طرحی برای فرآیند موسیقایی

مقدمه:
امروزه مفهوم فرآیند در سیستم های نوین مدیریتی بکار گرفته می شود. در این مفهوم برای تولید هر محصول سلسله ای از فعالیت ها انجام می گردد.

هر فرآیند در درون سیستمی انجام می گردد و طی آن ورودی ها پس از طی یک سری فعالیتها به محصول تبدیل می شوند.


به منظور بررسی هرچه دقیق تر هر فرآیند، می توان آن را به اجزاء کوچکتر تقسیم کرده و هرکدام را بصورت مجزا بررسی نمود. با تبدیل هر فرآیند به اجزاء خود، به سطوح فرآیندی می رسیم :


– فرآیند کلان : نشان دهنده تعامل بین سیستم و محیط بیرون است.
– فرآیند اصلی : اجزاء تشکیل دهنده فرآیند کلان
– فرآیند فرعی : اجزاء تشکیل دهنده فرآیند اصلی
– فعالیت : اجزاء تشکیل دهنده فرآیند فرعی

کلیه دریافتی های یک سیستم، یک فرآیند اصلی یا فرعی، ورودی های آن فرآیند هستند. به همین خاطر محصول یک زیرفرآیند می تواند ورودی زیرفرآیند بعدی باشد. نتایج، پیامدها و دستاوردهای حاصله نیز خروجی یا محصول یک فرآیند هستند. ورودی فرآیند می تواند اطلاعات محیط باشد همچنین خروجی نیز می تواند بصورت اطلاعات باشد.

انجام هر فرآیندی دارای یک مسئول است. از طرفی هر فرآیندی درجهت بهینه سازی روند خود نیاز به یک “فعالیت کنترلی” دارد. این کنترل می تواند براساس اطلاعات حاصله از یک زیرفرآیند بر زیرفرآیند دیگر صورت گیرد.

در هر فرآیند اطلاعات حاصله به صورت مستندات بایگانی می شوند. در واقع این اطلاعات نشان دهنده نحوه شکل گیری زیرفرآیندها و … و ارتباط آنها با هم است.

زیرفرآیندها دارای سازماندهی خاصی می باشند. مثلاً بصورت متوالی و سلسله مراتبی قرار گرفته اند که در آن هر بخش برای اجرا نیاز به زمان خاصی دارد ، به این ترتیب می توان سطوح مختلف فرآیند را بطور جداگانه بررسی کرد.

موسیقی بعنوان فرآیند
موسیقی در اشکال متفاوت خود : نوازندگی (اجرای موسیقی) ، بداهه نوازی (تولید و اجرای در لحظه موسیقی) و آهنگسازی (تولید موسیقی) فعالیتهای پیچیده ای هستند که هر کدام را می توان به عنوان یک فرآیند خاص فرض کرد. درنهایت محصول این فرآیندها می تواند موسیقی شنیداری (نوازندگی، بداهه نوازی) و یا موسیقی مکتوب (آهنگسازی) باشد.

فرایندهای موسیقی به عنوان فرآیند دارای ورودی و خروجی خاص خود می باشند :

نوازندگی : ورودی ناشی از اطلاعات محیطی (مثلا صفحه نت) که تبدیل به تصاویر موسیقایی در ذهن نوازنده می شود .
بداهه نوازی : ورودی ناشی از اطلاعات محیطی و تصاویر ساخته شده در لحظه براساس اطلاعات محیطی و اطلاعات موجود در ذهن نوازنده .
آهنگسازی : ورودی ناشی از تصاویر شکل گرفته موسیقایی در ذهن بر اساس قواعد ساخت آهنگ .
ماهیت فرآیند نوازندگی و بداهه نوازی به غیر از ورودی ها و فعالیتهای کنترلی ، تا حد بسیار به هم شباهت دارد. حال آنکه در اکثر اوقات “فرآیند آهنگسازی” شامل یک زیرفرایند تصویر سازی و ساخت آهنگ بوده که در آن مغز به مثابه یک سیستم، ورودی خود را به خروجی تبدیل می کند. خروجی نیز به واسطه زیرفرآیندهای ثبت، مکتوب یا بایگانی می گردد (ثبت در حافظه و کاغذ یا هر محیط بایگانی دیگر) . فرآیند آهنگسازی براساس استانداردهای آهنگسازی (فرمولها و قواعد) به پیش می رود. به همین خاطر درک زیباشناسی حاصل از قواعد خود نقش کنترلی را ایفا می کند. در تمام این موارد، مسئول اجرا و کنترل در فرآیند ، خود آهنگساز بوده و اوست که تلاش می کند محصولی زیبا تولید نماید.
فرآیند اجرای موسیقی : در این فرآیند ورودی می تواند صفحات نت یک قطعه یا اطلاعات بایگانی شده در ذهن باشد. در اجرا ی موسیقی سعی در عدم تغییر ساختار کلی اطلاعات ورودی است.

