گفتگوی هارمونیک | Harmony Talk

کیوان پهلوان

Posts by کیوان پهلوان

کدام صحیح است؟ درباره اصطلاحات موسیقی سنتی، نواحی، مقامی (۲)

مکتب موسیقایی خراسان از قرن سوم تا هفتم هجری در قلمرو جغرافیایی خراسان بزرگ، خوارزم، و ماوراءالنهر رشد کرد و سپس در زمان حمله مغول و انتقال بخشی از فرهنگ خراسان به حوزه غرب ایران (ایران عجم)، با آمیختگی با مکتب دستانی غرب ایران، مکتب دستگاهی کنونی ایران را به وجود آورد.

کدام صحیح است؟ درباره اصطلاحات موسیقی سنتی، نواحی، مقامی (۱)

منظور برخی از «موسیقی سنتی» همان موسیقی ردیف- دستگاهی است و موسیقی نواحی همانطور که از نامش پیداست به موسیقی اقوام ایران اطلاق شده است. البته چند سالی بود که «موسیقی مقامی» بسیار باب شده بود و بالاخره با بحث و گفتگو های زیاد به نادرست بودن اطلاق موسیقی اقوام نواحی ایران به «مقامی» تا حدودی پی برده شد. همانطور که می دانیم موسیقی مقامی به همان موسیقی ۱۲ مقام اویغورستان چین، شش مقام ازبکستان و تاجیکستان کنونی، موقام آذربایجان، موکام ترکیه، مکتب نوبتی اندلس و در ادامه موسیقی ردیف- دستگاهی غرب ایران گفته می شود.

امیر تتلو؛ بازکاوی شخصیت اجتماعی و گروه هوادارن (۴)

امیر تتلو آنطور که خود نیز اذعان دارد اصلا سیاسی نیست؛ ولی برای گرفتن مجوز خواندن ناچار است امیدوار باشد تا با رای دادن به یکی از جناح های سیاسی بتواند ساده ترین درخواست یک هنرمند که همانا مجوز خواندن برای دوستدارانش است را بگیرد. او پس از آن بر روی موضع خود در داشتن تتو پافشاری می کند و هرچه مشهورتر می شود مورد غضب بیشتر قرار می گیرد.

امیر تتلو؛ بازکاوی شخصیت اجتماعی و گروه هوادارن (۳)

جهانبگلو در ادامه می افزاید: «شهروندان در گوشه و کنار جهان تنها به مسئلۀ اقتصادی و رفاه اجتماعی خود شان توجه دارند. متاسفانه با کاهش حساسیت شهروندان به مسائل سیاسی، سیاست در روزگار ما صرفا به وسیله‌ای برای قدرت‌طلبی و جاه‌طلبی تبدیل شده است. از سویی همه می‌ خواهند مثل هنرپیشه‌های سینما فقط معروف بشوند، حالا در هر زمینه‌ای که هست از معاملات ملکی گرفته تا خبرنگاری و کار سیاسی. این موجب می‌شود که ما مسیر را گم کنیم… از سوی دیگر با اعتلای فردگرایی لذت‌ جویانه ای مواجهیم که با خود طفولیت فکری هم آورده است.

امیر تتلو؛ بازکاوی شخصیت اجتماعی و گروه هوادارن (۲)

پس از این که امیرمهدی ژوله در شهریور ۱۳۹۴، در یک استندآپ کمدی در برنامهٔ خندوانه، در کنایه به تتلو و تتلیتی‌ها گفت: «من اگه نویسنده نمی‌شدم، خواننده می‌شدم … اسمم هم می‌گذاشتم ژوله‌یا!، یا فکر کنید اسممو می‌گذاشتم امیر ژوژولو و طرفدارام هم می‌شدن ژوژولی‌ها»، سیل کامنت‌های انتقادی «تتلیتی‌» ها روانه صفحهٔ اینستا گرام او شد.

