زوج موتر – پروین

این دو هنرمند، یکی ویولنیست، دیگری پیانیست و رهبر و آهنگساز، در سال ۲۰۰۲ عقد ازدواج و هم عقد هنری بستند. آن سوفی موتر در ایالت تاریخی بادن در جنوب غربی آلمان متولد شد(۱). روز بیست ونهم ژوئن ۱۹۶۳ بود. در پنج سالگی نواختن پیانو را آغاز کرد، ولی خیلی زود به ویولن تغییر ساز داد.

بعد از این که چندین جایزه دریافت کرد در مسابقه‌های نوازندگی، یکسره درس و مدرسه را کنار گذاشت تا همه وجودش را وقف هنر کند. سیزده ساله که بود، رهبر نامدار هربرت فون کارایان از او دعوت کرد تا با فیلارمونیک برلن بنوازد، هم او بود که همواره آن سوفی را کودک نابغه می‌خواند. در چهارده سالگی هم در فستیوال سالزبورگ هنرنمایی کرد، با ارکستر مجلسی انگلیس به رهبری دانیل بارن‌بویم. این بارن‌بویم همان است که خود عقد هنری دیگری بسته‌بود با ژاکلین دوپره، ویولنسل‌نواز محبوبی که خیلی زود ترک دنیا کرد.

در پانزده سالگی بود که همای سعادت بر سرآن سوفی نشست، آنگاه که به اولین کار ضبط خود توفیق یافت، و کنسرتوهای سوم و پنجم موتزارت را با فیلارمونیک برلن به رهبری کارایان ضبط کرد. و البته همزمان عنوان هنرمند سال را کسب کرد. موتر در سال ۱۹۸۰ تسخیر امریکا را هم آغاز کرد، با فیلارمونیک نیویورک به رهبری زوبین میتا، همان پارسی تبار پرآوازه سکوی رهبری که گاه مهتا تصور و تلفظ می‌شود.

در بیست ودو سالگی بود که در لندن عنوان عضو افتخاری آکادمی سلطنتی موسیقی دریافت کرد و بلافاصله سرپرستی دانشکده بین‌المللی نوازندگی ویولن این آکادمی را به دست آورد. سه سال بعد در توری در کانادا و ایالات متحد، نخستین بار در تالار کارنگی نوازندگی کرد. در سال ۱۹۹۸ مجموعه کامل سوناتهای ویولن بتهوون را بر روی سی‌دی و هم دی‌وی‌دی ضبط و منتشر کرد. تصاویر این ضبط در تلویزیونهای اکثر کشورها پخش شد.

رپرتوار موتر گستره‌ای وسیع از آثار موسیقی کلاسیک را در بر می‌گیرد، اما شهرت او بیشتر به سبب اجرای موسیقی مدرن است. بسیاری از آثار معاصران، اختصاصا برای او تصنیف شده یا دست کم به او اهدا شده‌اند، معروف‌ترین آنها، کنسرتو ویولن دوم کریستف پندرسکی و کنسرتو ویولن “آن سوفی” از آندره پروین.

کریستف پندرسکی، کنسرتو ویولن نمره ۲ “متامورفوزن”
ویولن آن سوفی موتر
ارکستر سنفونیک لندن
رهبر کریستف پندرسکی

audio file بشنوید: قسمتی از موومان چهارم، ویواچه

audio file بشنوید: قسمتی از موومان پنجم، اسکرتزاندو

موتر در سال ۱۹۸۹ ازدواج کرد. همسرش دیتلیف ووندرلیخ شش سال بعد درگذشت و آن سوفی را با دو فرزند، آرابلا و ریچارد تنها گذاشت. هفت سال بعد، آن سوفی با آندره پروین عقد زناشویی و هم هنری بست، و با او و فرزندانش ساکن مونیخ شد. آن سوفی موتر دو ویولن استرادیواریوس در اختیار دارد، امیلیانی از ۱۷۰۳ و لرد دان راون که از ۱۷۱۰ باقی مانده است.

