آلفرد اشنیتکه و سبک پلی استایلیسم (II)

Alfred Garyevich Schnittke 1934-1998
Alfred Garyevich Schnittke 1934-1998
اشنیتکه کنسرتو گروسوی شماره یک خود را در سال ۱۹۹۷ به پایان رساند، این اثر در تاریخ ۲۱ مارس همان سال توسط ارکستر مجلسی لنینگراد (Leningrad Chamber) اجرا شد. در ارکستر فوق گیدون کرمر (Gidon Kremer) و تاتیانا گریدنکو (Tatiana Gridenko) تک نوازی ویولن و یوری اسمیرنوف (Yuri Smirnov) نوازندگی پیانو را بر عهده داشتند.
دراین کار برداشت هایی از اساتید برجسته موسیقی به چشم می خورد. خود اشنیتکه در مقام آهنگساز، این کار را ترکیبی از موسیقی باروک، موسیقی مدرن و مردمی می داند، در واقع اشنیتکه در این اثر توانسته با تلفیق عناصر غیر متجانس، به طرز شگفت آوری به ساختاری کاملا یکپارچه دست یابد، کاری که بدون حضور خلاقیتی فوق العاده میسر نخواهد شد.

چه بسا اگر شنونده ای با این حقیقت که سبک اشنیتکه نگاهی مدرن به قالب های کهن موسیقی است، آشنا نباشد، ممکن است این برداشت را از اثر نامبرده داشته باشد که آهنگساز در این کنسرتو به نوعی برای سبک باروک اعلام اضمحلال نموده است و در نتیجه این اثر را فاقد قالب و سبک بداند؛ در صورتیکه در واقع اینگونه نبوده، زیرا اشنیتکه پس از این کار حداقل دو کنسرتو گروسوی دیگر نیز آهنگسازی نمود.

audio fileقسمتی از کنسرتو ویولن اشنیتکه

موسیقی اشنیتکه تاثیر شگفت انگیزی بر شنونده دارد، به ندرت ممکن است شنونده ای پش از شنیدن اثری از اشنیتکه بدون هیچ عکس العملی باقی بماند، در حقیقت این خصیصه وجه تمایز آثار اشنیتکه با آهنگسازان دیگر است. در این کنسرتو نیز مانند دیگر آثار این هنرمند سبک های آهنگسازی متفاوت موجود در تاریخ موسیقی در یک اثر گرد هم آمده و به یکدیگر پیوند خورده اند.

audio fileقسمتی از “Fuga” اثر اشنیتکه

در اکثر آثار اشنیتکه ساختار پلی استایلیسم به کار گرفته شده است. او اشاعه دهنده سبک پلی استایلیسم در میان شنوندگان بود. کناره گیری اش از تعصبات مذهبی نیز به نوعی الهام بخش نسلی طالب آزادی آن زمان به شمار می رفت.

ارکستر سمفونیک بی بی سی در ژانویه هر سال مراسم بزرگداشت یکی از آهنگسازان برجسته قرن بیستم را برگزار می کند. در اولین ژانویه قرن جدید – سال ۲۰۰۱ – قرعه به نام آلفرد اشنیتکه تازه درگذشته افتاد. مراسم مختلف دیگری نیز به منظور بزرگداشت این آهنگساز بزرگ انجام شده که از آن جمله می توان به برگزاری فستیوالی در آکادمی موسیقی در سال ۱۹۹۴ مقارن با سالروز تولد ۶۰ سالگی این هنرمند، اشاره نمود.

audio fileقسمتی از سمفونی شماره یک اشنیتکه

در دهه ۸۰ اشنیتکه شهرت جهانی پیدا کرد، جوایز و افتخارات بین المللی فراوانی را نصیب خود نمود که از آن جمله می توان به جوایزی که در سال ۱۹۹۱ در اطریش، ۱۹۹۲ در کشور ژاپن و ۱۹۹۸ در مسکو به او اعطا شد، اشاره نمود. آثار اشنیتکه همواره زینت بخش جشنواره های متعدد موسیقی در سراسر جهان بوده است. بیش از ۵۰ آلبوم مختلف طی ده سال گذشته از آثار این هنرمند به دوستداران موسیقی ارائه شده است.

audio fileقسمتی از سمفونی شماره سه اشنیتکه

در سال ۱۹۹۶ در کتابی به نام آهنگسازان قرن بیستم، بخشی از کتاب به زندگینامه و شرح آثار این هنرمند بزرگ اختصاص دارد که در آن الکساندر ایوشکین (Alexander Ivashkin) نوازنده ویولنسل و از دوستان نزدیک اشنیتکه، نقطه نظراتش را در مورد آثار و اجراهای این هنرمند بزرگ بیان نموده است. از مکتوبات دیگری که در مورد این هنرمند موجود است می توان به کتابی با عنوان: «آلفرد اشنیتکه» اشاره نمود.

