نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)
ژورنال موسیقی
از راست: نعمت الله اتابکی، اکبرخان، نعمت الله (معروف به بوسکی)
از راست: نعمت الله اتابکی، اکبرخان، نعمت الله (معروف به بوسکی)
نوشته های اخیر
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)
اکبرخان:از نوازندگانی بود که بیشتر با نعمت اله خان اتابکی همکاری می کرد و با تار او می نواخت و درخواندن آواز و تصنیف مهارت داشت.

باقرخان :باقرخان از تنبک نوازهای خوب زمان خود بود. در سفری به پاریس برای پرکردن صفحه با میرزا حسینقلی(تار) ، محمد صادق خان سرورالملک ( سنتور) و نایب اسدالله ( نی) همراه بود که آن صفحات اکنون باقی است.

اصغر:معروف به اصغر محمدحسین بیگ که تنبک نیکو می نواخت و در دستگاه میرزا علی اصغرخان اتابک نوازندگی می کرد.

کریم منجم باشی:کریم در طفولیت از خانه شاگردهای منجم باشی لنگرودی( پدرزن ارفع الملک استاد نوازنده تار و شاگرد ممتاز میرزا حسینقلی) بود و به همین مناسبت به کریم منجم باشی معروف گردید. ارفع الملک که علاقه و استعداد کریم را به موسیقی دریافته بود، او را به نوازندگی تنبک تشویق کرد و کریم پای ساز او تنبک می نواخت و آنچه از استاد تنبک خود می آموخت پای ساز ارفع الملک تمرین می کرد.

رفته رفته مهارت کافی در این هنر پیدا کرد و پس از درگذشت ارفع الملک به شیراز رفت و در آن شهر مقیم گردید. کریم از نوازندگان با استعداد و سلیقه این ساز بشمار می آمد و شنیدن تنبک او بدون ساز هم بسیار جالب و نشاط انگیز بود. مؤلف سرگذشت موسیقی ایران می نویسد «رحیم قانونی سیمهای ساز را به اهتزاز می آورد و کریم تنبک گیر نرم نرمک دستی به تنبک می کشید»

اسمعیل قدیری : اسمعیل از نوازندگان بنام تنبک در این اواخر بود. تصنیف و آهنگهای ضربی را با صدای مناسبی که داشت نیکو می خواند و در شناسائی اوزان تنبک و نوازندگی آن مهارت داشت. قدیری با اساتید معروف مانند درویش خان کار میکرد و با شکری قهرمانی استاد نوازنده تار و عارف قزوینی استاد سازنده تصنیف معاشر بود و غالباً در محافل آنها نوازندگی می کرد. اسمعیل قدیری بین دوستان به (اسمعیل دلم) شهرت داشت و در شهرداری خدمت می کرد و در سن حدود هفتاد سالگی در گذشت.

حسین خان: حسین خان معروف به (ملندوق) دف و تنبک می نواخت ٬ با شیرین کاریهای خود مجلس آرائی می نمود و با اساتید معروف نوازنده همکاری می کرد.

دیگر نوازندگان بین یهودیان تنبک نوازهایی بودند که هنرشان مورد ستایش اساتید و قابل توجه بود. ازجمله مرده خای عزریا (مردخای عزریا) معاصر ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه و جد سلیمان روح افزا (استاد تار) . می گویند از نوازندگان درباری نیز بوده است و فرزندش ابراهیم (پدر روح افزا) نیز در نواختن تنبک مهارت داشته است.

همچنین می توان از بالاخان پدر مرتضی نی داود (استاد تار) که در پیشرفت فرزند خود تاثیر فراوان داشته است و یوسف خان معروف به (هونی) نام برد.

در میان نوازندگان تنبک زورخانه نیز اساتیدی بودند که در هنر خود مهارت بسیار داشتند. رنده یکی از نوازندگان معروف تنبک بود که به این نام شهرت داشت و بیشتر در زورخانه ای که آقاکاظم ملک التجار خراسانی در بازار حلبی سازهای تهران دائر کرده بود و خود در آن ورزش می کرد تنبک می نواخت و تصنیف و اشعار ضربی میخواند.

