پن فلوت (I)

پن فلوت pan flute (که به نامهای سیرینکس syrinx یا کوییلز quillsهم خوانده میشود) یکی از باستانی ترین سازها است که بر اساس قوانین لوله های صوتی بسته ساخته میشود و معمولا با ده یا بیش از ده نی که به ترتیب طول و گاهی قطر کنار هم چیده شده اند ساخته میشود.

سیرینکس سازی بوده است که مدتها در میان اقوام مختلف و به عنوان ساز عوام (folk instrument سازهایی که توسط مردم عادی و برای اجرای موسیقی فولکلوریک ساخته شده و مخترع واقعی آن مشخص نیست) رواج داشته است و جد سازهایی چون ارگ بادی یا pipe organ و هارمونیکا harmonica به شمار میرود. این ساز به دلیل اینکه ساز مورد علاقه پن pan، خدای حامی شبانان و گله ها در یونان باستان به شمار می آمد، چنین نامگذاری شده است.

نی های این ساز از یک سمت بسته هستند در نتیجه امواج صدا باید دو مرتبه طول نی را بپیماید و به همین دلیل هر نت یک اکتاو پایینتر از نت مشابهی است که با یک نی هم اندازه اما باز ایجاد میشود.

در آمریکای جنوبی برای ساختن پن فلوت و کوک کردن نی ها در شدت مناسب صوتی از دانه خشک ذرت یا ریگهای کوچکی که در ته هر نی قرار میدهند استفاده میکنند.

سازندگان امروزی پن فلوت به شکل منحنی رومانیایی آن، برای کوک کردن ساز از موم(عموما موم زنبور) استفاده میکنند و برای این کار از ابزارهای خاصی استفاده میکنند. چوب پنبه و دریچه های لاستیکی نیز برای کوک کردن این ساز به کار میروند که استفاده از آنها سریعتر و ساده تر است.

پن فلوت با افقی دمیدن در نوک تیز لبه داخلی سمت باز نیها نواخته میشود. این کار مجموعه منظمی از پالسها تولید میکند که در طول لوله به امواج صوتی تبدیل میشوند. هر نی یا لوله برای نت خاصی کوک شده است که نت ابتدایی نامیده میشود. با زیاد دمیدن یا overblowing که به معنای افزایش شدت دمیدن و فشردن لبها بر ساز است، نتهایی که فرکانس آنها از نت ابتدایی بالاتر است یا هارمونیک ها تولید میشوند.

پن فلوت رومانیایی طوری ساخته میشود که نی ها در یک ردیف منحنی در کنار یکدیگر قرار میگیرند. این حالت به نوازنده امکان میدهد که تنها با چرخش سر خود به سادگی به تمام نتها دسترسی داشته باشد.

این سازها قادر به اجرای انواع نواهای زیر و بم هستند که با روش خاصی که مرکب از اریب گرفتن ساز و حرکات فک نوازنده است به وجود می آیند. یک نوازنده ماهر میتواند در هر میزان و کلیدی بنوازد.

برای تولید واریاسیون وجود دارد، یکی توسط لرزش و درواقع کم و زیاد شدن شدت دمیدن و دیگری با حرکات دست ایجاد میشود. در روش دستی یا hand vibrato، نوازنده-با حرکتی بسیار شبیه به دست ویولونیستی که با انگشتان خود در سیمها لرزش ایجاد میکند- یک طرف ساز(معمولا سمت بلندتر آن) را به آرامی حرکت میدهد. در روش تنفسی یا diaphragm vibrato از روشی مشابه تغییر شدت دمیدن در سازهایی چون فلوت و سازهای بادی دیگر استفاده میشود.

تاریخچه پن فلوت
اگر ساز را صرفا وسیله ای برای تولید صوت بدانیم، بنا به نظر بسیاری از متخصصان و تاریخ دانان، پن فلوت به خاطر سادگی بیش از حد خود از باستانی ترین سازها به شمار می آید و شاید سازهای کوبه ای تنها سازهایی باشند که از آن قدیمی ترند.

