افشاری: خطای کوک سازهای ما کمتر از دو سنت است

بلز سوپرانو - دیاتونیک
بلز سوپرانو - دیاتونیک
در اواسط دهه ۶۰ و در اوج سالهایی که موسیقی بنا به شرایط آن روزگار در ایران وضعیت مناسبی نداشت، به واسطه ی پیشنهاد برخی موسیقیدانها آموزش موسیقی کودک به این دلیل که حساسیت آنچنانی نسبت به این نوع موسیقی وجود نداشت، بر مبنای الگوی آموزشی کارل ارف پایه گذاری شد.

کارل ارف موسیقیدان معروف آلمانی سازهایی برای کودکان از سنین خرد سالی تا نوجوانی ابداع کردکه به نام خود او به سازهای ارف شهرت یافت. این سازها ساختمان بسیار ساده ای دارند و کوک آنها ثابت است و با زدن ضربات مختلف مضراب در کوک شان تغییری پدید نمی آید.

سازهای ارف در هم نوازی نیز از قابلیت ترکیب بالایی بر خوردارند و نوازندگی با آنها بسیار ساده است.هر کودکی حتی کودکان نارسا می توانند آنها را بنوازند و از همان اول نوازندگی دسته جمعی با آنها امکان پذیر است.

گروهی از سازهای ارف ملودیک هستند. این سازها دارای تیغه های فلزی یا چوبی اند.مانند: سیلوفون ها متالفون ها و بلزها و… . گروهی از آنها ریتمیک اند.مانند: طبل ، قاشقک ، سنج ، دایره زنگی و… . بعضی از سازها این دو گروه را همراهی می کنند؛ از جمله: ملودیکا و فلوت. امروزه در اکثر کشورها معلمان موسیقی کودک بر مبنای اصول آموزشی ارف به تدریس موسیقی می پردازند.

در ایران نیز در کنار شروع فعالیت آموزشی با این متد ازهمان ابتدا نیاز به ساخت سازهایی که لازمه موسیقی ارف بود احساس شد. و به دلیل هزینه های بالا برای وارد کردن این وسایل از خارج صنعتگران داخلی با کمک و مشورت پایه گذاران ارف در ایران به فکر ساخت انواع بلزها و متالوفون ها و سیلوفون ها(که از سازهای اصلی ارف هستند) افتادند.

کمال افشاری متولد سال ۱۳۳۹ و متخصص ماشین ابزار، اوّلین کسی است که این فکر را عملی ساخت و با توجه به رشته ی تخصصی و علاقه ی شخصی خود به موسیقی و آشنایی با دوستانی که فعالیت جدّی موسیقی میکردند شروع به ساخت سازهای فوق نمود.

وی با استفاده از تجهیزات مدرن قالب سازی، تراشکاری و پرس کاری که در کارگاه شخصی اش وجود دارد توانست از همان اواسط دهه ۶۰ تا امروز هزاران عدد بلز در مدلهای مختلف و نیز متالوفون و سیلوفون با کیفیت بالا( به نسبت استانداردهای جهانی) را به دست هنرجویان برساند.متن زیر حاصل گفتگوییست که با اولین تولید کننده ی این سازها در ایران ترتیب دادیم:

علت اینکه وارد این مقوله شدید چه بود با توجه به اینکه رشته ی تخصصی شما ارتباطی با موسیقی ندارد؟
درست است با موسیقی ندارد ولی با ساخت و ساز دارد. اصولا هر وسیله ای که به مرحله ی تولید می رسد مراحل طراحی ، نقشه کشی و قالب سازی را طی می کند ، تا به تولید کلاسیک و کارخانه ای برسد. صنایع دستی در واقع تک سازی است ولی تولید کارخانه ای و به شکل انبوه باید سیکل بالا را طی کند.
شروع آشنایی شما با دوستداران موسیقی به چه صورت بود؟
در آن دوره که فکر میکنم سالهای ۶۵-۶۶ بود، یکی از معدود آموزشگاهها به نام کانون چنگ فعالیت موسیقی میکرد و اساتیدی چون آقای شکارچی درآنجا تدریس میکردند. دوستانی داشتم که درآن آموزشگاه تعلیم ساز میدیدند. زمانی که در واقع وضعیت موسیقی در پرده ای از ابهام بود، عملا فعالیت موسیقی برای بزرگسالان بسیار محدود شده بود بسیاری از کسانی که امروزه از مشهورترین مربیان موسیقی کودک هستند، حضور داشتند.