این کتاب که در سال ۲۰۰۲ به چاپ رسیده اولین کتاب انگلیسی زبان گرد آوری شده از کلیه مصاحبه ها و مقالات نوشته شده در مورد اشنیتکه به عنوان یکی از برجسته ترین آهنگسازان روس است.

personal.umich.edu
iupress.indiana.edu

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

همه حق اظهارنظر دارند

با این جمله لابد بارها برخورد کرده‌ایم. وقتی از آن استفاده می‌کنیم که کسی به نظر کس دیگری اعتراض کرده باشد. مثلاً وقتی‌که کسی بگوید «این چه مطلب بیراهی است که فلانی نوشته». جمله‌ی لیبرال‌منشانه‌ای است که این روزها طرفدارهایش از گذشته هم خیلی خیلی بیشتر شده و به‌سختی ممکن است بتوانیم با آن مخالفت کنیم.

مروری بر آلبوم «سایه وار»

مسعود شعاری از آن دسته نوازندگان برجسته‌ای است که بخشی از همِّ حرفه‌ای خود را معطوف سبک‌شناسی و اجرای مجدد آثار دیگر استادان بزرگ موسیقی ایرانی برای سه‌تار کرده است. نتیجه‌ی این کندوکاوِ او را پیش‌تر از یک سو در قالب سمینارها و اجراهای زنده‌ی آشنایی با شیوه‌ی نوازندگان قدیم (این که تا چه اندازه موفقیت‌آمیز بوده جایگاهی دیگر می‌خواهد) و از سوی دیگر دست‌کم یک آلبوم با عنوان «کاروان صبا» با تمرکز بر انتقال به سه‌تار و اجرای آثار صبا دیده‌ایم. آلبوم تازه‌ی «سایه‌وار» تداوم همین راه است و از آن رو که اجرای تفسیرمند و هنرمندانه‌ی آثار کارگان کلاسیک موسیقی ایرانی در برهه‌ی حاضر اهمیت فراوان دارد، شایسته‌ی توجه.

از روزهای گذشته…

دستانم یاریم نمی کنند (I)

دستانم یاریم نمی کنند (I)

امروزه یکی از شایعترین معضلات عضلانی که گریبان نوازندگان را می گیرد (به خصوص نوازندگانی که بصورت حرفه ای موسیقی را دنبال می کنند)، سندروم کرامپ نویسندگان یا نوازندگان (Writers Cramp) می باشد. این سندروم بصورت انقباض عضلانی به خصوص در دو ناحیه شست دست و ساعد بوجود می آید و باعث اختلالات حرکتی در دست نویسندگان، نوازندگان و تمامی کسانی که بصورت دائمی از انگشتان دست فعالیتی تکراری را طلب میکنند، می شود.
گزارش تصویری از «جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک»

گزارش تصویری از «جشن ده سالگی گفتگوی هارمونیک»

تصاویری که مشاهده می کنید توسط آقایان شفیعا شفیعی، عرفان خسروی و امیر علی مددی و خانم ها منیره خلوتی، فرزانه و لیلا پورقناد تهیه شده است.
نگاهی به کنسرت گروه «خنیاگران مهر»

نگاهی به کنسرت گروه «خنیاگران مهر»

سالهاست موسیقی ما به دلیل شرایط حاکم بر جامعه شاهد اجرای آواز بانوان نبوده و همین ممنوعیت و محدودیت، باعث شده در ایران عموماً به نقش خوانندگان زن بیش از نقش نوازندگان زن توجه شود. اهالی موسیقی هم که با اهداف و انگیزه های گوناگون اقدام به تشکیل ارکسترها و گروه های موسیقی می کنند، از ترکیب نوازندگان مرد و زن و یا صرفاً از نوازندگان مرد استفاده می کنند.
جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

جشن موسیقی‌نویسی در فضای مجازی

اینترنت و فضای مجازی چنان در زندگی انسان امروزی رسوخ کرده که شاید به سختی بتوان حتا در تخیل به جهانی بدون این بستر ارتباطی اندیشید. موسیقی و نوشتن درباره‌ی آن هم از چنین بستر ارتباطی نوینی بی‌بهره نمانده است. اکنون حضور موسیقی‌دوستان و موسیقی‌نویسان چنان در فضای اینترنتی گسترده و پر شمار است که به خوبی می‌توان حجم بزرگی از مطالب تولید یا نقل شده در باره‌ی موسیقی را در این حوزه جستجو کرد.
ساز به ساز (II)

ساز به ساز (II)

برای آنکه ببینیم چرا چنین پرسش هایی پیش می آید لازم است کمی بر مفهوم «قطعه ی موسیقی» درنگ کنیم و بیاندیشیم که «یک اثر موسیقایی» چیست؟ زیرا آنچه در این موارد اتفاق می افتد ساز به ساز کردن یک اثر یا قطعه ای موسیقی است که خود از پیش هویتی معین و مستقل دارد. برای کاربرد مورد بحث در این مقاله کافی است فرض کنیم هر قطعه یک ساختار صوتی است که امکان به فعلیت رسیدن از طریق واسطه های موسیقایی را دارد (۳) و ببینیم به چه نتایجی می رسیم. اگر چنین باشد باید بتوانیم بی دردسر و بدون کم شدن از ارزش موسیقایی، و نیز بدون وارد آوردن آسیب به بافت قطعه، آن را با ساز دیگر بنوازیم. یعنی جایگزین شدن صداها نباید تفاوتی چشمگیر در وضعیت قطعه پدید آورد.
کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد (III)

کشته از بس که فزون است کفن نتوان کرد (III)

ترکیبات و افعال نامناسب در خصوص جنبه‌های مختلف موسیقایی. اگرچه نام شخصی به عنوان مصحح متن (سعید موغانلی) در شناسنامۀ کتاب آمده است و در مقدمۀ مترجم نیز از احمد پوری تشکر شده «که با توصیه‌هایی به روانی متن این اثر یاری رساندند» ولی ویرایش متن به شدت لازم و ضروری بوده است. برای نمونه در متن کتاب این نمونه‌ها را می‌خوانیم: «پس از مدتی زدن تار را آغاز کرد. او کمانچه را رها کرد و به زدن تار آغاز نمود.» (ص ۸۳، ۸۴)، «با حافظه‌ای کم‌نظیر مثالی جاندار است.» (ص ۱۶۲)، «کدر و اندوه افاده شده در صدای خوانندگان» (ص ۲۲۸)، «از تار قربان پریموف سهولت، بداهت، سربستی، غنا، تکنیک و لیریزم عمیق و نجیبانه به گوش می‌رسید.» (ص ۳۲۲)، «خمیرۀ این آدم با موسیقی‌ور آمده بود.» (ص ۳۴۹)، «او در پی نوآوری و ارتقاء به بالاترین قله‌های موسیقی علمی می‌زیست» (ص ۵۰۱).
واثقی: برادرم نت موسیقی نمی دانست

واثقی: برادرم نت موسیقی نمی دانست

خود آقای دهلوی از من خواستند که این قطعه را در فیلم استفاده کنیم. اتفاقا همان اجرا هم بهترین اجرای این اثر بوده است که خود آقای دهلوی رهبری کرده اند و سنتور ها را من و آقای اسماعیل تهرانی زده ایم. این اجرا به صورت کاملا ارکسترال در استودیوی وزارت فرهنگ و هنر ضبط شده است و از کیفیت بسیار خوبی دارد.
MIDI را بهتر بشناسیم – قسمت سوم

MIDI را بهتر بشناسیم – قسمت سوم

در نوشته های گذشته راجع به رابط MIDI ، نحوه برقرار کردن ارتباط میان سازها و کامپیوتر با یکدیگر و لوازم مورد نیاز برای اینکار صحبت کردیم. همچنین به بررسی انواع پیامها در ساختار نرم افزاری MIDI پرداختیم و به تشریح پیامهای نمونه هایی چون Note On / Note Off پرداختیم؛ هم اکنون توجه شما را به ادامه این سلسله مطالب جلب می کنیم.
کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (V)

کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (V)

مولفان همین روند را نیز برای آشنا کردن خواننده با نشانه‌های گرافیکی مخصوص شنکر به کار گرفته‌اند. به این صورت که خواننده ابتدا با آنها مواجه می‌شود بدون آن که توضیحی در موردشان دریافت کند و کم کم از طریق کاربردشان در مثال‌ها (که به روشی کاملا گویا تنظیم شده) با معنی و طرز استفاده‌ی هر یک آشنا شده تا به جایی می‌رسد که کتاب در مورد هر یک توضیح می‌دهد. در این هنگام خواننده احتمالا احساس خواهد کرد که از پیش با آنها آشنا بوده است (۱۱).
پرواز سیمرغ

پرواز سیمرغ

دیروز در برنامه مخصوصی که برای خبرنگاران موسیقی برگزار شد، برای اولین بار شاهد اجرای ارکستر بزرگ سیمرغ بودیم. ارکستر سیمرغ با حدود ۴۰ نوانده در حال حاضر بزرگترین ارکستر سازهای ایران کشور است و میرود تا در روزهای آینده پس از ماه ها تمرین پروژه بزرگ خود را به روی صحنه ببرد. نوازندگان این ارکستر با میانگین سنی ۲۵ سال، جوانانی با توانایی های بالای نوازندگی و از بهترین های امروز موسیقی ایران زمین هستند.