Sonny Boy اسطوره سازدهنی بلوز(V)

Sonny Boy Williamson 1899-1965
Sonny Boy Williamson 1899-1965
اما سانی بوی را نباید صرفا یک نوازنده هارمونیکا بدانیم. او اساسا یک Bluesman به تمام معنا است که بسیاری از کارهایش امروزه به استانداردهای بلوز (Blues Standards) بدل شده اند. سانی بوی یک خواننده برجسته است با صدایی بم و گرفته و اصطلاحا ته حلقی (guttural) و سبک نواختن ساز دهنی اش هم با سبک آوازی اش عجین شده است. او مهارت خاصی در تلفیق آوازش با صدای سازش داشت و به سرعت بین این دو حالت جابجا میشد و ادامه آواز را به صدای سازش متصل می کرد به گونه ای که شنوندگان آن زمان به هیچ رو فکر نمی کردند که خواننده و نوازنده سازدهنی در آن آهنگ هر دو یک نفر باشند.

audio file به Mighty Long Time توجه کنید

گذشته از سبک آوازی، صدای ساز Sonny Boy صدایی بسیار گرم و پرحجم و پرطنین است. کلا در سبک بلوز بیشتر تلاش نوازنده سازدهنی معطوف به این است که صدایی هرچه بم تر و پرطنین تر ایجاد کند.

نوازنده بدین منظور فکش را پایین می اندازد، زبانش را در کف دهان می خواباند، راه حلق را به بینی با بالا بردن کام نرم می بندد، حلقش را هرچه بیشتر باز می کند و تنفس را در سطح دیافراگمی انجام می دهد تا مجاری هوایی را وسیع تر و صدای سازش را اصطلاحا چاق تر سازد. و سانی بوی چنان صدای چاق و چله ای از سازش در می آورد که گویی این ساز (در مقام تشبیه) نه یک دوچرخه کوچک ، بلکه یک تریلی ۱۸ چرخ است! خصوصا در ۲ سوراخ اول که خودبخود صدای بم تری دارند و کافی است سانی بوی یکی از آن ویبره های حلق منحصر بفردش را هم اضافه کند و آن وقت دیگر صدایش را با هیچ نوازنده دیگری اشتباه نمی کنید! برای نمونه به آهنگ زیر گوش بسپارید.

Audio File Bye Bye Bird

بی شک خصوصیات فیزیکی سانی بوی هم در رسیدن به این صدای خاص بی تاثیر نبوده است.

تکنیک دیگری که سانی بوی در اجرایش استاد است تکنیک Bending است. در این تکنیک به طور خلاصه نوازنده با تغییر دادن فرم لب ها، زبان و حلق مسیر جریان هوا را در داخل ساز عوض میکند تا با رساندن رزونانس حفره دهان به یک میزان معین صدای یک نت خاص را (بسته به اینکه چه نتی باشد بین نیم تا یک و نیم پرده) بم تر کند و نتی را که در حالت عادی در سازدهنی وجود ندارد به دست آورد.

مثلا در سازدهنی گام C Major اگر به داخل سوراخ شماره ۱ بدمید نت C ایجاد می شود و اگر هوا را به داخل ریه ها بکشید نت D . در اینجا نوازنده می تواند با تکنیک فوق نت بین این دو نت یعنی Db را به دست آورد. (کلا در هر سوراخ سازدهنی با Bending می توان نتهای بین دو نت اصلی را تولید کرد)

نت هایی که به این روش به دست می آیند کیفیت شنیداری خاصی دارند که آنها را بسیار مشابه ناله های حزن انگیز انسانی می نماید. ضمن اینکه امکان نواختن سازدهنی را در گام های بلوز و مینور فراهم می کند. تسلط یافتن بر این تکنیک مشکل است به ویژه از این جهت که Bending در هر گامی از سازدهنی با گام دیگر و از سوراخی به سوراخ دیگر متفاوت است. هر یک لم خاص خودش را دارد.

سانی بوی از نوازندگانی است که بر این تکنیک تسلطی بی چون و چرا دارد و در هر گامی که بخواهد آن را با مهارت کامل اجرا می کند. نتهای bend شده اش بسیار دقیق و خوش صدا است و در صورت لزوم از bend های ربع پرده (quarter bend) هم استفاده می کند. به گوشه ای از آهنگ Don’t Start Me To Talking توجه کنید.

audio file به Don’t Start Me To Talkin’ 2 توجه کنید

از دیگر ویژگیهای مهم سبک سانی بوی می توان به ویبره های حلق (Throat Vibrato) استثنایی اشاره کرد. در این تکنیک نوازنده به کمک حلق و حنجره تغییراتی متناوب در فرکانس صدا ایجاد میکند تا تاثیری همانند تحریرهای آوازی ایجاد کند. این تکنیک یکی از مهمترین تکنیک های سازدهنی است و در عین حال تکنیکی بسیار شخصی و معرف شخصیت نوازندگی نوازنده محسوب می شود.