احتمالا بشر همانطور که آموخت میتواند با ضربه زدن به اشیا اطراف خود، صدا تولید کند، به طور اتفاقی متوجه شد که با دمیدن در اجسام تو خالی نیز صدا تولید میشود و به احتمال فراوان اولین نوع چنین سازهایی تنها از یک لوله یا نی تشکیل میشده اند.

Audio File یکی از مهمترین موارد استفاده از پن فلوت در موسیقی مردمی است

کشف زیر و بمهای صدا و نحوه تولید آنها مدت زیادی به طول انجامیده است. جالب است که هیچ منطقه یا قوم خاصی را نمیتوان سرمنشاء این ساز دانست زیرا آثاری از فلوت و پن فلوتهای ابتدایی در نقاطی از جهان کشف شده است که در گذشته هیچ ارتباطی با یکدیگر نداشته اند و در واقع پن فلوت در میان جوامع مختلف، در زمانی ساخته شده که آن جامعه در سطح دانش و توانایی خاصی قرار داشته است که این به معنای اعصار مختلف و زمانهایی متفاوت است.

20 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در مهر ۱۲, ۱۳۸۵ در ۱۱:۰۰ ب.ظ

    عالی بود من عاشق این سازم اما حتی اسمش هم نمیدونستم
    setareh_s54

  • saeed1922
    ارسال شده در مهر ۱۵, ۱۳۸۵ در ۵:۲۷ ب.ظ

    خیلی عالی بود. واقعا حال کردم…

  • aniss
    ارسال شده در بهمن ۵, ۱۳۸۵ در ۱۰:۵۶ ب.ظ

    man in sazo az kheyli vaght pish mishnakhtam va asheghesh hastam hata vali motasefane kasiro nadarim too iran ke tadris kone be khatere hamin man mikham sazesho bekharam vali motasefane nemidonam notasho az koja gir biaram va ghasd daram ba dostam ke flute mizane yad begiram va azatoon khahesh daram agar mitoonid komakam konid kheyli mamnon misham

  • ارسال شده در فروردین ۵, ۱۳۸۷ در ۲:۳۷ ق.ظ

    ashegh in sazam
    manam mikham yad begiram vali kasi nist yad bede

  • دیبا
    ارسال شده در مرداد ۲۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۵۵ ب.ظ

    سلام من هم عاشق این ساز زیبا هستم و با کلی گشتن بلاخره کسی رو پیدا کردم که این ساز رو تدیس میکنه…واقعا دنیا رو یه جور دیگه میبینم وقتی شروع به نواختن میکنم

  • mohammad
    ارسال شده در مهر ۲۰, ۱۳۸۷ در ۱:۳۷ ب.ظ

    salam diba jan
    toro khoda begoo modareset kiye.man khaili vaghte donbale in sazo ye modarese khoob migardam.
    [email protected]

  • پن فلون
    ارسال شده در دی ۲۹, ۱۳۸۸ در ۱۱:۵۱ ب.ظ

    خواستم بخرم
    فروشنده در کمال بیرحمی گفت
    ۶۰۰۰۰ تومن
    بیخیال شدم
    عجب صدای رویاییییییییییییییی داره

  • ارسال شده در فروردین ۲۲, ۱۳۹۰ در ۱۱:۵۴ ب.ظ

    این ساز رو با کار های انیگما Enigma‌شناختم و همیشه روحم رو به پروار درمیاورد – ولی اسمشو بعدا فهمیدم از طریق یکی از دوستان که دست خوبی در موزیک داره – آقای سامان احتشامی :)
    این ساز فوق العادس …

  • علیرضا رمضانی
    ارسال شده در آبان ۱۵, ۱۳۹۰ در ۷:۴۴ ب.ظ

    سلام. از این مطلب خیلی خوشم اومد.
    عاشق سازهای بادیم سازدهنی و ساکسیفون هم میزنم پن فلوتم دوستم برام آورد و هیچی ازش نمیدونستم که این مطلب خیلی کمکم کرد. ممنون..

