بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (V) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (V)

کتاب چهارم: خودآموز سازدهنی: کتاب دوم (کروماتیک)
این کتاب توسط آقای منصور پاک نژاد برای سازدهنی کروماتیک (Chromatic) نوشته شده و در سال ۱۳۸۲ توسط انتشارات سرود منتشر شده است. برخلاف کتاب قبلی این مجموعه، این بار CD یا نوار آموزشی به همراه کتاب منتشر نشده است.

سازدهنی کروماتیک (Chromatic Harmonica) قابلیت اجرای گام کروماتیک را (با تمام نیم پرده هایش) داراست و از این رو در سبک های Classical و Jazz کاربرد زیادی دارد. در سمت راست این نوع سازدهنی (اگر سوراخ های بم به طرف چپ قرار داشته باشند) یک شاسی فلزی یا Slide یا Button قرار دارد که فشار دادن آن به داخل تمامی نت ها را نیم پرده بالا می برد.

مدل های رایج آن مدل های ۱۲ و ۱۶ سوراخ هستند که به ترتیب ۳ و ۴ اکتاو کامل را دارند و برای نواختن اکثر سبک های موسیقی می توان از آن ها کمک گرفت. برخی خوانندگان موسیقی پاپ مانند Stevie Wonder به خوبی از سازدهنی کروماتیک برای نواختن ملودی های زیبا استفاده کرده اند. به بخشی از آهنگ Isn’t She Lovely گوش دهید.

audio file Isn’t She Lovely

در داخل جلد کتاب تصاویر نوازندگان بزرگ (هم سازدهنی دیاتونیک و هم سازدهنی کروماتیک) دیده می شود که هنرجویان را در آشنایی یافتن بیشتر با آن ها یاری می دهد.

در ابتدای کتاب فهرست آهنگ ها وجود دارد که برخی از آن ها به همراه متن ترانه آورده شده اند. کلا ۳۵ آهنگ برای سازدهنی کروماتیک عرضه شده که در میان آن ها ۱۵ آهنگ ایرانی/محلی و ۲۰ آهنگ خارجی به چشم می خورد. تمامی آهنگ ها با سیستم نت نویسی استاندارد وبا ذکر تمپوی مربوطه و آکوردهای همراه (جهت همراهی گیتار یا پیانو) نوشته شده، ضمن این که از یک سیستم Tablature نویسی برای نشان دادن شماره سوراخ ها و به کارگیری Slide استفاده شده است. نام آهنگ های خارجی به زبان انگلیسی ذکر شده و به نام سازنده و ترانه سرای آن نیز اشاره شده که از این لحاظ قابل تقدیر است. ۱۰ آهنگ انتهایی اختصاصا جهت همنوازی گیتار و هارمونیکا تنظیم شده اند و از این حیث در بین کتاب های مشابه بی نظیر است.

در متن کتاب نویسنده به تشریح ساختمان فیزیکی سازدهنی و نحوه به کارگیری Slide برای به دست آوردن فواصل نیم پرده ای پرداخته و در ادامه به دو شیوه نواختن سازدهنی به نام Pucker و Tongue Blocking اشاره می کند که جا داشت نویسنده در این مورد توضیحات بیشتری ارائه دهد. برای توضیح بیشتر می توانید به این مطلب مراجعه کنید.

برخی نوازندگان مانند Toots Thielemans و Stevie Wonder منحصرا از روش Pucker استفاده می کنند و برخی دیگر مانند Larry Adler و Tommy Reily از روش Tongue Block نیز استفاده کرده اند. نواختن هارمونیکا با تکنیک Tongue Block امکان اجرای انواع فواصل و به خصوص اکتاوها را با سازدهنی فراهم می کند که با روش اول قابل اجرا نیست. برای نمونه به اجرای اکتاوها در قطعه Hungarian Dance No. 5 توسط Larry Adler گوش دهید.

audio file Hungarian Dance No. 5

استفاده از این روش در سبک Blues هم بسیار رایج است و غیر از اکتاو از انواع فواصل دیزونانت (Dissonant) هم برای افزایش تنش موسیقیایی (Musical Tension) استفاده شایانی می شود. به عنوان نمونه به اجرای زنده آهنگ Humblebug توسط Mark Hummel توجه کنید.

