مهدی قاسمی: کر آماتور به معنی کر ضعیف نیست

مهدی قاسمی در حال تمرین با گروه کر شهر تهران
مهدی قاسمی در حال تمرین با گروه کر شهر تهران
لطفا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید موسیقی را چگونه آغاز کردید.
با سلام، ممنونم که این وقت را در اختیار من قرار دادید… مهدی قاسمی هستم، از ۱۳ ۱۴ سالگی موسیقی را با سه تار پیش آقای ذولفنون آغاز کردم و مدتی بعد ویولون کلاسیک را پیش مرحوم حشمت سنجری آغاز کردم و در اولین سری دانشجویان موسیقی در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه شدم و ورودی اول بودم.

بعد از فارغ التحصیلی در ارمنستان یکسال دوره آزاد آهنگسازی و رهبری را پیش پروفسور ادوارد میرزویان و پروفسور یوری داویتیان کار کردم. همزمان با تحصیلاتم در ایران، مجموعا” ۵ سال در ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر سمفونیک فرهنگسرای بهمن کار کردم، با بسیاری از رهبران مثل آقای توماس کریستین داووید، منوچهر و ایرج صهبایی، شریف لطفی…

قطعاتی از خود من در همان زمان و دو قطعه کوچک هم برای کر زمانی که آقای دکتر مهدی شمس نیکنام رهبری میکردند اجرا شد به نامهای لم لوا و یکی هم یک ترانه محلی دزفولی بود که تنظیم کرده بودم و یکی هم سه نیایش کوتاه برای گروه کر که شماره یک را هم آقای موسسیان در تالار وحدت اجرا کرد و هم آقای شمس نیک نام شماره ۲ را تالار اجرا کرد و باید اینجا بگویم که پارسال داشتم از جلوی تالار رد میشدم که دیدم (مثل اینکه همایش موسیقی آینی یا مذهبی بود) بین قطعات نام این اثر هم نوشته شده که اصلا خودم خبر نداشتم!

در مورد سه تار کار را به کجا رساندید و تا چه سطحی پیش رفتید؟
من سه تار را با کتاب آقای ذوالفنون کار کردم و زمانی هم که تدریس میکردم هم با همین کتاب کار میکردم، من به این کتاب اعتقاد زیادی دارم و نسبت به کتابهای هنرستان این کتاب را بسیار به روزتر میدانم؛ به عقیده من کتابهای هنرستان تقلیدی است از اتود های غربی و الزامات سازهای ایرانی در آنها مورد توجه قرار نگرفته است.

فکر نمیکنید کتاب آقای ذوالفنون یک مقدار ساده است؟
خوب باید بعضی چیزها را چاشنی اش کرد… من زمانی که تدریس میکردم اتودهایی از خودم لابه لای این کتابها درس میدادم(من سالها تدریس ویولون و سه تار میکردم) مخصوصا” از کتاب ده قطعه برای تار آقای علیزاده، قطعاتی را بصورت اتود با تمپوی پائین درس میدادم و می خواستم که شاگرد کم کم سرعت آنها را زیاد کند. شاگردانی داشتم که با سه تار وارد دانشگاه و هنرستان شدند. به نظر من این روش بهتر جواب میدهد تا روش کتابهای هنرستان؛ کتابهای هنرستان نگاه غربی ای به موسیقی ایرانی دارد، واقعیت اینطور نیست که شما مثلا فا دیز ماژور و فادیز مینور با تار بنوازید، تار و سه تار اصولا برای این کار ساخته نشده و باید گامهای خودش را بنوازد.

فایل صوتی از مصاحبه :

Audio File قسمت اول
کتابهای آقای علیزاده را خودتان از روی نت زدید؟
بله، خودم زدم. با آقای ذوالفنون کتاب خودشان را زدم و تاثیر زیادی که از ایشان گرفتم، دید بسیار آزاد ایشان به بداهه نوازی بود، خود ایشان در این زمینه بسیار توانا هستند و فکر میکنم روی من هم تاثیر گذار بوده اند، که مثلا بتوانم یک تم را به خوبی بسط و گسترش دهم.

