طبقه بندی صدای انسان در آواز (I)

در موسیقی سیستمی وجود دارد که میتوان بر آن اساس جنسهای مختلف صدا (زنان و مردان) را در موسیقی کلاسیک و خوانندگی در اپرا طبقه بندی نمود و همچنین بر آن اساس شیوه های خواندن در سالنهای اپرا و تالارهای اجرا، رنگ و حجم صدا (آنهم بدون استفاده از ابزار مصنوعی و تقویت کننده) را طبقه بندی کرد.

این سیستم ابزاریست بسیار مفید و کارآمد برای خوانندگان، آهنگسازان، منتقدان و حتی شنوندگان تا با شناخت این قواعد پی به پتانسیل های بسیار بالای صدای انسانی برده و همچنین بتوانند با فهم بیشتری با موسیقی اجرا شده ارتباط برقرار کنند.

در این سیستم تغییر پذیری آنچنانی وجود ندارد و ثبات در آن حرف اول را میزند، پس روش خوبی است برای شناسانی خوانندگان جوان و شناخت رنگ صدای آنان و اینکه به کدام دسته تعلق دارند.

خواننده باید رپرتوار مناسب با توانایی خود انتخاب نماید. برخی از خوانندگان مانند Enrico Caruso، Rosa Ponselle، Joan Sutherland، Maria Callas یا Plácido دارای صدایی هستند که قابلیت های بسیار بالایی از نظر اجرا دارا میباشند.

برخی دیگر از خوانندگان مانند Shirley Verrett یا Grace Bumbry قابلیت تغییر نوع از نظر حجم و رنگ صدا را دارا میباشند و حتی اجرای قطعه ای بالاتر از توان و ظرفیت صدای طبیعیشان را دارند.

برخی از وظایفی که به یک خواننده داده میشود غیر قابل رده بندی از وجه مورد نظر ما میباشند و گاهی آوازی غیر معمولی خواسته میشود، بسیاری از آثار موزار بدین گونه بوده است (در بخش آوازی) و برخی از آثار اخیر وردی توانایی بسیار بالایی را از نوازنده طلب میکند.

به ترتیب از بالاتری ترین محدوده صوتی به پایینترین صدای انسان به این دسته ها تقسیم میشوند (میتوانید بر روی هر ژانر کلیک کرده و نمونه ای از صدا را بشنوید):

صدای زنان

* ۱٫۱ audio file Soprano
* ۱٫۲ audio file Mezzo-soprano
* ۱٫۳ audio file Contralto/Alto
صدای مردان

* ۲٫۱ audio file Voices higher than tenor
* ۲٫۲ audio file Tenor
* ۲٫۳ audio file Baritone
* ۲٫۴ audio file Bass-baritone
* ۲٫۵ audio file Bass

خواننده سوپرانو (soprano) که بتواند بالاتر از C#6 بخواند را به اصطلاح sopranino و همچنین خواننده باس (Bass) که بتواند G1 و یا پایین تر از آنرا بخواند sub-bass singer و یا basso profondo مینامند. بهر حال بسیار از مردم هنوز sopranino را بعنوان soprano و یا basso profondo را بعنوان bass میشناسند!

طبقه بندی اصوات در زن ها:
اما وسعت صدای خواننده سوپرانو حدودا B3 و A3 ( دقیقا زیر نت- دو- میانی در پیانو) و بالاترین از نظر وسعت: حداقل در خواننده های سوپرانو معمولی (نه non-coloratura که صدای این دسته قابلیت های بسیار بالایی را دارا میباشند) باید بتوانند به soprano C برسند (C6 که دو اکتاو بالاتر از نت -دو- میانی در پیانو میباشد)

Soprano: صدای سوپرانو خود به چند دسته تقسیم میشود که بدین شرح میباشد :
۱- audio file Coloratura sopranos
۲- audio file Soubrette
۳- audio file Lyric soprano
۴- audio file Spinto soprano
۵- audio file Dramatic soprano
۶- audio file Wagnerian soprano

