اقیانوسی بنام باخ (II)

مجسمه ای از باخ در لایپزیگ
مجسمه ای از باخ در لایپزیگ
فروتنی و سخت کوشی
به منظور بررسی آثار هنرمندان دیگر و دستیابی به موفقیت و پیشرفت، هر شخصی علاوه بر فروتنی و سخت کوشی نیاز دارد تا خود را مورد انتقاد قرار دهد. این ویژگی ها در شخصیت باخ به وضوح وجود داشته است. او خود در این باره اظهار گفته است: “من تلاش و کوشش بسیاری کرده ام، زیرا معتقدم میزان پیشرفت هر شخص مستقیما به سخت کوشی او مربوط است.”

یوهان سباستین باخ در سال ۱۷۰۴ این تلاش را اولین بار با پیمودن مسافتی بیش از پانصد مایل برای شنیدن Abendmusik (کنسرتهای بعد از ظهر که عموماً در کلیساها اجرا می شوند) های دیتریچ بوکستهود (Dieterich Buxtehude نوازنده ارگ دانمارکی – آلمانی دوران باروک) آغاز نمود.

او زمان بسیاری را صرف نسخه برداری دستی از آثار دیگران می کرد. اقتباس هایی که او از آثار دیگران انجام داده از شهرت بسیاری – نوعاً بیش از خود آثار – برخوردار هستند. باخ تنها آثار دیگران را کپی نمی کرد، بلکه با الهام از تاثیری که هر قطعه خاص بر او به جای می گذاشت آن را مجددا بازنویسی می نمود و ایده های شخصی اش را دراثر می گنجاند.

باخ یک نابغه بود ؟
شهرت و محبوبیت باخ ربط چندانی به نابغه بودن او ندارد، نظم موجود در شخصیت باخ سبب شد استعداد ذاتی نهفته او به فعل تبدیل گردد. شاید بتوان گفت سن سانس (Saint-Saëns موسیقیدان فرانسوی دوران رمانتیک) پس از موتسارت بیشترین استعداد ذاتی را در میان آهنگسازان داشته، اما آثارش هیچگاه در حد موتسارت نبوده، چرا که سخت کوشی لازم را نداشت. هندل (Handel) که شناخت کاملی از تلمن (Georg Philipp Telemann آهنگساز باروک و معاصر باخ) داشت، در مورد او گفته است:

“تلمن قادر است یک موتت (motet نوعی کرال موسیقی) را که از هشت بخش تشکیل شده به آسانی یک نامه بنویسد.”

شاید بتوان مسئله فوق را اینگونه عنوان نمود که تلمن بدون فکر آنها را می نوشته، در حالیکه تک تک آثار باخ در این زمینه در زمره برجسته ترین نمونه های کرال به شمار می روند.

یکی از ارگهایی که باخ با آن در کلیسای Arnstadt آلمان موسیقی می نواخت.
آموختن از دیگران
تاثیر پذیری از دیگران و تحت تاثیر قرار دادن متقابل افراد، چیزی بیش از تقلید محض و بی چون و چراست. فرهنگ حاکم بر قرن بیست و یکم، مانند یک ویروس دائما در حال تغییر و دگرگونی است و هر بار با ورود نسل جدید دچار تحولات می گردد.

نسخه برداری از یک اثر هنری بدون ارزش نهادن به آن با نسخه برداری که به منظور آموختن تکنیک های به کار رفته در اثر انجام می شود، کاملا متفاوت است. اولین روش یک کار کاملا سطحی و عامیانه است و روش دوم نوعی آموزش است. معمولا افراد در برخورد با آثاری که توانایی آگاهی دادن یا ایجاد تحول را ندارند، نه آموزش می گیرند و نه تحت تاثیر قرار می گیرند. اولین فاکتور در تاثیر پذیری از یک اثر، محترم شمردن و ارج نهادن به آن است که بوضوح در کارهای باخ مشاهده می شود.