11 دیدگاه

  • pedram O'hara
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۵ در ۲:۱۴ ب.ظ

    عجب ویدئوی باحالی. از کجا گیر آوردینش. فکر نمی کردم از سانی بوی، ویدئویی موجود باشه. خیلی ممنون

  • Delta Freak
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۸۵ در ۱۰:۳۴ ق.ظ

    در مورد Bending باید به دو نکته اشاره کرد:
    ۱٫این تکنیک را با تکنیک Bending در گیتار اشتباه نگیرید! در آنجا نوازنده صدای نت را زیرتر می کند در حالی که در مورد سازدهنی نت مورد نظر بم تر می شود.
    ۲٫مشابه این تکنیک و در اصل به دست آوردن نتهایی که در حالت عادی در ساز وجود ندارند، در اغلب سازهای بادی دیگر از ترومپت و ساکسفون گرفته تا فلوت و نی وجود دارد.
    برای باز کردن بیشتر مطلب اشاره می کنیم به میزان اول آهنگ Don’t Start Me Talkin’ که در متن مقاله ذکر شد.
    این آهنگ را سانی بوی با سازدهنی دیاتونیک گام دو ماژور (C Maj) نواخته است (اغلب سازدهنی های دیاتونیک ۱۰ سوراخ موجود در بازار ایران در همین گام هستند). همان طور که می شنوید در ضرب اول یک نت G سیاه (از اکتاو پایین) و در ضرب دوم به ترتیب نتهای G و F و D به صورت تریپلت اجرا می شود. در ضرب سوم یک نت F می شنویم و ضرب چهارم به سکوت برگزار شده است. همین قطعه ساده می تواند تمرین خوبی باشد برای به دست آوردن مهارت و روانی در اجرای نت F اکتاو پایین که از Bend کردن نت G یا ۲ Draw به میزان یک پرده به دست می آید.
    برای دیدن اجراهای تصویری سانی بوی می توانید به مجموعه DVD های American Folk Blues Festival مراجعه کنید.

  • nima
    ارسال شده در دی ۸, ۱۳۸۵ در ۶:۵۲ ب.ظ

    از کارتون ممنونم خیلی سایت با حالی شده

  • محمد
    ارسال شده در فروردین ۲, ۱۳۸۶ در ۸:۲۸ ب.ظ

    با عرض سلام می خواستم بدونم می توانید نت الهه ناز را برام میل کنید

  • ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۸۶ در ۱۲:۵۳ ق.ظ

    با عرض سلام وتشکر لطفآ قطعاتی هم برای downloadبگذارید.

  • gircha mircha
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۶ در ۷:۵۸ ب.ظ

    سلام سایتتون عالیه. اگه میشه یک ایمیل به من بزنید تا من هم ایمیل شما را داشته باشم هم شماره یه نوازنده که بتونه به من تکنیک های سانی یاد بده رو بگیرم.ممنون میشم

  • navid
    ارسال شده در مهر ۲۴, ۱۳۸۶ در ۱۲:۵۸ ق.ظ

    dametgarm_shabkhosh

  • ارسال شده در آبان ۱۴, ۱۳۸۶ در ۸:۵۸ ب.ظ

    سلام
    از انتقادات سازنده شما در مورد کتاب
    “دنیای سازدهنی” سپاسگزارم.

  • ستاره
    ارسال شده در آذر ۶, ۱۳۸۷ در ۷:۱۴ ب.ظ

    من نوازنده سازدهنی هستم.
    خوشحالم از این که هستند کسانی که به این ساز به چشم اسباب بازی بچه گانه نگاه نمی کنند.
    همیشه موفق باشید.

    Gracias

  • فرزان هیبتی
    ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۸۷ در ۲:۵۲ ب.ظ

    سلام دوستان.برای سایت خوبتی که دارید ازتون تشکر می کنم.من مدرس سازدهنی هستم ویک کتاب آموزشی نوشته ام.کتاب سازدهنی من با یک شیوه ابداعی جدید نوشته شده که شامل:تاریخچه سازدهنی در ایران و جهان,چگونگی عملکرد,روش نگهداری,تعریف انواع سازدهنی,تیوری موسیقی,نکنیک های سازدهنی به همراه ۴۰ملودی است.برای تهیه این کتاب که به همراه یک سی دی است با این آدرس تماس بگیرید.با تشکر
    chromatic_harmonica2006@yahoo.com

