مهدی قاسمی: کر آماتور به معنی کر ضعیف نیست

مهدی قاسمی در حال تمرین با گروه کر شهر تهران
مهدی قاسمی در حال تمرین با گروه کر شهر تهران
لطفا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید موسیقی را چگونه آغاز کردید.
با سلام، ممنونم که این وقت را در اختیار من قرار دادید… مهدی قاسمی هستم، از ۱۳ ۱۴ سالگی موسیقی را با سه تار پیش آقای ذولفنون آغاز کردم و مدتی بعد ویولون کلاسیک را پیش مرحوم حشمت سنجری آغاز کردم و در اولین سری دانشجویان موسیقی در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه شدم و ورودی اول بودم.

بعد از فارغ التحصیلی در ارمنستان یکسال دوره آزاد آهنگسازی و رهبری را پیش پروفسور ادوارد میرزویان و پروفسور یوری داویتیان کار کردم. همزمان با تحصیلاتم در ایران، مجموعا” ۵ سال در ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر سمفونیک فرهنگسرای بهمن کار کردم، با بسیاری از رهبران مثل آقای توماس کریستین داووید، منوچهر و ایرج صهبایی، شریف لطفی…

قطعاتی از خود من در همان زمان و دو قطعه کوچک هم برای کر زمانی که آقای دکتر مهدی شمس نیکنام رهبری میکردند اجرا شد به نامهای لم لوا و یکی هم یک ترانه محلی دزفولی بود که تنظیم کرده بودم و یکی هم سه نیایش کوتاه برای گروه کر که شماره یک را هم آقای موسسیان در تالار وحدت اجرا کرد و هم آقای شمس نیک نام شماره ۲ را تالار اجرا کرد و باید اینجا بگویم که پارسال داشتم از جلوی تالار رد میشدم که دیدم (مثل اینکه همایش موسیقی آینی یا مذهبی بود) بین قطعات نام این اثر هم نوشته شده که اصلا خودم خبر نداشتم!

در مورد سه تار کار را به کجا رساندید و تا چه سطحی پیش رفتید؟
من سه تار را با کتاب آقای ذوالفنون کار کردم و زمانی هم که تدریس میکردم هم با همین کتاب کار میکردم، من به این کتاب اعتقاد زیادی دارم و نسبت به کتابهای هنرستان این کتاب را بسیار به روزتر میدانم؛ به عقیده من کتابهای هنرستان تقلیدی است از اتود های غربی و الزامات سازهای ایرانی در آنها مورد توجه قرار نگرفته است.

فکر نمیکنید کتاب آقای ذوالفنون یک مقدار ساده است؟
خوب باید بعضی چیزها را چاشنی اش کرد… من زمانی که تدریس میکردم اتودهایی از خودم لابه لای این کتابها درس میدادم(من سالها تدریس ویولون و سه تار میکردم) مخصوصا” از کتاب ده قطعه برای تار آقای علیزاده، قطعاتی را بصورت اتود با تمپوی پائین درس میدادم و می خواستم که شاگرد کم کم سرعت آنها را زیاد کند. شاگردانی داشتم که با سه تار وارد دانشگاه و هنرستان شدند. به نظر من این روش بهتر جواب میدهد تا روش کتابهای هنرستان؛ کتابهای هنرستان نگاه غربی ای به موسیقی ایرانی دارد، واقعیت اینطور نیست که شما مثلا فا دیز ماژور و فادیز مینور با تار بنوازید، تار و سه تار اصولا برای این کار ساخته نشده و باید گامهای خودش را بنوازد.

فایل صوتی از مصاحبه :

Audio File قسمت اول
کتابهای آقای علیزاده را خودتان از روی نت زدید؟
بله، خودم زدم. با آقای ذوالفنون کتاب خودشان را زدم و تاثیر زیادی که از ایشان گرفتم، دید بسیار آزاد ایشان به بداهه نوازی بود، خود ایشان در این زمینه بسیار توانا هستند و فکر میکنم روی من هم تاثیر گذار بوده اند، که مثلا بتوانم یک تم را به خوبی بسط و گسترش دهم.

