 |
|
|
ژورنال موسیقی
|
    |
چهارشنبه ۱۶ اسفند ۱۳۸۵ ،
سجاد پورقناد
پس از یک سال از نوشته شدن مقاله قبلی که در مورد لوریس چکناوریان و ارکستر سمفونیک تهران نوشته شد، امروز می خواهیم نگاهی بیاندازیم به کارنامه هنری این موسیقیدان بین المللی و با هم سیر صعود ها و فرود های این هنرمند را ببینیم.
لوریس چکناوریان در سال ۱۳۱۶ در بروجرد متولد شده، پدر و مادر او ارمنی بوده و به ایران پناهنده شده بودند. چکناوریان موسیقی را در هنرستان عالی موسیقی آغاز میکند و وقتی نزدیک به ۱۶ سال داشته اولین قطعه خود را که کنسرتویی برای ویولون و ارکستر زهی بوده تصنیف میکند. چکناوریان در آن زمان هنوز ویولون می نواخته است. هرچند این کنسرتو نه چندان پچیده و نه چندان مشکل است ولی با شنیدن این قطعه کمتر کسی باور میکند که نویسنده آن هنوز نوجوان است! کنسرتو ویولون چکناوریان، کنسرتویی است مملو از گامهای ارمنی و تشابهات زیادی به آثار خاچاطوریان آهنگساز نامدار ارمنستان دارد.  قسمتی از موومان سوم کنسرتو ویولون لوریس چکناوریان
مدتی بعد چکناوریان باله فانتاستیک را خلق میکند که استعداد عجیب خود را بار دیگر به نمایش میگذارد؛ چکناوریان مدتی بعد از آن کنسرتو پیانوی خود را تصنیف کرد (که خود از این کنسرتو به عنوان چهارمین اثرش نام می برد) که باز توانایی های خود را به عنوان یک آهنگساز ماهر نشان میدهد. قسمتی از کنسرتو پیانوی لوریس چکناوریان
او در این سالها در آکادمی موسیقی شهر وین و در موتسارتیوم شهر سالزبورگ به تحصیل موسیقی می پرداخته، وی در سال ۱۹۶۱ با رتبه اول از آکادمی موسیقی وین در رشته آهنگسازی فارغ التحصیل میشود. در سالهای تحصیلش در اتریش غیر دو کنسرتوی نام برده باله فانتاستیک برای سه پیانو و سازهای ضربی و آثاری را برای پیانو خلق میکند و در همان سال به ایران می آید و در هنرستان عالی به تدریس می پردازد. قسمتی از باله فانتاستیک برای ارکستر سمفونیک
او مدتی بعد به ریاست صداخانه ملی وزارت فرهنگ و هنر برگزیده میشود و همان سال کنسرتو پیانوی او به رهبری حشمت سنجری با تکنوازی وینفرید وان در هوفن به اجرا در می آید. همچنین باله فانتاستیک او برای پیانو به همراه دیگر آثار پیانویی او با انتشارات دوبلینگر اتریش به چاپ میرسد. او در همین سالها به فکر خلق اپرایی بر روی اشعار شاهنامه با نام «رستم و سهراب» می افتد که او را به تحقیق روی موسیقی ایرانی و مخصوصا دستگاه چهارگاه وا می دارد؛ او در این مدت فرصت را غنیمت شمرده و از نظرات حسین تهرانی هم در مورد این موسیقی و ریتم های آن بهره مند میشد (هر چند، مثل اینکه این نظرات چندان در خلق اثر به کار نمی آید!)  لوریس چکنواریان در حال رهبری ارکستر فیلارمونیک ارمنستان
چکناوریان در سال ۱۹۶۳ به اتریش باز میگردد و با همکاری کارل ارف مشغول نوشتن متدی برای موسیقی کودکان میشود و به گفته خودش قرار است در فرهنگستانی که به نام خودش تاسیس کرده، این متد به کار آید. او طی ۲ سال ۱۵۰ قطعه برای پیانو از مبتدی تا عالی با روش کال ارف تصنیف میکند که قسمتی از آن به انتشار هم رسیده است. ارف او را تشویق به ادامه تصنیف «رستم و سهراب» میکند ولی سالها بعد این اپرا به پایان میرسد.