  • بابك
    ارسال شده در دی ۱۶, ۱۳۹۰ در ۲:۵۵ ق.ظ

    سلام لطفا اگه پن فلوتهای معروفی که از صدا وسیما روی تصاویر طبیعت ار بزرگانی چون کیتارو داری برام میل کن بد جوری دنبالشم ممنون

  • محمدد
    ارسال شده در بهمن ۹, ۱۳۹۰ در ۸:۱۲ ب.ظ

    سلام.
    لطفا اگه کسی میدونه از کجا میشه تهیه کرد این سازو بهم میل بزنه بگه.
    ممنون

  • mohammadreza
    ارسال شده در اسفند ۹, ۱۳۹۰ در ۱۰:۱۰ ق.ظ

    khanoome dibaye aziz ya har refighe khosh zoghe digei k shakhsiro mishnase k pan tadris mikone khahesh mikonam adres ya telefone ostado b manam bede . bisabrane montazeram k yeki ba man tamas begire . ghablan mamnoonam . 0912 729 79 77

  • Ali
    ارسال شده در بهمن ۲۹, ۱۳۹۱ در ۸:۳۸ ب.ظ

    من نزدیکه ۷ ساله که گیتار الکتریک میزنم ولی نمیدونم چرا یک دفعه عاشق پن فلوت شدم، خیلی صدای خوبی داره واقعا آرامش میده. حالا میخوام این ساز رو بخرم ولی نمیدونم که چی بخرم و چه مارکی بخرم و کسی که تدریس کنه رو هم نمیشناسم خواهش می کنم اگر کسی میدونه کمکم کنه یه ساز خوب بگیرم!

  • ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۹۵ در ۶:۱۱ ب.ظ

    سلام خدمت جنابتان
    از شما درخواست دارم که اگر ممکنه بندرو راهنمایی کنید ممنون میشم …
    برای یادگیری

  • ارسال شده در آبان ۲۵, ۱۳۹۵ در ۶:۱۲ ب.ظ

    سلام میخواستم اگر منکنه برانامهای اموزشی هم بگزارید مننون

  • رايا
    ارسال شده در آذر ۹, ۱۳۹۵ در ۵:۴۷ ب.ظ

    سلام لطفا راهنمایی کنید این ساز رو از کجا تهیه کنم و چه استادی آموزش میده🤔

  • میثم
    ارسال شده در اسفند ۵, ۱۳۹۵ در ۱۲:۱۶ ب.ظ

    محمد جان از امریکا و یا اروپا وارد میشه اگه نیاز دارین بگین من براتونکوارد میکنم چون خودم مشغول یاد گیری این ساز هستم

  • میثم
    ارسال شده در اسفند ۵, ۱۳۹۵ در ۱۲:۲۲ ب.ظ

    بعدا در رابطه با این ساز و کتابهای اموزشی وغیره بیشتر براتون توضیح میدم

  • ساسان
    ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۹۷ در ۱:۲۸ ق.ظ

    سوالی داشتم ممنون میشم کسی من رو راهنمایی کنه. آیا با نواختن ساز پن فلوت به دندان های جلویی نیرویی وارد میشه ؟در مورد فلوت شنیدم که اینطور هست.

  • ارسال شده در فروردین ۹, ۱۳۹۷ در ۳:۵۷ ب.ظ

    در هر دو سازی که نام بردید چنین مشکلی بوجود نمی آید.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (I)

باربد، موسیقیدان و هنرمند بزرگ ایرانی، مربوط به دوره طلایی ساسانی. کسی که پایه های موسیقی ایرانی و شعر عروضی عرب را بنیان نهاد. شخصیتی جادویی که برای هر روز ماه و سال، جنگ ها، پادشاهان و غیرت و عظمت ایرانی آهنگ و شعر ساخت و سروده های زرتشت را در قلب ایرانیان حک کرد. نوازنده چیره دست بربط و شاه رامشگران ایران. در این مقاله هر چند کوتاه، به دوران زندگی پر افتخار این مرد بزرگ می پردازیم. سفر او از شهری کوچک در خراسان تا تیسفون پایتخت امپراطوری ساسانی و شروع دوران رشد و شوفایی او و هنر ایران. سپس اولین شکست خسرو پرویز از اعراب و شروع دوران افول فرهنگ و عظمت و هنر ایران. در هر مجالی که فرصت داد اشعاری که بزرگان در باب وی سرودند را آوردیم و در سروده های فردوسی که به مدح و ستایش باربد پرداخته به جستجو و بررسی پرداختیم. با وجود بیش از پانصد کتاب در زمینه باربد یا مرتبط با ایشان سعی بر آن نمودیم که با استفاده از منابع دقیقتر و جامع، اصل و چکیده زندگی این اسطوره ایرانی را به تصویر و نگارش بکشیم. باشد که مورد توجه علاقمندان به فرهنگ و هنر ایرانی مخصوصا موسیقی ایرانی قرار گیرد.