audio file Humblebug

مهارت Mark Hummel ستودنی است، خصوصا نت های sixtet که در آخر می شنوید فوق العاده است! ورسیون استودیویی این آهنگ (که در آلبوم Harmonica Party وجود دارد) با سازدهنی کروماتیک گام C نواخته شده اما این اجرای زنده با سازدهنی کروماتیک گام Bb نواخته شده است که به این شیوه اصطلاحا نواختن در پوزیشن سوم یا Third Position Playing می گویند. در این حالت نت پایه گام آهنگ یک پرده بالاتر از نت پایه گام سازدهنی است، همان طور که در این جا از سازدهنی گام Bb برای نواختن آهنگی در تنالیته C استفاده می شود. در سبک بلوز سازدهنی کروماتیک معمولا در پوزیشن سوم نواخته می شود.

غیر ازدو شیوه فوق، در متن کتاب به تکنیک دیگری اشاره نشده است و به این ترتیب کتاب را باید بیشتر یک Songbook خوب به حساب آورد تا خودآموز سازدهنی کروماتیک. با این حال آهنگ ها بسیار مناسب اجرا با سازدهنی تنظیم شده اند و هنرجویان از نواختن آن ها لذت وافر خواهند برد. ترکیب آهنگ هایی مانند Solenzara ، Greensleeves ، Love Is Blue ، Yesterday (از آثار جاودانی گروه The Beatles ) ، Lime Light (ساخته Charles Chaplin ) و موسیقی فیلم هایی چون “پاپیون” و “پدرخوانده” و آهنگ هایی ایرانی مانند “شور عاشقانه” ، “گل سنگ” و …قطعا برای هر خواننده ای جذاب خواهد بود.

امید است که CD همراه کتاب نیز به همت نویسنده کتاب منتشر شود، چه در این صورت نخستین آلبوم بی کلام هارمونیکا در ایران متولد می شود. همچنین در انتهای این کتاب انتشار جلد سوم از این مجموعه که اختصاص به سازدهنی دیاتونیک و Blues Harp دارد وعده داده شده که امیدواریم به زودی عملی شود.

در جمع بندی نهایی باید گفت اکثر کتاب های منتشر شده در مورد سازدهنی به زبان فارسی تنها برای آشنایی با این ساز و آموختن آهنگ های ساده مفیدند و جوابگوی نیازهنرجویان در آموختن تکنیک های پیشرفته و ارتقای سطح نوازندگیشان نیستند. امید است که این نقیصه با انتشار کتاب های آموزشی جامع تر برطرف شود.

منابع:
harmonica.com
harmonicalessons.com
coast2coastmusic.com
angelfire.com
angelfire.com

13 دیدگاه

  • babak
    ارسال شده در تیر ۱, ۱۳۸۶ در ۳:۵۰ ق.ظ

    salam man babakam eshono ro khob mishnasam aghaye paknezhado migam
    vali ye nokte hast ke bayad begam in ketabe amozeshe sazdahaniye chromatic nist balke ye seri ghetee hast ke ba tamame saz ha ejra mishe 2 dar in ketab tekniki dars dadae nashode az hame mohem tar dar sazdahaniye chroamtic baraye kasi ke mikhad taze yad begire tabliche r kheyli moheme bishtare tabliche rhayi ke dar in ketab neveshte shode eshtebast man 14 ta ke tab dar rabet ba diatonic va choromatic daram ke tabliche rash fargh daran vali ba in hal zahmat keshidan

  • ارسال شده در تیر ۱۸, ۱۳۸۶ در ۱۱:۲۳ ب.ظ

    man taze mikham ba saz dahani kar konam etelaate roi sit ro khondam mikhastam dar morede chegone entekhab kardan yek saz dahani man ro rahnamie konid ba tashakor

