پن فلوت (I)

پن فلوت pan flute (که به نامهای سیرینکس syrinx یا کوییلز quillsهم خوانده میشود) یکی از باستانی ترین سازها است که بر اساس قوانین لوله های صوتی بسته ساخته میشود و معمولا با ده یا بیش از ده نی که به ترتیب طول و گاهی قطر کنار هم چیده شده اند ساخته میشود.

سیرینکس سازی بوده است که مدتها در میان اقوام مختلف و به عنوان ساز عوام (folk instrument سازهایی که توسط مردم عادی و برای اجرای موسیقی فولکلوریک ساخته شده و مخترع واقعی آن مشخص نیست) رواج داشته است و جد سازهایی چون ارگ بادی یا pipe organ و هارمونیکا harmonica به شمار میرود. این ساز به دلیل اینکه ساز مورد علاقه پن pan، خدای حامی شبانان و گله ها در یونان باستان به شمار می آمد، چنین نامگذاری شده است.

نی های این ساز از یک سمت بسته هستند در نتیجه امواج صدا باید دو مرتبه طول نی را بپیماید و به همین دلیل هر نت یک اکتاو پایینتر از نت مشابهی است که با یک نی هم اندازه اما باز ایجاد میشود.

در آمریکای جنوبی برای ساختن پن فلوت و کوک کردن نی ها در شدت مناسب صوتی از دانه خشک ذرت یا ریگهای کوچکی که در ته هر نی قرار میدهند استفاده میکنند.

سازندگان امروزی پن فلوت به شکل منحنی رومانیایی آن، برای کوک کردن ساز از موم(عموما موم زنبور) استفاده میکنند و برای این کار از ابزارهای خاصی استفاده میکنند. چوب پنبه و دریچه های لاستیکی نیز برای کوک کردن این ساز به کار میروند که استفاده از آنها سریعتر و ساده تر است.

پن فلوت با افقی دمیدن در نوک تیز لبه داخلی سمت باز نیها نواخته میشود. این کار مجموعه منظمی از پالسها تولید میکند که در طول لوله به امواج صوتی تبدیل میشوند. هر نی یا لوله برای نت خاصی کوک شده است که نت ابتدایی نامیده میشود. با زیاد دمیدن یا overblowing که به معنای افزایش شدت دمیدن و فشردن لبها بر ساز است، نتهایی که فرکانس آنها از نت ابتدایی بالاتر است یا هارمونیک ها تولید میشوند.

پن فلوت رومانیایی طوری ساخته میشود که نی ها در یک ردیف منحنی در کنار یکدیگر قرار میگیرند. این حالت به نوازنده امکان میدهد که تنها با چرخش سر خود به سادگی به تمام نتها دسترسی داشته باشد.

این سازها قادر به اجرای انواع نواهای زیر و بم هستند که با روش خاصی که مرکب از اریب گرفتن ساز و حرکات فک نوازنده است به وجود می آیند. یک نوازنده ماهر میتواند در هر میزان و کلیدی بنوازد.

برای تولید واریاسیون وجود دارد، یکی توسط لرزش و درواقع کم و زیاد شدن شدت دمیدن و دیگری با حرکات دست ایجاد میشود. در روش دستی یا hand vibrato، نوازنده-با حرکتی بسیار شبیه به دست ویولونیستی که با انگشتان خود در سیمها لرزش ایجاد میکند- یک طرف ساز(معمولا سمت بلندتر آن) را به آرامی حرکت میدهد. در روش تنفسی یا diaphragm vibrato از روشی مشابه تغییر شدت دمیدن در سازهایی چون فلوت و سازهای بادی دیگر استفاده میشود.

تاریخچه پن فلوت
اگر ساز را صرفا وسیله ای برای تولید صوت بدانیم، بنا به نظر بسیاری از متخصصان و تاریخ دانان، پن فلوت به خاطر سادگی بیش از حد خود از باستانی ترین سازها به شمار می آید و شاید سازهای کوبه ای تنها سازهایی باشند که از آن قدیمی ترند.