۱- سوپرانوی کولوراتور (Coloratura sopranos)خود به دو دسته تقسیم میشود:
الف) سوپرانوی کولوراتور لیریک (Lyric coloratura soprano): صدای با قابلیت انتقال سریع و اجرای کشش های بسیار بالا که در اپراها نقشهای بسیاری برای این دسته از خوانندگان وجود دارد مانند نقش Gilda در Rigoletto و یا Olympia در Tales of Hoffmann که از مشهورترین خوانندگان این دسته میتوان به:
Lily Pons، Beverly Sills، Edita Gruberová، Diana Damrau، و Natalie Dessay، Kristin Chenoweth اشاره کرد.

ب) سوپرانوی کولوراتور دراماتیک (Dramatic coloratura soprano) که خوانندگانی با بالاترین حجم صدایی ممکن میباشد و ممکن هست حتی قویتر از ارکستر بخوانند. نقش های موجود برای این دسته میتوان Donna Anna در Don Giovanni و نقش Bellini’s Norma و Violetta در La traviata را معرفی نمود. خوانندگان برجسته این دسته Rosa Ponselle، Joan Sutherland، Maria Callas، Nelly Miricioiu و June Anderson میباشند.

۲-سوبرته (Soubrette):خوانندگانی با جنس صدای شفاف و سبک. رنگ صدای لطیف . این صدا ها در اپرا نقش های کمدی و فانتزی را اجرا میکنند. در موسیقی امروزی و با در اپراهای دوران باروک بسیاری از نقشهای برای این صدای زیبا و شفاف برگزیده شده است.

از نقشهای موجد در اپرا میتوان به Susanna درMarriage of Figaro ، Despina در Cosi fan tutte و Musetta در Bohème اشاره نمود و خوانندگان بنام این دسته Elisabeth Schumann، Kathleen Battle Dawn Upshaw و Barbara Bonney میباشند.

توضیحات:رنگ صدا (Timber): اگر نتی مشخص که بر روی یک ساز اجرا شود و سپس همان نت بر روی ساز دیگری اجرا گردد این تفاوت رنگ را تمبر یا رنگ مینامد.

en.wikipedia.org

25 دیدگاه

  • maral
    ارسال شده در آبان ۳۰, ۱۳۸۶ در ۹:۰۰ ق.ظ

    vaghean ali bood
    dasteton dard nakone

  • hm
    ارسال شده در آذر ۶, ۱۳۸۶ در ۹:۳۹ ب.ظ

    خیلی ممنون از توضیحات کامل و منظم شما .لطفا بیوگرافی نویسندگان سایت را برای آشنایی ما با سطح فعالیت موسیقی آنان در سایت قرار دهید

  • mehran
    ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۸۶ در ۳:۱۱ ق.ظ

    vaghean mamnoonam az kare ghashangetoon va omid varam rooz be rooz shahede pishrafte in site bashim . khaste nabashid va montazere nokate jadid hastim…

  • وحید مهراد
    ارسال شده در فروردین ۱۵, ۱۳۸۷ در ۸:۵۱ ب.ظ

    سلام
    چرا نمیشه صداهارو گوش کنیم . لطف میکنی درستش کنی.

  • ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۸۷ در ۱۰:۱۹ ب.ظ

    سلام دوست عزیز شما باید اول موسیقی را دانلود کنید بعد گوش کنید

  • armty
    ارسال شده در خرداد ۲, ۱۳۸۷ در ۶:۲۵ ب.ظ

    بابت مطالب مفیدی که گذاشتید ممنونم و سوالی درباره ی رنگ صدا دارم(یکی از اساتید موسیقی گفت رنگ صدای من نارنجی کمرنگ )این رنگ در کدام یک از دسته بندی های موسیقی قرار میگیره؟

  • ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    مثل همیشه عالی بود چه جوری میتونیم این همه محبت شا رو جبران کنیم؟؟؟؟

  • وحيد دين پرور
    ارسال شده در خرداد ۳۱, ۱۳۸۷ در ۳:۲۴ ق.ظ

    به شما تبزیک میگم. فقط اگه ممکنه از منابعی که استفاده می کنید. با تشکر

  • وحيد دين پرور
    ارسال شده در خرداد ۳۱, ۱۳۸۷ در ۳:۲۷ ق.ظ

    شرمندم تصحیح می کنم. اول تبریک دوم از چه منابعی.خیلی شرمندم.