مروری بر آلبوم «تصنیف‌های عارف قزوینی»

اجرایِ مقبولِ همه‌ی تصنیف‌های عارف در یک مجموعه، درباره‌ی شخصیت او و تصنیف‌سازی‌اش و در مورد تصنیفِ قاجاری به طور عام، فرصتِ تأملی دیگر می‌دهد. ازاین رو هر چند تصریح شده که هدف، گردآوریِ نمونه‌ای آرشیوی یا آموزشی نبوده اما می‌توان چنین کارکردی نیز برای این مجموعه قائل شد وگرنه با تمام تلاشی که در شنیدنی‌شدنِ اجرای همه‌ی بندهای تصانیف شده، هنوز شنیدن سیزده دقیقه تکرارِ تضرعِ عارف برای ماندنِ مورگان شوستر در ایران، در مقامِ یک اثر موسیقی چندان توجیهی ندارد*.

از روزهای گذشته…

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و دوم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و دوم)

چرا بیشتر انسان ها به این می‌اندیشند که کاری را انجام دهند اما در پایان آن را انجام نمی‌دهند؟ چرا آنها قدرت آن را ندارند که آن کاری را که در مغزشان می‌خواهند به آن عمل کنند عمل نمی‌کنند اگر آدم به انجام آن کار فکر کند باید به اجرای آن کار عمل کند.
منتشری: پنجاه درصد آواز شعر است

منتشری: پنجاه درصد آواز شعر است

یک خواننده در وهله اول با کلام سر و کار دارد؛ اولا باید به ادبیات فارسی کاملا اشراف داشته باشد و مطالعه زیادی روی اشعار داشته باشد چون ۵۰ درصد موسیقی آوازی ما شعر و ۵۰ درصد آن تحریر است. حق مطلب هر کدام بایستی ادا شود. متاسفانه اکثر خوانندگان ما به اشعار اهمیت نمی دهند: اولا اشعار را صحیح نمی خوانند. ثانیا هر آوازی برای هر شعری مناسب نیست؛ شما بایستی روح آواز را بشناسید. پنج شنبه ها ۲:۳۰ تا ۳:۳۰ عصر یک برنامه رادیویی به نام “نیستان” داریم که مدت ۲ سال ادامه دارد. تکیه ما در این برنامه در انتخاب شعر است. آن شعری که در آواز دشتی می خوانید را نمی توانید در ماهور یا چهارگاه بخوانید چون ماهور آواز شاد و چهارگاه حماسی است. هم روح و هم… شعر بایستی با آواز تطبیق کند و این زمانی است که آواز خوان فن بیان را بداند. من چون ۳ سال دوره تئاتر و فن بیان را گذراندم، تلاش می کنم این موضوع را به جایگاه اصلی خود برسانیم.
ارکستر سمفونیک لندن (I)

ارکستر سمفونیک لندن (I)

ارکستر سمفونیک لندن (London Symphony Orchestra)، مهمترین ارکستر انگلستان و همچنین یکی از مشهورترین ارکسترهای دنیا می باشد. از سال ۱۹۸۲ این ارکستر در مرکز هنری باربیکن (Barbican) لندن قرار گرفت و امروز بسیاری از مشهورترین آثار موسیقی کلاسیک ضبط شده، با این ارکستر ضبط شده است.
نیلوفر محبی: حضورم در این ارکستر جنبه مادی ندارد

