مهدی قاسمی: کر آماتور به معنی کر ضعیف نیست

مهدی قاسمی در حال تمرین با گروه کر شهر تهران
مهدی قاسمی در حال تمرین با گروه کر شهر تهران
لطفا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید موسیقی را چگونه آغاز کردید.
با سلام، ممنونم که این وقت را در اختیار من قرار دادید… مهدی قاسمی هستم، از ۱۳ ۱۴ سالگی موسیقی را با سه تار پیش آقای ذولفنون آغاز کردم و مدتی بعد ویولون کلاسیک را پیش مرحوم حشمت سنجری آغاز کردم و در اولین سری دانشجویان موسیقی در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه شدم و ورودی اول بودم.

بعد از فارغ التحصیلی در ارمنستان یکسال دوره آزاد آهنگسازی و رهبری را پیش پروفسور ادوارد میرزویان و پروفسور یوری داویتیان کار کردم. همزمان با تحصیلاتم در ایران، مجموعا” ۵ سال در ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر سمفونیک فرهنگسرای بهمن کار کردم، با بسیاری از رهبران مثل آقای توماس کریستین داووید، منوچهر و ایرج صهبایی، شریف لطفی…

قطعاتی از خود من در همان زمان و دو قطعه کوچک هم برای کر زمانی که آقای دکتر مهدی شمس نیکنام رهبری میکردند اجرا شد به نامهای لم لوا و یکی هم یک ترانه محلی دزفولی بود که تنظیم کرده بودم و یکی هم سه نیایش کوتاه برای گروه کر که شماره یک را هم آقای موسسیان در تالار وحدت اجرا کرد و هم آقای شمس نیک نام شماره ۲ را تالار اجرا کرد و باید اینجا بگویم که پارسال داشتم از جلوی تالار رد میشدم که دیدم (مثل اینکه همایش موسیقی آینی یا مذهبی بود) بین قطعات نام این اثر هم نوشته شده که اصلا خودم خبر نداشتم!

در مورد سه تار کار را به کجا رساندید و تا چه سطحی پیش رفتید؟
من سه تار را با کتاب آقای ذوالفنون کار کردم و زمانی هم که تدریس میکردم هم با همین کتاب کار میکردم، من به این کتاب اعتقاد زیادی دارم و نسبت به کتابهای هنرستان این کتاب را بسیار به روزتر میدانم؛ به عقیده من کتابهای هنرستان تقلیدی است از اتود های غربی و الزامات سازهای ایرانی در آنها مورد توجه قرار نگرفته است.

فکر نمیکنید کتاب آقای ذوالفنون یک مقدار ساده است؟
خوب باید بعضی چیزها را چاشنی اش کرد… من زمانی که تدریس میکردم اتودهایی از خودم لابه لای این کتابها درس میدادم(من سالها تدریس ویولون و سه تار میکردم) مخصوصا” از کتاب ده قطعه برای تار آقای علیزاده، قطعاتی را بصورت اتود با تمپوی پائین درس میدادم و می خواستم که شاگرد کم کم سرعت آنها را زیاد کند. شاگردانی داشتم که با سه تار وارد دانشگاه و هنرستان شدند. به نظر من این روش بهتر جواب میدهد تا روش کتابهای هنرستان؛ کتابهای هنرستان نگاه غربی ای به موسیقی ایرانی دارد، واقعیت اینطور نیست که شما مثلا فا دیز ماژور و فادیز مینور با تار بنوازید، تار و سه تار اصولا برای این کار ساخته نشده و باید گامهای خودش را بنوازد.

فایل صوتی از مصاحبه :

Audio File قسمت اول
کتابهای آقای علیزاده را خودتان از روی نت زدید؟
بله، خودم زدم. با آقای ذوالفنون کتاب خودشان را زدم و تاثیر زیادی که از ایشان گرفتم، دید بسیار آزاد ایشان به بداهه نوازی بود، خود ایشان در این زمینه بسیار توانا هستند و فکر میکنم روی من هم تاثیر گذار بوده اند، که مثلا بتوانم یک تم را به خوبی بسط و گسترش دهم.