به باخ برمی گردیم
آثار باخ نزد کلیه نسل ها از اهمیت و احترام خاصی برخوردار بوده و هست. شاید دلیلش این باشد که هر بار که اثری از باخ را می شنویم، چیزی از وجود این آهنگساز بزرگ را در آن احساس می کنیم، چه بسا چیزی را که دقیقا مورد نیاز ما بوده است.

دلیل جاودانگی آثار باخ هر چه که باشد، سبب می شود شنونده مجددا به باخ برگردد. کاملا واضح است که بقای هر اثر هنری ارتباط مستقیم با اشتیاق آهنگسازان و مخاطبان برای اجرا و شنیدن اثر مربوطه دارد. موسیقی باخ بر خلاف تابلوی مونالیزای داوینچی یا مجسمه پیتای میکلانژ در هر اجرای جدید، مجددا زنده شده و نزد شنونده نمود پیدا می کند.

گذشت زمان گویای نکات بسیاری است
این قضیه را که آثار باخ مخاطبین بسیاری دارد نمی توان گواهی بر توانمندی موسیقی او تلقی نمود. زیرا امروزه بسیاری از آهنگ های فاقد ارزش موسیقیایی نیز طرفداران بی شماری دارند. اما زمانی که پس گذشت ۲۵۰ سال، مخاطبان کوچکترین اثری از خیانت و تقلب در آثار یک آهنگساز نمی یابند، جای بحث بسیار دارد.

این نکته، حقیقتی است که تنها با گذشت زمان به اثبات می رسد. برخلاف بسیاری از آهنگسازان برجسته که یا فقط در زمان خود، خوش درخشیدند و یا گذران سالها سبب کاهش مخاطبان آنها شده، گذشت زمان نه تنها از مخاطبان و مشتاقان آثار باخ نکاسته بلکه آنها را افزایش نیز داده است، به همین دلیل باخ را یک استثنا تلقی می کنند.

آثار یوهان سباستین باخ صدها سال پس از او توسط نسل هایی که بدون شک سلیقه موسیقیایی شان برای باخ غیر قابل تحمل می بوده احیا شده است.

8 دیدگاه

  • ali
    ارسال شده در اسفند ۸, ۱۳۸۵ در ۷:۵۸ ب.ظ

    vaghean jaleb bood montazer mabaghi hastim.

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۹, ۱۳۸۵ در ۱۰:۱۸ ق.ظ

    مرسی زیبا بود موسیقی باخ مملو از ریاضیات است و بدرد افرادی که تفکر عمیق ریاضی ندارند مفید نیست. فهمیدن اون عقل می خواهد.

  • ناشناس
    ارسال شده در اسفند ۱۰, ۱۳۸۵ در ۱:۳۰ ب.ظ

    باخ شاید مثل ِ هگل باشد در دنیای فلسفه. زیرا فلسفه ی بعد از هگل، یعنی نقدِ هگل. و در مورد باخ هم… موسیقی پس از باخ، یعنی نقدِ باخ.

  • saeed1922
    ارسال شده در اسفند ۱۰, ۱۳۸۵ در ۲:۰۲ ب.ظ

    واقعا جالب بود. مرسی…

  • TB5005
    ارسال شده در اسفند ۱۱, ۱۳۸۵ در ۸:۰۰ ب.ظ

    Anonymousعزیز
    امثال شما فقط به دنبال برتری خود با سوء استفاده از موقعیت بزرگان هستند خیلی مغرور واز خود راضی

  • TB5005
    ارسال شده در اسفند ۱۱, ۱۳۸۵ در ۸:۰۳ ب.ظ

    کار سایتتون عالی وپر از گوهرمیباشد

  • TB5005
    ارسال شده در اسفند ۱۱, ۱۳۸۵ در ۸:۰۳ ب.ظ

    کار سایتتون عالی و پر از گوهرمیباشد

  • rasoul
    ارسال شده در اسفند ۱۱, ۱۳۸۵ در ۱۰:۵۳ ب.ظ

    سلام
    به نظر من موسیقی باخ به این دلیل جاودانه شده که پاک و معصوم است نه مثل موسیقی های امروز که برای شهرت و پول و……ساخته می شوند
    اگر تصنیفی بخواهد جاودانه شود باید ذهن آهنگساز آسمانی باشد.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