  • پیمان
    ارسال شده در فروردین ۳۰, ۱۳۹۰ در ۱۰:۲۸ ق.ظ

    با عرض سلام به دوستان سازدهنی نوازم.من هم نوازنده سازدهنی هستم و عاشق صدا و حتی قیافه سازدهنی ام هستم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از سخنرانی آروین صداقت کیش در سمینار «موسیقی و امر دراماتیک» (IV)

صداقت‌کیش ادامه داد: در امر دراماتیک اما این گونه نیست و درون و بیرون با هم یکی می‌شوند. اگر اجازه دهید مثالی در مورد امر هنری بزنم. کسانی که تئاتر بازی می‌کنند رابطه‌شان با متن نمایشی درونی است. یعنی نمی‌توانیم این رابطه را به درونی و بیرونی تقسیم کنیم و بگوییم این شخصیت واقعا وجود دارد و آن شخصیت فقط روی صحنه وجود دارد، همه‌شان وجود دارند. بنابراین این نظام باید با یکدیگر یکی و ادغام شده باشد. اگر به موضوع دادن پول به فروشنده به عنوان یک کنش برگردم، نمی‌توانیم بگوییم الان بیرون این نظام ارتباطی هستیم و نظام داخلی آن با نظام بیرونی‌اش متفاوت است. اگر کسی هم از بیرون به این رویداد نگاه کند فقط در حال نگاه کردن به یک کنش است و مانند موضوع داستان نیست که نتواند داخل آن شود، او هم می‌تواند وارد این کنش شود و مرزی ندارد.

شهرام صارمی از مدیریت اجرایی جشنواره موسیقی فجر استعفا کرد

در پی استعفای اعتراض آمیز علی ترابی، شهرام صارمی مدیر اجرایی سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر، یک روز پس انتصاب مدیر جدید دفتر موسیقی وزارت ارشاد با انتشار نامه‌ای سرگشاده از سمت خود استعفا کرد.

از روزهای گذشته…

نگاهی به آلبوم و کنسرت «به زمین و آفتاب» (III)

نگاهی به آلبوم و کنسرت «به زمین و آفتاب» (III)

چهار قطعه گرگانی اما بر خلاف تصاویر روستایی که از ریتم منطقه بخصوصی پیروی نمی کرد، بر اساس تم مشخصی از موسیقی مازندرانی ساخته شده است. این قطعات از کتاب روح الله خالقی (از موسیقی مازندران) انتخاب و استخراج شده اند که بطور کلی بیش از چند میزان نیست اما هنرمند آنرا بسط و گسترش داده و موفق به خلق فضای جدیدی شده است.
اکسپرسیونیسم در موسیقی

اکسپرسیونیسم در موسیقی

حرکت اکسپرسیونیسم (Expressionism) در هنر از اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ ام میلادی بدنبال محقق شدن ایده های امپرسیونیسم شروع شد و بر خلاف امپرسیونسیم که غرق در رویاها و تفکرات غیر واقعی بود سعی کرد که به واقعیات درونی هنرمند بپردازد، بخصوص قسمتهایی از درون انسان که افراد هموراه برای حفظ ظاهر و شخصیت، آنها را از دیگران و اجتماع پنهان میکنند.
چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه پنجم (I)

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه پنجم (I)

اتنوموزیکولوژیست‌ها برای آشنایی با رفتارهای موسیقایی مردم و انواع موسیقی‌ای که در شرایط مختلف زندگی خود از آن بهره‌مند می‌شوند، به مناطق مورد نظر سفر می‌کند و ضمن استقرار در آن محل به کسب تجربه و ثبت اطلاعات می‌پردازند. سفر به محل زندگی مردم با فرهنگ‌های مختلف و تجربۀ زندگی با آن‌ها و شریک شدن در لحظه‌های آفرینش و اجرای موسیقی توسط آنان و فراگیری نواختن سازهای آنان، از جمله ویژگی‌هایی است که اتنوموزیکولوژی را از سایر رشته‌های موسیقی‌شناسی متمایز می‌کند.
بنیان گذار پینک فلوید در گذشت

بنیان گذار پینک فلوید در گذشت

سید برت (Syd Barrett) گیتاریست و بنیانگذار گروه پینک فلوید که بعدها گروه و موسیقی را کنار گذاشته تصمیم گرفت زندگی را در آرامش و انزوا سپری کند در سن شصت سالگی زندگی را بدرود گفت.
شماره‌ی سوم مهرگانی منتشر شد