چه شد که به فکر تاسیس گروه کر افتادید؟
از دوره دانشگاه که کر داشتیم و من کر های آماتوری که تشکیل میشد میدیدم. بسیاری از هم دانشگاهی ها بارها کرهایی تشکیل میدادند. وقتی که سال ۷۸ من از ارمنستان آمدم به ایران و خواستم کر فرهنگسرای بهمن را احیا کنم، ایده تاسیس کردن یک کر آماتور ایده جدیدی اصلا نبود و خیلی ها این کار را کرده بودند.

به جرات میتوانم به شما بگویم که عمر گروه کر آماتور بین ۶ ماه تا یک سال است! این کر ها تشکیل میشدند یا چند کنسرت میدادند و یا اصلا کنسرتی هم نمیدادند و متلاشی میشدند. من دلایلی را پیدا کردم {برای این اتفاق} و سعی کردم این مشکلات را خنثی کنم که این سرنوشت گریبانگیر کر ما نشود.

حالا اینجا باید ماجرای کر فرهنگسرای بهمن را بگویم. فرهنگسرای بهمن ارکستر و کری داشت که من در آن ارکستر ویولون میزدم؛ قبلا گفتم که آقای شمس نیکنام قطعات من را با این گروه اجرا کرده بودند. سال ۷۶ که من در ارمنستان بودم این کر و ارکستر به دلیل کمبود بودجه فرهنگسرا تعطیل شد و امکان این هم نبود که یک کر حرفه ای استخدام کنند.

همینجا من یک پرانتز باز کنم و تعریف خودم را از آماتور و حرفه ای بگویم: ما در اینجا وقتی میگوییم، کری آماتور است، این تصور بوجود می آید که کارش بد است و کر حرفه ای کارش خوب است! در صورتی که کر حرفه ای یعنی گروهی که شغلش خواندن کر است و بسیار کرهای آماتوری هستند که از کرهای حرفه ای بهتر میخوانند.

2 دیدگاه

  • سعید
    ارسال شده در تیر ۸, ۱۳۸۹ در ۲:۱۲ ب.ظ

    با سلام.من کتاب های ده قطعه استاد علیزاده رو دارم اما نمیدونم اجرای قطعات رو از کاست ها پیدا کنم اگه لطف کنید و راهنمایی بفرمایید کودوم قطعه در کدام کتابه یا اجرای مدون قطعات رو بتونم پیدا کنم ممنون میشم

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در آبان ۲۳, ۱۳۸۹ در ۴:۳۲ ق.ظ

    دوست عزیز لطفا در زیر مقالات مرتبط به این موضوع سئوال خود را مطرح بفرمایید یا بوسیله ایمیل با نویسندگان سایت تماس بگیرید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

دژآهنگ: از تدریس اشمل بسیار بهره بردم

از طرفی سونوریته ای که در صداسازی‌های هارمونیکا انجام می شود به شدت قابلیت شخصی‌سازی دارد. مثلا شما می‌توانید از تغییر پوزیشن فک پائین و زبان، جنس صداهای مختلفی را ایجاد کنید که چنین چیزی با آکاردئون قابل انجام نیست.

مروری بر کتاب «بنیان های آموزش موسیقی» اثر ادگار ویلمز (IV)

ارتباط ملودیکی بین دو صدا هر چه قدر هم آرام نواخته شود همزمانی با یکدیگر پیدا می کنند و می توانند هارمونی به وجود آورند. هنگامی که سه صدا مانند دو-می-سل به صورت پیوسته و به دنیال هم خوانده شوند تصور یک آکورد را در ذهن به وجود می آورند و تمرین خوبی برای درک آکورد می باشد. فواصل هارمونیک (چهارم و پنجم) نیز در حین خواندن آکورد آن ها، شناسایی و توجه می شود. فواصل سوم و ششم را نیز در خواندن آکوردهایشان می توان درک کرد. فواصل دوم و هفتم دارای ماهیت پیوندی هستند که توسط فواصل هارمونیک قدرت و شدت می گیرند.

از روزهای گذشته…

عدم تشخیص صدای استراد توسط سولیست ها!

عدم تشخیص صدای استراد توسط سولیست ها!