مگرشما فعالیت جدّی موسیقی هم داشتید؟
من به خاطردوستان هنرمندی که داشتم و همچنین علاقه ی شخصی به موسیقی مایل شدم در این بخش که درحوزه ی تخصصی من هم هست یعنی ساخت ساز وارد شوم ولی اینکه فعالیت جدّی موسیقی به آن مفهوم که شما مد نظر دارید، خیر.

پیشنهادی که به شما در این زمینه شد چه بود؟
به دلیل فراهم بودن ابزارآلات ساخت و تولید در مجموعه شخصی به من پیشنهاد تولید و ساخت وسایل موسیقی کودک شد.

بر اساس چه الگویی شروع به کار کردید؟
بر اساس یک نمونه آلمانی که آقای شکارچی از اتریش آورده بودند. تولیدات آزمایشی با کمک و مشورت بی دریغ کامران امید ساخته شدو به دنبال آن به تولید انبوه رسید.

مشخصات این نمونه چگونه بود؟
این نمونه یک بلز دیاتونیک ۱٫۵اکتاو مدل جی ۱۰بود. با تیغه های عرض ۲۰میلیمتر در ۲ میلیمتر ضخامت و با طولهای مختلف که توسط شرکت “sonor” آلمان ساخته شده بود.

میزان تولید شما در اوایل کار چقدر بود؟
در سالهای اول تعداد سازهای تولیدی ما با توجه به هزینه های سنگین قالب سازی، حداکثر به ۵۰عدد میرسید. ولی اکنون تعداد سازهای تولیدی ما سالانه بالغ بر هزاران عدد میباشد. البته امروزه کارگاهها و اشخاص دیگری هم در این زمینه فعالیت میکنند که به دلیل نداشتن تخصص در زمینه ساخت، تولید آنها همواره با مشکلات فنی همراه است.

اولین نمونه ای که ساختید چقدر زمان برد؟
اولین نمونه ای که از روی الگوی شرکت “sonor”آلمان ساختیم در سال ۶۶ بود و حدود یک سال مراحل ساخت آن به طول انجامید.

این ساز ها را چگونه کوک میکنید؟
ابتدا تیغه ها به شکل ورق ۱ متر در ۲ متر به ضخامت ۲ میلیمتر خریداری می شود. ما این تیغه ها را در طول ۲ متر و عرض ۲۰ میلیمتر برش می دهیم. سپس تیغه ها توسط قالب، با ۲۰ سنت اختلاف پرس کاری می شوند. بعد از رنگ کاری مرحله ی کوک نهایی فرا میرسد.

من به همراه همسرم که بیشتر زحمت ساخت و توزیع سازها به عهده ی ایشان است، یک سیستم آکوستیک ایجادکردیم که کوک نهایی با ایجاد سورا خهائی که پشت تیغه ها و معمولاً در قسمت مرکزی به وسیله ی دریل ایجاد میشودپایان میپذیرد. اگر کوک تیغه بالاتر از حد نرمال باشد سوراخها در قسمت مرکزی ، و اگر کوک پایین تر باشد سوراخها در دو سر تیغه ایجاد می شود.

حد اکثرمیزان خطا در کوک سازهای شما چقدر است؟
حداکثر ۲سنت است که گوش طبیعی قادر به تشخیص این میزان اختلاف نیست.

4 دیدگاه

  • هوشنگ فراهانی
    ارسال شده در تیر ۲۴, ۱۳۸۶ در ۵:۰۵ ق.ظ

    با آرزوی موفقیت.