احتمالا بشر همانطور که آموخت میتواند با ضربه زدن به اشیا اطراف خود، صدا تولید کند، به طور اتفاقی متوجه شد که با دمیدن در اجسام تو خالی نیز صدا تولید میشود و به احتمال فراوان اولین نوع چنین سازهایی تنها از یک لوله یا نی تشکیل میشده اند.

Audio File یکی از مهمترین موارد استفاده از پن فلوت در موسیقی مردمی است

کشف زیر و بمهای صدا و نحوه تولید آنها مدت زیادی به طول انجامیده است. جالب است که هیچ منطقه یا قوم خاصی را نمیتوان سرمنشاء این ساز دانست زیرا آثاری از فلوت و پن فلوتهای ابتدایی در نقاطی از جهان کشف شده است که در گذشته هیچ ارتباطی با یکدیگر نداشته اند و در واقع پن فلوت در میان جوامع مختلف، در زمانی ساخته شده که آن جامعه در سطح دانش و توانایی خاصی قرار داشته است که این به معنای اعصار مختلف و زمانهایی متفاوت است.

20 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۵ در ۱۱:۰۰ ب.ظ

    عالی بود من عاشق این سازم اما حتی اسمش هم نمیدونستم
    setareh_s54

  • saeed1922
    ارسال شده در مهر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۵:۲۷ ب.ظ

    خیلی عالی بود. واقعا حال کردم…

  • aniss
    ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۵ در ۱۰:۵۶ ب.ظ

    man in sazo az kheyli vaght pish mishnakhtam va asheghesh hastam hata vali motasefane kasiro nadarim too iran ke tadris kone be khatere hamin man mikham sazesho bekharam vali motasefane nemidonam notasho az koja gir biaram va ghasd daram ba dostam ke flute mizane yad begiram va azatoon khahesh daram agar mitoonid komakam konid kheyli mamnon misham

  • ارسال شده در فروردین ۵, ۱۳۸۷ در ۲:۳۷ ق.ظ

    ashegh in sazam
    manam mikham yad begiram vali kasi nist yad bede

  • دیبا
    ارسال شده در مرداد ۲۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۵۵ ب.ظ

    سلام من هم عاشق این ساز زیبا هستم و با کلی گشتن بلاخره کسی رو پیدا کردم که این ساز رو تدیس میکنه…واقعا دنیا رو یه جور دیگه میبینم وقتی شروع به نواختن میکنم

  • mohammad
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۷ در ۱:۳۷ ب.ظ

    salam diba jan
    toro khoda begoo modareset kiye.man khaili vaghte donbale in sazo ye modarese khoob migardam.
    [email protected]

  • پن فلون
    ارسال شده در دی ۲۹, ۱۳۸۸ در ۱۱:۵۱ ب.ظ

    خواستم بخرم
    فروشنده در کمال بیرحمی گفت
    ۶۰۰۰۰ تومن
    بیخیال شدم
    عجب صدای رویاییییییییییییییی داره

  • ارسال شده در فروردین ۲۲, ۱۳۹۰ در ۱۱:۵۴ ب.ظ

    این ساز رو با کار های انیگما Enigma‌شناختم و همیشه روحم رو به پروار درمیاورد – ولی اسمشو بعدا فهمیدم از طریق یکی از دوستان که دست خوبی در موزیک داره – آقای سامان احتشامی :)
    این ساز فوق العادس …

  • علیرضا رمضانی
    ارسال شده در آبان ۱۵, ۱۳۹۰ در ۷:۴۴ ب.ظ

    سلام. از این مطلب خیلی خوشم اومد.
    عاشق سازهای بادیم سازدهنی و ساکسیفون هم میزنم پن فلوتم دوستم برام آورد و هیچی ازش نمیدونستم که این مطلب خیلی کمکم کرد. ممنون..