از روزهای گذشته…

آروین صداقت کیش، کارگاهی با عنوان «آموزش نقد موسیقی» برگزار می‌کند

آروین صداقت کیش، کارگاهی با عنوان «آموزش نقد موسیقی» برگزار می‌کند

آروین صداقت‌کیش (منتقد و پژوهشگر موسیقى) از هفته اول آبان در خانه موسیقی، کارگاهی با عنوان «آموزش نقد موسیقی» برگزار می‌کند. او پیش‌تر در سال ۹۱-۹۲ کارگاه دیگری با عنوان تقریبا مشابه (آشنایی با نقد موسیقی) برگزار کرده بود که گزارشی از جلسات آن بر روی همین وب سایت به طور کامل به انتشار رسیده است و این بار ضمن به‌روز کردن محتوای آن‌چه می‌آموزد بر مسائل ملموس و عملی نقد موسیقی بیشتر تمرکز کرده است. در ادامه مصاحبه ای از نرگس کیانی خبرنگار سایت خبری ایلنا را که در این خبرگزاری هم منتشر شده است می خوانید:
لیپت: برای انتخاب استاد آواز تحقیق زیادی کنید!

لیپت: برای انتخاب استاد آواز تحقیق زیادی کنید!

گفتگویی که پیش رو دارید، آخرین مصاحبه با زنده یاد فلورانس لیپت، استاد آواز کلاسیک است. بخشهایی از این گفتگو به صورت رو در رو ثبت شده است و بخشهایی نیز توسط ایشان مکتوب شده بود که پس از درگذشت این هنرمند با همکاری همسر گرامی ایشان، دکتر محمد سعید شریفیان ترجمه شد. قرار بود این مصاحبه مفصل تر و کاملتر انجام شود ولی روزی که قرار بود با ایشان و همسرشان گفتگو انجام بگیرد، به خاطر کسالتی که داشتند، گفتگو به روزهای بعد موکول شد که متاسفانه با فوت ایشان همراه شد.
موسیقی کانتری (IV)

موسیقی کانتری (IV)

در سال ۱۹۷۷ خانم دالی پارتون (Dolly Parton) موسیقیدان برجسته سبک کانتری با آهنگ “اینجا باز هم تو” به عنوان بهترین آهنگ کانتری و در رده سوم بر روی بیلبورد بهترینهای پاپ آمریکا جای گرفت. همچنین کنی راجرز (Kenny Rogers) پس از موفقیت در پاپ، راک و موسیقی محلی با آهنگ “لوسیل” به موسیقی کانتری راه یافت و در رده پنجم بیلبورد بهترینهای پاپ آمریکا قرارگرفت. در حقیقت راجرز و پاترون هر دو این توانایی را داشتند که هم زمان هم در موسیقی کانتری و هم پاپ برترین باشند.
اوه لین گلنی

اوه لین گلنی

در تاریخ موسیقی، اوه لین گلنی Evelyn Glennie اولین شخصی است که توانسته به عنوان یک نوازنده سولوی سازهای کوبه ای، پرونده حرفه ای بسیار موفق و مداوم داشته باشد. او به عنوان یکی از گزیده کارترین و مبتکرترین موسیقی دانان در صحنه موسیقی امروز به شمار میرود و همواره تعریفی جدید از تواناییها و کاربردهای سازهای کوبه ای ایجاد میکند. برنامه های اوه لین از چنان نیرو و زندگیی برخوردارند که میتوان گفت نوع جدیدی از اجرا را به وجود آورده اند.
کیوکو تاکزاوا، ویولونیست ژاپنی