  • ارسال شده در تیر ۳۰, ۱۳۸۶ در ۷:۴۰ ق.ظ

    مطا لب واخبار شما برای علاقمندان بسیار جالب وخواندنی است.حتی برای آنانی که تفننی پیگیر هستند.
    سربلند باشید

  • یحیی الماسی
    ارسال شده در فروردین ۴, ۱۳۸۸ در ۱:۳۳ ق.ظ

    با سلام یحیی الماسی
    مدیر آموزشگاه باربد هستم
    لطفاآدرس و شماره تلفن دفتر آقای افشاری (برای تهییه ساز) را برایم بفرستید.

  • fatemeh payandeh
    ارسال شده در شهریور ۲۶, ۱۳۸۸ در ۲:۵۰ ق.ظ

    kheili lheili sait khobi darid

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فراخوان چهارمین جشنواره و جایزه«نوای خرّم» منتشر شد

دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. به گزارش امور رسانه ای چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم)، دبیرخانه چهارمین جشنواره و جایزه همایون خرم (نوای خرّم) فراخوان نحوه حضور هنرمندان و گروه های سنی متقاضی شرکت در این رویداد موسیقایی را منتشر کرد. در متن فراخوان آمده است:

«نیاز به کمالگرایی داریم» (VII)

تقریبا همیشه! ولی متخصص ها هم سطح بندی دارند، اینطور نیست که کسی که متخصص شد در تمام زمینه ها سرآمد باشد، غیر از این مورد، در عرصه هنر ممکن است یک هنرمند خلاق بعد از مدتی افت کند، نمونه هایش را در موسیقی ایرانی زیاد دیده اید. پس نمی توانیم بگوییم متخصصان همیشه در کمال هستند، هر چند کمتر از غیر متخصصی اثر قابل توجهی می بینیم یا می شنویم.

از روزهای گذشته…

روش سوزوکی (قسمت بیست و نهم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و نهم)

من در سال ۱۸۹۸ در ناگویا (Nagoya) متولد شدم. در خانه ماساکیچی سوزوکی مؤسس بزرگترین کارخانه (کارگاه) ویولون سازی جهان. این را هیچکس نمی‌تواند تعیین کند که به کجا و کدام خانواده تعلق دارم این در دست ما نیست ما نمی‌توانیم تعیین کنیم که به اینجا یا آنجا می‌خواهیم تعلق داشته باشیم و همین است که هست. از دوران پدر جد من سوزوکی، در خانواده یک ساز زامیزن (Samisen) می ساختند، نوعی ساز زهی سه سیمه‌ی ژاپنی که شبیه یانجو بود.
رامین صدیقی: روی مسئله صدابرداری حساسیت زیادی داشتم

رامین صدیقی: روی مسئله صدابرداری حساسیت زیادی داشتم

فارغ از اینکه بعد از سه سال و بخاطر مشغله های خودم، واقعاً تمایل داشتم تا از ادامه همکاری عذرخواهی کنم، اما دو سه مساله دیگر هم مرا آزرد که باعث شد تصمیمم برای کنار رفتن از جشنواره را تسریع کند. مثلاً یکی دو روز قبل از کنفرانس مطبوعاتی جشنواره سال ۹۲ خبردار شدم یک گروه خارجی دیگری هم دارد به جشنواره می آید (گروه آقای رامیز قلی اف)! بدون اینکه به عنوان مسئول بخش بین الملل در جریان باشم.
مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (I)

مراسم جشن انتشار و رونمایی از آلبوم “راپسودی بختیاری” (I)

سال از نیمه ی نود و دو گذشته و هوای ملایم باغ موزه ی قصر، لذت مطبوع راه رفتن را مضاعف می کند. سالن فرخی یزدی باغ موزه، شاهد جشن انتشار آلبوم «راپسودی بختیاری» است. اثر متفاوت و قابل تامل پیمان سلطانی. راپسودی بختیاری اثری سمفونیک بر مقام شیرعلی مردون، امروز را به چشم تاریخ ِ دوباره انداخته است. آلبوم موسیقی «راپسودی بختیاری» به آهنگسازی پیمان سلطانی و با اجرای نوازندگان ارکستر فیلارمونیک و اپرای ارمنستان توسط انجمن موسیقی ایران منتشر شده است. این اثر که در آمفی تئاتر خانه آهنگسازان ارمنستان و به خوانندگی پروین عالی پور و همخوانی کوروش اسدپور ضبط شده، بر اساس اشعاری از روشن سلیمانی ساخته شده است.
Arpegiation برای تهیه ملودی تنال