گفته می شود که ویولن استرادیواریوس یکی از خوش صدا ترین سازهایی است که تا کنون ساخته شده است. ویولنیست های درجه اول، میلیون ها پوند داده اند تا بتوانند این ویولن سیصد ساله را در دست بگیرند.
اولین جشنواره موسیقی اقوام شرق ایران برگزار می شود

اولین جشنواره موسیقی اقوام شرق ایران برگزار می شود

روح الله کلامی، اتنوموزیکولوژیست، مدیر مؤسسه فرهنگی هنری عقل سُرخ و دبیر اولین جشنواره موسیقی اقوام شرق ایران از اجرای آیین های موسیقایی استان های شرق کشور در این جشنواره خبر داد. وی گفت: این جشنواره ظرفیت ورود به جدول جشنواره های بین المللی را دارد. آیین های موسیقایی شرق ایران، ریشه در فرهنگ و تمدن دارند. این جشنواره برای نخستین بار به میزبانی استان سمنان و در شهر تاریخی سرخه برگزار می گردد. گروه های موسیقی متعددی از استان های گلستان، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، خراسان شمالی و سمنان در این جشنواره حضور فعال داشته و به اجرای موسیقی می پردازند.
منوچهری: در سطح بین المللی هستیم

منوچهری: در سطح بین المللی هستیم

قرار است، فردا ساعت ۹ شب، تالار وحدت شاهد اجرای ارکستر تازه تاسیس فیلارمونیک تهران باشد، این ارکستر به رهبری آرش گوران و مدیریت پوریا منوچهری به تازگی فعالیت خود را آغاز کرده است. در این مجموعه مصاحبه ها، به گفتگو با شف های و رهبر و مدیر این ارکستر زهی پرداخته ایم که می خوانید.
خنیاگر پیانو؟ (I)

خنیاگر پیانو؟ (I)

هفت روز دریا با کارهای گذشته‌ی «هوشیار خیام» از جنبه‌هایی متفاوت است. این تفاوت نه به رسم برتر شمردن که به حساب برشمردن ویژگی‌های آثار گذشته‌ی اوست. اگر سه ویژگی اصلی قطعات پیانویی او را بهره‌گیری از امکانات پیانوی از پیش مهیا شده یا تغییریافته، کاربست بعضی تکنیک‌های مینی‌مالیستی (که این هر دو را می‌توان به پای رابطه‌ی او با مکتب نیویورک نوشت) و راه دادن اکنون موسیقی ایرانی (به پهنای سه دهه تجربیات موسیقایی) به ساختار نوازندگی پیانوی ایرانی بدانیم (۲)، آنگاه ناچاریم اذعان کنیم که اولی به کلی در این آلبوم غایب است و بر دومی هم تاکیدی نمی‌یابیم -هر چند به شکل گذرا در دل قطعات هنوز حضور دارد- و سومی هم دست‌کم به اندازه‌ی آلبومی مانند «تاتاری» ظاهر نیست. از همین روست که «هفت روز» دریا را میان آثار پیانویی هوشیار خیام متفاوت می‌بینیم.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IX)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IX)

بزرگ ترین فیلسوف این دوران است که در همه ی علوم سرآمد بود. او را بزرگترین دانشمند قرون وسطی جهان اسلام نامیده اند. او مفسر آثار ارسطو بود و به گفته ی خودش سماع طبیعی ارسطو را چهل بار خوانده است. حتی نسخه ای از کتاب النفس ارسطو یافت شده که در آن فارابی با خط خودش نوشته که این کتاب را صد مرتبه خوانده است. ارسطو را معلم اول و فارابی را معلم دوم یا معلم ثانی می نامند. فارابی درباره ی پرده های عود و گام تنبور خراسانی تحقیقات گسترده ای را انجام داده است چنان که دکتر مهدی برکشلی می گوید، پرده بندی تنبور خراسانی برابر گام فیثاغورث است.
مجید کیانی و “طبیعت در هنر موسیقی” (IV)

مجید کیانی و “طبیعت در هنر موسیقی” (IV)