شماره‌ی سوم مهرگانی منتشر شد

به تازگی سومین شماره‌ی دوفصلنامه پژوهشی مهرگانیکه در زمینه‌ی مطالعات تاریخی و تجزیه و تحلیل موسیقی فعالیت می‌کند، منتشر شده است. در این شماره پس از سخن نخست، که یاران مهرگانی در آن به بیان برخی ایرادهایوارد بر اعتبار ژورنال‌های با دسترسی آزاد و نیز شرح مختصر بعضی مبانی اولیه‌ی اعتبار علمی پرداخته‌اند، می‌توانید یک مقاله به مناسبت انتشار پنجاهمین شماره‌ی فصلنامه‌ی ماهور، دو مقاله‌ی پژوهشیو یک معرفی ژورنال از بخش تازه راه‌اندازی شده‌ی «نقد و معرفی» را بخوانید، که عبارتند از: «ماهورانه» از یاران مهرگانی، «نگرشی بر تلفیق شعر و موسیقی در ردیف‌های آوازی استاد عبدالله دوامی»از روح‌الله شیرمحمد،«بررسی سازهای زهی مطلق در رسالات عبدالقادر مراغی» از نرگس ذاکرجعفری و «شرحی بر محتوا و روش کار در ژورنال صفحه سنگی» از محمدرضا شرایلی. برای دریافت این دوفصلنامه‌ی پژوهشی رایگان می‌توانید به آدرس www.mehregani.ir مراجعه نمایید.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XV)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (XV)

همانطور که اشاره شد در لابلای آثار متعدد پرویز مشکاتیان به قطعاتی بر می خوریم که یا بر اساس آثار هنرمندان صاحب سبک و صاحب شیوۀ قدیم ساخته شده و یا همان آثار با تنظیمی جدید و امروزی ارائه شده اند. هنرمندانی چون: ابوالحسن صبا، علی نقی وزیری، حبیب سماعی، علی اکبرخان شهنازی، درویش خان، سعید هرمزی، یوسف فروتن، نورعلی برومند، فرامرز پایور و…
گفتگو با دو تن از برندگان مسابقه ویولون تهران

گفتگو با دو تن از برندگان مسابقه ویولون تهران

به احتمال قوی اولین مسابقه ویولون تهران (مسابقه غیر دولتی) مسابقه ای است که به همت کیوان میرهادی و داوری او به همراه مازیار ظهیرالدینی نوازنده چیره دست ویولون در آخرین روزهای سال گذشته یعنی هفته سوم اسفند ۸۸ برگزار شده است. از نظر اطلاع رسانی این مسابقه از شرایط ویژه ای برخوردار بود که در حوزه موسیقی اتفاق قابل توجهی است؛ این مسابقه از طریق تلویزیون (شبکه چهار) هم به صورت زیر نویس معرفی میشد. در روزهای پایانی سال به صورت بسیار فشرده کیوان میرهادی برگزاری این مسابقه را صورت داد (در حالی که مادر ایشان روزهای آخر زندگی را سپری میکرد و این مشکل هم به مشکلات بیشمار برگزاری چنین برنامه هایی افزوده شده بود)
شب سنتی ایرانی – شب صمیمیت و مراقبه

شب سنتی ایرانی – شب صمیمیت و مراقبه

آهنگسازان غربی همواره برانند که اجراهای خود را با تکیه بر ضوابط خاص مربوط به نتها، حرکات و ضربها به یادماندنی گردانند. باستثنای تکنوازیها، نوشتن موسیقی بشکل انفرادی شیوه مرسومی برای این آهنگسازان بشمار نمی آید. در موسیقی سنتی ایرانی اما موزیسینها همچون نوازنده گان جاز بداهه می نوازند البته تنها پس ازسالها مطالعه و ممارست رپرتوارهای تثبیت شده.
شریف؛ مردم سالار موسیقی (II)

شریف؛ مردم سالار موسیقی (II)

در رابطه با سبک نوازندگی فرهنگ شریف سخن بسیار گفته شده و آن چه کمتر مورد بحث قرار گرفته است، مواضع جریان های مختلف موسیقی ایرانی در این سالها راجع به فرهنگ شریف و بطور کلی این نوع سبک از نوازندگی و اجرای موسیقی است. از دید نگارنده جریان های مختلف موسیقی در ایران معاصر را می توان در سه دسته کلی مورد تقسیم بندی قرار داد.
نگاهی به زندگی کورساکوف قبل از شروع به آهنگسازی

نگاهی به زندگی کورساکوف قبل از شروع به آهنگسازی

مارچ سال ۱۸۴۴، نیکلای ریمسکی – کورساکف در شهر کوچکی به نام تیخوین (Tikhvin) در ۲۰۰ کیلومتری سنت پترزبورگ متولد شد. خانواده او از نظر سن افراد کمی غیر طبیعی به نظر می رسید چرا که در بدو تولد پدرش ۶۰ ساله، مادرش ۴۲ ساله و برادرش یک افسر نیروی دریایی ۲۲ ساله بود.