این اطلاعات در سیستم عصبی و مغز فرد تبدیل به تصاویر موسیقایی شده ، ضمنا میتوان تغییراتی را در حالات بیانی ساختار کل (از نظر نوانس ، دینامیسم و ……) ایجاد کرد. زیر فرایندهای موجود در این فرآیند عبارتند از :

زیر فرآیند تصویرسازی (مجموعه فعالیتهای روانشناختی- فیزیولوژیک در ساخته و پرداخته کردن ورودیها به تصاویر موسیقایی و ارسال پیامهای عصبی)
زیر فرایند آکوستیک (مجموعه فعالیتهای تبدیل کار حاصل از انرژی عضلانی به انرژی صوتی و تولید صوت توسط ساز یا حنجره و انتقال انرژی صوتی توسط هوا به گوش شنونده)
زیر فرآیند درک صدا توسط شنونده و نوازنده (مجموعه فعالیتهای حاصل از ارتعاش پرده گوش و تبدیل انرژی مکانیکی حاصل به پیام عصبی و آنالیز آن توسط سیستم عصبی و مغز و ایجاد حس زیباشناسانه و روانشناختی)

فعالیت های کنترلی این فرآیند عبارت است از: نقش رهبر ارکستر – حس کلی گروه – درک توسط نوازنده – حس شنونده . فعالیت های کنترلی در این فرآیند آن را به سمت تولید محصول هر چه زیباتر (از نظر بیان موسیقایی، هماهنگی با گروه و …) هدایت می کنند.

به این ترتیب می توان طرح ورودی و خروجی های زیر فرآیندهای فرآیند اجرای موسیقی را در شکل زیر مشاهده نمود :
فرآیند بداهه نوازی موسیقی: ساختار کلی این فرآیند ترکیبی از فرایند آهنگسازی و اجرا می باشد و طرح کلی فرآیند نیز مانند طرح فرآیند اجرای موسیقی است.

تمام اطلاعات حاصله از سه فرآیند فوق الذکر در سیستم عصبی نوازنده و شنونده بایگانی میگردد. از مجموع مطالب بالا چنین بر می آید که فرآیند موسیقی ( به خصوص اجرا و بداهه نوازی) به دلیل تعاملات در لحظه بین نوازنده و محیط اطرافش، دارای سیستمی باز می باشد که در آن سیستم، زیرفرآیندها و فعالیت ها دارای توالی خاص و سلسله مراتب گونه می باشند. هدف از انجام فرآیند موسیقی تامین نیاز روانشناختی و زیباشناسانه نوازنده (بعنوان مسئول فرایند و مشتری فرآیند) و شنونده (به عنوان مشتری فرآیند) است.

مجله هنر موسیقی

3 دیدگاه

  • ali
    ارسال شده در آبان ۱۶, ۱۳۸۵ در ۷:۰۳ ق.ظ

    ino az to yaddashtahaye beetoven peyda kardin:))

  • ارسال شده در آبان ۹, ۱۳۸۶ در ۱:۲۶ ب.ظ

    از مطالب خیلی جالب شما استفاده میکنیم ارزومندیم که در کارهایتان موفق باشید

  • Adoli
    ارسال شده در آبان ۱۹, ۱۳۸۶ در ۱:۲۷ ق.ظ

    aslan jaleb nabood vali khob be har hal zahmat keshide boodid merc

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

موسیقی و شعر در «گرگیعان و گرگیعان» (II)

