زوج موتر – پروین

این دو هنرمند، یکی ویولنیست، دیگری پیانیست و رهبر و آهنگساز، در سال ۲۰۰۲ عقد ازدواج و هم عقد هنری بستند. آن سوفی موتر در ایالت تاریخی بادن در جنوب غربی آلمان متولد شد(۱). روز بیست ونهم ژوئن ۱۹۶۳ بود. در پنج سالگی نواختن پیانو را آغاز کرد، ولی خیلی زود به ویولن تغییر ساز داد.

بعد از این که چندین جایزه دریافت کرد در مسابقه‌های نوازندگی، یکسره درس و مدرسه را کنار گذاشت تا همه وجودش را وقف هنر کند. سیزده ساله که بود، رهبر نامدار هربرت فون کارایان از او دعوت کرد تا با فیلارمونیک برلن بنوازد، هم او بود که همواره آن سوفی را کودک نابغه می‌خواند. در چهارده سالگی هم در فستیوال سالزبورگ هنرنمایی کرد، با ارکستر مجلسی انگلیس به رهبری دانیل بارن‌بویم. این بارن‌بویم همان است که خود عقد هنری دیگری بسته‌بود با ژاکلین دوپره، ویولنسل‌نواز محبوبی که خیلی زود ترک دنیا کرد.

در پانزده سالگی بود که همای سعادت بر سرآن سوفی نشست، آنگاه که به اولین کار ضبط خود توفیق یافت، و کنسرتوهای سوم و پنجم موتزارت را با فیلارمونیک برلن به رهبری کارایان ضبط کرد. و البته همزمان عنوان هنرمند سال را کسب کرد. موتر در سال ۱۹۸۰ تسخیر امریکا را هم آغاز کرد، با فیلارمونیک نیویورک به رهبری زوبین میتا، همان پارسی تبار پرآوازه سکوی رهبری که گاه مهتا تصور و تلفظ می‌شود.

در بیست ودو سالگی بود که در لندن عنوان عضو افتخاری آکادمی سلطنتی موسیقی دریافت کرد و بلافاصله سرپرستی دانشکده بین‌المللی نوازندگی ویولن این آکادمی را به دست آورد. سه سال بعد در توری در کانادا و ایالات متحد، نخستین بار در تالار کارنگی نوازندگی کرد. در سال ۱۹۹۸ مجموعه کامل سوناتهای ویولن بتهوون را بر روی سی‌دی و هم دی‌وی‌دی ضبط و منتشر کرد. تصاویر این ضبط در تلویزیونهای اکثر کشورها پخش شد.

رپرتوار موتر گستره‌ای وسیع از آثار موسیقی کلاسیک را در بر می‌گیرد، اما شهرت او بیشتر به سبب اجرای موسیقی مدرن است. بسیاری از آثار معاصران، اختصاصا برای او تصنیف شده یا دست کم به او اهدا شده‌اند، معروف‌ترین آنها، کنسرتو ویولن دوم کریستف پندرسکی و کنسرتو ویولن “آن سوفی” از آندره پروین.

کریستف پندرسکی، کنسرتو ویولن نمره ۲ “متامورفوزن”
ویولن آن سوفی موتر
ارکستر سنفونیک لندن
رهبر کریستف پندرسکی

audio file بشنوید: قسمتی از موومان چهارم، ویواچه

audio file بشنوید: قسمتی از موومان پنجم، اسکرتزاندو

موتر در سال ۱۹۸۹ ازدواج کرد. همسرش دیتلیف ووندرلیخ شش سال بعد درگذشت و آن سوفی را با دو فرزند، آرابلا و ریچارد تنها گذاشت. هفت سال بعد، آن سوفی با آندره پروین عقد زناشویی و هم هنری بست، و با او و فرزندانش ساکن مونیخ شد. آن سوفی موتر دو ویولن استرادیواریوس در اختیار دارد، امیلیانی از ۱۷۰۳ و لرد دان راون که از ۱۷۱۰ باقی مانده است.

