زوج موتر – پروین

این دو هنرمند، یکی ویولنیست، دیگری پیانیست و رهبر و آهنگساز، در سال ۲۰۰۲ عقد ازدواج و هم عقد هنری بستند. آن سوفی موتر در ایالت تاریخی بادن در جنوب غربی آلمان متولد شد(۱). روز بیست ونهم ژوئن ۱۹۶۳ بود. در پنج سالگی نواختن پیانو را آغاز کرد، ولی خیلی زود به ویولن تغییر ساز داد.

بعد از این که چندین جایزه دریافت کرد در مسابقه‌های نوازندگی، یکسره درس و مدرسه را کنار گذاشت تا همه وجودش را وقف هنر کند. سیزده ساله که بود، رهبر نامدار هربرت فون کارایان از او دعوت کرد تا با فیلارمونیک برلن بنوازد، هم او بود که همواره آن سوفی را کودک نابغه می‌خواند. در چهارده سالگی هم در فستیوال سالزبورگ هنرنمایی کرد، با ارکستر مجلسی انگلیس به رهبری دانیل بارن‌بویم. این بارن‌بویم همان است که خود عقد هنری دیگری بسته‌بود با ژاکلین دوپره، ویولنسل‌نواز محبوبی که خیلی زود ترک دنیا کرد.

در پانزده سالگی بود که همای سعادت بر سرآن سوفی نشست، آنگاه که به اولین کار ضبط خود توفیق یافت، و کنسرتوهای سوم و پنجم موتزارت را با فیلارمونیک برلن به رهبری کارایان ضبط کرد. و البته همزمان عنوان هنرمند سال را کسب کرد. موتر در سال ۱۹۸۰ تسخیر امریکا را هم آغاز کرد، با فیلارمونیک نیویورک به رهبری زوبین میتا، همان پارسی تبار پرآوازه سکوی رهبری که گاه مهتا تصور و تلفظ می‌شود.

در بیست ودو سالگی بود که در لندن عنوان عضو افتخاری آکادمی سلطنتی موسیقی دریافت کرد و بلافاصله سرپرستی دانشکده بین‌المللی نوازندگی ویولن این آکادمی را به دست آورد. سه سال بعد در توری در کانادا و ایالات متحد، نخستین بار در تالار کارنگی نوازندگی کرد. در سال ۱۹۹۸ مجموعه کامل سوناتهای ویولن بتهوون را بر روی سی‌دی و هم دی‌وی‌دی ضبط و منتشر کرد. تصاویر این ضبط در تلویزیونهای اکثر کشورها پخش شد.

رپرتوار موتر گستره‌ای وسیع از آثار موسیقی کلاسیک را در بر می‌گیرد، اما شهرت او بیشتر به سبب اجرای موسیقی مدرن است. بسیاری از آثار معاصران، اختصاصا برای او تصنیف شده یا دست کم به او اهدا شده‌اند، معروف‌ترین آنها، کنسرتو ویولن دوم کریستف پندرسکی و کنسرتو ویولن “آن سوفی” از آندره پروین.

کریستف پندرسکی، کنسرتو ویولن نمره ۲ “متامورفوزن”
ویولن آن سوفی موتر
ارکستر سنفونیک لندن
رهبر کریستف پندرسکی

audio file بشنوید: قسمتی از موومان چهارم، ویواچه

audio file بشنوید: قسمتی از موومان پنجم، اسکرتزاندو

موتر در سال ۱۹۸۹ ازدواج کرد. همسرش دیتلیف ووندرلیخ شش سال بعد درگذشت و آن سوفی را با دو فرزند، آرابلا و ریچارد تنها گذاشت. هفت سال بعد، آن سوفی با آندره پروین عقد زناشویی و هم هنری بست، و با او و فرزندانش ساکن مونیخ شد. آن سوفی موتر دو ویولن استرادیواریوس در اختیار دارد، امیلیانی از ۱۷۰۳ و لرد دان راون که از ۱۷۱۰ باقی مانده است.