Arpegiation برای تهیه ملودی تنال

برای تهیه یک موسیقی تنال و تحمیل تنالیته به گوش شنونده می توان با رعایت مواردی در نوشتن ملودی حتی بدون وجود هارمونی تنالیته را بوضوح در ملودی احساس کرد. توجه داشته باشید که هرگز صرف استفاده از نت های یک گام نمی تواند به تنهایی به ملودی شما تنالیته مشخصی را القا کند.
گیتی خسروی

گیتی خسروی

متولد ۱۳۳۸ تهران خواننده کنتر آلتو gittikhosravi@yahoo.de فوق لیسانس آواز و تدریس آواز از کنسرواتوار هامبورگ ۱۹۹۲
ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XI)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (XI)

در این دوران بود که او عصر جدیدی از آثار خود را که شامل یک اپرای بلند بود آغاز کرد. “زن اسپانیایی” و “سمفونی سوم” نیز شامل همین دوره می شوند. در سال ۱۹۳۳ او به پاریس رفت تا در آنجا کنسرتوی ویلن خود را به همراه “یهودی منوهین” به اجرا درآورد. در زمانی که در فرانسه بود، الگار به دیدن “دلیوس” شتافت. (هر دوی این مردان سال بعد وفات یافتند) در ماه اکتبر، الگار به عارضه ی توموری که بر روی عصب سیاتیک او قرار داشت گرفتار شد. اجرای بعدی وی ناممکن شد و او در بیست و سوم فوریه ی سال ۱۹۳۴ جان به جان آفرین سپرد.
چندگاه کورش متین به روی صحنه می رود

چندگاه کورش متین به روی صحنه می رود

فرهنگسرای نیاوران در ۲ اسفند ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۰۰ شاهد اجرای کوارتتی از سازهای ایرانی به سرپرستی کورش متین آهنگساز و نوازنده سنتور است. نوازندگان این کوارتت: احسان امامی نوازنده عود، مسعود براره نوازنده تمبک و سازهای کوبه‌ای، فرشاد صارمی نوازنده کمانچه، کورش متین نوازنده سنتور و نوازنده میهمان این گروه متین آهنگری نوازنده کمانچه آلتو است.
موسیقی کریسمس (II)

موسیقی کریسمس (II)

همچنین از قرن هفدهم این رسم انگلیسی که بیشتر زنان را شامل میشد اجرا می شد که طی آن زنان ‘wassail bowl’ را بین همسایه ها می چرخاندند و درخواست هدیه می کردند که البته این کار با کارل (carol) هم همراه بود. علیرغم این تاریخچه طولانی کارل های کریسمسی که به جا مانده اند همگی متعلقه به قرن نوزدهم به بعد هستند البته به جز چند آهنگ فولک سنتی مانند:
About گروهی برای بداهه نوازی (III)

About گروهی برای بداهه نوازی (III)

گروه Hot Chip همیشه به بداهه نوازی در اجراهای زنده فکر کرده بود و با آن آشنا بود اما این تجربه برای تیلور از جنس دیگری بود: «هم هیجان برانگیز بود و هم وحشتناک. وحشتناک از این جهت که دوست نداری که اجرا خوب نباشد یا اینکه همه چیز خوب پیش نرود یا احساس کنی که داری وقتت را تلف می کنی یا کاری بی معنی انجام می دهی.»
دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

دو مضراب چپ (قسمت پایانی)

در بخش های قبلی و در قیاس ویژگی های ساختاری چند قطعه اشاره هایی به آثار پرویز مشکاتیان شد. اما در این بخش به مثال های بیشتری خواهیم پرداخت، تا ببینیم این تکنیک مضرابی در آثار پرویز مشکاتیان به چه صورت هایی قابل اجراست.