اما بشنوید از آندره پروین (به کسر اول و دوم)، پیانیست و رهبر ارکستر و مصنف موسیقی، که به ظن غالب در ششم آوریل ۱۹۲۹ در برلن دیده بر جهان گشود. خود پروین از این تاریخ مطمئن نیست، چرا که اسناد زایچه‌اش در هجرت به ایالات متحد مفقود شد. حتی نام او در لحظه تولد آندریاس پریوین بود که بعد تغییر یافت. نه سال داشت که همراه با خانواده کلیمی خود، با مهاجرت به ایالات متحد، جان از نازیهای آلمان به‌در برد، و پنج سال بعد رسما همشهری امریکایی شد، و ساکن لوس آنجلس. در همین شهر بود که به تصنیف موسیقی فیلم پرداخت و بعدها سه اسکار به دست آورد برای فیلمهای جی‌جی که در ۱۹۵۸ هشت اسکار دیگر هم برد، پورگی و بس در ۱۹۵۹، و بانوی زیبای من(۲) که در سال ۱۹۶۴ هفت اسکار دیگر را هم ربود.

آندره پروین، موسیقی فیلم “بانوی زیبای من”

audio file بشنوید: اورتور

audio file بشنوید: ترانه “با کمی شانس”(۳)

audio file بشنوید: والس مهمانی سفارتخانه

پروین در ۱۹۶۷ به رهبری ارکستر سنفونیک هیوستن دست یافت، و سال بعد رهبری ارکستر سنفونیک لندن را هم به پرتفوی(۴) خود افزود. اما در سالهای بعد اکثر ارکسترهای بزرگ را هدایت کرد، از جمله رویال فیلارمونیک، ارکستر سنفونیک پیتسبورگ، و فیلارمونیک لوس‌آنجلس. همزمان اما، از تصنیف غافل نشد، وابتدا به آهنگسازی برای فیلمها ادامه داد، ولی بعد به موسیقی کلاسیک غیر صحنه‌ای پرداخت. و البته به عنوان تکنواز پیانو هم صفحه‌هایی ضبط کرد.

آندره پروین شهرتش را در انگلستان بیشتر وامدار شوی تلویزیونی مورکامب و وایز است، که در آن با اسم آقای اندرو پریویو ایفای نقش داشت، و کنسرتو پیانوی ادوارد گریگ را به صورتی کمیک با تکنوازی سخره‌آمیز مورکامب رهبری کرد. این شوی تلویزیونی از پرطرفدارترین برنامه‌های طنز انگلستان بود که تا بازنشستگی و فوت مورکامب در ۱۹۸۴ چهار دهه دوام آورد.

پروین پنج بار ازدواج کرده‌است. اولین همسرش دوری پروین بود، شاعر، ترانه‌سرا، و خواننده امریکایی، که کارهای مشترکش با آندره چندین بار نامزد اسکار شد. ازدواج بعدی با میافارو بازیگر سینما، مانند ازدواج اول قدری از شهرت و مجبوبیت زوجه را به زوج انتقال داد. پروین در این دوره صفحه‌ای از پیتر و گرگ پروکوفیف ضبط کرد که در آن میا فارو گویندگی و روایت داستان را بر عهده گرفت. دو ازدواج بعدی با بتی بنت و هدر اسندان از اهمیت هنری برخوردار نبود. اما آخرین همسرش آن سوفی موتر است، ویولن‌نواز آلمانی، که کنسرتویی هم برای او تصنیف کرده و نام او را بر آن نهاده‌است.