اما بشنوید از آندره پروین (به کسر اول و دوم)، پیانیست و رهبر ارکستر و مصنف موسیقی، که به ظن غالب در ششم آوریل ۱۹۲۹ در برلن دیده بر جهان گشود. خود پروین از این تاریخ مطمئن نیست، چرا که اسناد زایچه‌اش در هجرت به ایالات متحد مفقود شد. حتی نام او در لحظه تولد آندریاس پریوین بود که بعد تغییر یافت. نه سال داشت که همراه با خانواده کلیمی خود، با مهاجرت به ایالات متحد، جان از نازیهای آلمان به‌در برد، و پنج سال بعد رسما همشهری امریکایی شد، و ساکن لوس آنجلس. در همین شهر بود که به تصنیف موسیقی فیلم پرداخت و بعدها سه اسکار به دست آورد برای فیلمهای جی‌جی که در ۱۹۵۸ هشت اسکار دیگر هم برد، پورگی و بس در ۱۹۵۹، و بانوی زیبای من(۲) که در سال ۱۹۶۴ هفت اسکار دیگر را هم ربود.

آندره پروین، موسیقی فیلم “بانوی زیبای من”

audio file بشنوید: اورتور

audio file بشنوید: ترانه “با کمی شانس”(۳)

audio file بشنوید: والس مهمانی سفارتخانه

پروین در ۱۹۶۷ به رهبری ارکستر سنفونیک هیوستن دست یافت، و سال بعد رهبری ارکستر سنفونیک لندن را هم به پرتفوی(۴) خود افزود. اما در سالهای بعد اکثر ارکسترهای بزرگ را هدایت کرد، از جمله رویال فیلارمونیک، ارکستر سنفونیک پیتسبورگ، و فیلارمونیک لوس‌آنجلس. همزمان اما، از تصنیف غافل نشد، وابتدا به آهنگسازی برای فیلمها ادامه داد، ولی بعد به موسیقی کلاسیک غیر صحنه‌ای پرداخت. و البته به عنوان تکنواز پیانو هم صفحه‌هایی ضبط کرد.

آندره پروین شهرتش را در انگلستان بیشتر وامدار شوی تلویزیونی مورکامب و وایز است، که در آن با اسم آقای اندرو پریویو ایفای نقش داشت، و کنسرتو پیانوی ادوارد گریگ را به صورتی کمیک با تکنوازی سخره‌آمیز مورکامب رهبری کرد. این شوی تلویزیونی از پرطرفدارترین برنامه‌های طنز انگلستان بود که تا بازنشستگی و فوت مورکامب در ۱۹۸۴ چهار دهه دوام آورد.

پروین پنج بار ازدواج کرده‌است. اولین همسرش دوری پروین بود، شاعر، ترانه‌سرا، و خواننده امریکایی، که کارهای مشترکش با آندره چندین بار نامزد اسکار شد. ازدواج بعدی با میافارو بازیگر سینما، مانند ازدواج اول قدری از شهرت و مجبوبیت زوجه را به زوج انتقال داد. پروین در این دوره صفحه‌ای از پیتر و گرگ پروکوفیف ضبط کرد که در آن میا فارو گویندگی و روایت داستان را بر عهده گرفت. دو ازدواج بعدی با بتی بنت و هدر اسندان از اهمیت هنری برخوردار نبود. اما آخرین همسرش آن سوفی موتر است، ویولن‌نواز آلمانی، که کنسرتویی هم برای او تصنیف کرده و نام او را بر آن نهاده‌است.

آندره پروین، کنسرتو ویولن “آن سوفی”
ویولن آن سوفی موتر
ارکستر سنفونیک بوستن
رهبر آندره پروین

audio file بشنوید: قسمتی از موومان اول، مدراتو

(۱) فارسی زبانان، اسم مرکز این ایالت را بیشتر شنیده‌اند و می‌شناسند، اشتوتگارت.
(۲) در فرصتی دیگر باید به دوبله در ایران هم پرداخت، که در جهان رتبه اول را داشت، و به خصوص شاهکارهای موزیکال سینما از قبیل آوای موسیقی (اشکها و لبخندها) و بانوی زیبای من و ویولن‌زن روی بام را شاهکارتر می‌کرد، به تعبیری.
(۳) این ترانه، بر اساس دوبله فارسی فیلم، معروف شد به “اگه یه جو شانس داشتیم” و مدتها بر سر زبانها بود و زمزمه می‌شد.
(۴) در فرانسه، وزیران کیفهای بزرگ چرمی دست می‌گرفتند که پرتفوی گفته می‌شد. لذا داشتن پرتفوی به استعاره دلالت داشت به وزیر بودن، مثلا می‌گفتند فلان در انتظار پرتفوی است، یعنی منتظر است وزیر شود. بعدها به طور مجازی به معنی پرونده و سوابق حرفه‌ای هم معمول شد.

