رستروپویچ، نوازنده ای حامی آزادی

تیسلاو لئوپولدوویچ رستروپویچ، رهبر ارکستر و نوازنده ویولنسل
تیسلاو لئوپولدوویچ رستروپویچ، رهبر ارکستر و نوازنده ویولنسل
تیسلاو لئوپولدوویچ رستروپوویچ (Mstislav Leopoldovich Rostropovich) که معمولا با نام اسلاوا (Slava) از او یاد می شود، نوازنده ویولن سل و رهبر ارکستر روسی – آمریکایی است که بسیاری او را بزرگترین نوازنده ویولن سل جهان می دانند. عمده شهرت اسلاوا به دلیل تعابیر موسیقیایی اش از کنسرتوی ویولن سل دئورژاک (Dvořák) در سی بمل و کنسرتوی ویولن سل هایدن در دو و ر ماژور است.

رستروپویچ در باکو، آذربایجان شوروی متولد شد، طی سالهای ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۸ او در هنرستان موسیقی مسکو تحصیل کرد و در سال ۱۹۵۶ دکترای ویولنسل را از همان جا دریافت نمود.

والدین رستروپوویچ روس بودند، زمانی که چهار سال بیشتر نداشت از مادرش که خود پیانیست ماهری بود، نواختن پیانو را آموخت. در سن ده سالگی در کنار پدرش که او نیز نوازنده ویولن سل و از شاگردان پابلو کازالز (Pablo Casals) بود، فراگیری ویولن سل را آغاز نمود.

در ۱۶ سالگی وارد هنرستان موسیقی مسکو شد و در آنجا علاوه بر پیانو و ویولن سل، رهبری ارکستر و آهنگسازی را آموخت. از میان اساتید او می توان به شوستاکویچ (Dmitri Shostakovich) و پروکفیف (Sergei Prokofiev) اشاره نمود.

رستروپویچ اولین کنسرت ویولن سل خود را در سال ۱۹۴۲ برگزار نمود. او در سالهای ۱۹۴۷، ۱۹۴۹ و ۱۹۵۰ جایزه اول جشنواره بین المللی موسیقی پراگ و بوداپست را به خود اختصاص داد.

در سال ۱۹۵۰ در زمانی که تنها ۲۳ سال داشت، بزرگترین و معتبرترین جایزه شوروی سابق، جایزه استالین، به او اعطا شد.

در آن زمان، رستروپوویچ در کشورش از شهرت و محبوبیت بسیاری برخوردار بود و در هنرستان های موسیقی لنینگراد و مسکو به تدریس مشغول بود. در سال ۱۹۵۵ او با گالیانا ویشنوسکایا (Galina Vishnevskaya) خواننده سوپرانو ازدواج کرد.

audio file بشنوید اثری از باخ را با اجرای رستروپویچ

شهرت بین المللی او در سال ۱۹۶۴ با حضورش در آلمان غربی آن زمان، آغاز گشت. برگزاری تورهایی در غرب اروپا و ملاقات با آهنگسازان بزرگی چون بنجامین بریتن (Benjamin Britten) در این امر بی تاثیر نبود. در سال ۱۹۶۷ او اپرای “Eugene Onegin” اثر چایکوفسکی را درسالن تئاتر “Bolshoi” رهبری نمود و با این کار اشتیاق و علاقه بی اندازه اش به آهنگسازی و اپرا را به نمایش گذارد.

رستروپوویچ به هنر فراتر از حد و مرزها می نگریست و همواره در دفاع از آزادی بیان و دموکراسی می جنگید. در دهه ۱۹۷۰ روابط دوستانه اش با الکساندر سلژنیتسین (Aleksandr Solzhenitsyn) – نویسنده برجسته روس که به شدت درگیر فعالیت های سیاسی بود – و حمایتی که از او به عمل آورد، سبب رسوایی اجتماعی اش نزد حکومت شد.
شوستاگویچ، بریتن، اویستراخ و رستروپوویچ
رستروپوویچ به ناچار در سال ۱۹۷۴ به همراه همسر و فرزاندانش شوروی را ترک کرده به آمریکا نقل مکان کرد. دولت شوروی تبعیت او از این کشور را در سال ۱۹۷۸ به دلیل مخالفتش با قوانین حکومتی لغو نمود.

