“پیانو اپتوفوتیک” تلفیق موسیقی و نقاشی

حتماً تابه‌حال با (جلوه‌های تصویری)visualization های نرم‌افزارهای پخش موسیقی مثل WinAmp و Media Player کار کرده‌اید. در نرم‌افزارهایی مثل Win Amp، این جلوه‌های تصویری حاصل الگوریتم‌های پیچیده ریاضی است. تابع‌هایی که با متغیرهای صوتی مثل شدت و یا فرکانس کار می‌کنند. پیشینه این جلوه‌های تصویری برای موسیقی به سال ۱۹۱۶ باز می‌گردد.

زمانی‌که ولادیمیر روسینی (Vladimir Rossine’)، نقاش اوکراینی به فکر شیوه‌ای بدیم برای خلق جلوه‌های تصویری افتاد. روسینی که در آرزوی تولید جلوه‌های صوتی ناب نامحدود و غیریکسان بود به فکر افتاد با استفاده از موسیقی این آرزو را عملی کند. برای این‌کار از یک پیانوی الکتریکی با نام Audion Piano که با لامپ خلاء کار می‌کرد استفاده کرد.

دستگاه ساخت روسینی از یک پیانوی الکتریکی و یک صفحه چرخان با تعداد زیادی شیشه رنگی تشکیل شده بود. هرکدام از شاسی‌های پیانو می‌توانست تغییری در وضعیت چرخش یا سرعت چرخش وضعیت مکانی شیشه‌های رنگی ایجاد کند.

یک پروژکتور روبه‌روی این صفحه چرخان قرار داشت که وقتی شخصی قطعه‌ای موسیقی را با این ساز اجرا می‌رسد تصویر زیبایی را روی پرده یا دیوار مقابل پیانو اپتوفوینک مشاهده می‌کرد.

این تصاویر به‌علت تنوع لذت‌های موسیقی و تنوع زمان کشتی در نت و سرعت نوازندگی بسیار متنوع بودند. درواقع تصاویر بدست‌آمده از این ساز به نوعی منحصر به فرد هستند. زیرا هر شکل و رنگ به چندین متغیر مختلف بستگی دارد.

ولادیمیر روسینی اولین‌بار دستگاه پیانو اپتوفونیک خود را در نمایشگاه نقاشی‌های شخصی خود در معرض دید قرار داد و پس از آن در نمایشگاه‌ها و همایش‌های هنری زیادی در کشور روسیه شرکت کرد. روسینی و همسرش با ساز جدیدشان دو کنسرت در روسیه برگزار کردند و سپس به فرانسه رفتند.

در فرانسه روسینی روی دستگاه خود بیش‌تر کار کرد. و برای تنوع بیش‌تر تصاویر از لنزهای رنگی و دیافراگم و آینه‌ها و تغییر جای پروژکتور و چند منشور استفاده کرد.

روسینی در سال ۱۹۴۴ و در سن ۵۶ سالگی در پاریس بدرود حیات گفت. اختراع او هنوز یکی از جذاب‌ترین آلات موسیقی است.چند نمونه از تصاویر تولید شده با پیانو اپتوفونیک را در پائین ببینید:

15 دیدگاه

  • ارسال شده در شهریور ۳۱, ۱۳۸۵ در ۹:۲۸ ق.ظ

    kheyli bahal bod .dastetot dard nakone

  • saeed1922
    ارسال شده در شهریور ۳۱, ۱۳۸۵ در ۱۰:۲۵ ق.ظ

    خیلی جالب بود مرسی …

  • هادی
    ارسال شده در شهریور ۳۱, ۱۳۸۵ در ۱۰:۰۲ ب.ظ

    خیلی خیلی ممنون…بسیار جالب و مفید بود…باز هم تشکر

  • سحر
    ارسال شده در مهر ۱, ۱۳۸۵ در ۹:۴۰ ق.ظ

    بسیار جالب بود.من همیشه مبهوت این تصاویر میشدم و حالا بیشتر از پیش به اونا علاقه پیدا کردم. ممنون

  • وفا
    ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۵ در ۷:۵۴ ق.ظ

    خیلی بحال بود.مرسی

  • ارسال شده در مهر ۴, ۱۳۸۵ در ۱۲:۳۷ ب.ظ

    بسیار جالب و مفید بود. پیشنهاد میکنم راجع به اصول ارکستراسیون مطلب بنویسید. خیلی کارتون خوبه.