چه شد که به فکر تاسیس گروه کر افتادید؟
از دوره دانشگاه که کر داشتیم و من کر های آماتوری که تشکیل میشد میدیدم. بسیاری از هم دانشگاهی ها بارها کرهایی تشکیل میدادند. وقتی که سال ۷۸ من از ارمنستان آمدم به ایران و خواستم کر فرهنگسرای بهمن را احیا کنم، ایده تاسیس کردن یک کر آماتور ایده جدیدی اصلا نبود و خیلی ها این کار را کرده بودند.

به جرات میتوانم به شما بگویم که عمر گروه کر آماتور بین ۶ ماه تا یک سال است! این کر ها تشکیل میشدند یا چند کنسرت میدادند و یا اصلا کنسرتی هم نمیدادند و متلاشی میشدند. من دلایلی را پیدا کردم {برای این اتفاق} و سعی کردم این مشکلات را خنثی کنم که این سرنوشت گریبانگیر کر ما نشود.

حالا اینجا باید ماجرای کر فرهنگسرای بهمن را بگویم. فرهنگسرای بهمن ارکستر و کری داشت که من در آن ارکستر ویولون میزدم؛ قبلا گفتم که آقای شمس نیکنام قطعات من را با این گروه اجرا کرده بودند. سال ۷۶ که من در ارمنستان بودم این کر و ارکستر به دلیل کمبود بودجه فرهنگسرا تعطیل شد و امکان این هم نبود که یک کر حرفه ای استخدام کنند.

همینجا من یک پرانتز باز کنم و تعریف خودم را از آماتور و حرفه ای بگویم: ما در اینجا وقتی میگوییم، کری آماتور است، این تصور بوجود می آید که کارش بد است و کر حرفه ای کارش خوب است! در صورتی که کر حرفه ای یعنی گروهی که شغلش خواندن کر است و بسیار کرهای آماتوری هستند که از کرهای حرفه ای بهتر میخوانند.

2 دیدگاه

  • سعید
    ارسال شده در تیر ۸, ۱۳۸۹ در ۲:۱۲ ب.ظ

    با سلام.من کتاب های ده قطعه استاد علیزاده رو دارم اما نمیدونم اجرای قطعات رو از کاست ها پیدا کنم اگه لطف کنید و راهنمایی بفرمایید کودوم قطعه در کدام کتابه یا اجرای مدون قطعات رو بتونم پیدا کنم ممنون میشم

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در آبان ۲۳, ۱۳۸۹ در ۴:۳۲ ق.ظ

    دوست عزیز لطفا در زیر مقالات مرتبط به این موضوع سئوال خود را مطرح بفرمایید یا بوسیله ایمیل با نویسندگان سایت تماس بگیرید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VI)

پیروزی (چهارگاه): قطعه ای است در دستگاه چهارگاه با الگوی ساختاری چهارمضراب و با وزنی لنگ و دور ده تایی با ترکیب منظم و دائمی ۳+۴+۳، با اینکه وزن اجرایی این اثر پیچیده است و اجرا و حفظ آن برای نوازندگان کاری مشکل، ولی از لحاظ نغمات و جمله بندی ترکیبی است بسیار شنیدنی و گوش آشنا، این قطعه از مشهور ترین آثار ساخته شدۀ بی کلام در مجموعه آثار چاووش است که برای ترکیب ساز های سنتور، تار، بمتار و کمانچه به عنوان بخش ساز های نغمه پرداز و تنبک به عنوان بخش کوبه ای گروه، طراحی و تنظیم شده است. در قسمتی از اثر نیز شاهد همنوازی دو تنبک بدون همراهی ساز های نغمه پرداز هستیم. در ساخت این قطعه به گوشه هایی چون درآمد، زابل، مخالف چهارگاه، حصار و فرود به چهارگاه اشاره شده است. همانطور که ذکر شد وزن ده تایی این اثر از ابتدا تا انتها ثابت است و در حین اجرای قطعه تغییری نمی کند. ابتدا به پایۀ اثر توجه کنید؛ بعد اجرای هر یک جملات مجددا به این پایه در فواصل مختلف دستگاه چهارگاه می رسیم:

غلامرضا مین باشیان، مرد اولین ها (II)

غلامرضا خان از روی کتابهایی که با کمک مزین الدوله از فرانسه به فارسی ترجمه شده بود به هنرجویان سازشناسی و ارکستراسیون موسیقی نظامی و هارمونی درس می داد. جزوه هایی نیز از او نوشته شد در باب سلفژ و تعلیم سازهای بادی که منتشر نشده است.