امیر تتلو؛ بازکاوی شخصیت اجتماعی و گروه هوادارن (۱)

امیر تتلو نمونه ای شاخص از مقاومت مدنی نسل جوان پس از انقلاب از بعد هنری و حاصل شرایط بحران اجتماعی و فرهنگی ایران و همچنین جهان است. پس از مصاحبه ای که بی بی سی با این خواننده جنجالی انجام داد، بار دیگر حساسیت برخی برانگیخته شد و به همین دلیل نگارنده، تصمیم گرفتم درباره این شخصیتِ جنجالی و شرایط موجود ایران و جهان، تحلیل آسیب شناسانه انجام دهم تا شاید کمکی هر چند کوچک به طرز تلقی و دیدگاهمان گردد.

محمدرضا شجریان که بود و چه کرد؟ (۷)

لطفی با انتقاد از عدم معرفی دست اندر کاران ساخت دو تصنیف معروف انقلابی آورده است: «در بیشتر خبرهای روزنامه‌ای و سایت‌ها و وبلاگ‌ها، تصنیف «ایران ای سرای امید» به نام شجریان رقم خورده است. نه از شاعر آن و نه از سازنده و سرپرست و معرف آن به رادیو و تلویزیون خبری هست. برای مثال اگر اشتباه نکنم، پارسال یا دو سال پیش این اثر به عنوان بهترین اثر از طرف رادیو و تلویزیون شناخته شد و برای آن جایزه تعیین کردند؛ اما هرگز اعلام نکردند که این اثر متعلق به اینجانب است. دو سال پیش باید ایشان به آقای ضرغامی و یا رادیو و تلویزیون و مطبوعات که راجع به آن نوشتند می‌گفتند که این اثر متعلق به ایشان نیست و کل آلبوم «چاووشِ شش» را ایشان به موسسه شیدا فروخته اند!»

محمدرضا شجریان که بود و چه کرد؟ (۶)

در سال ۱۳۸۸ بعد از اتفاقات انتخابات ریاست جمهوری و حوادثی که بوجود آمد، صدا و سیما بدون اجازه صاحبان اثر و انگیزه ساخت آثاری که محمدرضا شجریان خوانده بود، دست به ساخت کلیپ هایی در چارچوپ خواست خود بر روی این آثار زد که این موضوع به شدت شجریان را آزرده خاطر کرد و به اعتراض واداشت. شجریان درخواست کرد که این آثار از صدا و سیما پخش نشود. مسئولان صدا و سیما هم سرباز می زدند؛ نهایتا او درخواست جدی کرد تا آثارش به کلی در صدا و سیما پخش نشود به جز دعای ربنا. صدا و سیما نیز چنین کرد اما به تلافی، دعای ربنا که سال ها مردم با شنیدن آن لذت می بردند را نیز حذف کرد.

محمدرضا شجریان که بود و چه کرد؟ (۵)

بعد از ضبط تصنیف داروگ از همکاری لطفی و شجریان تداوم یافت و برنامه ای از آنها در جشن هنر شیراز برگزار شد. شجریان گرایش سیاسی خاصی نداشت ولی محمدرضا لطفی که دیدگاه چپ داشت؛ لطفی می گفت: وقتی در زمین های زراعی پدر سختی کار کارگران و رعیت ها را می دیدم، بیشتر به ستمی که به آنها می رفته توجهم جلب شد و دیدگاه های سوسیالیستی در ذهنم تقویت شد.

محمدرضا شجریان که بود و چه کرد؟ (۴)

قبل از اینکه زندگی هنری شجریان را ادامه بدهم به نقش مهم محمدرضا لطفی و سایه در پر رنگ شدن زندگی هنری و موسیقایی شجریان می پردازم؛ لطفی در دی ماه ۱۳۲۵ در گرگان متولد شد؛ یعنی ۶ سال کوچکتر از شجریان بود. پدرش هم آواز می خواند و تار می نواخت البته نه حرفه ای. پدر و مادر لطفی هر دو معلم بودند. پس از چند سال پدر معلمی را رها کرد و به کشت و زراعت و تجارت روی آورد. پدر لطفی اصلا خلخالی بود و تمام خانواده ی پدر در خلخال بر اثر بیماری وبا از دست رفتند و او ناچار شد به رودسر برود و با یکی از اقوامش زندگی کند.

بیشتر بحث شده است