تاثیر چشم گیر رستروپویچ بر نسل جوان نوازندگان ویولن سل بر کسی پوشیده نیست، بسیاری از نوازندگان به این امر معترفند و همواره خود را مدیون این استاد بزرگ می دانند. جولیان لوبد وبر (Julian Lloyd Webber)، نوارنده ویولنسل انگلیسی تبار، در مورد او می گوید: «رستروپوویچ نوازنده ای است که بیشترین خدمات را در عرصه نوازندگی ویولنسل به انجام رسانده است.»

رستروپوویچ برای اولین بار کنسوتوهای ویولنسل شوستاکویچ را اجرا کرد. او به همراه دیمتری کابالسوسکی (Dmitri Kabalevsky) آهنگساز روس، کنسرتینو ویولنسل پروکفیف را پس از مرگش کامل کرد. او موسس و مدیر جشنواره های موسیقی بی شماری نیز بوده است.

audio file بشنوید قسمتی از سمفونی شماره ۲ شوستاگویچ به رهبری رستروپویچ

طی سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۹۴ او مدیر و رهبر ارکستر سمفونی واشنگتن بود و در عین حال با افراد صاحب نامی چون: ریختر (Sviatoslav Richter) و هارویتس (Vladimir Horowitz) همکاری می نمود.

اجرای تاثیر گذار او در مراسم سقوط دیوار برلین که به طور همزمان از شبکه های تلویزیونی سراسر جهان پخش شد، شهرت بین المللی او را دو چندان کرد. در سال ۱۹۹۰ در حالیکه او و خانواده اش تبعه کشور آمریکا محسوب می شدند، دولت روسیه تابعیت کشورش را مجددا به او و خانواده اش برگرداند.

audio file بشنوید قسمتی از سونات شوبرت را با پیانوی بنجامین بریتن و ویلنسل رستروپویچ

رستروپوویچ جوایز بین المللی متعددی را دریافت نموده که از آن میان می توان به “French Legion of T Honor”، معتبرترین جایزه کشور فرانسه، اشاره نمود. او همچنین موفق به دریافت دکترای افتخاری از معتبرترین دانشگاههای بین المللی گردیده است. شخصیت سیاسی رستروپوویچ به حمایت از آزادی شهره است، او در طرح های آموزشی و فرهنگی که توسط یونسکو برگزار می شود، خدمات بسیاری انجام داده و هیچگاه در این زمینه از حمایت های مالی دریغ نکرده است.

اویستراخ، رستروپویچ، ریختر و فن کارایان
رستروپوویچ به همراه همسرش، موسسه ای با هدف کمک به برگزاری پروژه ها و فعالیت های اجتماعی مختلف تاسیس نموده است. موزه رستروپوویچ در چهارم ماه مارس سال ۲۰۰۲ در باکو افتتاح شد. سازی که رستروپوویچ در حال حاضر از آن استفاده می کند یک “Duport Stradivarius 1711” است که به عقیده بسیاری از صاحبنظران بهترین ویولنسلی است که تا کنون در جهان ساخته شده است.

اخیرا در تاریخ ششم فوریه ۲۰۰۷، رستروپوویچ ۷۹ ساله به بیمارستانی در مسکو منتقل شده و خوشبختانه بنا به اظهارات منشی اش، مشکل جدی ندارد و به زودی سلامتش را باز خواهد یافت. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز به ملاقات این موسیقیدان بزرگ در بیمارستان رفته است. امید است، همانگونه که اعلام شده، مشکلی جدی سلامتی رستروپوویچ را تهدید نکند و صحبت هایی که از گوشه و کنار در مورد مراسم بزرگداشت هشتادمین سالروز تولد او شنیده می شود، در زمان حیاتش به واقعیت بپیوندد.

en.wikipedia.org

5 دیدگاه

  • ندايي
    ارسال شده در اسفند ۱۳, ۱۳۸۵ در ۵:۲۶ ب.ظ

    لطفا لیست مقالات برگزیده سالهای فعالیت هارمونی تاک ( از ابتدای کار تا کنون )رو تهیه کنید. با تشکر

  • maral
    ارسال شده در اسفند ۱۴, ۱۳۸۵ در ۸:۲۶ ق.ظ

    ای بابا شما چرا هرچی من کامنت میزارم خذفش میکنید.
    مگه من چی میگم آخه ؟
    مگه خودتون تو همین سایت نگفتید همه نوابغ موسیقی کلاسیک اینجوری بودن ؟ خب چرا این باید استثنا باشه ؟
    یا مقالات قبلیتون رو اصلاح کنید یا کامنت من رو حذف نکنید.