  • بابك
    ارسال شده در دی ۱۶, ۱۳۹۰ در ۲:۵۵ ق.ظ

    سلام لطفا اگه پن فلوتهای معروفی که از صدا وسیما روی تصاویر طبیعت ار بزرگانی چون کیتارو داری برام میل کن بد جوری دنبالشم ممنون

  • محمدد
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۹۰ در ۸:۱۲ ب.ظ

    سلام.
    لطفا اگه کسی میدونه از کجا میشه تهیه کرد این سازو بهم میل بزنه بگه.
    ممنون

  • mohammadreza
    ارسال شده در اسفند ۹, ۱۳۹۰ در ۱۰:۱۰ ق.ظ

    khanoome dibaye aziz ya har refighe khosh zoghe digei k shakhsiro mishnase k pan tadris mikone khahesh mikonam adres ya telefone ostado b manam bede . bisabrane montazeram k yeki ba man tamas begire . ghablan mamnoonam . 0912 729 79 77

  • Ali
    ارسال شده در بهمن ۲۹, ۱۳۹۱ در ۸:۳۸ ب.ظ

    من نزدیکه ۷ ساله که گیتار الکتریک میزنم ولی نمیدونم چرا یک دفعه عاشق پن فلوت شدم، خیلی صدای خوبی داره واقعا آرامش میده. حالا میخوام این ساز رو بخرم ولی نمیدونم که چی بخرم و چه مارکی بخرم و کسی که تدریس کنه رو هم نمیشناسم خواهش می کنم اگر کسی میدونه کمکم کنه یه ساز خوب بگیرم!

  • ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۹۵ در ۶:۱۱ ب.ظ

    سلام خدمت جنابتان
    از شما درخواست دارم که اگر ممکنه بندرو راهنمایی کنید ممنون میشم …
    برای یادگیری

  • ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۹۵ در ۶:۱۲ ب.ظ

    سلام میخواستم اگر منکنه برانامهای اموزشی هم بگزارید مننون

  • رايا
    ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۹۵ در ۵:۴۷ ب.ظ

    سلام لطفا راهنمایی کنید این ساز رو از کجا تهیه کنم و چه استادی آموزش میده🤔

  • میثم
    ارسال شده در اسفند ۵, ۱۳۹۵ در ۱۲:۱۶ ب.ظ

    محمد جان از امریکا و یا اروپا وارد میشه اگه نیاز دارین بگین من براتونکوارد میکنم چون خودم مشغول یاد گیری این ساز هستم

  • میثم
    ارسال شده در اسفند ۵, ۱۳۹۵ در ۱۲:۲۲ ب.ظ

    بعدا در رابطه با این ساز و کتابهای اموزشی وغیره بیشتر براتون توضیح میدم

  • ساسان
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۹۷ در ۱:۲۸ ق.ظ

    سوالی داشتم ممنون میشم کسی من رو راهنمایی کنه. آیا با نواختن ساز پن فلوت به دندان های جلویی نیرویی وارد میشه ؟در مورد فلوت شنیدم که اینطور هست.

  • ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۹۷ در ۳:۵۷ ب.ظ

    در هر دو سازی که نام بردید چنین مشکلی بوجود نمی آید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (IV)

دلیل اینکه این کارها را کرده‌ام این است که من اساساً از سال ۲۰۰۰ از سیستم موسیقی اروپا بریده‌ام. از سال ۲۰۰۰ به‌غیراز چند تک قطعه پراکنده که در سیستم موسیقی اروپایی است دیگر از سیستم موسیقی اروپا استفاده نمی‌کنم. و تماماً از سیستم موسیقی ایران در نوشتن قطعات استفاده می‌کنم. اولین کارهایی که در نوشتن آنها از موسیقی ایرانی استفاده کردم همین مجموعه کارهای خوشنویسی بود که اولین سری این مجموعه را برای سازهای زهی نوشتم. چراکه ربع پرده‌ها را به‌خوبی می‌توانند بزنند. بعدها برای سازهای بادی هم شروع به نوشتن کردم. به‌طور مثال «خوشنویسی شماره ۷» برای سه فلوت هست. بعدتر یک نسخه آن را برای فلوت و الکترونیک نوشتم که فلوت ۲ و ۳ را در استودیو ضبط کردیم و فلوت شماره یک زنده اجرا می‌شود و از طریق بلندگوها صدای فلوت ۲ و ۳ پخش می‌گردد. این قطعه در تهران از طریق خانم «فیروزه نوایی» سال گذشته در فستیوال «موسیقی معاصر ایران» اجرا شد. اسم این قطعه هست «کیسمت» یا همان «قسمت».