کیوکو تاکزاوا، ویولونیست ژاپنی

خانم کیوکو تاکزاوا (Kyoko Takezawa) ویلنیست مشهور متولد ژاپن می باشد. وی با کمپانی های BMG و RCA ضبط کرده است. خانم کیوکو در ۳ سالگی آغاز به یادگیری ویلن نمود و در ۷ سالگی به آمریکا، کانادا و سوئیس به عنوان عضوی از انجمن شیوه سوزوکی سفر کرد. در سال ۱۹۸۲ در رقابت پنجاهمین سالگرد موسیقی ژاپن مقام اول را کسب نمود و در ۱۷ سالگی برای تحصیل در محضر خانم دوروتی دیلی (Dorothy DeLay) به مدرسه موسیقی آسپن وارد شد که یادگیری از این استاد را تا فارغ التحصیل شدن از مدرسه جولیارد در سال ۱۹۸۹ ادامه داد.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XII)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XII)

مشکل اساسی منطقه ما – یعنی منطقه های خارج از حیطه اروپای مرکزی که خاستگاه تمدن باستانی بوده و شامل هند، خاور میانه، آسیای صغیر (ترکیه امروز)، یونان، مصر و شمال آفریقا و ایتالیا و اسپانیای جنوبی می باشد – این است که برای این منطقه بزرگ فرهنگی که فرهنگ، هنر، علم و فلسفه ما در آن نشو و نما کرده و زمانی مرکز تمدن جهانی بوده است، نامی خاص و قابل استفاده مانند اروپا نداریم. برای منطقه بزرگ فرهنگی ما اغلب از نام شرق استفاده می شود. این نام نه دقیق است و نه صحیح. چرا که شرق نامی خاص نیست و حدود نسبتا دقیق مانند اروپا ندارد. نام دیگری که اروپاییان برای این منطقه به کار برده اند، اورینت (Orient) است که آن نیز به معنای شرق یا خاور است، اما اسم خاصی است که شامل شرق دور (چین و ژاپن) نیست.
درباره درس گفتارهای نقد موسیقی

درباره درس گفتارهای نقد موسیقی

ویراست جدید کتاب “درس گفتارهای نقد موسیقی” تالیف آروین صداقت کیش، تحت عنوان “پیش نویس، نسخه ی ۲.۲” منتشر شد. با ارائه ی این نسخه و شماره ی ویراست حاضر و با توجه به امکانات فضای مجازی، متن این کتاب عملا به متنی همیشه باز برای ویرایش های بعدی (تا جایی که استخوان بندی اصلی مخدوش نشود) بدل شده است.
«سخنی نیست» علی قمصری فردا رونمایی می شود

«سخنی نیست» علی قمصری فردا رونمایی می شود

«سخنی نیست»، جدیدترین اثر علی قمصری، فردا در تالار وحدت رونمایی می شود؛ این اثر با همکاری بنیاد رودکی تهیه شده است. «سخنی نیست» اثری با کلام است که با اشعار سایه و احمد شاملو تهیه شده است که در آن چهار بانو همخوانی می کنند.
روش سوزوکی (قسمت پنجاه و پنجم)

روش سوزوکی (قسمت پنجاه و پنجم)

یک مثال قدیمی ‌می‌گوید در آنجا که خواسته وجود دارد، برای آن راهش هم وجود دارد: چراکه به این سادگی به نظر می‌آید به این دلیل آن را مبادا که نپذیری و فکر کنی که به تو مربوط نیست! همه چیز به همه ما مربوط است.
تاثیر ساختار جملات بر ادیت در ویولون (I)

تاثیر ساختار جملات بر ادیت در ویولون (I)

ویولون، سازی با توانمندی های بسیار در زمینه اجرای موسیقی است و این موضوع حاصل از امکاناتی است که پیش از هر عاملی، ساز با ویژگی های منحصر به فرد خود در زمینه طراحی و ساخت و نیز اصلاحات انجام گرفته بر روی آن در طی چند قرن، در اختیار نوازندگان و آهنگسازان قرار داده است و هنرمندان با بهره گیری از این خصوصیات، تکنیک های مختلف نوازندگی این ساز را ابداع کرده و آن را پرورش داده اند.