Sonny Boy اسطوره سازدهنی بلوز(V)

Sonny Boy Williamson 1899-1965
Sonny Boy Williamson 1899-1965
اما سانی بوی را نباید صرفا یک نوازنده هارمونیکا بدانیم. او اساسا یک Bluesman به تمام معنا است که بسیاری از کارهایش امروزه به استانداردهای بلوز (Blues Standards) بدل شده اند. سانی بوی یک خواننده برجسته است با صدایی بم و گرفته و اصطلاحا ته حلقی (guttural) و سبک نواختن ساز دهنی اش هم با سبک آوازی اش عجین شده است. او مهارت خاصی در تلفیق آوازش با صدای سازش داشت و به سرعت بین این دو حالت جابجا میشد و ادامه آواز را به صدای سازش متصل می کرد به گونه ای که شنوندگان آن زمان به هیچ رو فکر نمی کردند که خواننده و نوازنده سازدهنی در آن آهنگ هر دو یک نفر باشند.

audio file به Mighty Long Time توجه کنید

گذشته از سبک آوازی، صدای ساز Sonny Boy صدایی بسیار گرم و پرحجم و پرطنین است. کلا در سبک بلوز بیشتر تلاش نوازنده سازدهنی معطوف به این است که صدایی هرچه بم تر و پرطنین تر ایجاد کند.

نوازنده بدین منظور فکش را پایین می اندازد، زبانش را در کف دهان می خواباند، راه حلق را به بینی با بالا بردن کام نرم می بندد، حلقش را هرچه بیشتر باز می کند و تنفس را در سطح دیافراگمی انجام می دهد تا مجاری هوایی را وسیع تر و صدای سازش را اصطلاحا چاق تر سازد. و سانی بوی چنان صدای چاق و چله ای از سازش در می آورد که گویی این ساز (در مقام تشبیه) نه یک دوچرخه کوچک ، بلکه یک تریلی ۱۸ چرخ است! خصوصا در ۲ سوراخ اول که خودبخود صدای بم تری دارند و کافی است سانی بوی یکی از آن ویبره های حلق منحصر بفردش را هم اضافه کند و آن وقت دیگر صدایش را با هیچ نوازنده دیگری اشتباه نمی کنید! برای نمونه به آهنگ زیر گوش بسپارید.

Audio File Bye Bye Bird

بی شک خصوصیات فیزیکی سانی بوی هم در رسیدن به این صدای خاص بی تاثیر نبوده است.

تکنیک دیگری که سانی بوی در اجرایش استاد است تکنیک Bending است. در این تکنیک به طور خلاصه نوازنده با تغییر دادن فرم لب ها، زبان و حلق مسیر جریان هوا را در داخل ساز عوض میکند تا با رساندن رزونانس حفره دهان به یک میزان معین صدای یک نت خاص را (بسته به اینکه چه نتی باشد بین نیم تا یک و نیم پرده) بم تر کند و نتی را که در حالت عادی در سازدهنی وجود ندارد به دست آورد.

مثلا در سازدهنی گام C Major اگر به داخل سوراخ شماره ۱ بدمید نت C ایجاد می شود و اگر هوا را به داخل ریه ها بکشید نت D . در اینجا نوازنده می تواند با تکنیک فوق نت بین این دو نت یعنی Db را به دست آورد. (کلا در هر سوراخ سازدهنی با Bending می توان نتهای بین دو نت اصلی را تولید کرد)

نت هایی که به این روش به دست می آیند کیفیت شنیداری خاصی دارند که آنها را بسیار مشابه ناله های حزن انگیز انسانی می نماید. ضمن اینکه امکان نواختن سازدهنی را در گام های بلوز و مینور فراهم می کند. تسلط یافتن بر این تکنیک مشکل است به ویژه از این جهت که Bending در هر گامی از سازدهنی با گام دیگر و از سوراخی به سوراخ دیگر متفاوت است. هر یک لم خاص خودش را دارد.