در این رابطه بخوانید
۸ نظر برای “نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)”
  1. masih :

    salam jenabe mohajeri
    ba tashakor az maghale jaleb va mofasale shoma.
    faghat mikhastam arz kona ke dar ghesmati ke raje be bagherkhan neveshtid bayad begam ke afardi ke dar safare paris hamrah agha hosein gholi bodand ebratand az:seyed ahmad khan,bagher khan,mohamad bagherkhan va mirza asadolah ke motoasefane shoma afardi ra nam bordid ke sahih nemibashad.
    ba sepas
    Masih Azarakhsh

  2. وبلاگ سنتور :

    با سلام
    به مناسبت ۲۱ بهمن ماه، سالروز تولد استاد فرامرز پایور، وبلاگ سنتور مطالب ویژه ای را در وبلاگ قرار داده است.
    قطعات تصویری، صوتی و نیز نت بعضی از آثار استاد…
    بدرود

  3. آرسانا :

    چرا اینقدر مرده از قبر بیرون می کشید!!! :)))

  4. شاهين :

    با سلام
    جناب مسيح
    از لطف و تذكر شما بسيار متشكرم - در منابع مورد استناد چنين آمده بود ولي اگر لطف كرده و در صورت مشاهده پيام من منبع خود را قيد فرماييد بسيار سپاسگزار مي شوم.

    و اما آرساناي عزيز
    متاسفانه تاريخچه و هنر اين مملكت يا به زير خاك رفته و مدفون شده يا مانند دره بلاغي به زير آب مي رود.
    آن وقت وظيفه ما مرده از زير آب كشيدن هم مي شود!!
    تاريخ موسيقي اين مملكت متاسفانه نياز به نبش قبر دارد و اين كار را بايد انجام داد . همان طور كه موسيقي غربي هم نياز به اين كاردارد و چه بسيار مرده ها كه از قبر بيرون كشيده مي شوند .
    در ثاني - گمان مبريد كه مثلااهميت باقر خان تمبك نواز كمتر از فلان سازدهني نواز است كه به سبك بلوز مي نواخت(http://www.harmonytalk.com/id/۹۷۵)
    بهتر است كمي به تاريخچه هنر خود نيز بيانديشيم.

  5. Masih Azarakhsh :

    salam jenabe shahin
    yeki az manabe motabari ke mitonam alan baraton moarefi konam site besyar arzeshmande eisiandiscogarhy ast.dar in safhe shoma mitonid on matlabi ke man eshare kardam ra bebinid:
    http://www.persiandiscography.com/۷۸history.htm
    onja nevshete:
    ۱۹۰۷ Agha Mirza Hosseingholi and four other Persian artists (Seyed Ahmad Khan - vocal, Mirza Assadollah Khan -tar & santoor, Bagher Khan - kamancheh, Mohammad Bagher - zarb) have Recordings in Paris for SOCIETE ANONYME FRANCAISE ONDOGRPHIQUE, released on EDEN PARIS double-sided, black & white illustrated label and GLOBOS RECORD of German Globophon G.m.b.H Hannover.
    eradatmand
    Masih Azarakhsh

  6. شاهين :

    سلام مسيح جان
    بسيار متشكرم از اطلاع رساني

  7. بصيرامنفرد :

    باسلام.
    مطالب شمادرموردتنبك واقعاًجالب وخواندني است.راستش بايد باوركردكه اين سازهمچنان موردكم لطفي عموم قرارگرفته وعزيزاني هم كه درمورداين سازسخن به ميان مي آورندخيلي معدودند.اينجاست كه بايداززحمات شايان شمانهايت تشكروسپاس راداشت.(درضمن اگر امكان داردازتجربياتتان راجع به نواختن تنبك، آماتورهايي مثل من را بي نصيب نگذاريد.)
    متشكرم.

  8. Anonymous :

    سلام لطفا منابع مطالب خود را معرفی کنید

فرستادن نظر

RSS / XML