گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

یکی از رایج‌ترین شکل‌های همنوازی در موسیقی شهری ایران از اوایل قرن شمسی حاضر تا همین امروز با استفاده از پیانو و ویولن (گاه با همراهی تنبک و‌گاه بدون آن) بوده است. قابلیت‌های فراوان این دو ساز برای اجرای هر گونه موسیقی ملودیک و تلاشهای فراوان متکی بر نبوغ استادان: ابوالحسن صبا، مرتضی محجوبی، مجموعه‌ای غنی و شنیدنی از همنوازی این دو سازاصالتاً غربی را در موسیقی شهری معاصر به جا گذاشته است، به طوری که همنوازی سازهای اصالتاً ایرانی، هم از جهت کمیت وگاه هم از حیث کیفیت، به دشواری با آن قابل مقایسه است.

در این آلبوم تعدادی از آثار مشهور موسیقی شهری سدهء اخیر شنیده می‌شود که در گستره زمانی قابل توجهی از علی اکبر شیدا تا جواد لشگری، سلیقه‌های متنوعی را ارائه می‌دهند.

زیبا‌شناسی متکثر موسیقی این چند دهه، در آلبوم حاضر به روشنى قابل ادراک است. همچنین تنوع فرم‌های اجرایی در این کار نیز قابل توجه می‌تواند باشد: از تصنیف تا ضربی و از چهار مضراب تا رنگ.‌ گاه یک رنگ مشهور، با کلام گذاری روی آن، به آهنگ یا ترانه‌ای دلنشین تبدیل شده است.

وفاداری به خط اصلی آثار و جنبه نغمگیِ قوی آن‌ها برای مجریان، منجر به این شده که تمام این ساخته هارا باخوانشی یکدست بشنویم. انگیزه حفظ وحدت حسّی و یکدستی آلبوم، برای مجریان آن، به حدی بوده که تنها یک دستگاه، «دستگاه مادر» (شور) را برای انتخاب و اجرا در نظر گرفته‌اند، نقش‌های لگاتو (ویولن و آواز به عنوان یک ساز کششی و پیوند یافته با کلام) با نقش‌های استاکاتو (پیانو و تنبک) با تمرین کافی در وضعیتی متعادل قرار گرفته‌اند و خوشبختانه مثل بسیاری از آثارمشابه، اولویت به کلام یا ساز بخصوصی داده نشده است.

با همه وفاداری به طرح کلی آثار، تغییرات کوچکی نیز در یکی دو اجرا داده شده است. از جمله آهنگ-ترانه «تو مرو» که با تمپویی آهسته‌تر اجرای اولیه نواخته شده و حالت سنگین‌تر و روحیه‌ای کلاسیک‌تر به آن داده است.

فرزاد قربانی خواننده‌ای که به حرفه وکالت دعاوی اشتغال دارد و در سال گذشته خوانندگی آلبوم «صدای سبز باران» از آثار ماندگار استاد همایون خرم را در کارنامه خود دارد با صدای گرم و گیرای خود حسی دیگر به مجموعه حاضر افزوده و با ادراک پرورش یافته خود از ماهیت حسی نغمه‌های پر خاطره گذشته به زیبایی از عهده اجرای آن بر آمده است.

با این آلبوم، یک بار دیگر توانایی ویژه پیانیست غزال ناظرفصیحی که سالیان متمادی افتخار یادگیری سبک پیانونوازی استاد محجوبی نزد هنرمند شایسته، سرکار خانم فخری ملک پور را داشته است، به اهل موسیقی معرفی می‌شود. حاصل سال‌ها تجربه تکنوازی و همنوازی ابراهیم نقدیان در صحنه‌های گوناگون موسیقی کشور را در این آلبوم، می‌توان شنیدکه تداعی کننده هنر ویولن نوازی سالهای پر خاطره موسیقی رادیو ودوران طلایی آهنگ-ترانه هاست و بالاخره زنده یاد پیمان اسماعیلی نوازنده جوان تنبک که متأ سفانه زود از میان ما رفت در نقشی متعادل و با ظرافت، ضرباهنگ زیبای این آثار ماندگار را تعهد کرده است.

خیلی ساده، این آلبوم برای شنیدن و لذت بردن است بویژه برای آنهایی‌که از آهنگ‌های ماندگار قدیمی خاطرات ماندگار خود را جستجو می‌کنند ودر این گلگشت، پیوند خود را با صدای همیشه جاوید موسیقی اصیل ایرانی تازه وتازه‌تر می‌یابند و با شنیدن و بیشتر شنیدن به آن دوام افزونتری می‌دهند.

علیرضا میرعلی نقی

علیرضا میرعلینقی متولد ۱۳۴۵ در تهران
روزنامه‌نگار، پژوهشگر موسیقی و منتقد هنری

۱ نظر

بیشتر بحث شده است