سانی بوی از نوازندگانی است که بر این تکنیک تسلطی بی چون و چرا دارد و در هر گامی که بخواهد آن را با مهارت کامل اجرا می کند. نتهای bend شده اش بسیار دقیق و خوش صدا است و در صورت لزوم از bend های ربع پرده (quarter bend) هم استفاده می کند. به گوشه ای از آهنگ Don’t Start Me To Talking توجه کنید.

audio file به Don’t Start Me To Talkin’ 2 توجه کنید

از دیگر ویژگیهای مهم سبک سانی بوی می توان به ویبره های حلق (Throat Vibrato) استثنایی اشاره کرد. در این تکنیک نوازنده به کمک حلق و حنجره تغییراتی متناوب در فرکانس صدا ایجاد میکند تا تاثیری همانند تحریرهای آوازی ایجاد کند. این تکنیک یکی از مهمترین تکنیک های سازدهنی است و در عین حال تکنیکی بسیار شخصی و معرف شخصیت نوازندگی نوازنده محسوب می شود.

11 دیدگاه

  • pedram O'hara
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۵ در ۲:۱۴ ب.ظ

    عجب ویدئوی باحالی. از کجا گیر آوردینش. فکر نمی کردم از سانی بوی، ویدئویی موجود باشه. خیلی ممنون

  • Delta Freak
    ارسال شده در آبان ۲۸, ۱۳۸۵ در ۱۰:۳۴ ق.ظ

    در مورد Bending باید به دو نکته اشاره کرد:
    ۱٫این تکنیک را با تکنیک Bending در گیتار اشتباه نگیرید! در آنجا نوازنده صدای نت را زیرتر می کند در حالی که در مورد سازدهنی نت مورد نظر بم تر می شود.
    ۲٫مشابه این تکنیک و در اصل به دست آوردن نتهایی که در حالت عادی در ساز وجود ندارند، در اغلب سازهای بادی دیگر از ترومپت و ساکسفون گرفته تا فلوت و نی وجود دارد.
    برای باز کردن بیشتر مطلب اشاره می کنیم به میزان اول آهنگ Don’t Start Me Talkin’ که در متن مقاله ذکر شد.
    این آهنگ را سانی بوی با سازدهنی دیاتونیک گام دو ماژور (C Maj) نواخته است (اغلب سازدهنی های دیاتونیک ۱۰ سوراخ موجود در بازار ایران در همین گام هستند). همان طور که می شنوید در ضرب اول یک نت G سیاه (از اکتاو پایین) و در ضرب دوم به ترتیب نتهای G و F و D به صورت تریپلت اجرا می شود. در ضرب سوم یک نت F می شنویم و ضرب چهارم به سکوت برگزار شده است. همین قطعه ساده می تواند تمرین خوبی باشد برای به دست آوردن مهارت و روانی در اجرای نت F اکتاو پایین که از Bend کردن نت G یا ۲ Draw به میزان یک پرده به دست می آید.
    برای دیدن اجراهای تصویری سانی بوی می توانید به مجموعه DVD های American Folk Blues Festival مراجعه کنید.

  • nima
    ارسال شده در دی ۸, ۱۳۸۵ در ۶:۵۲ ب.ظ

    از کارتون ممنونم خیلی سایت با حالی شده

  • محمد
    ارسال شده در فروردین ۲, ۱۳۸۶ در ۸:۲۸ ب.ظ

    با عرض سلام می خواستم بدونم می توانید نت الهه ناز را برام میل کنید

  • ارسال شده در فروردین ۱۱, ۱۳۸۶ در ۱۲:۵۳ ق.ظ

    با عرض سلام وتشکر لطفآ قطعاتی هم برای downloadبگذارید.