  • ارسال شده در مهر ۲۷, ۱۳۸۶ در ۶:۱۶ ب.ظ

    mer30 , kheyli khob bod va besiar komakam kard

  • sara
    ارسال شده در آذر ۱۳, ۱۳۸۶ در ۶:۰۸ ب.ظ

    man modetie ke saz mizanam aval ba ketab ostad paknejed shoro kardam vali chize khsy dastgiram nashod bishtar in ketab ro nevisie nothaye ketabe ahanghaye asan aghaye tarpiniyan ba eshtebahat ziad kopy bood balakhare moshkelam ro ravesh tadris ostad shadanfar hal kard shoma ham emtehan konid

  • عليرضا
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۷ در ۶:۱۸ ق.ظ

    salam dooste golam!
    mamnoon az neveshtehat;donbale ye ostade khoob too tehran hastan bara harmonica;age kasi lotf kone;va esm;va shomareye tamas az ye ostade khoob ro baram befreste mamnoon misham!

  • سعيد
    ارسال شده در فروردین ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱:۳۶ ب.ظ

    man mikham taze ba saz dahani kar konam.. mamnon…misham ke rahnamaim..konid..ke ba che no sazi shoro konam… behtare???!!?!?

  • کاران
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۲, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۱ ق.ظ

    سلام
    برو بچ گیلیارد همه تو کار ساز دهنین مخصوصا باقر میری با داریوش مد باقر وموسی ماچی اوه خیلی های دیگه

  • javad rahiminezhad
    ارسال شده در مهر ۲۳, ۱۳۸۷ در ۲:۲۵ ق.ظ

    salam.man navazande va modarese sazdahani dar amozeshgahhaye mashhad hastam.man taze ba in sit ashna shodam vaghean maghalat ba noktesanji va deghate.alaghmandane mashhady jahate taheye anvae sazdahane va amozeshe an mitavanand ba09155129762tamas begeran

  • javad rahiminezhad
    ارسال شده در مهر ۲۳, ۱۳۸۷ در ۲:۳۵ ق.ظ

    mail:[email protected] Id:harmonica_jr jahate pasokh be soalate alaghmandan dar rabete ba in saz

  • pouria
    ارسال شده در مهر ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۲:۲۹ ب.ظ

    salam dostne aziz ma pouria hastam az teh jadidan esmamo to kelas saz dehani neveshtam to moasseseye neynava az mosighi hichi nemidonam vali kheyli dos daram ye saz balad basham vase hamin saz dehani esmamo neveshtam 2ta soal dashtam avali jayi ke sabte nam kardam jaye khobiye ostadesh aghaye abas zadas va dovomin soalam ine ke che sazi bayad behgiram va gheymatesh chande mamnon misham javabamo bedin

  • فرید
    ارسال شده در خرداد ۸, ۱۳۸۸ در ۱۰:۵۲ ب.ظ

    ma to 1 shahri hastim ke hich kelasi nist bara amozesh.chikar konim?

  • احسان
    ارسال شده در بهمن ۲۹, ۱۳۹۰ در ۶:۲۲ ب.ظ

    سلام دوست نا دیده . ممنون از این همه تلاش و بی دریغیت . خواندم و لذت بردم . مرتب سر خواهم زد

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲, ۱۳۹۳ در ۲:۱۱ ب.ظ

    Salam
    Tamame ghesmatai ke gozashtin kamelo khobe . Man vaghan etelaate khobi be dast avordm mer30 . Khasteam nabashid

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تار و پودِ نشانه (I)

تار و پود بیش از آن که یک آلبوم باشد یک نشانه است؛ نشانی از دشواری‌های یک راه نکوبیده و نپیموده در موسیقی کلاسیک ایرانی. با آن، حمید متبسم که پیش از این طبع خود را رویاروی بلندترین قله‌ی شعر حماسی فارسی (شاهنامه‌ی فردوسی در قطعه‌ی سیمرغ) آزموده بود، حالا به صرافت طبع‌آزمایی موسیقایی با یکی از بلندترین ستیغ‌های شعر غنائی فارسی (خسرو و شیرین نظامی) افتاده است. به این ترتیب مجموعه‌ی تار و پود بدل به نشان مسئله‌ی موسیقی ما با روایت داستانی شده است. سیمرغ را می‌توانستیم «یک تجربه‌ی منفرد» (یا نادر) بشماریم و بگذریم یا همچون یک راه تازه‌گشوده با آن برخورد کنیم و منتظر آنچه در تداوم راه پیش می‌آمد بمانیم. اما با آمدن تار و پود، هنگامی که کار از یک گذشت، به وادی مقایسه می‌رسیم و خواه‌ناخواه آنچه پیش‌تر مبهم بود آشکار می‌شود. موقعیت این مجموعه به‌عنوان دومین تلاش است که آن را نشانه می‌کند.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