از سال 1970تا 1966 چکناوریان استاد کالج کنکوردیا، استاد و رئیس گروه اپرا و سازهای ارکستری دانشگاه مینه سوتا بوده است. او در دانشگاه موسیقی میشیگان به تحصیل رهبری ارکستر هم میپردازد و در این رشته فارغ التحصیل میشود که در آینده قسمت اصلی فعالیت های او را این رشته در بر میگرد. لوریس چکناوریان به عنوان یکی از چهره های با استعداد موسیقی کلاسیک هم مورد توجه و حمایت دولت ایران و هم ارمنستان بود. حمایت هایی که باعث شد او با رهبری اش را با همکاری با بهترین ارکسترهای جهان تقویت کند. سال ۱۹۷۰ وقتی چکناوریان به ایران می آید دیگر او یک موسیقیدان کار کشته و ماهر بین المللی است. طی ۱۵ سال فعالیت در ایران و جهان از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۵ او به رهبری ارکستر اپرای تهران می پردازد که اپرای «پردیس و پریسا» برای کودکان هم در همین دوره تصنیف و اجرا میشود. همزمان با این اپرا آهنگسازان دیگری هم به تصنیف اپرا می پردازند که اپرای «خسرو و شیرین» اثر حسین دهلوی یکی از همین آثار بوده که مورد توجه اهل موسیقی قرار میگیرد. قسمتی از اپرای "پردیس و پریسا" اثر لوریس چکناوریان
یکی از بزرگترین افتخارات چکناوریان در این سالها، انتخاب او به عنوان رهبر ویژه کمپانی RCA در انگلستان است (رهبری این ارکستر را بزرگانی مثل توسکانینی و برنشتاین به عهده داشته اند) که باعث ضبط آثار زیادی توسط او میشود که بعضی روی صفحه گرامافون به انتشار میرسد و در سالهای اخیر هم چند اثر آن بصورت CD به انتشار رسیده که تنها آثاری است از کمپانی معظم RCA که نام یک ایرانی بر روی آن حک شده است. در میان این آثار RCA چکنواریان، بعضی از دید منتقدان به عنوان آثار تاریخی(historic) یاد شده است.
|
نسخه قابل چاپ
این مطلب را برای دوستتان بفرستید
افزودن لینک به OYAX
|
استفاده از مطالب گفتگوی هارمونیک با ذکر نام سایت مجاز است - Copyright (c) 2006 Harmony Talk, all rights reserved
|
اسفند ۱۶م, ۱۳۸۵ at ۱۱:۰۶ ب.ظ
با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما دست اندکاران سایت
میخواستم مطلبی هم درباره آقای فرهت کاشف سمفونی بنویسد!!!و اینکه چرا امثال ایشون و اقای چکناواریان در این فضای مرده حمایت میشوند
اسفند ۱۹م, ۱۳۸۵ at ۶:۰۵ ب.ظ
چرا محكوم مي كني با وجود اين كه قبول دارم حرفتان رنگي از واقعيت دارد ولي حقيقتا چند تا موسيقيدان در سطح بين الملل داريم مشكل از كم كاري و بزرگ نشدن خود ما ايرانيهاست
اسفند ۲۰م, ۱۳۸۵ at ۹:۱۲ ق.ظ
چه مقاله خوب و کاملی دستتون درد نکه آقای قناد
اسفند ۲۰م, ۱۳۸۵ at ۱۲:۴۸ ب.ظ
جناب م.ن به نظر من مشکل ماها بت درست کردن از شخصیتهاست (اصلا عادت ما جهان سومی هاست)در ضمن اگه فکرمی کنید (مشكل از كم كاري و بزرگ نشدن خود ما ايرانيهاست )من حاضرم رو در رو باشماو امثال شما بحث کنم((البته قصد من بی ادبی نبود)
اسفند ۲۵م, ۱۳۸۵ at ۱۱:۴۳ ق.ظ
مرسی
فروردین ۲م, ۱۳۸۶ at ۱:۰۹ ق.ظ
ba salam.be vojod mr loris.dar iran moftakharam.hamchenin be shagerdiye ishan.dar zemn khanoome maral shoma malom nist chi gofti??ehtemalan dide musiciani nadari.lotfan kami music bekhonid bad darmorde ostadani mesle mr tjkenavarian nazar bedin ok?
فروردین ۳م, ۱۳۸۶ at ۲:۱۰ ب.ظ
مرسي
فروردین ۳م, ۱۳۸۶ at ۲:۱۹ ب.ظ
آقاي تاج آبادي.احتمالآ شماخودت را نفهم مي دانيد اگر شماموزيسين بودي مي فهميدي كه آفاي چكناواريان در ايران NUMBER ۱ هستند كي در ايران موزيكاليته مي دونه؟ به جز ايشون …
متاسفانه كه آدم هايي مثل شماچنين نظراتي دارند موسيقي كلاسيك در ايران راكد مي ماند…
نكته ي ديگر اين كه اگر موسيقي دان بودي متوجه مي شدي كه موسيقي و موسيقي دان در هر جاي دنيا متعلق به هنر موسيقيست چه تفاوتي دارد .. ايراني.ارمني.فرانسوي….؟ مهم هنر است.
باز جاي شكرش با قيست كه آقاي چكناواريان در ايران هستند و براي اولين بار در ايران عزيز اپراي عروسكي را اجراكردند…
شما كجاي كاريد اپريست بزرگ كنسرواتور پاريس …….؟
فروردین ۴م, ۱۳۸۶ at ۱۲:۳۰ ق.ظ
لطفاً در مورد اجراي استاد ناظري و استاد چكناواريان هم مطالب و صوت بگذاريد.
فروردین ۱۱م, ۱۳۸۶ at ۳:۰۲ ق.ظ
چکناواریان همیشه موسیقی رو زنده نگه داشته برای ان عشق زیبا ازش ممنونم