  • gircha mircha
    ارسال شده در مرداد ۳, ۱۳۸۶ در ۷:۵۸ ب.ظ

    سلام سایتتون عالیه. اگه میشه یک ایمیل به من بزنید تا من هم ایمیل شما را داشته باشم هم شماره یه نوازنده که بتونه به من تکنیک های سانی یاد بده رو بگیرم.ممنون میشم

  • navid
    ارسال شده در مهر ۲۴, ۱۳۸۶ در ۱۲:۵۸ ق.ظ

    dametgarm_shabkhosh

  • ارسال شده در آبان ۱۴, ۱۳۸۶ در ۸:۵۸ ب.ظ

    سلام
    از انتقادات سازنده شما در مورد کتاب
    “دنیای سازدهنی” سپاسگزارم.

  • ستاره
    ارسال شده در آذر ۶, ۱۳۸۷ در ۷:۱۴ ب.ظ

    من نوازنده سازدهنی هستم.
    خوشحالم از این که هستند کسانی که به این ساز به چشم اسباب بازی بچه گانه نگاه نمی کنند.
    همیشه موفق باشید.

    Gracias

  • فرزان هیبتی
    ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۸۷ در ۲:۵۲ ب.ظ

    سلام دوستان.برای سایت خوبتی که دارید ازتون تشکر می کنم.من مدرس سازدهنی هستم ویک کتاب آموزشی نوشته ام.کتاب سازدهنی من با یک شیوه ابداعی جدید نوشته شده که شامل:تاریخچه سازدهنی در ایران و جهان,چگونگی عملکرد,روش نگهداری,تعریف انواع سازدهنی,تیوری موسیقی,نکنیک های سازدهنی به همراه ۴۰ملودی است.برای تهیه این کتاب که به همراه یک سی دی است با این آدرس تماس بگیرید.با تشکر
    [email protected]

  • پیمان
    ارسال شده در فروردین ۳۰, ۱۳۹۰ در ۱۰:۲۸ ق.ظ

    با عرض سلام به دوستان سازدهنی نوازم.من هم نوازنده سازدهنی هستم و عاشق صدا و حتی قیافه سازدهنی ام هستم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بیانیه هیات داوران هفتمین جشنواره نوشتارها و وب‌سایت‌ها موسیقی

شکی نیست سلیقه عمومی و شناخت صحیح نسبت به موسیقی در جامعه نیازمند راهبری و هدایت فکری است و این مهم در سایه نگارش و انتشار مقالات، نقدها، یادداشت و گزارش‌های پر مغز در رسانه‌ها تقویت می‌شود. و همین اهمیت بوده است که هر گاه سخن جدی گفتن از موسیقی در رسانه‌ها جدی گرفته شد سطح سلیقه عمومی و دانش شنیداری جامعه نسبت به آنچه به نام موسیقی تولید می‌شود بالاتر رفت و امروز که جدیت این مهم رنگ‌باخته شاهد زوال سلیقه موسیقایی در جامعه هستیم.

بیانیه دبیر هفتمین دوره جشنواره نوشتار ها و وبسایت های موسیقی

هفتمین جشنواره‌ی رقابتیِ سایت‌ها و نوشتارهای موسیقی با تأخیری یک‌ساله، و با تجدیدِ نظر در ساختار و اساسِ جشنواره، سرانجام، جمعه ۲۴ اسفندماه ۱۳۹۷ اختتامیه‌ی خود را پشتِ‌سر گذراند. ازاین‌دوره برمبنای اساس‌نامه‌ی نو-دیوانِ جشنواره هیأتِ محترم اُمنا، به‌نمایندگیِ پژوهش‌گرِ ارجمند، آروین صداقت‌کیش مستقیماً هیأتِ داوران و دبیر هر دوره را انتخاب می‌کنند. امید است برمبنای این اساس‌نامه، جشنواره شاکله‌ی مشخص‌تر و منسجم‌تری به‌خود بگیرد.