چه شد که به فکر تاسیس گروه کر افتادید؟
از دوره دانشگاه که کر داشتیم و من کر های آماتوری که تشکیل میشد میدیدم. بسیاری از هم دانشگاهی ها بارها کرهایی تشکیل میدادند. وقتی که سال ۷۸ من از ارمنستان آمدم به ایران و خواستم کر فرهنگسرای بهمن را احیا کنم، ایده تاسیس کردن یک کر آماتور ایده جدیدی اصلا نبود و خیلی ها این کار را کرده بودند.

به جرات میتوانم به شما بگویم که عمر گروه کر آماتور بین ۶ ماه تا یک سال است! این کر ها تشکیل میشدند یا چند کنسرت میدادند و یا اصلا کنسرتی هم نمیدادند و متلاشی میشدند. من دلایلی را پیدا کردم {برای این اتفاق} و سعی کردم این مشکلات را خنثی کنم که این سرنوشت گریبانگیر کر ما نشود.

حالا اینجا باید ماجرای کر فرهنگسرای بهمن را بگویم. فرهنگسرای بهمن ارکستر و کری داشت که من در آن ارکستر ویولون میزدم؛ قبلا گفتم که آقای شمس نیکنام قطعات من را با این گروه اجرا کرده بودند. سال ۷۶ که من در ارمنستان بودم این کر و ارکستر به دلیل کمبود بودجه فرهنگسرا تعطیل شد و امکان این هم نبود که یک کر حرفه ای استخدام کنند.

همینجا من یک پرانتز باز کنم و تعریف خودم را از آماتور و حرفه ای بگویم: ما در اینجا وقتی میگوییم، کری آماتور است، این تصور بوجود می آید که کارش بد است و کر حرفه ای کارش خوب است! در صورتی که کر حرفه ای یعنی گروهی که شغلش خواندن کر است و بسیار کرهای آماتوری هستند که از کرهای حرفه ای بهتر میخوانند.

2 دیدگاه

  • سعید
    ارسال شده در تیر ۸, ۱۳۸۹ در ۲:۱۲ ب.ظ

    با سلام.من کتاب های ده قطعه استاد علیزاده رو دارم اما نمیدونم اجرای قطعات رو از کاست ها پیدا کنم اگه لطف کنید و راهنمایی بفرمایید کودوم قطعه در کدام کتابه یا اجرای مدون قطعات رو بتونم پیدا کنم ممنون میشم

  • گفتگوی هارمونیک
    ارسال شده در آبان ۲۳, ۱۳۸۹ در ۴:۳۲ ق.ظ

    دوست عزیز لطفا در زیر مقالات مرتبط به این موضوع سئوال خود را مطرح بفرمایید یا بوسیله ایمیل با نویسندگان سایت تماس بگیرید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

چند تصویر از حضور نوازندگان در شهر تهران: ایستگاه‌های مترو (II)

ایستگاه میدان انقلاب: در ایستگاه متروی میدان انقلاب، دو نقطه بیش از هر مکان دیگری محلّ تجمع نوازنده‌ها بوده است. اوّلی همکف ایستگاه دقیقاً پس از عبور از ورودی تنگ ایستگاه و پشت به سوپرمارکتی است که در یکی دوسال اخیر باز شده است. تنها دفعاتی که دیده‌ام نوازندگانی در این نقطه به اجرای موسیقی بپردازند دو نوازندهٔ دف و سه‌تار بوده است. این دو نوازنده یک زن و مرد حدوداً سی و چند ساله بودند. مرد سه‌تار می‌نواخت و زن هم دف. بعد از چند بار متوالی که آن‌ها را دیدم، دیگر هیچ‌گاه آن‌ها را ندیدم. ازدحام و سروصدای آن نقطه آن‌قدر زیاد است که نوازندهٔ سه‌تار همواره با میکروفون می‌نواخت و نوازندهٔ همراهش هم به‌جای آنکه مثلاً تنبک‌نواز باشد دف‌نواز بود؛ احتمالاً‌ هم برای آنکه صدای سازش راحت‌تر شنیده شود و هم اینکه ظرائف تنبک در آن فضا قابل شنیدن و درک کردن نبود.