منابع:
دائرهالمعارف ویکیپیدیا، مدخل آن سوفی موتر
دائرهالمعارف ویکیپیدیا، مدخل آندره پروین
وبسایت رسمی آن سوفی موتر
وبسایت رسمی آندره پروین

9 دیدگاه

  • Hamid
    ارسال شده در تیر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۲:۱۱ ق.ظ

    من جایی خوانده بودم که پروین شوهر سوم موتر است؟!!!

  • ارسال شده در تیر ۱۷, ۱۳۸۵ در ۷:۲۷ ب.ظ

    خسته نباشید به همه کسانی که این مقاله را جمع اوری کردند به نظر من مطلب بسیار موفید وجالبی بود با امید فعالیت بیشتر شما

  • ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۱:۵۳ ب.ظ

    خیلی خوبه که شما از نوازندگان بزرگی مثل اویستراخ و هایفتز مینویسید اما ای کاااااااش
    دو خط هم راجع به نوازندگان قدر ایرانی که در ایران ساز میزنند و در همین جا تباه میشوند وهیچکس هم صدایش درنمیاید مثل اقای لشکرلو و…مینوشتید تا یک دلگرمی برای ایرانیها باشد

  • ارسال شده در بهمن ۱۸, ۱۳۸۵ در ۹:۴۷ ب.ظ

    دوست عزیز در اینکه ما در ایران نوازندگان ‌با قدرت تکنیکی زیادی داشته و داریم و در اینجا کمتر شناخته میشوند و کمتر کسی ارزش آنها را می شناسد هیچ جای شکی نیست. اما باید دقت داشت نوازندگان جهانی چون هایفتز و اویستراخ و دیگر بزرگان ویولون جدای داشتن قدرت نوازندگی بالای ویولون دارای دیدگاه و تفسیر شخصی در اجرای هر اثر بوده و از طرف دیگر دارای یک لحن بیان کلی در اجرای تمامی آثار هستند که شاخصه نوازندگی آنها می گردد و که نه تنها در ایران بلکه در خارج از اینجا هم تنها عده کمی به چنین درجه آفرینش و زایندگی در هنر نوازندگی دست میابند و نتیجه زحمات آنها از حالت استادکاری در یک حرفه به شکل آفرینش هنری در می آید و مفهوم واقعی نوازندگی را به نمایش می گذارند.با تشکر.

  • ارسال شده در بهمن ۲۵, ۱۳۸۵ در ۱۱:۲۵ ق.ظ

    اقای نوربخش بنده نگفتم که چرا از این غولهای ویلن نام میبرید بلکه به عنوان یک پیشنهاد گفتم که این هم برای نوازندگان جوان که به دنبال مربی خوب هستند مفید هست هم میتواند تجلیلی باشد از این بزرگان که بدون شک از لحاظ نبوغ چیزی هم از نوازندگان بزرگ جهان کم ندارند و فقط شانس بد انها را در این حکومت انداخته و جای پیشرفت را ازشان گرفته “از این که راجع به جهانیان مینویسد سپاسگذارم”

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۱, ۱۳۸۵ در ۶:۴۴ ب.ظ

    ریاضی

  • ارسال شده در شهریور ۳۱, ۱۳۸۶ در ۱۱:۲۴ ب.ظ

    ba mr norbakhsh movafegam

  • احمد شكيب فضل
    ارسال شده در آذر ۲۰, ۱۳۸۹ در ۹:۱۱ ب.ظ

    تشکر از این وبساید خوب شما

  • ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۹۱ در ۱:۳۱ ب.ظ

    خیلی لذت بردم از اطلاعاتی که نوشتین .بینهایت ممنونم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

درباره‌ی پتریس وسکس (V)