از روزهای گذشته…

کادانس ها (I)

کادانس ها (I)

همانطور که یک نقاش تصاویرش را بر روی بوم سفید نقاشی می کند، آهنگسازان هم هنرشان را روی بوم خالی سکوت، نقاشی می کنند.
مجید کیانی و «طبیعت در هنر موسیقی» (V)

مجید کیانی و «طبیعت در هنر موسیقی» (V)

با ظهور” ابن‌ هیثم‌ “(متوفّی‌ به‌ سال‌ ۴۳۰/۱۰۳۹) ما به‌ اثری‌ چون‌ “شرح‌ قانون‌ اقلیدس”‌ راه‌ می‌بریم‌، آن‌ هم‌ به‌ همراه‌ اثری‌ دیگر چون‌ “مقاله‌ فی‌ شرح‌ الارمونیقی”‌ . این‌ اثر به‌ احتمال‌ با مقدمه‌ بر هارمونیک”‌ Introductio Harmonica” نوشته‌ی‌ “کلئونیدس‌ Cleonides ” یکی‌ است‌. “رساله‌ فی‌ تأثیرات‌ اللحون‌ الموسیقیه‌ فی‌ النّفوس‌ الحیوانیه‌” اثر دیگری از ابن‌هیثم‌ بود که‌ به‌ بررسی‌ انبوه‌ بی‌شمار پدیده‌هایی‌ می‌پرداخته‌ که‌ اذهان‌ ملّتهای‌ مسلمان‌ را طّی‌ ادوار متوالی‌ به‌ خود سرگرم‌ می‌داشته‌ است‌ – پدیده‌هایی‌ از این‌ شمار که‌ گامهای‌ اشتران‌ را می‌توان‌ به‌ قدرت‌ موسیقی‌ تندتر و یا کندتر کرد، و اسبان‌ را می‌توان‌ با جادوی‌ موسیقی‌ به‌ آب‌ خوردن‌ واداشت‌، و خزندگان‌ را می‌توان‌ جادو کرد و بر جای‌ میخکوب‌ نمود، و پرندگان‌ را می‌توان‌ به‌ نیروی‌ آن‌ به‌ دام‌ افکند.
محمدرضا شجریان و سه گانه ۶۹ (II)

محمدرضا شجریان و سه گانه ۶۹ (II)

پس از “یاد ایام” تا ۱۰ سال هیچ یک از کارهای شجریان با گروههای کوچک از ساختاری مانند سه گانه های ۶۹ برخوردار نبود، تا اینکه “بی تو به سر نمی شود” به انتشار رسید. سه گانه های شجریان و گروه جدیدش “زمستان است”، “بی تو بسر نمی شود” و “فریاد” مشهورترین کنسرتهای شجریان تا کنون بوده است.
عدم اعتنا به بی اعتنایی! (II)

عدم اعتنا به بی اعتنایی! (II)

آیوز آماتور نبود و در دانشگاه ییل درس خوانده بود و در سالهای واپسین قرن نوزدهم موفق شده بود سمفونی ها، آوازها، موسیقی مجلسی و نیز موسیقی مذهبی کلیسایی تصنیف کند و کنار موسیقیدانانی که در آلمان درس خوانده بودند و به روش متین و محافظه کارانه آهنگسازی می کردند در صلح و صفا به سر برد.
متبسم: فرهنگ غلطی در گروه نوازی ما وجود دارد

متبسم: فرهنگ غلطی در گروه نوازی ما وجود دارد

یا اینکه ساز سنتور یک ساز پر تحرکی است که پرش زیاد دارد و ممکن است یک نوازنده قطعه ای بنویسد و از گروه درخواست کند که آن قطعه را با هم بزنند اما اگر نوازنده ای سازشناسی نداند، نمی داند در این قطعه چه سازی چه بخشی را بزند و چه سازی توانای زدن آن خط را ندارد.
قضیه از این قرار است (I)

قضیه از این قرار است (I)