  • sophi
    ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۸۵ در ۲:۱۲ ق.ظ

    این ساز الان در چه وضعیتی هست و چه قدر پیشرفته شده؟

  • Babak
    ارسال شده در مهر ۷, ۱۳۸۵ در ۷:۴۷ ق.ظ

    tarikhcheye kheili jalebi bood
    mamnoon

  • محمدعلي پورخصاليان
    ارسال شده در مهر ۱۳, ۱۳۸۵ در ۳:۲۸ ب.ظ

    سلام عزیزان. ممنون از لطف همه‌تون.
    یکی از دوستان پرسیده این ساز الان در چه وضعیتی است و چه پیشرفتی کرده؟
    این ساز با اندکی تفوت در فناوری تقریبا به همان شکل باقی ماند ، اما نکته مهم این دوره از موسیقی ساخت سازهایی بود که دید سازندگان سازهای دیگر راباز کرد.
    موزیسین‌های اواخر دوران ویکتوریا خیلی علاقه داشتند موسیقی را با سایر هنر ها تلفیق کنند.جالب اینجاست که بسیاری از تاثیرگذاران موسیقی از کشور روسیه برخواستند و به علت بی مهری سرزمین مادری روانه اروپا و آمریکا شدند.

  • amir
    ارسال شده در دی ۱۷, ۱۳۸۵ در ۷:۳۹ ب.ظ

    بسیار جالب و مفید بود. پیشنهاد میکنم راجع به اصول ارکستراسیون مطلب بنویسید. خیلی کارتون خوبه.

  • مژگان
    ارسال شده در اسفند ۸, ۱۳۸۵ در ۵:۰۱ ب.ظ

    تا حالا چه کسانی بر اساس تصویر تولید صدا کرده اند یا بر اسا صدا دست به خلق تصاویر زده اند؟کسانی که این کار را کرده اند بر اساس قاعده و قانون خاصی این کارها را ارایه دادند یا اینکه مثل بعضی هنرمندان بر اساس احساس و تفکر لحظه ای چنین فعالیتی داشته اند ؟

  • مژگان
    ارسال شده در اسفند ۸, ۱۳۸۵ در ۵:۰۲ ب.ظ

    در زندگی امروز ارتباط صدا و تصویر چه جایگاهی دارد؟

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۲۹, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۲ ق.ظ

    ضمن عرض سلام و خسته نباشید و تشکر از شما بخاطر این مقاله جالب پرسشم این است که آیا طرحهای گرافیکی که جناب استاد علیرضا مشایخی بر مبنای موسیقی رسم کرده اند نیز شامل این رده بندی است یا خیر؟

    با تشکر فراوان

    سالار

  • سالار
    ارسال شده در اسفند ۲۹, ۱۳۸۵ در ۱۲:۴۷ ق.ظ

    با عرض سلام و خسته نباشید و تشکر از مقاله خوبتان پرسشم این است که آیا طرحهای گرافیکی که جناب استاد علیرضا مشایخی رسم کرده اند نیز در این رده بندی قرار میگرد؟

    با تشکر فراوان

  • پورخصالیان
    ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۸۶ در ۲:۲۷ ب.ظ

    ببخشید از این که انقدر دیر به سئوال شما جواب دادم.
    طرح های استاد مشایخی توسط خود ایشان کشیده شده.
    سوال مژگان را سعی می کنم در یک مقاله توضیح دهم.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نظر من، نظر شما، نظر او