  • amir
    ارسال شده در اسفند ۱۴, ۱۳۸۵ در ۲:۵۶ ب.ظ

    maral bazam gir dadi
    age manzooret ghazie tchaikovskye manam fekr konam hagh ba toe
    bebin chetori dare von karajan ro negah mikone :D

  • سارا
    ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۶ در ۶:۳۵ ق.ظ

    مطا لب خو ب بو د اما می تو نه بهتر م با شه

  • سامان
    ارسال شده در شهریور ۲۲, ۱۳۸۷ در ۱:۴۱ ق.ظ

    الان مد شده که هرکی از کشورهای سوسیالیست فرار کرده به جهان آزاد!رو آزادی خواه بنامن!این اقا حد شعور سیاسیش تا یلتسین ودارودسته مافیائیش بیشتر نرسید!(مثل همتای ادیبش! اقای سولژنیتسین)لطفا اسم مقالتونو بزارین :رستروپویچ حامی مافیا!

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (XI)

همانطور که قبلا تاکید کردم، آهنگساز باید آزاد باشد که به هر نوع زبان موسیقایی و به هر نوع استیل که می خواهد آهنگسازی کند. آشنایی با موسیقی ایران افق دید آهنگساز را باز می‌کند صرف نظر از هر استیلی و هر زبان موسیقایی که آهنگساز بخواهد در آن کار کند.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

از روزهای گذشته…

فریبا جواهری: ردپای تعلیمات آقای معروفی را در سازم دارم

فریبا جواهری: ردپای تعلیمات آقای معروفی را در سازم دارم

دبستان که می رفتم پدرم مرا برد به هنرستان ملی موسیقی. آقای گلزاری مسئول ثبت نام بود و آقای پورتراب استاد تئوری موسیقی. به کلاس ایشان رفتم، نت ها را که درس می داد یک بار از من پرسید که دو بعلاوه یک چه می شود؟ من گفتم سه. منظور ایشان نت دو بود که بعلاوه نت یک می شود نت “ر” چندبار گفتند من هم گفتم سه. دبستان میرفتم و رابطه ریاضی و نت ها را نمی دانستم به هر حال یادم می آید کلاس آقای پورتراب که تمام می شد می رفتم در کلاس استاد حسین تهرانی و دست پنجه ایشان را می دیدم که چطور تنبک می نوازد. گاهی هم اجازه می گرفتم سرکلاس ایشان می نشستم و تماشا می کردم که او چگونه اینطور استادانه با صدای تنبک خود همه را مجذوب می کرد. بله کلاس تئوری را نزد آقای پورتراب گذراندم….
نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

نوازندگان تنبک دراواخر عصر قاجار (III)

اکبرخان از نوازندگانی بود که بیشتر با نعمت اله خان اتابکی همکاری می کرد و با تار او می نواخت و درخواندن آواز و تصنیف مهارت داشت.
انتشار سومین آلبوم نورا جونز:Not Too Late

انتشار سومین آلبوم نورا جونز:Not Too Late

نورا جونز Nora Jones را با آلبوم های “Come Away with Me ” و ” Feels Like Home ” که به ترتیب در سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۴ منتشر شده اند، می شناسیم. آلبوم اول هشت جایزه گرمی را در سال ۲۰۰۳ برایش به ارمغان آورد و بیش از بیست میلیون نسخه از آن در سراسر جهان به فروش رسید.
موسیقی ایرانی و اینترنت

موسیقی ایرانی و اینترنت

از ۱۰ سال پیش، فعالیت سایتهای ایرانی موسیقی در اینترنت آغاز شده و بیش از ۵ سال است که این فعالیت جدی و فراگیر شده است. البته همواره، استقبال علاقمندان موسیقی از این محیط مجازی، با فراز و فرودهایی مواجه بوده است به صورتی که در هر دوره دو یا سه ساله گرایش خاصی پدید می آید، مثلا در دوره اول میتوان گرایش اصلی ایرانیان در اینترنت را به گروپهای یاهو مشاهده کرد، در دوره دوم گرایش به وبلاگها و وبلاگ سازی شکل گرفت (که عمدتاً بر روی محیط پرشین بلاگ و بلاگ اسکای رواج داشت.) بعد از این دوره فعالیت سایتها آغاز شد و همزمان وبلاگها کم کم غیرفعال شدند.
شش سوئیت چلوی باخ (II)

شش سوئیت چلوی باخ (II)

