بررسی کتاب های آموزش سازدهنی در ایران (V)

کتاب چهارم: خودآموز سازدهنی: کتاب دوم (کروماتیک)
این کتاب توسط آقای منصور پاک نژاد برای سازدهنی کروماتیک (Chromatic) نوشته شده و در سال ۱۳۸۲ توسط انتشارات سرود منتشر شده است. برخلاف کتاب قبلی این مجموعه، این بار CD یا نوار آموزشی به همراه کتاب منتشر نشده است.

سازدهنی کروماتیک (Chromatic Harmonica) قابلیت اجرای گام کروماتیک را (با تمام نیم پرده هایش) داراست و از این رو در سبک های Classical و Jazz کاربرد زیادی دارد. در سمت راست این نوع سازدهنی (اگر سوراخ های بم به طرف چپ قرار داشته باشند) یک شاسی فلزی یا Slide یا Button قرار دارد که فشار دادن آن به داخل تمامی نت ها را نیم پرده بالا می برد.

مدل های رایج آن مدل های ۱۲ و ۱۶ سوراخ هستند که به ترتیب ۳ و ۴ اکتاو کامل را دارند و برای نواختن اکثر سبک های موسیقی می توان از آن ها کمک گرفت. برخی خوانندگان موسیقی پاپ مانند Stevie Wonder به خوبی از سازدهنی کروماتیک برای نواختن ملودی های زیبا استفاده کرده اند. به بخشی از آهنگ Isn’t She Lovely گوش دهید.

audio file Isn’t She Lovely

در داخل جلد کتاب تصاویر نوازندگان بزرگ (هم سازدهنی دیاتونیک و هم سازدهنی کروماتیک) دیده می شود که هنرجویان را در آشنایی یافتن بیشتر با آن ها یاری می دهد.

در ابتدای کتاب فهرست آهنگ ها وجود دارد که برخی از آن ها به همراه متن ترانه آورده شده اند. کلا ۳۵ آهنگ برای سازدهنی کروماتیک عرضه شده که در میان آن ها ۱۵ آهنگ ایرانی/محلی و ۲۰ آهنگ خارجی به چشم می خورد. تمامی آهنگ ها با سیستم نت نویسی استاندارد وبا ذکر تمپوی مربوطه و آکوردهای همراه (جهت همراهی گیتار یا پیانو) نوشته شده، ضمن این که از یک سیستم Tablature نویسی برای نشان دادن شماره سوراخ ها و به کارگیری Slide استفاده شده است. نام آهنگ های خارجی به زبان انگلیسی ذکر شده و به نام سازنده و ترانه سرای آن نیز اشاره شده که از این لحاظ قابل تقدیر است. ۱۰ آهنگ انتهایی اختصاصا جهت همنوازی گیتار و هارمونیکا تنظیم شده اند و از این حیث در بین کتاب های مشابه بی نظیر است.

در متن کتاب نویسنده به تشریح ساختمان فیزیکی سازدهنی و نحوه به کارگیری Slide برای به دست آوردن فواصل نیم پرده ای پرداخته و در ادامه به دو شیوه نواختن سازدهنی به نام Pucker و Tongue Blocking اشاره می کند که جا داشت نویسنده در این مورد توضیحات بیشتری ارائه دهد. برای توضیح بیشتر می توانید به این مطلب مراجعه کنید.

برخی نوازندگان مانند Toots Thielemans و Stevie Wonder منحصرا از روش Pucker استفاده می کنند و برخی دیگر مانند Larry Adler و Tommy Reily از روش Tongue Block نیز استفاده کرده اند. نواختن هارمونیکا با تکنیک Tongue Block امکان اجرای انواع فواصل و به خصوص اکتاوها را با سازدهنی فراهم می کند که با روش اول قابل اجرا نیست. برای نمونه به اجرای اکتاوها در قطعه Hungarian Dance No. 5 توسط Larry Adler گوش دهید.

audio file Hungarian Dance No. 5

استفاده از این روش در سبک Blues هم بسیار رایج است و غیر از اکتاو از انواع فواصل دیزونانت (Dissonant) هم برای افزایش تنش موسیقیایی (Musical Tension) استفاده شایانی می شود. به عنوان نمونه به اجرای زنده آهنگ Humblebug توسط Mark Hummel توجه کنید.

audio file Humblebug

مهارت Mark Hummel ستودنی است، خصوصا نت های sixtet که در آخر می شنوید فوق العاده است! ورسیون استودیویی این آهنگ (که در آلبوم Harmonica Party وجود دارد) با سازدهنی کروماتیک گام C نواخته شده اما این اجرای زنده با سازدهنی کروماتیک گام Bb نواخته شده است که به این شیوه اصطلاحا نواختن در پوزیشن سوم یا Third Position Playing می گویند. در این حالت نت پایه گام آهنگ یک پرده بالاتر از نت پایه گام سازدهنی است، همان طور که در این جا از سازدهنی گام Bb برای نواختن آهنگی در تنالیته C استفاده می شود. در سبک بلوز سازدهنی کروماتیک معمولا در پوزیشن سوم نواخته می شود.