خیلی پیش می‌آید که در واکنش به یک نقد بشنویم؛ «این نظر نویسنده است». آیا تا به‌حال دقیقاً فکر کرده‌ایم که چنین جمله‌ای یعنی چه؟ کسی که این جمله را می‌گوید درواقع دارد اعتبار حکم‌های درون نقد را زیر سؤال می‌برد. می‌گوید آنها از جنس «نظر شخصی» هستند. اولین مفهومی که از نظر شخصی به ذهنمان می‌آید چیزی است مثل این جمله «قورمه‌سبزی خیلی خوب است». این «نظر» گوینده است درباره‌ی یک غذا. آنجا «شخصی» بودنش معلوم می‌شود که یک نفر دیگر پیدا می‌شود و درست برعکسش را می‌گوید و ما هم راهی پیدا نمی‌کنیم که بگوییم کدام درست گفته. فقط می‌توانیم بگوییم با اولی موافقیم یا با دومی. یعنی وابسته به «شخص» گوینده یا شنونده است.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (III)

محمدالله مستوفی گوید: در زمان بهرام کار مطربان بالا گرفت چنانکه مطربی روزی بصد درم قانع نمیشد بهرام گوراز هندوستان دوازده هزار لولی آورد که نوادگان ایشان هنوز در ایران مطربی می کنند.

از روزهای گذشته…

گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

گفتگویی با آگوستا رید توماس (III)

آهنگ های متفاوتی از تمام نقاط دنیا توسط آهنگ سازانی در سن های مختلف و با سابقه های متفاوت به دست من می رسد. بعضی از آن ها را ناشران و بعضی را خود افراد ارسال می کنند. می توان آن ها را در گروه های گوناگونی طبقه بندی کرد. اما بهترین طبقه بندی بر اساس صدای خود موسیقی است. در بعضی از کار ها از «زبان های» محافظه کارانه استفاده شده و در برخی دیگر حالت های تجربه گرایانه به کار رفته است و هر چیزی در حالت بینابینی است.
«هزار و یک شب مِهرِ هنر»

«هزار و یک شب مِهرِ هنر»

اجرای پژوهشی اساتید موسیقی شمال خراسان با همکاری موسسه موسیقی پارسین و دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران بر اساس طرح و ایده ای از مژگان چاهیان که از فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد آهنگسازی از دانشگاه هنر تهران است، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۲ در سالن آمفی تئاتر دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران واقع در کرج برگزار می شود.
کینگ کول

کینگ کول

چهار ترانه دیگر گروه سه نفری کول نیز در سال ۱۹۴۴ در فهرست بهترینهای موسیقی سیاهان قرار گرفت و در پاییز آن سال کمپانی کپیتول نخستین آلبوم گروه را به نام خودشان The King Cole Trio منتشر کرد. این مجموعه شامل چهار صفحه ۷۸ دور و هشت ترانه بود که فقط سه تا از آنها با صدای نات کول بودند.
گوشهای دقیق باخ

گوشهای دقیق باخ

معروف است که Bach بزرگ، دارای گوشهای بسیار تیز و حساسی بود بگونه ای که کوچکترین اختلاف در pitch یا فرکانس یک نت موسیقی را میتوانست تشخیص دهد. این بود که در زمان حیاتش وی تنها کسی بود که برای آزمایش سازهای جدید انتخاب میشد.
آوازهای نا تمام

آوازهای نا تمام

در زن عنصری است (ژوییسانس) که تن به نمادسازی نمی دهد. با اشاره به این سطر، می کوشیم تا از روایت دگرجنس خواهانه، خود را رها سازیم و در این رهایی از اختگی و حسرت قضیب که همانا تلقی ای فرویدی است، نیز دست کشیم و بکوشیم تا زن بیرونی موسیقی ایران را در برابر زنِ درون آن قرار داده و خودجانشینی برون زن از درون اش را به فهم واقعی نزدیک کنیم. آیا مواجه با تجلی چهره ای از تمامیتِ شخصیتِ زنِ دنیای موسیقی خواهیم شد؟ آیا آن را به غلط تجربه کرده ایم؟
موسیقی، انسان شناسی و اسطوره