از روزهای گذشته…

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه چهاردهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

-در مورد نخست، موسیقی‌دان کارگر (اگر چه احتمالاً یقه سفید) محسوب شده و همان از خود بیگانگی که برای کارگران تحت سلطه‌ی سرمایه‌داری روی می‌دهد برای آنان نیز متصور است. مناسبات تولیدی موسیقی می‌تواند در پرتو چنین سازوکارهایی توصیف، یا تحلیل شود. در این هنگام «قاسم آفرین» پرسید این چه ارتباطی با مساله‌ی از خودبیگانگی روان‌شناختی دارد؟ مدرس پاسخ داد به نظر نمی‌رسد از دیدگاه مارکسیست‌ها این دو ارتباطی داشته باشند. «سعید یعقوبیان» هم اشاره کرد که علاوه بر مارکسیست‌ها لیبرال‌ها هم مفهوم از خودبیگانگی (البته به معنایی دیگر) را در کارهای نظری خود لحاظ می‌کنند و به نظر می‌رسد همه به نوعی با از خودبیگانگی دست به گریبان‌اند.
گفتگوی هارمونیک سه ساله شد

گفتگوی هارمونیک سه ساله شد

با همیاری شما دوستان، “گفتگوی هارمونیک” به سومین سال از فعالیت خود رسید. در این سال قصد داریم به فعالیت های بیشتر و جدی تری در محیط غیر مجازی بپردازیم و با همیاری دیگر دوستان محیط وب، برنامه هایی را برای معرفی بهتر هنر موسیقی و بحث های پیرامون آن به مردم، اجرا کنیم.
لئونارد کوهن و باب دیلان ، شعر و ترانه – ۶

لئونارد کوهن و باب دیلان ، شعر و ترانه – ۶

عشق ناگهانی بر اساس تصادف و اتفاق میان زن و مرد، فراری از زندگی و سختی هایش است که کوهن آن را می ستاید. سختی هایی که عشق خانگی (اسارت همسر و خانواده) خود، نوعی از آن شمرده می شود. در ترانه “So Long Marianne” کوهن به تناقضی که میان عشق خانگی و آزادی و رهایی فردی میبیند اشاره می کند.
نماد‌شناسی عود (IX)

نماد‌شناسی عود (IX)

مادامی که ابعاد واقعی ساز عود مورد بحث و کنکاش است، رسیدن به پاسخی قطعی در این خصوص بسیار دشوار خواهد بود چرا که درباره‌ی تناسب و ابعاد اجزای ساز عود، مقادیر متفاوت فراوانی را می‌توان یافت. هرچند به عنوان یک اصل کلی عرض کاسه را در عودهای رایج، حدود ۱۵ اینچ (برابر با۳۸ سانتی‌متر) و طول آن را حدود ۲۰ اینچ (برابر با ۵۰ سانتی‌متر) تعیین می‌کنیم. عودی تقریباً با این ابعاد در یک مینیاتور اسپانیایی یا مراکشی(۴۱) متعلق به سده‌ی سیزدهم میلادی ترسیم شده است. این مینیاتور عودنوازیِ «بیاض» برای معشوقه‌اش را نشان می‌دهد. اگر عرض دست نوازنده، ۴ اینچ (برابر با حدود ۱۰ سانتی‌متر) باشد، ابعاد سازی که در دست دارد کمابیش مطابق با ابعاد ذکر شده است. اگرچه در این تحقیق ما به شواهد موجود در نگاره محدود نخواهیم شد با این حال کنز‌التحف در تثبیت همین اعداد، چنان که اشاره شد، عرض کاسه را برابر با عدد مذکور و عمق آن را برابر با نصف عرض عنوان کرده است.(۴۲)
سوزانا باکا، وزیر جدید فرهنگ پرو!

سوزانا باکا، وزیر جدید فرهنگ پرو!