غیر ازدو شیوه فوق، در متن کتاب به تکنیک دیگری اشاره نشده است و به این ترتیب کتاب را باید بیشتر یک Songbook خوب به حساب آورد تا خودآموز سازدهنی کروماتیک. با این حال آهنگ ها بسیار مناسب اجرا با سازدهنی تنظیم شده اند و هنرجویان از نواختن آن ها لذت وافر خواهند برد. ترکیب آهنگ هایی مانند Solenzara ، Greensleeves ، Love Is Blue ، Yesterday (از آثار جاودانی گروه The Beatles ) ، Lime Light (ساخته Charles Chaplin ) و موسیقی فیلم هایی چون “پاپیون” و “پدرخوانده” و آهنگ هایی ایرانی مانند “شور عاشقانه” ، “گل سنگ” و …قطعا برای هر خواننده ای جذاب خواهد بود.

امید است که CD همراه کتاب نیز به همت نویسنده کتاب منتشر شود، چه در این صورت نخستین آلبوم بی کلام هارمونیکا در ایران متولد می شود. همچنین در انتهای این کتاب انتشار جلد سوم از این مجموعه که اختصاص به سازدهنی دیاتونیک و Blues Harp دارد وعده داده شده که امیدواریم به زودی عملی شود.

در جمع بندی نهایی باید گفت اکثر کتاب های منتشر شده در مورد سازدهنی به زبان فارسی تنها برای آشنایی با این ساز و آموختن آهنگ های ساده مفیدند و جوابگوی نیازهنرجویان در آموختن تکنیک های پیشرفته و ارتقای سطح نوازندگیشان نیستند. امید است که این نقیصه با انتشار کتاب های آموزشی جامع تر برطرف شود.

منابع:
harmonica.com
harmonicalessons.com
coast2coastmusic.com
angelfire.com
angelfire.com

13 دیدگاه

  • babak
    ارسال شده در تیر ۱, ۱۳۸۶ در ۳:۵۰ ق.ظ

    salam man babakam eshono ro khob mishnasam aghaye paknezhado migam
    vali ye nokte hast ke bayad begam in ketabe amozeshe sazdahaniye chromatic nist balke ye seri ghetee hast ke ba tamame saz ha ejra mishe 2 dar in ketab tekniki dars dadae nashode az hame mohem tar dar sazdahaniye chroamtic baraye kasi ke mikhad taze yad begire tabliche r kheyli moheme bishtare tabliche rhayi ke dar in ketab neveshte shode eshtebast man 14 ta ke tab dar rabet ba diatonic va choromatic daram ke tabliche rash fargh daran vali ba in hal zahmat keshidan

  • ارسال شده در تیر ۱۸, ۱۳۸۶ در ۱۱:۲۳ ب.ظ

    man taze mikham ba saz dahani kar konam etelaate roi sit ro khondam mikhastam dar morede chegone entekhab kardan yek saz dahani man ro rahnamie konid ba tashakor

  • ارسال شده در مهر ۲۷, ۱۳۸۶ در ۶:۱۶ ب.ظ

    mer30 , kheyli khob bod va besiar komakam kard

  • sara
    ارسال شده در آذر ۱۳, ۱۳۸۶ در ۶:۰۸ ب.ظ

    man modetie ke saz mizanam aval ba ketab ostad paknejed shoro kardam vali chize khsy dastgiram nashod bishtar in ketab ro nevisie nothaye ketabe ahanghaye asan aghaye tarpiniyan ba eshtebahat ziad kopy bood balakhare moshkelam ro ravesh tadris ostad shadanfar hal kard shoma ham emtehan konid

  • عليرضا
    ارسال شده در فروردین ۸, ۱۳۸۷ در ۶:۱۸ ق.ظ

    salam dooste golam!
    mamnoon az neveshtehat;donbale ye ostade khoob too tehran hastan bara harmonica;age kasi lotf kone;va esm;va shomareye tamas az ye ostade khoob ro baram befreste mamnoon misham!

  • سعيد
    ارسال شده در فروردین ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱:۳۶ ب.ظ

    man mikham taze ba saz dahani kar konam.. mamnon…misham ke rahnamaim..konid..ke ba che no sazi shoro konam… behtare???!!?!?

