی بود و او اینگونه با این مسأله کنار می آمد:

-… لازم نیست چیز زیادی بدانید. همینکه بشنوید در نقطه ای از جهان، مردم روی یک پا می رقصند کافی است و اگر شما هرگز چنین چیزی ندیده باشید، اگر بخواهید خودتان می توانید اینکار را بکنید. حتی شاید شما بهتر از آنها برقصید… در آنچنان قحطی اطلاعاتی (در شوروی) کافی بود یک یا دو آکورد بشنوید. دنیایی پیش روی شما گشوده می شد… (۶)

اولین آثاری که از موسیقی مدرن قرن بیستم به گوش پارت رسید آثاری از شوئنبرگ، وبرن، نونو و بولز جوان بودند. موسیقی او تا قبل از آن، تا حدود زیادی متأثر از شوستاکوویچ، پروکوفیف و بارتوک بود.

“نکرولوگ” (Nekrolog) اولین اثر پارت در سریالیسم بود که در سال ۱۹۶۰ (در ۲۵ سالگی) ساخته شد و این موسیقی ارکسترال، در حقیقت اولین اثر یک آهنگساز در سرتاسر شوروی بود که با تکنیک های دودکافونیک ساخته می شد.

در سال ۱۹۶۲، کانتات “باغ ما” (our garden) که در ۱۹۵۹ ساخته شده بود برنده جایزه آهنگسازان جوان اتحاد جماهیر شوروی شد. او علارغم انتقادات شدیدی که به کارش می شد تمام دهۀ شصت را پیگیرانه به آهنگسازی سریالیسم ادامه داد و سعی کرد کار خود را با تکنیک های نوین موسیقی اوانگارد غرب تطبیق دهد. “کریدو”(credo)، ساخته شده در سال ۱۹۶۸، آخرین کار او در این دوره بود که یکی از شناخته شده ترین آثارش است. این اثر ترکیبی از موسیقی تونال و آتونال است در زمینه ای سریالی.

پارت سی و سه ساله بود که با شنیدن آوازهای گریگوریایی شدیداً تحت تأثیر قرار گرفت و مطالعه ای عمیق در خصوص مونودی تونال ، مکتب نوتردام و بطور کلی موسیقی قدیم اروپا(۷) را آغاز کرد و برای هشت سال (از ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۶) در سکوتی خودخواسته فرورفت. این سکوت آغاز جدایی او از سریالیسم بود(۸).

پس از این دوره سکوت ، پارت به ایده جدیدی در رابطه بین صدا و سکوت دست یافت. او در توصیفی نمادین این رابطه را اینچنین توصیف می کند:
… مهمترین چیزهایی که بین دو دوست وجود دارند هرگز به زبان نمی آیند. نیازی نیست چیزی گفته شود. نباید هم گفته شود. اما زمانیکه مانعی جدی پیش می آید ، من معتقدم ، آنگاه سکوت باید شکسته شود. انتخاب بزرگی باید صورت گیرد: یا همچون گذشته سکوت کنند یا خود را برای مواجهه با آنچه پیش خواهد آمد آماده نمایند…(۹)

پی نوشت
۵- Heino Eller (1887-1970)؛ آهنگساز و معلم موسیقی استونیایی
۶- McCarthy, Jamie. “An Interview with Arvo Pärt.” Musical Times 130 (March 1989):130-133 (نقل از; ۲۰۱۲: ۴ Kongwattananon)
۷- موسیقی قدیم اروپا که از آن با عناوینی چون Early Music و Old Music یاد می شود، موسیقی قرون وسطی و دوره رنسانس و بطور کلی تمام مکاتب موسیقی اروپا تا دوره باروک را شامل می شود.
۸- طی این دوره، پارت تنها دو اثر تصنیف کرد: کانتات سمفونیکی بنام Lied En Die Geliebte و دیگری سمفونی شماره ۳ ؛ یک سمفونی تونال در بافتی پلی فونیک که البته به کارهای قبلی او چندان شباهتی نداشت و عناصر سبک جدید اهنگسازی پارت را می توان در آن شنید که شاید صریح ترین آنها صدای ناقوس در موومان اول این اثر باشد.
۹- McCarthy, Jamie. “An Interview with Arvo Pärt.” Musical Times 130 (March 1989):130-133 (نقل از; ۲۰۱۲: ۷ Kongwattananon)

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (V)

کودکان دزفولی نیز در این روز به شیوه جشن گرگیعان به درب خانه های همسایه ها برای دریافت شیرینی می رفتند که این رسم در میان مردم دزفول به «ثوابه یا جوابه؟» معروف است و در این مراسم دختران که سعی می کنند چهره خود را با چادر بپوشانند درب خانه همسایه ها را می کوبند و می گویند «خاله مرادبندی، ثوابه یا جوابه؟»

همه همصدا با سمفونی نهم بتهوون (I)

نوشته ای که پیش رو دارید، گفت و گوی محمدهادی مجیدی با مهدی قاسمی و شهرداد روحانی است پیرامون اجرای ارکستر سمفونیک تهران و گروه کر شهر تهران:

از روزهای گذشته…

جاوید افسری راد و ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ

جاوید افسری راد و ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ

«ماه در چاه»، مجموعه ای از ساخته های جاوید افسری راد آهنگساز ایرانی و نوازنده سنتور، به زودی توسط ارکستر سمفونیک رادیو و تلویزیون نروژ به اجرا در می آید. این مجموعه هفت قطعه در مایه های شور، اصفهان، بیات شیراز، سه گاه، نوا و چهارگاه است که ۶۰ نوازنده نروژی در روزهای ۱۴ و ۱۵ سپتامبر (۲۳ و ۲۴ شهریور) در اسلو به اجرا آن می پردازند. رهبری این ارکستر را پتر زیلوی (Peter Szilvay) برعهده دارد.
عارف ساق خنیاگری از شرق ترکیه (I)