اما بشنوید از آندره پروین (به کسر اول و دوم)، پیانیست و رهبر ارکستر و مصنف موسیقی، که به ظن غالب در ششم آوریل ۱۹۲۹ در برلن دیده بر جهان گشود. خود پروین از این تاریخ مطمئن نیست، چرا که اسناد زایچه‌اش در هجرت به ایالات متحد مفقود شد. حتی نام او در لحظه تولد آندریاس پریوین بود که بعد تغییر یافت. نه سال داشت که همراه با خانواده کلیمی خود، با مهاجرت به ایالات متحد، جان از نازیهای آلمان به‌در برد، و پنج سال بعد رسما همشهری امریکایی شد، و ساکن لوس آنجلس. در همین شهر بود که به تصنیف موسیقی فیلم پرداخت و بعدها سه اسکار به دست آورد برای فیلمهای جی‌جی که در ۱۹۵۸ هشت اسکار دیگر هم برد، پورگی و بس در ۱۹۵۹، و بانوی زیبای من(۲) که در سال ۱۹۶۴ هفت اسکار دیگر را هم ربود.

آندره پروین، موسیقی فیلم “بانوی زیبای من”

audio file بشنوید: اورتور

audio file بشنوید: ترانه “با کمی شانس”(۳)

audio file بشنوید: والس مهمانی سفارتخانه

پروین در ۱۹۶۷ به رهبری ارکستر سنفونیک هیوستن دست یافت، و سال بعد رهبری ارکستر سنفونیک لندن را هم به پرتفوی(۴) خود افزود. اما در سالهای بعد اکثر ارکسترهای بزرگ را هدایت کرد، از جمله رویال فیلارمونیک، ارکستر سنفونیک پیتسبورگ، و فیلارمونیک لوس‌آنجلس. همزمان اما، از تصنیف غافل نشد، وابتدا به آهنگسازی برای فیلمها ادامه داد، ولی بعد به موسیقی کلاسیک غیر صحنه‌ای پرداخت. و البته به عنوان تکنواز پیانو هم صفحه‌هایی ضبط کرد.

آندره پروین شهرتش را در انگلستان بیشتر وامدار شوی تلویزیونی مورکامب و وایز است، که در آن با اسم آقای اندرو پریویو ایفای نقش داشت، و کنسرتو پیانوی ادوارد گریگ را به صورتی کمیک با تکنوازی سخره‌آمیز مورکامب رهبری کرد. این شوی تلویزیونی از پرطرفدارترین برنامه‌های طنز انگلستان بود که تا بازنشستگی و فوت مورکامب در ۱۹۸۴ چهار دهه دوام آورد.

پروین پنج بار ازدواج کرده‌است. اولین همسرش دوری پروین بود، شاعر، ترانه‌سرا، و خواننده امریکایی، که کارهای مشترکش با آندره چندین بار نامزد اسکار شد. ازدواج بعدی با میافارو بازیگر سینما، مانند ازدواج اول قدری از شهرت و مجبوبیت زوجه را به زوج انتقال داد. پروین در این دوره صفحه‌ای از پیتر و گرگ پروکوفیف ضبط کرد که در آن میا فارو گویندگی و روایت داستان را بر عهده گرفت. دو ازدواج بعدی با بتی بنت و هدر اسندان از اهمیت هنری برخوردار نبود. اما آخرین همسرش آن سوفی موتر است، ویولن‌نواز آلمانی، که کنسرتویی هم برای او تصنیف کرده و نام او را بر آن نهاده‌است.

آندره پروین، کنسرتو ویولن “آن سوفی”
ویولن آن سوفی موتر
ارکستر سنفونیک بوستن
رهبر آندره پروین

audio file بشنوید: قسمتی از موومان اول، مدراتو

(۱) فارسی زبانان، اسم مرکز این ایالت را بیشتر شنیده‌اند و می‌شناسند، اشتوتگارت.
(۲) در فرصتی دیگر باید به دوبله در ایران هم پرداخت، که در جهان رتبه اول را داشت، و به خصوص شاهکارهای موزیکال سینما از قبیل آوای موسیقی (اشکها و لبخندها) و بانوی زیبای من و ویولن‌زن روی بام را شاهکارتر می‌کرد، به تعبیری.
(۳) این ترانه، بر اساس دوبله فارسی فیلم، معروف شد به “اگه یه جو شانس داشتیم” و مدتها بر سر زبانها بود و زمزمه می‌شد.
(۴) در فرانسه، وزیران کیفهای بزرگ چرمی دست می‌گرفتند که پرتفوی گفته می‌شد. لذا داشتن پرتفوی به استعاره دلالت داشت به وزیر بودن، مثلا می‌گفتند فلان در انتظار پرتفوی است، یعنی منتظر است وزیر شود. بعدها به طور مجازی به معنی پرونده و سوابق حرفه‌ای هم معمول شد.