  • کاران
    ارسال شده در اردیبهشت ۱۲, ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۱ ق.ظ

    سلام
    برو بچ گیلیارد همه تو کار ساز دهنین مخصوصا باقر میری با داریوش مد باقر وموسی ماچی اوه خیلی های دیگه

  • javad rahiminezhad
    ارسال شده در مهر ۲۳, ۱۳۸۷ در ۲:۲۵ ق.ظ

    salam.man navazande va modarese sazdahani dar amozeshgahhaye mashhad hastam.man taze ba in sit ashna shodam vaghean maghalat ba noktesanji va deghate.alaghmandane mashhady jahate taheye anvae sazdahane va amozeshe an mitavanand ba09155129762tamas begeran

  • javad rahiminezhad
    ارسال شده در مهر ۲۳, ۱۳۸۷ در ۲:۳۵ ق.ظ

    mail:[email protected] Id:harmonica_jr jahate pasokh be soalate alaghmandan dar rabete ba in saz

  • pouria
    ارسال شده در مهر ۲۶, ۱۳۸۷ در ۱۲:۲۹ ب.ظ

    salam dostne aziz ma pouria hastam az teh jadidan esmamo to kelas saz dehani neveshtam to moasseseye neynava az mosighi hichi nemidonam vali kheyli dos daram ye saz balad basham vase hamin saz dehani esmamo neveshtam 2ta soal dashtam avali jayi ke sabte nam kardam jaye khobiye ostadesh aghaye abas zadas va dovomin soalam ine ke che sazi bayad behgiram va gheymatesh chande mamnon misham javabamo bedin

  • فرید
    ارسال شده در خرداد ۸, ۱۳۸۸ در ۱۰:۵۲ ب.ظ

    ma to 1 shahri hastim ke hich kelasi nist bara amozesh.chikar konim?

  • احسان
    ارسال شده در بهمن ۲۹, ۱۳۹۰ در ۶:۲۲ ب.ظ

    سلام دوست نا دیده . ممنون از این همه تلاش و بی دریغیت . خواندم و لذت بردم . مرتب سر خواهم زد

  • ارسال شده در اردیبهشت ۲, ۱۳۹۳ در ۲:۱۱ ب.ظ

    Salam
    Tamame ghesmatai ke gozashtin kamelo khobe . Man vaghan etelaate khobi be dast avordm mer30 . Khasteam nabashid

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

معرفی یک اپلیکیشن میکروتونال تحت سیستم عامل اندروید (I)

زمانی که صحبت از موسیقی میکروتونال به میان می آید ممکن است علاقه مند شویم تا دراین فضای صوتی جدید و گامهای مختلف آن تجربه شنیداری داشته و خودمان ملودی بسازیم. در این نوشتار قصد داریم به سراغ اپلیکیشن ۱۶۳ کیلوبایتی “Microtonal eXplorer” رفته و با امکانات آن آشنا شویم. با این اپلیکیشن می توان وارد دنیای موسیقی میکروتونال شد و از آن لذت برد.

آگاهی بی پایان (I)

نوشته ای را که ملاحظه می کنید، بیان دیدگاه و اندیشه ای است که در قالب تجربه فردی با قید نسبی بودن به اهمیت کشف آگاهی– شناخت و درک ماهیت وجودی انسان در ارتباط با هستی بیکران به عنوان یک بنیاد و شالوده اساسی برای خلق اثر هنری فاخر پرداخته شده است.

از روزهای گذشته…

آموزش گیتار به کودکان (IV)

آموزش گیتار به کودکان (IV)

یکی از ابزار مهمی که نوازنده همیشه باید در دسترس داشته باشد، پایه‌ نت با قابلیت تنظیم ارتفاع و گیره‌های نگه‌دارنده‌ی نت است.
آیا ملودی هویت یک قطعه موسیقی است؟

آیا ملودی هویت یک قطعه موسیقی است؟

بسیاری از ما موسیقی را معادل ملودی میدانیم و در عین حال نمی دانیم ملودی واقعا” چیست! همه ما دانسته یا ندانسته هنگام رانندگی، هنگام راه رفتن در خیابان، در محل کار و … اصواتی را زمزمه میکنیم که به آنها ملودی گفته میشود.
قدیمی ترین ساز الکترونیکی

قدیمی ترین ساز الکترونیکی

ترمین (Theremin) در سال ۱۹۱۹ توسط لو ترمن Lev Termen (نام او بعدها به لئون ترمین – Leon Theremin – تغییر یافت) فیزیکدان روس اختراع شد. امروزه این ساز فوق العاده، بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته است.
افت کیفیت در جشنواره های موسیقی نواحی