در دهه‌ی ۱۹۸۰ در موسیقی او تغییراتی پدید آمد. او ابتدا روی ساخت قطعات سازی بر اساس ژانرهای متفاوت تمرکز کرد. توجه او به ژانرهای دیگری به غیر از ژانر کلاسیک موجب جذاب‌تر شدن قطعاتش شد. او در این راستا کوارتت زهی خود را با نام آهنگ‌های تابستانی، دو سونات برای سولو کنترباس (Sonata Per Contrabasso Solo 1986) و سونات بهاربرای سیکستت ویولن (Spring Sonata For Sextet 1989) همچنین کنسرتوهای متعددی را مانند کانتوس اِد پیسم (Cantos Ed Pacem)، کنسرتو برای ارگ (Concerto Per Organ 1984) و کنسرتو برای انگلیش هورن و ارکستر نوشت. میل شخصی‌اش در استفاده از موسیقی‌های سازی محلی لتونی سبب به وجود آمدن ژانری آزاد در فرم‌های سونات، سمفونی و کوارتت زهی با بافتی آوازین همراه با تصویر سازی است.

امیرآهنگ: برای تردد با ساز در خیابان، نیاز به کارتِ مجوزِ حملِ ساز بود!

در آن زمان با خواندن این مطلب در مورد مرتضی حنانه در کتاب تاریخ موسیقی نوشته: سعدی حسنی، برایم این سوال پیش آمد: این آهنگ‌ساز که اعتقاد به هارمونی موسیقی کلاسیک غرب ندارد، چگونه اثرش را هارمونیزه می کند؟ کُنترپوان و ارکستراسیون او چگونه است؟ فرم موسیقی او چگونه است؟ و مهم تر اینکه صدا دهندگی موسیقی و خصوصا هارمونی و پولیفونی او چگونه است؟! توضیح آنکه من در آن زمان با وجود سنِ کم آثار فراوانی از موسیقی دانان دوره های مختلف موسیقی کلاسیک غرب (از دوره رُنسانس و باروک تا قرن بیستم) شنیده بودم؛ چون پدرم و مادرم هر دو از شنوندگان خوب موسیقی کلاسیک و موسیقی اصیل ایرانی بودند و آرشیو بزرگی (شامل بیش از هزار صفحه گرامافون و نوار ریل و کاست) در منزلمان داشتیم.

از روزهای گذشته…

شهریار فریوسفی، صدای آشنای تار!

شهریار فریوسفی، صدای آشنای تار!

ساعاتی پیش با تماس یکی از دوستان موسیقیدانم، خبر درگذشت یکی از مشهورترین و خوش نام ترین نوازندگان تار و سه تار ایران را شنیدم… به طور اتفاقی دیروز این هنرمند را در خیابان دیدم و برایم قابل تصور نبود که فردای آن روز باید یادنامه ای برای درگذشتش بنویسم. ملاقات هایم با او به چند گفتگو بر میگردد در مرکز موسیقی صدا و سیما، درباره اجراها، سازهای مورد استفاده اش، نوع اجراهایش که باعث شده، بیشتر آهنگسازان از او برای نواختن قطعاتشان استفاده کنند.
خالقى از زبان خالقی – ۲

خالقى از زبان خالقی – ۲

در اوایل زمستان ۱۳۰۲روزی آگهی افتتاح مدرسه عالی موسیقی را در روزنامه خواندم و بی درنگ برای اسم نویسی به کوچه آقا قاسم شیروانی واقع در خیابان نادری رفتم. علی نقی خان در اطاق، پشت میز نشسته بود.
اجرای کوارتت زهی بهزاد رنجبران در میلواکی (آمریکا)

اجرای کوارتت زهی بهزاد رنجبران در میلواکی (آمریکا)

در روز ۱۹ آوریل ۲۰۰۵، کوارتت زهی هنرهای زیبا (Fine Arts Quartet) ، کوارتت زهی شماره ۱ اثر بهزاد رنجبران – آهنگساز ایرانی – در شهر میلواکی در آمریکا به اجرا درخواهد آمد.
آرشه و تاریخی بر پدیده های آن (II)

آرشه و تاریخی بر پدیده های آن (II)