منابع:
دائرهالمعارف ویکیپیدیا، مدخل آن سوفی موتر
دائرهالمعارف ویکیپیدیا، مدخل آندره پروین
وبسایت رسمی آن سوفی موتر
وبسایت رسمی آندره پروین

9 دیدگاه

  • Hamid
    ارسال شده در تیر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۱۱ ق.ظ

    من جایی خوانده بودم که پروین شوهر سوم موتر است؟!!!

  • ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۸۵ در ۷:۲۷ ب.ظ

    خسته نباشید به همه کسانی که این مقاله را جمع اوری کردند به نظر من مطلب بسیار موفید وجالبی بود با امید فعالیت بیشتر شما

  • ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۱:۵۳ ب.ظ

    خیلی خوبه که شما از نوازندگان بزرگی مثل اویستراخ و هایفتز مینویسید اما ای کاااااااش
    دو خط هم راجع به نوازندگان قدر ایرانی که در ایران ساز میزنند و در همین جا تباه میشوند وهیچکس هم صدایش درنمیاید مثل اقای لشکرلو و…مینوشتید تا یک دلگرمی برای ایرانیها باشد

  • ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۹:۴۷ ب.ظ

    دوست عزیز در اینکه ما در ایران نوازندگان ‌با قدرت تکنیکی زیادی داشته و داریم و در اینجا کمتر شناخته میشوند و کمتر کسی ارزش آنها را می شناسد هیچ جای شکی نیست. اما باید دقت داشت نوازندگان جهانی چون هایفتز و اویستراخ و دیگر بزرگان ویولون جدای داشتن قدرت نوازندگی بالای ویولون دارای دیدگاه و تفسیر شخصی در اجرای هر اثر بوده و از طرف دیگر دارای یک لحن بیان کلی در اجرای تمامی آثار هستند که شاخصه نوازندگی آنها می گردد و که نه تنها در ایران بلکه در خارج از اینجا هم تنها عده کمی به چنین درجه آفرینش و زایندگی در هنر نوازندگی دست میابند و نتیجه زحمات آنها از حالت استادکاری در یک حرفه به شکل آفرینش هنری در می آید و مفهوم واقعی نوازندگی را به نمایش می گذارند.با تشکر.

  • ارسال شده در بهمن ۲۵, ۱۳۸۵ در ۱۱:۲۵ ق.ظ

    اقای نوربخش بنده نگفتم که چرا از این غولهای ویلن نام میبرید بلکه به عنوان یک پیشنهاد گفتم که این هم برای نوازندگان جوان که به دنبال مربی خوب هستند مفید هست هم میتواند تجلیلی باشد از این بزرگان که بدون شک از لحاظ نبوغ چیزی هم از نوازندگان بزرگ جهان کم ندارند و فقط شانس بد انها را در این حکومت انداخته و جای پیشرفت را ازشان گرفته “از این که راجع به جهانیان مینویسد سپاسگذارم”

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۱, ۱۳۸۵ در ۶:۴۴ ب.ظ

    ریاضی

  • ارسال شده در شهریور ۳۱, ۱۳۸۶ در ۱۱:۲۴ ب.ظ

    ba mr norbakhsh movafegam

  • احمد شكيب فضل
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۹:۱۱ ب.ظ

    تشکر از این وبساید خوب شما

  • ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۹۱ در ۱:۳۱ ب.ظ

    خیلی لذت بردم از اطلاعاتی که نوشتین .بینهایت ممنونم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی پتریس وسکس (VI)