قطعاتی برای آموزش موسیقی

پنج شش سال پیش مقاله ای نوشتم در ارتباط با این موضوع که در سایت گفتگوی هارمونیک منتشر شد. به طور خیلی خلاصه می توانم بگویم که هدف از نوشتن آن مقاله که مقاله حاضر نیز در ادامه آن است آموزش نکاتی در موسیقی از طریق قطعاتی بود که به همین منظور ساخته بودم. پس از چند سال فرصت، انگیزه دوباره ای به وجود آمد برای پی گرفتن دوباره این جریان که قرار بود به نوشتن کتابی با همین محتوا ختم شود و به نوعی این مقاله مقدمه ای بر مجموعه مقالاتی است که در نهایت –در صورت مثبت بودن شرایط- به صورت کتاب منتشر خواهند شد.

از روزهای گذشته…

زمان با شکوه نقطه اوج (I)

زمان با شکوه نقطه اوج (I)

درک موسیقی بدون درک زمان امکان ناپذیر است. این موسیقی است که در میدانی از استمرار زمانی محدود ظاهر میشود، بنابراین لازم است پیش از بررسی این هنر به موضوع زمان پبردازیم اگر زمان حال یا اکنون(دم) را لحظه تجلی دو زمان گذشته و آینده تعریف کنیم.
چارلز براون

چارلز براون

اگر بخواهیم در دنیای پیانو – بلوز تنها نام یک موسیقیدان را ببریم، بدون هیچ شک و تردیدی، ناخودآگاه نام چارلز براون را خواهیم آورد. چراکه توانایی غیر قابل تصور او در نواختن پیانو به همراه صدای باز، گرم و نحوه خواندنش که آمیخته با نغمه های Jazz-Blues بود، به اتفاق هم موسیقی ای را پدید می آورد که تا به امروز کسی نتوانسته همانند آن را بیافریند.
نمودی از جهان متن اثر (III)

نمودی از جهان متن اثر (III)

حال بیایید بدون هر گونه «پیش‌زمینه‌ی ذهنی» آنچه را که در (شکل ۱) می‌بینیم با توجه به تعریف‌های [۱] و [۲] «آنالیز» کنیم. نتیجه مشخص است؛ اگر حقیقتاً بدون پیش‌زمینه‌ی ذهنی یا هر چیز دیگر شبیه آن وارد این گود شده باشید تا این لحظه دو قسمت عمده از تعاریفی که گفته شد گرفتارتان کرده است: «هدف اصلی مطالعه با تمرکز بر بررسی ساختار داخلی اثر [است.]» و «معین کردن عناصر ساختاری» و این یعنی نتوانسته‌ایم حتی مرحله‌ی اول را از سر بگذرانیم؛ مواد لازم برای شروع آزمایش فراهم نشده است. در این مرحله شاید کسی بگوید علت این ناکامی آن است که معنای اصطلاحاتی مانند «ساختار داخلی» و «عناصر ساختاری» را نمی‌دانیم.
تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (I)

تراژدی مدرنیسم در موسیقی ایران (I)

مقدمه: نوشتاری که امروز مشاهده میکنید، قسمتی از خاطرات نگارنده است که صریح و بی حاشیه به یکی از مهمترین پایگاه های به اصطلاح موسیقی مدرن ایران میپردازد. در این نوشتار نام شخصی برده نمیشود و قصد این نوشته بی تکلف، فقط هوشیار کردن هنردوستان و جوانانی است که فریفته تبلیغات این افراد میشوند و نیز “احتمالا” تاثیر گذاری روی سرشاخه های این گروه ها که بیش از این آبرو و اعتبار اجتماعی خود را زیر سئوال نبرند و هنر مظلوم مدرن را بیش از این تحقیر نکنند.
میکلوش روژا