از شرق تا غرب و با کمی تلاش و کوشش در مسیر شناخت تاریخ تحولات آرشه می توان بسیاری از سازها را نام برد و حتی تصاویری را نشان داد که استفاده از این عامل در آنها تعبیه شده است. البته این نمونه ها قطعا در حالت اولیه، سازهایی بوده اند که برای نواختن با مضراب و یا ناخن انگشتان تنظیم و ساخته می شده است اما کم کم و به مرور زمان فکر به اینکه وسیله و یا عاملی که بتواند بصورت ممتد صدایی را تولید کند دور از ذهن نبوده و یقینا مورد آزمایش و تجربه قرار گرفته است.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br> روح الله خالقی (قسمت بیست و نهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت بیست و نهم)

در «وزیری نامه» شرح این آثار و بیان تأثیر ژرفِ آنها و نفوذشان در عمیقترین زوایای روح خالقی به گونه ای است که برتر از آن میسر نیست. بدین اعتبار اگر گفته شود که او این آهنگها را کمتر از آثار خویش دوست نداشت، سخنی به گزاف گفته نشده است. ارزشی که او برای تابلو موزیکال های وزیری مثل «نیمشب» یا آهنگهائی چون «خریدار تو» و «دلتنگ» قائل بود، بی تردید بیش از بسیاری از کارهای خودش بود اما غرض از ذکر این مطلب چیست؟ او بارها بر این نکته تأکید کرده است که آثار وزیری را همه کس درک نمیکند.

تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا (IV)

سوزوکی، ویلنیست، معلم و فیلسوف انسان دوست ژاپنی نیز فعالیتهای بسیار چشمگیر و موفقیت آمیز در زمینه آموزش موسیقی به کودکان داشته است. او در سال ۱۹۲۱ ژاپن را ترک کرد و به نقاط مختلف دنیا سفر نمود. بالاخره تصمیم گرفت در آلمان بماند و به تحصیلات موسیقی ادامه دهد. به همین منظور ابتدا از انجمنهای گوناگون موسیقی در برلین دیدار کرد تا استادی برگزیند.
آشنایی با رشته موسیقی کلاسیک (I)

آشنایی با رشته موسیقی کلاسیک (I)

با وجود آنکه بسیاری از علاقمندان به موسیقی در ابتدای راه تحصیل و فراگیری موسیقی، به رشته موسیقی کلاسیک علاقمند می شوند اما اغلب در ادامه راه پس از آشنایی با پیچیدگی و گستردگی آن دچار رعب و وحشت در ادامه و یا شک و تردید در انتخاب مسیر آینده می شوند. این ترس به حدی است که ممکن است باعث رها کردن این رشته و یا حتی در نهایت تحصیل موسیقی شود.
اپرای سان فرانسیسکو (I)

اپرای سان فرانسیسکو (I)

اپرای سان فرانسیسکو(SFO) دومین شرکت اپرا از جهت بزرگی در آمریکای شمالی است. آن در سال ۱۹۲۳ توسط Gaetano Merola 1953-1881 تاسیس شد. شب باشکوه افتتاح اپرای سان فرانسیسکو یکی از خاطره انگیزترین اتفاقات سال برای مشتریان اپرا بود.
مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (II)

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (II)

تقلید صداها و مقایسه صداها، قضاوت کردن و طبقه بندی کردن صداها به وسیله تمامی امکانات صوتی و ابزارهای صوتی مانند سازهای مختلف اعم از ضربی و غیر ضربی، ضبط صوت و… می تواند صورت پذیرد. تهیه ساز توسط کودک در راستای حساس شدن به صدا و سپس استفاده از خلاقیت و ابتکار توسط خود او، حساس شدن گوش به رنگ صوت، شدت و ارتفاع صوت، اصوات بالا رونده و پایین رونده و شناخت زیر و بمی اصوات همه از فعالیت هایی است که گوش موسیقایی در کودک پرورش می یابد.
BBC Jazz Award

BBC Jazz Award

BBC همه ساله طی مراسمی برترین های موسیقی Jazz را انتخاب می کند. امسال نیز همانند سالهای گذشته این مراسم از طرف شبکه های رادیویی دو و سه برگزار خواهد شد و در چهار گروه آلبوم Jazz سال، نوآوری در موسیقی Jazz رادیوی سه، هنرمند سال رادیوی دو و بهترین های Jazz، هنرمندان و آثار خوب آنها انتخاب خواهد شد.