بیرون‌رفتن مردم از خانه و برگرفتن و دورافکندن کلوخ در آخرین روز ماه شعبان به احتمال فراوان به نشانه ترک عیش و عشرت و باده‌نوشی در ماه مبارک روزه‌گیران و دورکردن دیو گناه باده‌نوشی از خود بوده است و این آیینی بازمانده از دوره پیش از اسلام بوده که با دگرگونی نظم و روال زندگی عادی مردم در تغییر ماه همراه بوده است (۲) و یا جشن «هالووین» در فرهنگ غربی. «هالووین» یک جشن مسیحیت غربی و بیشتر سنتی می‌باشد که مراسم آن سه شبانه‌روز ادامه دارد و در شب «۳۱ اکتبر» (نهم آبان) برگزار می‌شود. بسیاری از افراد و مخصوصا کودکان و نوجوانان در این شب با چهره‌های نقاشی شده، لباس‌های عجیب یا لباس‌های شخصیت‌های معروف، چهره و ظاهری که آن به‌نظرشان ترسناک باشد خود را آماده جشن می‌کنند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران می‌روند. این جشن را مهاجران «ایرلندی» و «اسکاتلندی» در سده نوزدهم با خود به قاره آمریکا آوردند. (۳)

مروری بر مجموعه‌ی «رنگ‌های قدیمی»

«رنگ‌های قدیمی» شامل ۶۵رنگ (از سال۱۲۸۴ تا ۱۳۱۶ از ضبط‌هایی که در دسترس گردآورنده بوده) و یک متنِ شش‌صفحه‌ای­‌ست‌ که بدون آن و با پالایش صوتی بهتر، می‌توانست محصولی دست­‌کم خنثی به‌دست دهد. متن، نتیجه‌گیری‌های نامستدلی دارد. چند نمونه:

از روزهای گذشته…

یو-تو (III)

یو-تو (III)

پس از مدت زمانی کوتاه اج و بونو گروه “شالوم” را ترک کردند و برای تکمیل آلبوم “اکتبر” به گروه خود پیوستند. این آلبوم نقدهای متضادی را به دست آورد و پخشهای محدودی در رادیو و فروشی کم در خارج از بریتانیا داشت اما نویدی بر بهبود آثار گروه بود. “جنگ” آلبوم بعدی گروه در سال ۱۹۸۳ صلح طلبی و انتقاد گروه از جنگ صلیبی بود. در این آلبوم آهنگ سیاسی “یکشنبه یکشنبه خونین” که در آن بونو سعی داشت تضاد بین حوادث یکشنبه خونین و یکشنبه عید پاک را بیان نماید.
دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (III)

دیدگاه افلاطون و فیثاغورث در باب موسیقی (III)

هر صدای تولید شده از این کرات آسمانی، یک نت از هفت نت اصلی گام دیاتونیک و تجلی نظم و حرکت الهی بود که ترتیب زیر و بمی هر یک به دوری و نزدیکی و سبکی و سنگینی آنها بستگی داشت. برای مثال، زحل که دورترین سیاره به زمین بود، زیرترین صدا و ماه که نزدیک ترین کره به زمین بود، بم ترین صدا را تولید می کرد.
ویلنسل (XIII)

ویلنسل (XIII)

در موسیقی جز، Oscar Pettiford و Harry Babasin (نوازندگان کنترباس) از نخستین کسانی بودند که ویولنسل را به عنوان یک ساز سلو بکار بردند. هر دوی این ها سیم سازهایشان را با فواصل چهارم و یک اکتاو بالاتر از کنترباس کوک کردند. Fred Katz (که نوازنده کنترباس نبود) یکی از ویولنسل نوازان برجسته ی جز بود که این ساز را با کوک استاندارد و تکنیک آرشه کشی بکار برد. ویولنسل نوازان جز معاصر عبارتند از: Abdul Wadud، Diedre Murray، Ron Carter، Dave Holland، David Darling، Akua Dixon، Ernst Reijseger، Fred Lonberg-Holm، Vincent Courtois، Jean-Charles Capon و Erik Friedlander.
انتخاب ساز- قسمت دوم

انتخاب ساز- قسمت دوم

۵- هر سازی با توجه به مشخصات ساختمانی و فیزیکی خود، دارای یکسری از توانایی هایی اجرایست که وجود همین توانایی ها درهرسازباعث بوجود آمدن تکنیک های مختلف در نواختن آن ساز می گردد و البته هر چه این توانایی ها و تکنیک های مرتبط با آنها در ساز بیشتر باشد، دوره یادگیری سازطولانی تر، مشکل تر و پرهزینه ترمی گردد. نمونه بسیار آشکار این مورد ویولن است که تمامی این موارد برای آن صدق می کند.
تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (III)