آندره پروین، کنسرتو ویولن “آن سوفی”
ویولن آن سوفی موتر
ارکستر سنفونیک بوستن
رهبر آندره پروین

audio file بشنوید: قسمتی از موومان اول، مدراتو

(۱) فارسی زبانان، اسم مرکز این ایالت را بیشتر شنیده‌اند و می‌شناسند، اشتوتگارت.
(۲) در فرصتی دیگر باید به دوبله در ایران هم پرداخت، که در جهان رتبه اول را داشت، و به خصوص شاهکارهای موزیکال سینما از قبیل آوای موسیقی (اشکها و لبخندها) و بانوی زیبای من و ویولن‌زن روی بام را شاهکارتر می‌کرد، به تعبیری.
(۳) این ترانه، بر اساس دوبله فارسی فیلم، معروف شد به “اگه یه جو شانس داشتیم” و مدتها بر سر زبانها بود و زمزمه می‌شد.
(۴) در فرانسه، وزیران کیفهای بزرگ چرمی دست می‌گرفتند که پرتفوی گفته می‌شد. لذا داشتن پرتفوی به استعاره دلالت داشت به وزیر بودن، مثلا می‌گفتند فلان در انتظار پرتفوی است، یعنی منتظر است وزیر شود. بعدها به طور مجازی به معنی پرونده و سوابق حرفه‌ای هم معمول شد.

منابع:
دائرهالمعارف ویکیپیدیا، مدخل آن سوفی موتر
دائرهالمعارف ویکیپیدیا، مدخل آندره پروین
وبسایت رسمی آن سوفی موتر
وبسایت رسمی آندره پروین

9 دیدگاه

  • Hamid
    ارسال شده در تیر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۱۱ ق.ظ

    من جایی خوانده بودم که پروین شوهر سوم موتر است؟!!!

  • ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۸۵ در ۷:۲۷ ب.ظ

    خسته نباشید به همه کسانی که این مقاله را جمع اوری کردند به نظر من مطلب بسیار موفید وجالبی بود با امید فعالیت بیشتر شما

  • ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۱:۵۳ ب.ظ

    خیلی خوبه که شما از نوازندگان بزرگی مثل اویستراخ و هایفتز مینویسید اما ای کاااااااش
    دو خط هم راجع به نوازندگان قدر ایرانی که در ایران ساز میزنند و در همین جا تباه میشوند وهیچکس هم صدایش درنمیاید مثل اقای لشکرلو و…مینوشتید تا یک دلگرمی برای ایرانیها باشد

  • ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۹:۴۷ ب.ظ

    دوست عزیز در اینکه ما در ایران نوازندگان ‌با قدرت تکنیکی زیادی داشته و داریم و در اینجا کمتر شناخته میشوند و کمتر کسی ارزش آنها را می شناسد هیچ جای شکی نیست. اما باید دقت داشت نوازندگان جهانی چون هایفتز و اویستراخ و دیگر بزرگان ویولون جدای داشتن قدرت نوازندگی بالای ویولون دارای دیدگاه و تفسیر شخصی در اجرای هر اثر بوده و از طرف دیگر دارای یک لحن بیان کلی در اجرای تمامی آثار هستند که شاخصه نوازندگی آنها می گردد و که نه تنها در ایران بلکه در خارج از اینجا هم تنها عده کمی به چنین درجه آفرینش و زایندگی در هنر نوازندگی دست میابند و نتیجه زحمات آنها از حالت استادکاری در یک حرفه به شکل آفرینش هنری در می آید و مفهوم واقعی نوازندگی را به نمایش می گذارند.با تشکر.

  • ارسال شده در بهمن ۲۵, ۱۳۸۵ در ۱۱:۲۵ ق.ظ

    اقای نوربخش بنده نگفتم که چرا از این غولهای ویلن نام میبرید بلکه به عنوان یک پیشنهاد گفتم که این هم برای نوازندگان جوان که به دنبال مربی خوب هستند مفید هست هم میتواند تجلیلی باشد از این بزرگان که بدون شک از لحاظ نبوغ چیزی هم از نوازندگان بزرگ جهان کم ندارند و فقط شانس بد انها را در این حکومت انداخته و جای پیشرفت را ازشان گرفته “از این که راجع به جهانیان مینویسد سپاسگذارم”

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۱, ۱۳۸۵ در ۶:۴۴ ب.ظ

    ریاضی

  • ارسال شده در شهریور ۳۱, ۱۳۸۶ در ۱۱:۲۴ ب.ظ

    ba mr norbakhsh movafegam

  • احمد شكيب فضل
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۹:۱۱ ب.ظ

    تشکر از این وبساید خوب شما

  • ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۹۱ در ۱:۳۱ ب.ظ

    خیلی لذت بردم از اطلاعاتی که نوشتین .بینهایت ممنونم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فراخوان دهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران

فراخوان دهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران برای حضور گروه‌های موسیقی نواحی و مقامی با رویکرد منظومه‌خوانی در دو بخش راویان اصالت (رقابتی) و اجرای پیشکسوتان (جنبی) به طور رسمی منتشر شد.