منبعی قابل اتکا و بنیادین در شناخت موسیقی (II)

همین ویژگی‌هاست که موجب شده است این کتاب بارها تجدید چاپ و روزآمد شود و هنوز نیز پس از گذشت چهار دهه کماکان به‌عنوان یکی از پُرطرفدارترین منابع اصلی برای درس‌های آشنایی با موسیقی ــ البته با تمرکز بر موسیقی کلاسیک یا هنری غربی ــ کاربرد و رواج داشته باشد.

از روزهای گذشته…

اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران (I)

اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران (I)

مطلبی که پیش رو دارید به مناسبت چهل و دومین سالگرد اولین کنگره‏ بین المللی موسیقی در تهران توسط عبد الحمید اشراق در آذر ماه ۱۳۸۲ در مجله بخارا نوشته شده است که به دلیل اهمیت این مطلب در گفتگوی هارمونیک به انتشار می رسد.
آرشین مال آلان

آرشین مال آلان

“آرشین مال آلان” از جمله جذاب ترین داستان های فرهنگ آذربایجانی است که در سال ۱۹۱۰ میلادی توسط اوزیر حاج بایف (Uzeyir Hajibeyov) موسیقیدان شهیر آذری بصورت اپرای کوچک (Operetta) تهیه شد. این اپرا آنقدر مورد توجه علاقمندان به فرهنگ و هنر آذربایجان قرار گرفت که امروزه نیز به مناسبت های مختلف کماکان شاهد اجراهای مختلف از آن هستیم.
بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (II)

بررسیِ مقاله‏ «مُدلی جدید برای اتنوموزیکولوژی» (II)

در نظر رایس (۱۳۸۴: ۱۳۱)، مدل‏دهی نیازمند پرسش دو سؤال است: «چه کار داریم می‏کنیم؟» و «چه کار باید بکنیم؟». این دو سؤال در ارتباط با دو نوع مدل‏ سازی هستند که «گیرتز» میان آن‏ها تمایز قائل شده ‏است (هاروود ۱۳۸۵: ۱۷۴). نوع اول در ارتباط با سؤالی توصیفی و نوع دوم در پیوند با سؤالی تجویزی است و به ترتیب، این‏طور نشان داده‏ می‏شوند: «مدلِ» و «مدل برای». به عقیده‏ی رایس (۱۳۸۴: ۱۳۱)، مؤثر بودن نوع اول به میزان «گستره‏ی شمول»ِ آن بر کارهای پیشین، و در نوع دوم به «”الزام اخلاقی” که برای کنش آینده فراهم می‏‏آورد» بستگی دارد.
نقد و رونمایی آلبوم عطاریه در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود

نقد و رونمایی آلبوم عطاریه در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود

مراسم رونمایی آلبوم عطاریه در روز ۲۵ فروردین ساعت ۱۱ صبح همزمان با بزرگداشت روز عطار در فرهنگسرای ارسباران برگزار می شود. مراسم شامل سخنرانی دکتر محمد بقایی (مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه ادبیات) درباره زندگی و اشعار عطار به همرامی نقد و بررسی آلبوم توسط علیرضا میرعلینقی (محقق، پژوهشگر و مورّخ موسیقی ایرانی) و سجاد پورقناد (نوازنده تارو سه تار، منتقد و سردبیر سایت موسیقی گفتگوی هارمونیک) و اجرا قطعاتی از آلبوم “عطاریه” توسط گروه موسیقی هیراب به خوانندگی رامین بحیرایی و آهنگسازی پیام بحیرایی می باشد.
فاصله های معکوس

فاصله های معکوس

یکی از توانایی هایی که هر موسیقیدان باید داشته باشد آن است که بتواند خیلی راحت و بدون فکر یک فاصله را معکوس کند. معکوس کردن یک فاصله به این معنی است که نت پایینی را به اندازه یک اکتاو بالا ببریم یا برعکس نت بالایی را یک اکتاو پایین بیاریم.
پت متنی و گیتار ابداعیش