نیلوفر محبی: حضورم در این ارکستر جنبه مادی ندارد

در این ارکستر اتفاقاتی وجود دارد (نه به معنی خوب یا بد) که آنرا با دیگر ارکستر ها متفاوت می کند؛ صحبت های رهبر این ارکستر، تفسیر او از قطعات، شیوه تمرین با ارکستر، مسائلی هستند که بسیاری از بچه ها را در اینجا دور هم جمع کرده اند. در مورد مسائل مالی باید در مورد خودم بگویم که در بسیاری از برنامه ها فقط قصدم داشتم درآمد است ولی حضورم در این ارکستر به هیچ وجه به این دلیل نیست و به خاطر شیوه کار آقای گوران و تفسیرهای ایشان است و از همه مهمتر خروجی این برنامه است.
اجرای آثار سه آهنگساز ایرانی با کر شهر تهران

اجرای آثار سه آهنگساز ایرانی با کر شهر تهران

گروه کر شهر تهران در روزهای ۵ و ۶ تیر ۱۳۹۲، ساعت ۲۱، در تالار رودکی به اجرای کنسرت می پردازد. در این کنسرت که به رهبری مهدی قاسمی انجام می شود، سوییت “شبح اپرا” برای گروه کر و پیانو، ۵ کرال مینیاتور اثر محمدرضا تفضلی، دیر مغان اثر امیر اسلامی، ۳ نیایش کوتاه برای گروه کر اثر مهدی قاسمی و همچنین قطعاتی از باخ، ویوالدی و هندل به اجرا گذاشته می شود.
نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VIII)

نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VIII)

در شکل ۶ جمله کنترپوانتیک بعدی را می بینید که اولین خط، ساز سه‌تار، دومین خط بخش مضرابی و سومین خط بخش کششی است. پایور بر روی حرکت پهلویی ملودی سه پاساژ به هم پیوسته را در نظر گرفته که در نوشتن آنها، کم‌ترین حد دیسونانس را در نظر گرفته است.
گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (V)

گزارش مراسم رونمایی «ردیف میرزاعبدالله به روایت مهدی صلحی» (V)

من زحمت جناب مِنا و آقای دکتر قادری را تحسین می‌کنم و خوشحالم در موسیقی ما هنوز افرادی هستند که به پژوهش علاقه‌مندند و هرکس یک برگ به موسیقی ایرانی بیفزاید قابل تحسین و احترام است.
رودز: «از عبارت “موسیقی کلاسیک” متنفرم» (I)

رودز: «از عبارت “موسیقی کلاسیک” متنفرم» (I)

جیمز رُودز (James Rhodes) اولین نوازنده کلاسیک که با یک لیبل راک قرار داد بسته است توضیح می دهد که چرا دوست دارد به جیمز الیور ژانر خود تبدیل شود. اولین کاری که جیمز رودز پس از نشستن پشت میز انجام می دهد سفارش دادن یک قهوه بدون کافئین است. واضح است که رودز از آن دسته افرادی است که به محرک اضافی نیازی ندارد: هنوز ساعت ۱۱ صبح نشده است و او دارد از در و دیوار بالا می رود. در حالیکه واژه هایی که به کار می برد مثل ماشین های برقی به یکدیگر می خورند می گوید «بعضی ها می گویند بی صبرانه منتظر تعطیلات آخر هفته هستیم. من با خودم فکر می کنم چرا؟» رودز با نوک انگشت هایش بر روی میز ضرب می گیرد مثل اینکه دارد آرپژ می زند! «من شخصا الآن همان کاری را انجام می دهم که حتی اگر در یک لاتری هم برنده شوم باز هم ادامه اش خواهم داد».
جنبش اتنوموزیکولوژی

جنبش اتنوموزیکولوژی

اولین اسناد نوشته شده در زمینه پژوهش بر اساس موسیقی شناسی قومی، نوشته های ژان ژاک روسو، نویسنده و اندیشمند سوئیسی است. در اواخر قرن نوزدهم، همزمان با فعالیت های روز افزون جنبش های ملی گرایانه دراروپا، توجه به موسیقی های قدیمی و محلی اروپایی و در ادامه آن توجه به فرهنگ و موسیقی دیگر ممالک، رشد چشمگیری پیدا کرد.
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XXI)

برای ارضای حس ادبی خویش (البته که او نویسنده ای دارای چند کتاب چاپی بود) و همچنین برای تامین سوخت برای آتش موسیقی های الگار، آلیس در بسیاری از قطعات نقش ترانه سرا را ایفا کرده است: