آلفرد اشنیتکه و سبک پلی استایلیسم (II)

Alfred Garyevich Schnittke 1934-1998
Alfred Garyevich Schnittke 1934-1998
اشنیتکه کنسرتو گروسوی شماره یک خود را در سال ۱۹۹۷ به پایان رساند، این اثر در تاریخ ۲۱ مارس همان سال توسط ارکستر مجلسی لنینگراد (Leningrad Chamber) اجرا شد. در ارکستر فوق گیدون کرمر (Gidon Kremer) و تاتیانا گریدنکو (Tatiana Gridenko) تک نوازی ویولن و یوری اسمیرنوف (Yuri Smirnov) نوازندگی پیانو را بر عهده داشتند.
دراین کار برداشت هایی از اساتید برجسته موسیقی به چشم می خورد. خود اشنیتکه در مقام آهنگساز، این کار را ترکیبی از موسیقی باروک، موسیقی مدرن و مردمی می داند، در واقع اشنیتکه در این اثر توانسته با تلفیق عناصر غیر متجانس، به طرز شگفت آوری به ساختاری کاملا یکپارچه دست یابد، کاری که بدون حضور خلاقیتی فوق العاده میسر نخواهد شد.

چه بسا اگر شنونده ای با این حقیقت که سبک اشنیتکه نگاهی مدرن به قالب های کهن موسیقی است، آشنا نباشد، ممکن است این برداشت را از اثر نامبرده داشته باشد که آهنگساز در این کنسرتو به نوعی برای سبک باروک اعلام اضمحلال نموده است و در نتیجه این اثر را فاقد قالب و سبک بداند؛ در صورتیکه در واقع اینگونه نبوده، زیرا اشنیتکه پس از این کار حداقل دو کنسرتو گروسوی دیگر نیز آهنگسازی نمود.

audio fileقسمتی از کنسرتو ویولن اشنیتکه

موسیقی اشنیتکه تاثیر شگفت انگیزی بر شنونده دارد، به ندرت ممکن است شنونده ای پش از شنیدن اثری از اشنیتکه بدون هیچ عکس العملی باقی بماند، در حقیقت این خصیصه وجه تمایز آثار اشنیتکه با آهنگسازان دیگر است. در این کنسرتو نیز مانند دیگر آثار این هنرمند سبک های آهنگسازی متفاوت موجود در تاریخ موسیقی در یک اثر گرد هم آمده و به یکدیگر پیوند خورده اند.

audio fileقسمتی از “Fuga” اثر اشنیتکه

در اکثر آثار اشنیتکه ساختار پلی استایلیسم به کار گرفته شده است. او اشاعه دهنده سبک پلی استایلیسم در میان شنوندگان بود. کناره گیری اش از تعصبات مذهبی نیز به نوعی الهام بخش نسلی طالب آزادی آن زمان به شمار می رفت.

ارکستر سمفونیک بی بی سی در ژانویه هر سال مراسم بزرگداشت یکی از آهنگسازان برجسته قرن بیستم را برگزار می کند. در اولین ژانویه قرن جدید – سال ۲۰۰۱ – قرعه به نام آلفرد اشنیتکه تازه درگذشته افتاد. مراسم مختلف دیگری نیز به منظور بزرگداشت این آهنگساز بزرگ انجام شده که از آن جمله می توان به برگزاری فستیوالی در آکادمی موسیقی در سال ۱۹۹۴ مقارن با سالروز تولد ۶۰ سالگی این هنرمند، اشاره نمود.

audio fileقسمتی از سمفونی شماره یک اشنیتکه

در دهه ۸۰ اشنیتکه شهرت جهانی پیدا کرد، جوایز و افتخارات بین المللی فراوانی را نصیب خود نمود که از آن جمله می توان به جوایزی که در سال ۱۹۹۱ در اطریش، ۱۹۹۲ در کشور ژاپن و ۱۹۹۸ در مسکو به او اعطا شد، اشاره نمود. آثار اشنیتکه همواره زینت بخش جشنواره های متعدد موسیقی در سراسر جهان بوده است. بیش از ۵۰ آلبوم مختلف طی ده سال گذشته از آثار این هنرمند به دوستداران موسیقی ارائه شده است.

audio fileقسمتی از سمفونی شماره سه اشنیتکه

در سال ۱۹۹۶ در کتابی به نام آهنگسازان قرن بیستم، بخشی از کتاب به زندگینامه و شرح آثار این هنرمند بزرگ اختصاص دارد که در آن الکساندر ایوشکین (Alexander Ivashkin) نوازنده ویولنسل و از دوستان نزدیک اشنیتکه، نقطه نظراتش را در مورد آثار و اجراهای این هنرمند بزرگ بیان نموده است. از مکتوبات دیگری که در مورد این هنرمند موجود است می توان به کتابی با عنوان: «آلفرد اشنیتکه» اشاره نمود.

این کتاب که در سال ۲۰۰۲ به چاپ رسیده اولین کتاب انگلیسی زبان گرد آوری شده از کلیه مصاحبه ها و مقالات نوشته شده در مورد اشنیتکه به عنوان یکی از برجسته ترین آهنگسازان روس است.

personal.umich.edu
iupress.indiana.edu

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر کنسرت «پنجگاه»

گذارِ «نقش» از آغاز، که خود را گروه موسیقی دستگاهی می‌نامید، تا امروز، که به «پنجگاه» رسیده، در نزدیک به ده سال فعالیتِ مداومش شاخصه‌هایی در ذهن شنوندگان پیگیر موسیقی کلاسیک ایرانی به جا گذاشته است: اولویت دادن به دغدغه‌های موسیقی‌شناختی در فرایند آهنگسازی، بهره‌گیری از پتانسیل‌های موسیقی قدیم ایران پیرو آموزه‌هایی که نخستین بار در آلبوم «سرخانه» به عمل درآمد و در عین حال بهره‌مندی از عناصر موسیقی قاجاری، دقت در گزینش کلام و الگوبرداری از قالب‌های شعری مانند مستزاد در تجربه‌های پیشین یا مخمس در «پنجگاه» و…

میراث منگوری (III)

وقتی «ریچارد ریکو استوور» در سن ۷۳ سالگی (۳ فوریه) بر اثر سرطان در ایالت واشنگتن (ایالت متحده آمریکا) درگذشت، گیتار کلاسیک جهان چهره مهم دیگری را از دست داد. ریکو، مشهورترین فردی است که تمام زندگی خود را وقف مطالعه و ترویج زندگی و آثار آهنگساز و گیتاریست پاراگوئه ایی، «آگوستین باریوس» کرده بود. او نه تنها زندگی نامه ی قطعی، «شش پرتوی نقره ای ماه»، (زندگی و بارهای آگوستین باریوس منگوره) را نوشت، همچنین بیش از هر شخص دیگری مسئولیت پخش گسترده موسیقی باریوس را برای گیتاریست ها به عهده داشت.

از روزهای گذشته…

فرجپوری: کاربرد کمانچه سی سال پیش پایین تر از امروز بود

فرجپوری: کاربرد کمانچه سی سال پیش پایین تر از امروز بود

این هنرجو از قبل چنان باید تمرین کرده باشد و به رموز ساز خود آشنا شده باشد که بتواند نظرات آهنگ ساز را روی ساز خود به اجرا در آورد. این مسئله خیلی مهم است که بتواند از پس این کار بر بیاید و اگر خوب اجرا کند، برای آثار دیگر آهنگسازان هم دعوت به کار می شود و در عرصه نوازندگی خود به خود جایی برای خود باز می کند و مطرح می شود.
نگاهی به اندیشه‌های محمدرضا لطفی، از خلال نوشته‌هایش (III)

نگاهی به اندیشه‌های محمدرضا لطفی، از خلال نوشته‌هایش (III)

تغییر از درون و دریافت درون متنی موسیقی ایرانی دیگر نکته‌ی کلیدی اندیشه‌ی لطفی را تشکیل می‌دهد. این موضوع در دو جنبه بیشتر نمود دارد؛ نخست زمانی که وی به زیباشناسی موسیقی ایرانی می‌اندیشد -بویژه در برابر اندیشه‌ی وزیری- معتقد است که قواعد زیباشناسانه‌ی موسیقی ایرانی باید از دل خود این موسیقی استخراج شود به گونه‌ای با هنجار‌های زیباشناختی دیگر هنرهای ایرانی تطبیق داشته باشد هر چند در این گروه نوشته‌ها از وی کمتر کاری در این زمینه به چشم می‌خورد، اما در بحث‌های مرتبط با شیوه‌ی وزیری آن‌جا که وزیری به انتقاد از موسیقی ایرانی می‌پردازد، در جواب، این مسئله طرح می‌‌شود که قواعد زیباشناخت یک موسیقی را باید از خودش گرفت نه از جای دیگری.
وداع با آقای فاگوت

وداع با آقای فاگوت

۴۰ روز پیش بهمن پورقناد نوازنده فاگوت و مدیر سابق ارکستر سمفونیک تهران و اپرای تهران پس از یک دوره دراز مدت بیماری درگذشت.
مارتا آرگریچ، پیانیستی از آرژانتین

مارتا آرگریچ، پیانیستی از آرژانتین

مارتا آرگریچ (Martha Argerich) در بوینوس آیرس، آرژانتین متولد شد. از سن پنج سالگی آموختن پیانو را نزد ویچنزو سکاراموزا (Vicenzo Scaramuzza) آغاز کرد. در ۱۹۵۵ او همراه با خانواده اش به اروپا رفت و تحت تعلیم فردریک گولدا (Friedrich Gulda) قرار گرفت؛ همچنین از دیگر آموزگاران او نیکیتا ماگالوف (Nikita Magaloff) و استفان اسکناس (Stefan Askenase) بودند.
موسیقی و گردشگری (II)

موسیقی و گردشگری (II)

تا اینجا بحث بر سر رونق اوضاع موسیقی و جلب مخاطب داخلی بود و از گردشگر خارجی صحبتی نشد! تا همینجا حتما متوجه شدید که ماجرای موسیقی و گردشگر خارجی در ایران مانند همان داستان ملی پوشمان است که به کاپیتان گفته شد به جای مهاجم خارجی او را جمع کنند!
مرروی کوتاه بر  تاریخ نگاری موسیقی ایرانی از ۱۳۰۰ تاکنون (I)

مرروی کوتاه بر تاریخ نگاری موسیقی ایرانی از ۱۳۰۰ تاکنون (I)

اگر تاریخ نگاری را ثبت احوال جامعِ رویدادهای گذشته بدانیم و تاریخ نگاری موضوعی در حوزه‏ ی موسیقی را بررسی و بیان مبدأ و ریشه‏ های شکل ‏گیریِ مکاتب و سبک ‏ها همراه با بیان جزئیات فنی موسیقی و رخدادهای شکل دهنده به جریان‏ها در کنار توجه به زندگی افراد تأثیرگذار بر رویدادهای ریز و درشت در این عرصه؛ در نتیجه می‏ توان گفت در ایران تاکنون، جز یک اثر که تقریباً با این تعبیر همخوانی دارد، ما اثری مانند «تاریخ موسیقی آکسفورد» (چند جلدی) و یا چنان که در غرب وجود دارد به صورت موضوعات خُردتر «تاریخ موسیقی غرب»، «تاریخ موسیقی کلاسیک»، «تاریخ موسیقی راک» و امثالهم نداریم (به عنوان نمونه بنگرید به زیگلر ۱۳۹۴).
بوطیقای ریتم (I)

بوطیقای ریتم (I)

پیش از این اگر جایی صحبت از ویژگی آثار پرویز مشکاتیان به میان می‌آمد یکی از مهم‌ترین نکاتی که بر زبان اهل فن جاری می‌گشت توانایی او در آفرینش ریتم‌های بدیع بود. آن‌ها که زبانی و حالی داشتند گاه حتا به وجود «نوعی شعور خدادادی ریتمیک» -که می‌توان آن را معادل نوعی وحی در ساحت ریتم گرفت- شهادت می‌دادند. این ویژگی چنان با نام وی گره خورده و خصلتی اسطوره‌ای پیدا کرده است که کمتر کسی نیاز می‌بیند در این مورد توصیف عمیق‌تری به‌دست دهد؛ چون و چرا که البته جای خود دارد. اما به راستی چرا «ریتم» آثار مشکاتیان تا این حد شهره‌ است؟
موسیقی درمانی – ۱

موسیقی درمانی – ۱

موسیقی درمانی به استفاده مستقیم و غیر مستقیم از موسیقی برای بازیافت، نگهداری و قدرت بخشیدن به سلامت روحی، جسمی ، احساسی و درونی گفته میشود که توسط فرد متخصص تجویز شده باشد. این تعریف کوتاه تمام عناصر اصلی موسیقی درمانی را در بر گرفته است و ما در اینجا به توضیح هر یک از این عناصر میپردازیم.
هارمونی استاتیک

هارمونی استاتیک

هارمونی و ملودی جزو جدایی ناپذیر موسیقی هستند، هرقدر هم که بخواهیم با بزرگ جلوه دادن یکی دیگری را کوچک کنیم، یا با استفاده از قوت یکی احساس خطا در دیگری را کاهش دهیم به ناچار مجبور هستیم به موسیقی از هر دو زاویه نگاه کنیم.
گری مور

گری مور

به عقیده اغلب منتقدین او بهترین موسیقیدانی است که تا به حال از مجموعه جزایر انگلستان پای به عرصه هنر گذاشته است و در دوران کار حرفه ای خود که آغاز آن به سالهای ۶۰ برمیگردد به جز چند مورد استثنا، تمام انواع موسیقی و سبکهای مختلف آنرا با چیره دستی آزموده و گروههایی چون Thin Lizzy، Colosseum II و Skid Row با حضور او به مراحل بالای شهرت و محبوبیت رسیده اند.