اختتامیه اولین جشنواره موسیقی دانشجویی صبا برگزار می شود

اختتامیه جشنواره اولین جشنواره موسیقی دانشجویی صبا شنبه ۷ اسفند، ساعت ۱۶ در تالار وحدت برگزار می شود، در ابتدای این برنامه بزرگداشتی نیز برای استاد حسین دهلوی با اجرای سه گروه مختلف موسیقی و پخش مستندی ساخته دکتر حمیدرضا اردلان نیز برگزار می شود. مؤسسه‌ی راد نو‌اندیش در نخستین جشنواره‌ی موسیقی صبا، حامی جوایز اهدایی به برگزیدگان جشنواره است. (ورود برای عموم آزاد است.)

از روزهای گذشته…

نقدی بر تاریخ موسیقایی محض

نقدی بر تاریخ موسیقایی محض

تاریخ نه لزوماً تکرار می‌شود نه می‌توان همواره از آن درس گرفت. تاریخ ممکن است یکسره با حال بیگانه باشد و خواندنش دست‌کم مستقیماً هیچ کارکردی برای جامعه‌ی کنونی دربرنداشته باشد. این مسأله وقتی پای به دنیای تاریخ‌نگاری هنر می‌گذارد، آزاردهنده‌تر می‌شود: دانستن اینکه فلان موسیقی‌‌دان در فلان قطعه‌اش چه مضرابی به‌کار برده را چه به آنی که در قرن بیست‌و‌یکم آهنگسازی می‌کند؟
میزان اهمیت آثار تولید شده

میزان اهمیت آثار تولید شده

در این گفتار کوتاه، سعی برآن دارم که هستی و میزان اهمیت یک اثر که در قالب آلبوم در بازار موجود هست را مورد بررسی و سوال قرار دهم: شاید کمی بیشتر و یا کمتر از دو دهه است که به لطف حضور شرکت های انتشاراتی در ایران، موسیقی تا اندازه ای دارایِ بازار شده است. از حیث این مهم، موزیسین های جوان در یک بستر نسبتا وسیعی امکان ارائه کارهای خود را ابتدا تنها به صورت کاست و حال به صورت سی دی یافته اند. در واقع اوج این اتفاق از دهه ۸۰ با افزایش شرکت ها انتشاراتی و امکانات تولید و پخش، امکان پذیر شده است.
بوطیقای ریتم (VIII)

بوطیقای ریتم (VIII)

از سوی دیگر او به‌ویژه در این قطعه (و البته در جاهای دیگر نیز) روندی را پیش می‌گیرد که باعث می‌شود بر هم خوردن رفتار تناوبی قطعه به چشم شنوندگان نیاید؛ زمانی که در واحدهای کوچک‌تر تناوب نادیده گرفته می‌شود، واحدهای بزرگ‌تری از تجمیع این واحدهای کوچک‌تر خلق می‌شود و با تکرار، تناوب را در مقیاس بزرگ‌تری برپا نگاه می‌دارد.
مستند مارتین اسکورسیزی (II)

مستند مارتین اسکورسیزی (II)

اسکورسیزی در باره کار فیلمسازان دیگر این مجموعه چنین قضاوت می کند : “فیلم چارلز برنت، یک درام شخصی و شاعرانه در باره بلوز است که از دید یک پسر جوان روایت می شود. ویم وندرس، فیلمی خا طره انگیز در باره گذشته، حال و آینده بلوز، از طریق زنده کردن خاطره سه خواننده بزرگ بلوز ساخته است.”
جسی نورمن، سوپرانوی با عظمت