تأثیر موسیقی ایران در موسیقی عهد اسلامی (III)

صفوان جمحی از پدر خود نقل می‌کند: که چون معاویه ابن ابی سفیان کاخ خود را برپا کرد، بناها و هنرمندان ایرانی را به کار وادار کرد. آنها نیز قصر او را با گچ و آجر ساختند و هنگام کار نغمه پارسی و ایرانی ترنم می‌کردند. سعید ابن مسجح همه روزه برای آموختن نغمات ایرانی نزد ابن بنایان و کارگران رفته و لحن تازه‌ای‌می‌آموخت و هر آوازی را که می‌پسندید به عربی نقل کرده موافق آن شعر می‌سرود.
دورژاک، آهنگسازی از چک (II)

دورژاک، آهنگسازی از چک (II)

خانه دورژاک در نیویورک نزدیک به ساختمان پرلمان (Perlman Place) بود و با آنکه رئیس جمهور چک؛ والکالف هاول (Václav Havel) از دولت آمریکا خواست تا از آنجا به عنوان مکانی تاریخی محافظت شود اما دولت آمریکا این خواسته را نپذیرفت و آنجا را برای ساخت مرکز درمانی برای بیماران دارای ایدز تخریب کرد. اگرچه برای گرامی داشت و حفظ نام دورژاک مجسمه وی را در میدانی نزدیک بیمارستان برافراشتند.
یادداشتی بر آلبوم «یادگار روزگار تار»

یادداشتی بر آلبوم «یادگار روزگار تار»

«همزاد همرنگ هراس، دونوازی دف (ژانر وحشت)»، «خوف دره خاموش، ۷ قطعه برای سه‌تار»، آلبوم «آمد ندید برفت…» و «تفسیر و ترجمه‌ی کتاب آقاسیدنصرالدین خاموشی جیحون‌آبادی» بخش کوچکی از رزومه‌ی نوازنده‌ی آلبومِ «یادگارْ روزگارْ تارْ» (۱) هستند. همچنین علاوه بر رزومه، این «آهنگساز، پژوهشگر موسیقی و نویسنده و نوازنده‌ی تنبور، دف، تار و سه‌تار» که موسیقی را با آموزش نزد سیدخلیل عالی‌نژاد شروع کرده و «از ۱۰ سالگی فعالیت‌های حرفه‌ای خود را…آغاز نموده»، دفترچه‌ی آلبوم را، که خود طراح و گرافیست آن است، به تصویری از خود (بسیار شبیه به استاد) و تصاویری از صدابردار و نیز عکاسِ آلبوم مزین کرده است.
اهمیت گام در موسیقی Jazz

اهمیت گام در موسیقی Jazz

فرض کنید که یک موسیقیدان جوان در اوایل قرن بیستم هستید و میخواهید پای به عرصه Jazz در موسیقی بگذارید. چگونه می توانید بداهه نوازی یاد بگیرید؟ قاعدتا” راهی جز کنسرت رفتن و یا به دنبال افرادی باتجربه گشتن ندارید تا شاید آنها یکی دو فن از انواع روشهای Improvise خود را به شما آموزش دهند.
صنعت فرهنگ (قسمت اول)

صنعت فرهنگ (قسمت اول)

صنعت فرهنگ از جمله مفاهیمی است که در قرن بیستم توسط تئودور آدورنو برای توضیح چگونگی عملکرد مراکز تولید محصولات فرهنگی که – آدورنو آنها را تولید کنندگان فرهنگ نیز می‌دانست – در ساختمان فرهنگ توده ای مدرن به کار برده شد.
چشمه ای جوشیده از اعماق (IV)

چشمه ای جوشیده از اعماق (IV)

۴٫ تمپو تغییری در این سبک ندارد. ریتم نیز (در صورت وجود) بسیار ساده و پراز عناصر تکرار شونده است. از این رو به نظر می رسد مهمترین ویژگی این سبک سادگی فرمی و محتوایی آن باشد: آنچه که در سادگی صدای یک ناقوس وجود دارد. شیوه ابداعی پارت متأثر از صدای ناقوس است و هارمونیک های ناقوس یا زنگ، نقش مهمی در این سبک ایفا می کنند. گذشته از اینکه ناقوس برای پارت منبع الهامی مهم بوده، خصوصیات ویژه آن بواسطه شکل، هارمونیکها و شیوش منحصر بفردش بسیار مورد توجه او بوده است.