از روزهای گذشته…

گفتگو با آن سوفی موتر (VII)

گفتگو با آن سوفی موتر (VII)

راستش را بخواهید قضیه این قدر ها هم پیچیده نیست. طراح کنونی من همان طراح ۱۷ سالگیم است و اصولا لباس های من همان لباس های قبلی هستند فقط رنگشان متفاوت است، مدلشان یکی است. این مدل لباس ها راحتند و نیازی نیست که به مدلشان فکر کنم و تقریبا نیازی هم به پرو کردنشان ندارم. درست مثل یک اونیفورم. گاهی فکر میکنم که لباسم مثل اونیفورم لوله کش هاست (با خنده)، منظورم این است که کمی از اونیفورم آن ها بهتر است. وقتی این لباس ها را می پوشم احساس می کنم که حال و هوای کار را بگیرم. واقعا می دانم که پوشیدن آنها به من کمک می کند که خوش قیافه تر شوم.
نگاهی به نقش ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره بیست و دوم فجر (I)

نگاهی به نقش ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره بیست و دوم فجر (I)

بیست و دومین جشنواره موسیقی فجر هم به پایان رسید و با اتمام این جشنواره اهالی و علاقمندان موسیقی مطمئن شدند که برگزار کنندگان این جشنواره ها کوچکترین درسی از ۲۲ سال برگزاری این مراسم نگرفته اند.
نگاهی کوتاه به مقایسه آکوستیکی تمبک و کلام (III)

نگاهی کوتاه به مقایسه آکوستیکی تمبک و کلام (III)

هر صدا معمولا از چند فرمانت تشکیل میشود که معمولا دو فرمنت آغازین F1 و F2 برای آنالیز حروف مصوت کافی اند. فرمنت F1 دارای بم ترین فرکانس است.
ز صبا رحمتی از روی بداعت آمد

ز صبا رحمتی از روی بداعت آمد

صبا کوچولوی دهه ­های سی – چهل حال دیگر خود صبای زمانه و براستی صدایی از جنس زمان شده است. صبا و صدای زمانه ما «رحمت­اله بدیعی» است که اکنون بهارانه­وار هفتاد بهار را به چشمان هنرمند خویش دیده است. صبا کوچلو اکنون بقول «افلاطون» چنان بر شانه غول­ها، پیکره موسیقی [ما] را با آرشه­های با صلابت و سلامتش نقش داده که هر آیینه با بزرگان هنر این سرزمین هماورد می ­کند.
لئونارد کوهن و باب دیلان ، شعر و ترانه – ۴

لئونارد کوهن و باب دیلان ، شعر و ترانه – ۴

در ترانه ”The Gates Of Eden” دیلان نوعی دوگانگی میان آنچه در زمین ممکن است و آنچه در ابدیت امکان دارد را تصویر میکند همانطور که سنگینی و سختی صخر ها را در برابر رهایی و سبکی ابر ها و دریا قرار داده و خود را در میان آ ن دو توصیف کرده.
انتشار بیانیه صاحبان آثار موسیقائی