جسی نورمن، سوپرانوی با عظمت

جسی نورمن (متولد ۱۵ سپتامبر ۱۹۴۵) یک خواننده اپرای آمریکایست. نورمن یکی از شگفت انگیزترین خواننده های اپرا و تکخوان است و یکی از بهترین اجرا کنندگان آواز در موسیقی کلاسیک است.
“رازهای” استرادیواری (X)

“رازهای” استرادیواری (X)

اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت پائین را (V-Z) تقسیم بر ۵ کنیم و حاصل را در عدد ۹ ضرب نماییم، ارتفاع یا طول (H-I) بدست می آید. بنابراین ۷/۳۶۲=۹*۵-۵/۲۰۱ برابر است با ۹ انس در واحد کرمونایی. حال اگر عریض ترین قسمت ساز در قسمت بالا را تقسیم بر چهار کنیم و سپس عدد حاصل را در عدد ۹ ضرب کنیم مجدداً ارتفاع یا طول (H-I) بدست خواهد آمد؛ بنابراین چنین میشود: ۷/۳۶۲=۹*۴-mm2/161. در ویلن ها نسبت بین این دو عرض یعنی عرض بالا و عرض پائین ۵ به ۴ است.
رامین بحیرایی «شبی با خیام» را در مالزی اجرا می کند

رامین بحیرایی «شبی با خیام» را در مالزی اجرا می کند

به مناسبت ۲۷ اردیبهشت (۱۷ می) روز خیام، برنامه ای با عنوان «شبی با خیام» در کولالامپور مالزی اجرا می شود. این برنامه با آواز رامین بحیرایی خواننده موسیقی کلاسیک ایرانی و همراهی تار حمیدرضا فولادگران با اشعاری از حکیم عمر خیام اجرا می شود.
هایدن و مراسمی برای سالگردش (I)

هایدن و مراسمی برای سالگردش (I)

شهر وین در کشور اتریش، امسال مانند بیشتر شهرهای بزرگ اروپایی شاهد برگزاری مراسم سالگرد تولد هایدن آهنگساز بزرگ اتریشی بود. هایدن آهنگسازی است که غیر از تاثیرات بسیار زیاد در تکامل موسیقی کلاسیک، دو شاگرد مهم را هم به موسیقی کلاسیک تقدیم کرده است، موزار و بتهوون! در برنامه قبلی این فستیوال که به مدت دو روز پنجم می از ساعت ۱۱ تا ۱۷ و ۲۷ می از ساعت ۱۴ تا ۲۱ برگزار شد، نوازندگان در محوطه قصر با شکوه “BELVEDERE” به اجرای برنامه پرداختند. این برنامه با همکاری دانشگاه موسیقی وین برگزار شده بود و در آن هنرآموزان و هنرجویان برگزیده دانشگاه به اجرای آثاری از هایدن و یا در ارتباط با او، پرداختند.
درباره‌ی نقد نماهنگ (II)

درباره‌ی نقد نماهنگ (II)

دیدراستای یک فرم‌گرایی موسیقایی ناب که به نقد ویرانگر رابطه‌ی معنی‌دار میان موسیقی و تصویر (و یا موسیقی و هر چیز دیگر، غیر از خودش و تا حدی رقص) بیانجامد یا دیدگاه‌های دیگری چون ضدیت با جریان مردم‌پسند نماهنگ، روابط سرمایه‌سالارانه‌ی چیره بر پیدایی و همه‌گیری‌اش و به یک واژه، مخالفت از بن با اصل…
ادامهٔ مطلب »
پیوند نام اثر موسیقایی با محتوا و نقد آن (II)

پیوند نام اثر موسیقایی با محتوا و نقد آن (II)

با چنین انگیزه ای بوده است که گوستاو مالر نامِ “ترانه ای برای درد و رنج زمین” را که در ابتدا برای اثرِ معروف خود برگزیده بود، با این هدف که از بار اندوه اثر برای مخاطب بکاهد، به “ترانه ی زمین” تغییر می دهد که حقیقتن دو عنوان، با دو بارِ عاطفی متفاوت اند.