سوزانا باکا خواننده آفریقایی-پرویایی فولکلور در کابینه جدید پوپولیستی رئیس جمهور الانتا هومالا که هفته پیش آغاز به کار کرد به وزارت فرهنگ کشور پرو گماشته شد. باکا که توانست با سی دی “Lamento Negro” خود جایزه گرمی لاتین را در سال ۲۰۰۲ از آن خود کند، اولین پرویایی سیاه پوست است که از زمان استقلال این کشور از اسپانیا در سال ۱۸۲۱ وزیر کابینه شده است. باکا همچنین نمونه دیگری از یک شخصیت آمریکای جنوبی است که در گرایش اخیر این کشورها به درگیر کردن هنرمندان در سیاست های فرهنگی دولت مسئولیتی را پذیرفته است.
باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (IV)

باغلاما در قرن بیستم، حالتی بین تکامل و استانداردسازی (IV)

تغییرات بر باغلاما محدود به موارد بالا نیست و تکنیک های پیشرفته ی نوازندگی باعث پدید آمدن نسل دیگری از باغلاما شد. نواختن سنتی، که بر اساس تک صدائی بنا شده است، به نواختن ملدی همراه با صداهایی که از سیم های دیگر تولید می شد تبدیل شد که نوعی چند صدائی را پدید آورد. در دهه ی هشتاد چنین نواختنی با تلاش های کمال اَراُغلو به خاطر ساخت باغلامای دسته کوتاه برای عارف ساق باعث به روز شدن باغلاما شد. برای نواختن ملدی با همراهی در سال ۱۹۹۱ م. باعث پدید آمدن نسل اول « اُغور ساز» شد که دارای تعداد سیم بیشتری است.
کنسرت مارک نافلر در دبی

کنسرت مارک نافلر در دبی

نوازنده افسانه ای و صاحب سبک گیتار، مردی که یکی از بهترین آلبوم های راک در تاریخ موسیقی را ارائه کرد در حال اجاری تور کنسرت در گوشه کنار دنیا می باشد و قرار است بزودی در پنج شنبه همین هفته یعنی سوم مارچ در مدیا سیتی دبی (Media City, Dubai) اجرای کنسرت داشته باشد.
دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (I)

دشواریهای تجزیه و تحلیل موسیقی ما (I)

برای آموختن از یک آهنگساز راهی نیست جز شکافتن آثارش و موشکافانه به آنها نگریستن، هر نوع برخورد ادراکی دیگر را هم که در ذهن آوریم به‌ناچار متضمن سطحی از همین شکافتن یا به بیان فنی تجزیه و تحلیل موسیقی خواهد بود، حتا غرق در تجربه‌ی زیباشناختی. «حمید مرادیان» با چنین هدفی به سراغ بررسی آثار موسیقایی رفته و کتابی با عنوان «۱۰ قطعه ۱۰ آنالیز؛ تجزیه و تحلیل قطعاتی از آهنگسازان ملی ایران» تالیف کرده است. به دلایلی که احتمالا به پیشینه‌ی آموزشی (در دانشگاه تهران) و علاقه‌مندی‌های شخصی برمی‌گردد نویسنده از میان آنها که «سعی کرده‌اند از علوم پایه‌ی آهنگسازی، که تکنیک‌های چندصدایی را شامل می‌شوند، به شکل جدی استفاده کنند و در غالب ارکسترها با استاندارد بین‌المللی آثار خود را ارایه دهند» (ص ۷)، آن آهنگسازانی را برگزیده که «نگرشی ایرانی‌تر دارند و سعی کرده‌اند تکنیک‌های موسیقی غرب را به صورت گزینشی برای موسیقی ایرانی به کار برند و بیان و زبان شخصی، متناسب با زیباشناسی موسیقی ایران دست یابند» (ص ۸).
گزارش جلسه پنجم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی»

گزارش جلسه پنجم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی»

بعد از ظهر چهارشنبه ۲۵ بهمن ماه ۱۳۹۱، پنجمین جلسه‌ی «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» با عنوان «آشنایی با برخی بحث‌ها در زیباشناسی و فلسفه» (که در نقد مورد استفاده‌اند) در خانه‌ی موسیقی برگزار شد.
اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (XI)

اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (XI)

به لطفِ سخاوتِ دَنیل بونِل (Danielle Bonel)، منشی ادیت پیاف، مجموعه ای از اسناد و مدارک در مورد ادیت پیاف به کتابخانه ی ملی فرانسه اِهدا شد. این اسناد بیشتر مربوط به سال های آخر زندگی پیاف است و شامل دست نوشته های متنِ ترانه ها، برنامه ها، پوسترِ نمایش ها، عکس های مختلف در شهر و بر روی صحنه، مجموعه ای از نامه هایِ دوستدارانِ پیاف و همچنین تعدادی وسیله ی شخصیِ ادیت است.