انتشار بیانیه صاحبان آثار موسیقائی

چند سالی از افتتاح رادیو آوا می گذرد، این رادیو تنها به پخش موسیقی آوازی در سه سبک موسیقی دستگاهی ایرانی (موسیقی کلاسیک ایرانی)، موسیقی محلی و موسیقی پاپ می پردازد. این برنامه مانند تمام برنامه های پخش شده از صدا و سیما بدون اجازه ای از صاحب اثر و بدون پرداخت هزینه ای برای پخش آثار به صاحبان آن از طرف این سازمان، به انتشار آثار منتخب خود می پردازد. گویا رادیو آوا دلیل اکتفا کردن به ذکر نام خواننده هر اثر را کمبود وقت عنوان می کند (که البته این ادعا کاملا غیر منطقی است، چراکه می توان موسیقی های کمتری در روز پخش کرد ولی با معرفی کامل) در حالی که در انتها و ابتدای هر اثر یکبار نام خواننده ذکر می شود که همین اتفاق نشاندهنده قصد صدا و سیما در معرفی بیش از حد خوانندگان و پنهان نگاه داشتن نام دیگر عوامل تولید یک اثر مخصوصا آهنگساز است. لازم به ذکر است، جمعیت بزرگی از خوانندگان موسیقی کلاسیک ایرانی، با این رویه به شدت مخالف اند و ادامه این روند را به فاصله افتادن میان عوامل اجرایی یک اثر موسیقایی با خواننده اثر می دانند.
بیانیه دبیر ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

بیانیه دبیر ششمین دوره جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت

ششمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت با تفاوتی اساسی نسبت به دوره های گذشته روبرو بود، آن هم اینکه، نام جشنواره تغییری اساسی یافت و ضمن تاکید بر نوشته های موسیقی، نام وبلاگ از عنوان جشنواره به کلی حذف گردید. با اینکه در این شش دوره تلاش کردیم با تشویق به وبلاگ نویسی و نشان دادن اهمیت های آن، مشوق فعالین در این عرصه باشیم، نتوانستیم در مقابلِ سونامیِ جهانگیرِ مرگِ وبلاگ ها و فرهنگ وبلاگ نویسی، توفیقی داشته باشیم. امروز تقریبا بر چهره تمام وبلاگ هایی که فعال و مشهور بودند، گرد فراموشی و خاموشی نشسته است و وبلاگ نویسان شان نیز در فضاهای تاریک اپلیکیشن های پیام‌رسان موبایلی، گم شده اند. این جشنواره با تغییر عنوان خود ناگزیر از بازگفتن این واقعیت تلخ بود.
منبری: آشنایی با سلفژ ضروری است

منبری: آشنایی با سلفژ ضروری است

بله. اما در مورد مرصع خوانی نمونه دقیقی نداریم و آنچه عنوان کردم برداشت خود بنده بود. البته درنهایت تمام این شیوه ها باید منجر به زیبایی و خلق آثار جدید در آواز بشود، نه اینکه فقط تکرار کار گذشتگان باشد و پس، درعین حال باید به گوش مخاطب جذاب و زیبا بیاید چون شنونده معمولی، کاری به اختلاف شیوه ها و نظرات تخصصی آوازی ندارد بلکه عناصر زیبایی شناسی که بطور غریزی در همه انسانها وجوددارد شامل صدای خوب، ادوات و تحریر بجا و مناسب، شعر مناسب و ارائه خوب و درست آن و غیره همه از جمله مواردی هستند که شنونده و مخاطب آواز می طلبد.
نقد راب بارنت بر «خسوف»

نقد راب بارنت بر «خسوف»

متنی که پیش رو دارید، نقد راب بارنت (Rob Barnett)، منتقد سرشناس بریتانیایی بر اوراتوریوی خسوف، اثر دکتر محمد سعید شریفیان است. نکاتی که در این نقد جلب توجه می کنند عبارتند از اول حس علاقه ای که بعد از شنیدن کار در منتقد ایجاد شده، به حدی که تمام اطلاعات آهنگساز حتی ویدئوهای یوتیوب وی را مشاهده کرده است. نکته دوم فهم بالای منتقد از این موسیقی (با توجه به اینکه ترجمه متن کلام موسیقی در دسترس منتقد نبوده) و از همه مهمتر، قدرت بالای بیانگری اوراتوریوی خسوف است. این متن برای خواننده انگلیسی نوشته شده و سعی شده تا تصویری از موسیقی در ذهن خواننده ای که آشنایی با این موسیقی و فضای داستان و… را ندارد ایجاد کند.
همراه با سلطان بلوز در ۸۰ سالگی

همراه با سلطان بلوز در ۸۰ سالگی

بی.بی کینگ (B.B. King)، اسطوره بلوز همچنان در تور است و ساعتهای فراغت خود را در اتوبوس مجهز بسیار بزرگ خود به بازی تخته نرد و دومینو در کامپیوتر میگذراند.