اگر رادیو با آن قدمت هشتاد ساله اش در ایران و تلویزیون با آن قدمت شصت و اندی ساله اش ادعای نجابت، پاکی و صداقت می کنند و می بینیم که گاه جور دیگری از آب در می آید، چه معامله ای با آن خواهیم کرد؟ دشنامش می دهیم یا پوزخند می زنیم و می گذریم؟ قبل از این که به پاسخ این پرسش ها پی برده باشم، فقط این را می دانم که هر دو (رادیو و تلویزیون) به برخی از ما نارو زده اند و البته این سرگذشت آن نارویی است که من پس از ماه ها سکوت می نویسمش. می نویسم و اگر علاج نکند، حداقل روشن خواهد کرد.
پروژه موسیقی Era

پروژه موسیقی Era

Era یک پروژه موسیقی است که توسط اریک لوی آغاز شده و غالباً حاوی سرودهایی به زبانی خیالی نزدیک به زبان لاتین است. این موسیقی را میتوان در دسته نیو ایج (عصر نو ) در نظر گرفت با اینهمه ، موسیقی آنها ترکیبی از موسیقی کلاسیک، اپرا، سرودهای مقدس مسیحی و سبک های دیگر معاصر است.
گفتگو با سارا چانگ (V)

گفتگو با سارا چانگ (V)

به اندازه کافی افسرده کننده هستند، چرا خودم را با قرار دادن در آن حالت آزار بدهم؟ اما به هر حال موسیقی می تواند شما را غمگین کند، مسلما بسیار زیبا خواهد بود اگر تمام آنچه را که می نواختید شاد و روشن می بودند، اما اینگونه نیست. بعضی از قطعات و پاساژها بسیار ریتم پایین و افسرده کننده ای دارند و این به درون شما نیز رخنه می کند به خصوص زمانی که یک ارکستر نیز در پشت شما بنوازد و اگر هم یک رهبر فوق العاده مثل استاد ماسور(Masur) داشته باشید که او تمام آن حس را به شما منتقل می کند، شما به او نگاه می کنید و او اینجا است وقتی شما در حال نواختنید، او نیازی ندارد حرفی به شما بزند چون شما می دانید او چه می خواهد.
تاثیر لیست بر موسیقی

تاثیر لیست بر موسیقی

در باره موسیقی لیست بحث و جدل فراوان است. برخی آن را سطحی و گزافه گو می دانند و برخی از شیوایی برون گرایانه رمانتیک آن لذت می برند، اما کمتر کسی نو آوری، تاثیر گذاری و اهمیت لیست را به عنوان یک پدیدآورنده پویم سنفنیک (Symphonic Poem) نفی می کنند.
آواز بنان (III)

آواز بنان (III)

به عبارت دیگر با هماهنگ گرداندن افسون صدا و موسیقی با حرکت و تپش درونی شعر و ترانه، تأثیری شگرف به آوای خویش بخشیده است. کشش و تحریر و وقف و تأکید و اوج و فرود در آواز او بجاست. هیچ‌گاه شنیده نمی‌شود کلمه‌ای را بشکند و نابجا درنگ یا شتاب کند، یا بر سر حروف صامت و انسدادی برای تحریر دادن تلاشی عبث نماید، یا عبارتی را که با نوای بم سازگارتر است با صوت زیر بخواند و برعکس. خلاصه آنکه در آنچه از او می‌شنویم موسیقی و شعر و آواز همه دارای روحی واحد و همنوا و همگامند، آن هم در کسوت هم‌آهنگی ظریف و هنرمندانه. بعلاوه او در عرضه داشتن این کیفیت به ابتکارهایی دست می‌زند متنوّع و متناسب در هر مورد، چندان که تحریرها و زیر و بم‌ها و کرشمه‌هایی که در آواز اوست برای شنونده آشنا خود در حد موسیقی و آهنگی زیبا و شعری بلند، کشش و رُبایش و جلوه و تابش دارد.