افت کیفیت در جشنواره های موسیقی نواحی

جشنواره های موسیقی نواحی، با دو هدف معرفی و شناسایی موسیقی نواحی و نیز حمایت از راویان اش برگزار می شود. این جشنواره ها به دلایل متعددی از جمله وجود امکانات مالی و اجرایی و نیز وجود مخاطب علاقمند، در شهرهای بزرگ برگزار می شود ولی برپایی این جشنواره ها، همیشه یکی از مسائل چالش برانگیز از نظر اتنوموزیکولوژی بوده است. چرا که حضور راویان موسیقی نواحی در شهرهای بزرگ، آنها را در فضا و موقعیتی غیر از فضای اجرایی همیشگی آنها در منطقه زندگی شان قرار می دهد و همین تغییر موقعیت باعث ایجاد تفاوت هایی در کیفیت اجرایی می شود. این تغییرات می تواند شامل:
شیفراژ

شیفراژ

Figured Bass به معنای باس شماره گذاری شده، که در کشور ما بیشتر با اصطلاح “شیفراژ” بکار برده می شود نوعی روش استفاده از اعداد برای مشخص کردن فاصله های موجود در آکودرها نسبت به نت بخش باس است. این روش معرفی آکوردها بیشتر در دوران باروک بخصوص برای همراهی سازی مانند ارگ با گروه کر، کاربرد داشته است و امروزه نیز در کتب مختلف برای آموزش هارمونی از آن استفاده می شود.
کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

کتابی برای آموزش تحلیل دانشورانه‌ اثر موسیقایی (II)

«مفاهیم شنکر در آنالیز موسیقی تونال» تا آنجا که می‌دانیم اولین کتابی است که به زبان فارسی در مورد فنون تجزیه و تحلیل موسیقی منتشر می‌شود (۵). بنابراین دور از انتظار نیست که مانند بسیاری از رهآوردهای محیط دانشگاهی غرب به زمانی طولانی نیاز باشد تا جامعه‌ی دانشجویان با آن آشنا شوند و به مهارتی برسند که بتوانند به دید انتقادی به آن نگاه کنند(۶).
گزارش جلسه دهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

گزارش جلسه دهم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (II)

[ساختارگرایی] بر نظریه‌های زبان‌شناسانه‌ی فردینان دو سوسور بنا شده، که می‌گوید زبان یک سامانه‌ی خودبسنده‌ از نشانه‌هاست و نظریه‌های فرهنگی کلود لوی استروس، که می‌گوید فرهنگ‌ها، مانند زبان‌ها می‌توانند همچون سامانه‌هایی از نشانه‌ها دیده شده و برحسب رابطه‌های ساختاری میان عناصرشان تجزیه و تحلیل شوند. این مفهوم مرکزی در ساختارگرایی آن است که تضادهای دوگانه (برای مثال نرینه/ مادینه، عمومی/ خصوصی، پخته/ خام) منطق ناخودآگاه یا «دستور زبان» یک سامانه را معلوم می‌کنند.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (XIII)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (XIII)

اگر خطوط نودال به وجود آمده در صفحه با این الگوهای مشخص شده، تفاوت داشته باشند، بدین معنی است که توزیع مقاومت و وزن صفحه با نمونه اصلی تفاوت دارد. اگر ما با سبک خطوط نودال آشنایی داشته باشیم، قطعا خود آنها به ما خواهند گفت چه موردی اشتباه و نادرست صورت گرفته است.
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (I)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (I)

نوشته ای که از یک سو، نام استادی هنرمند و صاحب نام، در جمع شش نفری مؤلفانش آمده و از سوی دیگر «بررسی مبانی نظری (تئوری) و عناصر سازنده ی موسیقی ایرانی» (۱) را «هدف کلی» قرارد داده است و علاوه بر آن «برای آموزش در هنرستان ها» تهیه شده، انتظارهای زیادی بر می انگیزد. نگارنده این سطور که بیش از سی سال است که در این مقوله پیچیده ام، با اشتیاق آن را به دست آورده و با انتظار زیادی خواندم. اما متاسفانه نه تنها انتظارهای من برآورده نشد، بلکه تا حدودی حیرت زده شدم. انتظار داشتم که در این رساله یا جزوه (حدود ۸۰ صفحه) قدمی در جهت برون رفت از فضای آغشته به عامیانگی یِ گفتمانِ موسیقی ایرانی بیابم. ولی می بینم که این نوشته به عامیانگی موجود دامن میزند، واژه های عامیانه جدیدی هم اختراع کرده به موجودی ها می افزاید و برای «آموزش» مناسب نیست.
راپسودی آبی – قسمت اول

راپسودی آبی – قسمت اول

Rhapsody in Blue قطعه ای است که در سال ۱۹۲۴ توسط جورج گرشوین (George Gershwin) برای تک نوازی پیانو و ارکستر جز نوشته شده و در آن از ترکیب عناصر موسیقی کلاسیک با مفاهیم برگرفته از موسیقی جز به وضوح قابل مشاهده است.