موسیقی، انسان شناسی و اسطوره

موسیقی پدیده ای است فرهنگی، در واقع موسیقی را تنها در قالب فرهنگ می توان مطالعه کرد. جدای از اینکه هر موسیقی ای در چه گام و ساختار و دستگاه و مقامی باشد، نخست باید به این موضوع پرداخته شود که در چگونه فرهنگ و در آداب و رسوم و مردمانی زاده شده است. تاریخ پیشینیان، افسانه ها و اسطوره های هر قومی تاثیری عظیم و شگرف بر موسیقی آنها دارد. در واقع موسیقی ساخته بشر است و بشریت خود مجموعه ای از هزاران هزار عوامل درونی و بیرونی و تاریخیست که بخشی از این عوامل تاریخی به وسیله ادبیات با واژگان و بخشی دیگر با موسیقی توسط اصوات بیان می شوند. تاثیر اسطوره ها در موسیقی کمتر از تاثیر آن در تاریخ و ادبیات نیست. موسیقی شناسی در واقع پیش از پرداختن به خود موسیقی به انسان شناسی خالقان آن می پردازد.
رمضان: ریتم در آثار آهنگسازان ایرانی جایگاه خاصی دارد

رمضان: ریتم در آثار آهنگسازان ایرانی جایگاه خاصی دارد

من خودم الان حدود سه سال هست که مشغول انجام این پروژه هستم، جدیداً متوجه شدم چون من هم ایرانی هستم و ریتم را مثل همه‌ی ایرانی‌ها جور دیگری احساس می‌کنم و این را وقتی متوجه شدم که دیدم یک قطعه‌ای که از یکی از همین آهنگسازهای جوان من اجرا کرده بودم را روی سایت آهنگساز دیدم که با اجرای نوازنده دیگری توانستم این را بشنوم و برای من خیلی جالب بود که آن جور که من ریتم آن قطعه را احساس می‌کنم آن نوازنده کاملاً مدل دیگری احساس می‌کند و این یک چیزی هست که حتی اگر خود آدم هم به آن واقف نباشد، به طور غریزی این بیان را داشته باشد.
یادداشتی بر آلبوم «تاخت»

یادداشتی بر آلبوم «تاخت»

تردیدی نیست که فربه‌گی تجربه‌ی زیسته‌ی یک هنرمند، می‌تواند به خلق او غنا بخشد. اما هنر در نهایت با ابزار و تکنیک سر و کار دارد و قوه‌ی خلاقه-ای اگر باشد- در خاکِ شناختِ هر چه بیشتر و عمیق‌ترِ دانش و فن می‌تواند نمو یابد. فقدانِ چنین اشرافی پشت هر استعدادی را به خاک می‌نشاند. در مسیر آموختن نیز هر سطحی از شناختِ ابزار و تکنیک، قوه‌ی خلاقه را تنها تا سطح مشخصی امکان بروز می‌دهد و بیش از آن راهی پیش روی هنرمند باز نخواهد بود. به زانو درآوردن ابزار، و اشراف هرچه بیشتر بر دانش و فن، تازه آغاز نمودِ تجربه‌ی ‌زیسته است.
سریر: باید اجازه بدهیم هر کس روایت خود را داشته باشد

سریر: باید اجازه بدهیم هر کس روایت خود را داشته باشد

من ترجیح دادم در این کار دخالت خاصی نداشته باشم و بگذارم این گروه کار خود را پیش ببرند. نوازندگان این ارکستر تقریبا همگی جوان بودند، در انتخاب خوانندگان هم سعی شده بوده از میان خوانندگان پر طرفدار روز کسانی انتخاب شوند که توجه بیشتری به کیفیت کار موسیقی دارند و خانم نوری هم روی این گروه از خوانندگان تاکید داشتند.
بحران صدا

بحران صدا

از زمانی که به یاد می آورم و با صدا زیسته ام همیشه شاهد نشانه های بحران این صدا نیز بوده ام. یازدهمین سال تولدم چیزی به عنوان دلشوره، سیاست و امنیت برایم معنا نداشت. اما بلاتکلیفی موسیقی ایرانی و ناموزونی اش در کل برایم قابل لمس بود. که البته امروز فهمیده ام به آن می-گویند بحران و حال که حدود سه دهه از آن دوران می گذرد هیچ کس به این ناموزونی و بحران علاقه-ای نشان نمی دهد و این بحران هنوز همان بحران باقی مانده است و حالا فهمیده ایم که باید به دنبال شور از دست رفته ی همان دوران در موسیقی ایران بگردیم.