در آغاز این قرن در سال ۲۰۰۵ وسکس قطعه‌ی دیگری با عنوان کانتو دی فورتزه برای دوازده ویولنسل و فیلارمونیک برلین نوشت. او می‌گوید «این قطعه با قسمتی ساکن و خاموش شروع می‌شود. قلب کار شامل دو موج گسترشی است. ابتدا قطعه به آرامی فرود می‌کند و دور می‌شود تا با موفقیت به اوج برسد. سپس منجر به یک نقطه‌ی عطف می‌شود. در مقایسه، بیشتر قطعات و ترکیبات من در سکوت حل می‌شوند. نقطه‌ی اوج کانتو در فورتزه در یک فورتیسیمو بسیار پر قدرت وجود دارد. من متوجه شده‌ام که با موسیقی می‌توان جهان را متعادل نگه داشت.»

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (II)

ایستگاه میدان انقلاب: در ایستگاه متروی میدان انقلاب، دو نقطه بیش از هر مکان دیگری محلّ تجمع نوازنده‌ها بوده است. اوّلی همکف ایستگاه دقیقاً پس از عبور از ورودی تنگ ایستگاه و پشت به سوپرمارکتی است که در یکی دوسال اخیر باز شده است. تنها دفعاتی که دیده‌ام نوازندگانی در این نقطه به اجرای موسیقی بپردازند دو نوازندهٔ دف و سه‌تار بوده است. این دو نوازنده یک زن و مرد حدوداً سی و چند ساله بودند. مرد سه‌تار می‌نواخت و زن هم دف. بعد از چند بار متوالی که آن‌ها را دیدم، دیگر هیچ‌گاه آن‌ها را ندیدم. ازدحام و سروصدای آن نقطه آن‌قدر زیاد است که نوازندهٔ سه‌تار همواره با میکروفون می‌نواخت و نوازندهٔ همراهش هم به‌جای آنکه مثلاً تنبک‌نواز باشد دف‌نواز بود؛ احتمالاً‌ هم برای آنکه صدای سازش راحت‌تر شنیده شود و هم اینکه ظرائف تنبک در آن فضا قابل شنیدن و درک کردن نبود.

از روزهای گذشته…

بررسی اجمالی آثار شادروان <br>روح الله خالقی (قسمت بیست و دوم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و دوم)

در اینجا یادآوری این نکته ضروری است که همهِ قسمتهای تاکنونی آهنگ، فقط ساخته و پرداختهِ ذهن وقاد خالقی و دسترنج او میباشند و اجرای استاد نی داود اصولاً با ملودی اصلی آغاز میشود و فاقدِ همهِ این مقدمه هاست. این همان نکته ایست که در آغاز این مقال، از آن سخن رفت. اجرای خالقی قسمتهای دیگری هم دارد که در اجرای نی داود نیست.
پورقناد: موسیقی داوودیان هویتی ایرانی و مردانه دارد

پورقناد: موسیقی داوودیان هویتی ایرانی و مردانه دارد

اینکه بگوییم با صفتهای مختلف این موسیقی زیبا است، یک گفته کلی است ولی اینکه بگوییم چرا این اثر زیباست و چرا با مخاطب ارتباط برقرار میکند و چرا ماندگار میشود، به دلیل وجود هویت است. بررسی مسائلی که به این اثر هویت میبخشد میتواند به این سئوال پاسخ دهد که چرا آثار کاظم داوودیان زیباست.
سلطانی: ارتباط زیادی بین مینی مال موسیقایی و هنر مفهومی می بینم

سلطانی: ارتباط زیادی بین مینی مال موسیقایی و هنر مفهومی می بینم

هیچ کدامشان غوطه ور نشدند، اما حرکت از مدرنیسم به پست مدرنیسم کمک خواهد کرد تا موضوعات مطرح شده در سطحی گسترده و وسیع به صورت شفاف تر بیان شوند. که یکی از این راه های بیان، خودِ مینی مالیسم است. برای همین مینی مالیسم به یک جریان شبیه می شود تا مکتب یا یک جنبش. موسیقی مینی مال در واقع نقش یک پل ارتباطی را هم بازی می کند.
آنه آکیکو مییرز