پت متنی و گیتار ابداعیش

پت متنی (Patrick Bruce Metheny) را باید یکی از موفق ترین نوازندگان دنیای نوازندگی گیتار دانست. شخصی که با اجراهای خود توانست در دهه ۷۰ الی ۸۰ اعتبار خاصی را در دنیای موسیقی کسب نماید همچنین وی یک از رکورد داران کسب جایزه گرمی میباشد. عمده فعالیت وی شامل اجرا همراه با گروهش Pat Metheny Group و بصورت دونوازی و یا همکاری با دیگر گروهها و نوازندگان میشود.
ریچارد اشتراوس (I)

ریچارد اشتراوس (I)

ریچارد جورج اشتروس ( ۱۱ ژوئن ۱۸۶۴- ۸ سپتامبر ۱۹۴۹) آهنگسازی آلمانی از اواخر دوره رمانتیک و اوایل دوره مدرن بود که به ویژه اپراها و موسیقی با کلامش برجسته بود، معروفترین آنها Also sprach Zarathustra ( بخش آغاز فیلم ادیسه فضایی :۲۰۰۱ از استنلی کوبریک). او همچنین به دلیل رهبریش نیز مشهور بود.
سمفونی مانفرد؛ یک شاهکار روسی… (III)

سمفونی مانفرد؛ یک شاهکار روسی… (III)

چایکوفسکی در نامه دیگری نیز این بحث را دنبال کرد: «اجازه دهید به بحث خودمان در رابطه با عظمت موسیقی سمفونیک و مجلسی در قیاس با اپرا، این نکته را بیفزایم که در دوران ما تنها موسیقیدان بزرگی که برای تئاتر و اپرا چیزی نمی نویسد “برامس” است. “سزار کوئی” در مقاله ای نوشته است که برامس هم از نظر انسانی و هم از لحاظ هنری یک قهرمان است و همیشه در افکار خود افکار و پندارهای والا را جان می بخشد و شایسته احترام و تحسین است و من، با نظر او موافقم ولی معتقدم که متاسفانه نبوغ او در فضای محدودی او را نشان می دهد و وسعت لازم را ندارد اما با این حال، یک قهرمان محسوب می شود و من در خود این قهرمانی را نمی بینم و نمی توانم خود را در دایره تنگ برامس زندانی کنم. زیرا صحنه نمایش با تمامی زرق و برق هایش به گونه مقاومت ناپذیری مرا به سوی خود می کشد.»
امیرآهنگ: کلاس استاد حنانه بسیار جذاب و مفید بود

امیرآهنگ: کلاس استاد حنانه بسیار جذاب و مفید بود

من ضمن کلاس خصوصی، در کلاس های گروهی استاد حنانه هم شرکت می کردم. آقای امیر علی حنانه هم در آن زمان، با وجود سن کم این دروس را قبلاً نزد پدرشان بطور خصوصی گذرانده و کاملا مسلط بودند با اینحال در کلاس گروهی بچه های هنرستان شرکت و به اعضای کلاس جهت تفهیم بهتر مطالب کمک می کردند.
جسور و ایرانی (III)

جسور و ایرانی (III)

بعد از چند بار تکرار این الگو، جمله ای ملودیک با سرعتی بالا در تضاد با آنچه تا آن لحظه نواخته می شد شنیده می شود، مانند اتفاقی بزرگ میان تکرار روزمرگی ها. بعد از آن دوباره همان پایه با همراهی تنبک نواخته می شود که این بار تپش و ضربان تداعی می شود. اما با پیش رفتن قطعه، احساسی که ممکن است هنگام شنیدن این قطعه به شنونده دست دهد نه احساس تکرار که بیشتر احساس بی قراری و حرکت رو به مقصدی سرنوشت ساز است، شاید حاصل از اتفاقی بزرگ که در میان آن ”ضربان خسته ی تکرار” رخ داده باشد، بماند که ناشر در جلد سی دی داستان دیگری برای این قطعه دارد.