عارف ساق خنیاگری از شرق ترکیه (I)

در سال ۱۹۴۵ میلادی در شهر آشکاله (Aşkale) از توابع استان ارضروم (muruzrE) که در میان کوه ها واقع شده، به دنیا آمد. از حدود ۳-۴ سالگی که با پدرآسیابانش به آسیاب می رفت، با صداهای موزون آشنا شد. خود عارف ساق (ARIF SAĞ) در این باره چنین می گوید : ” صدای آب، آبی که به پره های آسیاب برخورد می کرد، صدای گردش پره ها و ساییده شدن دو سنگ آسیاب و مخلوطی از این صداها به گوش می رسید و این صدای موزون را یک عنصر دیگر بر هم می زد؛ آن هم چوب کار کرده ای بود که نعل روی آن کوبیده بودند و صدای شق شق می داد. به این ترتیب صداهای موزون با یک ریتم منظم به گوش می رسید. شنیدن مدام این اصوات، انسان را به خیال و رؤیا می برد. درک موسیقی و ریتم از همان سالها شروع شد و من از آنجا سرم را به موسیقی مشغول کردم.”
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (I)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (I)

ادوارد الگار (Sir Edward Elgar) در دوم ژوئن سال ۱۸۵۷ در “برادهیت” (Broadheath) که روستایی در سه مایلی شهر کوچک “وُرسِستر” (Worcester) است به دنیا آمد. پدر وی، صاحب یک فروشگاه موسیقی بود که در آن پیانو کوک می کرد. بر این اساس، الگار جوان نیز از این مزیت برخوردار بود تا در محیطی مملو از موسیقی رشد کرده و بزرگ شود.
نگاهی به فعالیت های حامد مهاجر

نگاهی به فعالیت های حامد مهاجر

حامد مهاجر، استاد جوان رهبر کر و مدرس پنجشنبه شب در خواب در اثر سکته قلبی دار فانی را وداع گفت. مراسم خاکسپاری این هنرمند ساعت ۹ صبح شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۱ از درب منزل ایشان در مهرشهر کرج به سمت آرامگاه بهشت سکینه در کُردان انجام شد.
ایران در کشاکش موسیقی (II)

ایران در کشاکش موسیقی (II)

پس از شاه تهماسب پسرش شاه اسماعیل دوم به حکومت رسید، او که مردی نالایق عیاش و بی کفایت بود، دستور قتل برادرش سلطان ابراهیم میرزا که شاعر، موسیقیدان، خوش نویس، ادیب و فاضل بود را صادر کرد. دوره صفویه دوره رکود مطالعات نظری بشمار می رود به علت جهالت و تعصب سلاطین صفوی، اکثر موسیقیدانان جان خود را در خطر دیدند و جلای وطن کردند و رهسپار هندوستان شدند.
گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار (II)

گزارش نشست پژوهشی تنبک کوکی و نی کلیددار (II)

نشست پژوهشی نی کلید دار و تنبک کوکی در تاریخ سوم دی ماه، در کنسرواتوار تهران برگزار شد. در این برنامه دکتر حسین عمومی نوازنده نی و استاد دانشگاه ارواین آمریکا، درباره ساخت و نحوه نوازندگی این سازها به سخنرانی پرداخت. در ادامه این برنامه شاهین مهاجری محقق و نوازنده تنبک به سخنرانی درباره تاریخچه و فیزیک ساز تنبک و بعضی از سازهای کوبه ای جهان پرداخت که در این نوشته متن این سخنرانی را می خوانید.
انتشار سومین آلبوم نورا جونز:Not Too Late

انتشار سومین آلبوم نورا جونز:Not Too Late

نورا جونز Nora Jones را با آلبوم های “Come Away with Me ” و ” Feels Like Home ” که به ترتیب در سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۴ منتشر شده اند، می شناسیم. آلبوم اول هشت جایزه گرمی را در سال ۲۰۰۳ برایش به ارمغان آورد و بیش از بیست میلیون نسخه از آن در سراسر جهان به فروش رسید.
ونجلیس  : هنر خود را از دیگران وام نگیر

ونجلیس : هنر خود را از دیگران وام نگیر

آلبوم Spiral در سال ۱۹۷۷ به بازار ارائه شد و از آن به بعد دنیا بدون کوچکترین شک و شبه ای ونجلیس را بعنوان موسیقیدانی با سبک jazz فضایی همراه با روح اساطیری شناخت.
رموز ویولن (I)

رموز ویولن (I)

صحبت و بحث در رابطه با ساختار و پدیده ای به نام ویولن کار ساده ای نیست، هرچند که در دوره های مختلف به طریقی آنرا مطرح کرده اند و میل عمومی بر این بوده است که ویولون را در معیار و قالبی تقریبا مشخص تعریف و تعیین کنند، اما این موضوع همچون سایر پدیده های هستی فقط در حد و حدود چهار چوبهایی که ما خود آنها را قانون و اصل نامیده ایم قابل توضیح است.
نگاهی به مفهومِ گروندگشتالت به‌نزدِ شوِنبرگ

نگاهی به مفهومِ گروندگشتالت به‌نزدِ شوِنبرگ

چنان‌چه بخواهیم خلاصه‌ای از اندیشه‌ی موسیقایی شوِنبرگ به دست بیاوریم باید در مفهومِ “Grundgestalt” (شکلِ بنیادین) غور کنیم. در اینجا چند پیش‌فرض بنیادین شوِنبرگ را – که نه صراحتاً در نوشتارش آمده، بلکه از آناکاوی و کالبدشکافی نوشتارش به دست می‌آید – بررسی می‌کنیم.