میکلوش روژا

میکلوش روژا، آهنگساز مجار، شهرت خود را بیش از هرچیز به موسیقی متن فیلم های هالیوود و انگلیسی مدیون است. او همچنین سازنده قطعات بسیاری از موسیقی های مجلسی، کنسرتو و قطعات ارکسترال برای اجرا در سالنهای موسیقی است. موسیقی روژا به سبک پست – رومانتیکی است که تحت تاثیر بسیار ملودیهای فولکلور کشورش – مجارستان – و تاثیرات جزئی از دو غول موسیقی قرن بیستم مجارستان، بلا بارتوک (Béla Bartók) و زولتان کودای (Zoltan Kodaly) است.
جانِ آوازِ امروز

جانِ آوازِ امروز

محسن کرامتی صدای آشنای سه دهه آواز ایران، جزو معدود خوانندگانی است که آوازش را در اختیار نمایندگان حاکمیت قرار نداده و همیشه در اجراهایش نمایشگرِ آرمان های زیبای انسانیِ خود بوده است.
نوایی: میخواهیم  کر فلوت تشکیل بدهیم

نوایی: میخواهیم کر فلوت تشکیل بدهیم

از این رو بلافاصله پس از بازگشت به ایران در هنرستان به عنوان استاد یار استخدام شدم و در ارکستر سمفونیک هم به عنوان اولین نوازنده زن فلوت وارد ارکستر سمفونیک تهران شدم. البته قبل از من نوازنده فلوت زن در ارکستر بود ولی تمام آنها خارجی بودند. آقای مشکات از من امتحان گرفت و خیلی نوازندگی من را پسندید و آن زمان خیلی اصرار داشت که من حتماً در ایران بمانم. شش ماه پس از زمانی که من وارد ارکستر شدم، انقلاب شد.
میشا مایسکی

میشا مایسکی

میشا مایسکی (Mischa Maisky) متولد ۱۹۴۸ در Riga، Latvia است؛ موسیقی را برای اولین بار وقتی به Children’s Music School و هنرستان هنرهای زیبا رفت آغاز کرد. در سال ۱۹۶۲ وارد هنرستان Leningrad شد. در سال ۱۹۶۵ نام مستعار Rostropovich of the Future برای خود انتخاب کرد و همکاری با Leningrad Philharmonic را شروع کرد. یک سال بعد او برنده جایزه مسابقه بین المللی چایکوفسکی در مسکو شد و تحصیلات خود را تحت نظر Rostropovich در هنرستان هنرهای زیبای مسکو شروع کرد.
نکته های پزشکی و روانشانسی، برای همه نوازندگان (I)

نکته های پزشکی و روانشانسی، برای همه نوازندگان (I)

بسیاری از نکات هستند که رعایت آنها در هنگام تمرینات تاثیر بسزایی در پیشرفت شما دارند. همانند یک نوازنده حرفه ای فکر کنید حتی اگر امروز شروع به یادگیری ساز نموده اید! نوازندگان حرفه ای بسیاری بوده اند که بدلیل عدم توجه به بدن و اعضای خود و تمرینات مداوم بعد از سالها دیگر نمیتوانند به نوازندگی ادامه دهند و دچار مشکلات حاد جسمی شده اند.
کارت صلاحیت تدریس موسیقی و معضلات و مشکلات آن

کارت صلاحیت تدریس موسیقی و معضلات و مشکلات آن

در فرودین سال جاری آزمونی برگزار شد تحت عنوان “آزمون متقاضیان اخذ کارت صلاحیت تدریس و تاسیس آموزشگاه هنری” که با شکایت و عدم رضایت بسیاری از شرکت کنندگان روبرو بود. پیش از پرداختن به شرایط و ویژگی های این آزمون، نگاهی به روند صدور کارت صلاحیت تدریس در سالهای گذشته میندازیم. برای فعالیت در آموزشگاه های رسمی موسیقی افرادی که سوابق آکادمیک موسیقی نداشته اند، میبایست از طریق آموزشگاه برای شرکت در آزمون عملی به دفتر آموزش و توسعه فعالیتهای هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی یک نامه کتبی معرفی میشدند.