گام‌ فیثاغورثی‌ در موسیقی‌، که‌ بر “نظریه‌ی‌ اعداد” و چرخه فواصل پنجم استوار بود و از دیر باز و پیش از یونانیان در بین النهرین و چین شناخته‌ شده‌ بود، به دنیای اسلام راه یافت. (در تاثیر پذیری فیثاغورثیان از هندسه و حساب سومری و نیز تاثیر پذیری افلاطون از این حساب و هندسه و همچنین قدسی انگاشتن عدد نزد فیثاغورث و فیثاغورثیان شکی وجود ندارد. در مورد نقش سومریان در تبیین فواصل موسیقایی می توان به: یک و دومراجعه نمود.)
هارمونی کوارتال چیست؟

هارمونی کوارتال چیست؟

آکوردهای معمولی که در موسیقی سنتی غربی مورد استفاده قرار می گیرند بر اساس هارمونی سه تایی تنظیم شده اند. در هارمونی سه تایی، فاصله سوم و معکوسش، یعنی فاصله ششم، فواصل اولیه هستند. فاصله چهارم و معکوس آن، یعنی فاصله پنج، هم فواصل ثانویه هستند. به محض دیدن این آکورد متوجه می شویم که سه تایی سی ماژور و معکوسش را نشان می دهد:
Richard William Wright I

Richard William Wright I

ریچارد ویلیام رایت در ژولای سال ۱۹۴۵ در شهر لندن بدنیا آمد. خانواده او که شامل پدر، مادر و دو خواهر می شد از وضعیت رفاهی خوبی برخوردار بود. پس از پایان تحصیلات ابتدایی در سن ۱۷ سالگی برای ادامه تحصیل به کالج معماری رفت و در آنجا بود که با یک نوازنده گیتار بیس بنام راجر واترز (Roger Waters) و یک نوازنده درامز بنام نیک میسون (Nick Mason) آشنا شد. آنها در همان کالج یک گروه موسیقی برپا کردند و پس از گذشت شش ماه نوازنده گیتار سید برت (Syd Barrett) را به جمع خود پذیرفتند.
بررسی اجمالی آثار شادروان <br />روح الله خالقی (قسمت دوازدهم)

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت دوازدهم)

تردیدی نیست که عمق فکر و اندیشه، رشد روحی و دردمندی و رهایی و وارستگی انسانها از ارزشهای زمانه است که تأثیرپذیری آنها را از همهِ شاهکارهای هنری رقم میزند. بدین ترتیب نمیتوان انتظار داشت که همگان قابلیتِ درک زیبائیها و ظرائفِ هنری شاهکاری چون می ناب را داشته یا حتّی از آن تأثیری دریافت کنند. چه بسا دانشگاهیان دانا و فرهیخته یا حتّی آهنگسازان بنام معاصر که از حیثِ خلوص و دردمندی هرگز به مرحله ای نرسیده اند که با اثری از ایندست خلوت کنند و عمق و ژرفای وجودِ خویش را در آن بازیابند.
پرآرایش و رامش و خواسته (II)

پرآرایش و رامش و خواسته (II)

در چند سال اخیر، انتشار آثاری چون “اپرای عاشورا”، “اپرای مولوی”، “سِفرِ عسرت” و “سیمرغ” این مساله را به روشنی نمایانده که موسیقی دستگاهی ایرانی علی رغم دیدگاه های رایج که آن را فاقد توانایی های دراماتیک و بیانی گسترده می داند، دارای ظرفیت های بالقوه ی فراوانی است. نوعی از این احساس نیاز به بیان احساسات نو در اثری آوانگارد مانند “سفر عسرت” بروز می یابد و شکل دیگر آن در اثر نوجویانه ی دیگری مانند “سیمرغ” (هر چند در این میان، هستند کسانی که این نیازها را به شکلی سطحی تر پاسخ می دهند). بدین ترتیب، می توان چنین نتیجه گیری کرد که توصیف احساسات وسیع موجود در اشعار شاهنامه و چگونگی تصویر کردن این احساسات و خود صحنه های موجود در داستان های شاهنامه توسط موسیقی ایرانی که دارای پیشینه ی متفاوتی – دست کم در صد و پنجاه سال اخیر – است، یکی از چالش هایی است که کمتر کسی خود را در حد رویایی با آن دیده است.