تحقیقات اخیر توسط Martin Jarvis پرفسور دانشگاه موسیقی در داروین استرالیا اشاره به این میکند که این امکان وجود داشته است که Anna Magdalenaخود بعنوان آهنگساز قطعاتی را ساخته باشد که بعلت شهرت همسرش به باخ نسبت داده باشند Martin Jarvis مطرح میکند که این شش سوئیت را در حقیقت Magdalena نوشته است، هر چند بسیاری از موسیقیدانان و نوازندگان بیشتر بسراغ بعد موزیکال این قطعات میرونند و نه مجادلاتی از این قبیل .
گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (VIII)

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (VIII)

صداقت‌کیش در ادامه گفت: عزل «وا» کردم از «واکاوی» و می‌خواهم «وا» را به آن برگردانم. گفتم «کاویدن» از نظر من در نقد چه کاری می‌کند و می‌خواهم ببینم چرا «واکاوی» یعنی دوباره به یاد آوردن، در موقعیت ما اهمیت دارد. اگر قبلا هم از طریق نوشته‌های نظری و غیره متوجه نشده بودیم، اینجا متوجه شدیم که نقد موضوعی شدیدا تاریخی و تاریخ‌مند است، هم عنوانش و هم انواع کنش‌هایی که زیر این عنوان می‌گنجد و هم مفهومی که ما از آن درک می‌کنیم و هم خود آثار و کنش‌های هنری و روابط جامعه هنری و از این قبیل. این‌ها هم تاریخ‌مندند. بنابراین ما آن «وا» را حداقل به نظر من نیاز داریم برای بازگشتن دوباره به سراغ آثار یا دوباره وارسی کردن آثار.
سخنرانی روح الله خالقی درباره وضعیت رادیو تهران (II)

سخنرانی روح الله خالقی درباره وضعیت رادیو تهران (II)

من صـدای سـاز سولو کسانی را از این میکروفون شنیدم که حتی یک دوره هم ردیف موسیقی‌ ایرانی‌ را نزد استاد مشق نکرده‌اند. کـسانی خـود را هـنرمند شهیر و خواننده بی‌نظیر دانسته‌اند که حتی یـک دسـتگاه را هـم نـمی‌توانند بـی‌عیب و نـقص بخوانند‌ و متأسفانه‌ از بس تحسین نابجا‌ شنیده‌اند‌، امر برخود آنها مشتبه شده است! شورای موسیقی می‌خواهد از این پس کسانی را که به غلط خود را به هنر بسته‌اند به وظـیفه‌ خودشان‌ آشنا سازد تا مقام‌ هنر‌ و هنرمندی معلوم شود.
سومین جشنواره هنرمندان خود آموخته

سومین جشنواره هنرمندان خود آموخته

بی گمان به اعتبار همه دستاوردهای فرهنگی و هنری که زمینه های بی شماری را جهت تبلور ارزش های به هنجار فراهم می سازد، به شهود تازه ای از ثبت لحظه های تاریخمند دست می یابیم که به یمن حضور مفاخر هنری که پشتوانه های ملی ماست ، حاصل شده است.
دو مضراب چپ (قسمت نهم)

دو مضراب چپ (قسمت نهم)

یکی از ویژگی های خیلی مهم در اجرای دو مضراب چپ آزاد بودن هر دودست پس از اجرای این تکنیک است، به طوری که در صورت اجرای درست می توانیم هم از دست راست استفاده کنیم و هم از دست چپ و نکتۀ جالب تر اینجاست که حتی قادر خواهیم بود، پس از دومضراب چپ سریعاً جفت مضراب و دوبل نُت هم استفاده کنیم.
اسکات برادلی، آهنگساز جاودانه تام و جری

اسکات برادلی، آهنگساز جاودانه تام و جری

در سال ۱۹۳۴ شرکت MGM تصمیم گرفت که به عرصه در حال رشد انیمیشن و کارتون سازی وارد شود اما شجاعت این را نداشت که واحد ساخت تصاویر متحرک خود را پایه گذاری کند. در عوض آن ها برنامه های انیمیشنی را از شرکت هیوگ هارمن/رادولف آیزینگ خریداری کردند (نام شرکت هارمن-آیزینگ نوعی بازی با کلمات به حساب می رفت). اسکات بردلی که سابقه کار با دیزنی را داشت در کنار کارل استالینگ در هارمن-آیزینگ کار می کرد. اسکات بردلی (Scott Bradley) در ۲۶ نوامبر ۱۸۹۱ در راسلویل آرکانزاس به دنیا آمد و شاید هنوز مشهورترین آهنگساز انیمیشن جهان باشد.