آنه آکیکو مییرز

این تصویر آنه آکیکو مییرز (Anne Akiko Meyers) است، ویولونیست مشهور بین المللی معاصر که در سرتا سر آمریکا، اروپا، آسیا و استرالیا کنسرت داده است و آثار ضبط شده وی در تمام نقاط تکثیر شده است. اجراهای او آنقدر نو و تازه هستند که تماشاچیان بسیاری را جلب می کند. او جهت اجرای آثار آهنگسازانی همچون دیوید باکر (David Baker)، مسون بیتز (Mason Bates)، جنیفر هیگدون (Jennifer Higdon)، جان کریگلینتو (John Corigliano)، ناتان کاریر (Nathan Currier)، رُدی الیاس (Roddy Ellias)، جوود گرین اشتین (Judd Greenstein)، کارال آدامئوس هارتمان (Karl Amadeus Hartmann)، آروو پارت (Arvo Part)، مانوئل پُنس (Manuel Ponce)، سومی ساتو (Somei Satoh)، تدی شاپیرو (Teddy Shapiro)، جوزف اسشوانتر (Joseph Schwantner) و ازیکوویل وینائو (Ezequiel Viñao) انتخاب شده است.
مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (V)

مشاهدات موسیقی شناس آلمانی از موسیقی ایران (V)

گذشته از صفحاتی که در ایران‏ ضبط شده‏ اند، دو صفحه در مورد شناخت موسیقی از طرف‏ یونسکو منتشر شده که روی صفحات موزیکافون ضبط شده‏ است. موسیقی محلی ایران تاکنون ناشناس مانده است و صفحاتی در این زمینه بدست نمی ‏آید. برای جبران این نقص‏ به مرکز اشاعه مراجعه کردم و آنچه موجب یاس من شده‏ بود در آنجا توانستم روی نوار ضبط شده بشنوم.
آموزش گیتار به کودکان (VIII)

آموزش گیتار به کودکان (VIII)

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که عنوان قطعه عروسک و یا توپ می‌تواند تاثیر مهمی در یادگیری هنرجوی دختر یا پسر شما داشته باشد؟ حتی نوع استفاده از رنگ و ترکیب‌بندی در نقاشی کتاب آموزشی تاثیر گذار است.
نقشه‌برداری موسیقایی (V)

نقشه‌برداری موسیقایی (V)

بنابراین رابطه‌هایی بین موسیقی و معماری وجود دارد که آنها را تطبیق‌پذیری نمی‌توان نامید؛ از سوی دیگر، بهره‌بردن از معماری برای موسیقی و برعکس، کافی نیست؛ هنرمند باید در پیِ شناخت کلّی و جامع از اوضاع زمان و مکان خودش باشد.
کنسرتو  پیانوی شماره سه راخمانینف

کنسرتو پیانوی شماره سه راخمانینف

راخمانینف (Rachmaninoff) کنسرتو پیانو سوم خود که به Rach-3 مشهور است را به عنوان اثر اصلی و برای نمایش توانمندی خود در اولین تور کنسرتش در ایالات متحده آماده کرد.

دو خبر از دنیای موسیقی

در تاریخ دهم مارس سال ۲۰۰۴ میلادی آهنگ Eclipse از آلبوم Dark Side of the moon گروه Pink Floyd توسط کاوشگر ماه Opportunity پخش شد و پس از آن کاوشگر شروع به عملیات اکتشاف کرد.
پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود

پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود

پنجشنبه، ۲۳ اردیبهشت ماه سال جاری ساعت ۱۸، با حمایت موسسه فرهنگی هنری رادنواندیش و فرهنگسرای ارسباران، پنجمین جشنواره سایت ها و وبلاگ های موسیقی در فرهنگسرای ارسباران اجرا می شود. در این دوره از جشنواره ۴ رشته در بخش اصلی و جنبی به رقابت می پردازند و نیز سایت و وبلاگ موسیقی برگزیده سال نیز به انتخاب داوران معرفی می شوند. در شب اجرای جشنواره، ۴ گروه موسیقی به اجرا خواهند پرداخت.