  • navid
    ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۸۷ در ۱:۱۰ ق.ظ

    TENOR ham mesle soprano taghsim bandiye lyric va dramatic dare?

  • مهدی
    ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۸۷ در ۱:۱۳ ب.ظ

    عالی

  • منوچهر
    ارسال شده در اسفند ۱۲, ۱۳۸۷ در ۲:۲۴ ب.ظ

    درود و دو صد بدرود
    بر تو ای دوست گرامی
    من عاشق موسیقی و نوازنده تفننی تار و خواننده تفننی آواز کلاسیک ایرانی هستم
    هم آواز و ساز را بمدتی کم کلاسیک کار کرده ام
    از شما بسیار سپاسگزارم در مورد اصلاعاتی که به دوستداران موسیقی میدهی
    اگر ممکن است منبع های خود را برایم بنویس
    و اینکه میزان تحصیلات خود شما در این زمینه چقدر میباشد و اینکه مهارت شما در چه زمینه ای از موسیقی ایرانی میباشد
    در مورد ادامه راه موسیقی بصورت کلاسیک و دانشگاهی هم اگر ممکن است برای این دوستدارت یک سری اطلاعات بده
    منوچهر از شوشتر
    سپاسگزارم
    بدرود

  • سام
    ارسال شده در مرداد ۱۳, ۱۳۸۸ در ۲:۵۸ ب.ظ

    با سلام مطلب موثری بود متشکرم

  • ارسال شده در خرداد ۱۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۲۹ ق.ظ

    dorood bar shoma
    sadjad e azizam
    ghebteh mikhoram bar inhameh poshtkare to .
    arezooye sarbolandi , bish az pish .

  • احمد
    ارسال شده در شهریور ۷, ۱۳۸۹ در ۴:۴۱ ب.ظ

    سلام
    ممکن است در مورد رنگ و حجم صدا توضیحاتی به زبان ساده بفرمایید؟ ممنون

  • ali
    ارسال شده در بهمن ۲۰, ۱۳۸۹ در ۷:۴۷ ب.ظ

    من که چیزینفهمیدم

  • ناشناس
    ارسال شده در آبان ۲۲, ۱۳۹۰ در ۳:۰۸ ق.ظ

    سلام خدمت همه هنرمندان وهنردوستان ایران–من مهدی هستم ۲۹ساله ازبروجرد–۱۰ساله خوانندگی کارمیکنم و۳ساله آئازسنی رودرپیش گرفتم==ممنون میشم راهای بهم معرفی کنیدبرای بازنگهداشتن همیشگی صدا باتشکرفراوان ازشما

  • محمد رضا
    ارسال شده در شهریور ۶, ۱۳۹۳ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    اگر به زبان سادتر توضیح بدید بهتره,با تشکر محمد رضا

  • یحیی
    ارسال شده در دی ۱, ۱۳۹۳ در ۱۱:۳۶ ق.ظ

    مطالبتون عایه. خسته نباشید. چگونه صدا رو همیشه باز نگه داریم

  • ارسال شده در اسفند ۱۷, ۱۳۹۳ در ۸:۰۰ ب.ظ

    شرمنده ولی اسم اکتاوا اشتباهه ادم گمراه میشه اکتاوای ۶ نداریم ۴ هست اکتاوای دو اکتاوای کوچیک و کسی که سل اکتاوای بزرگو ادا کنه خواننده ساب باس هست…..در کل تشکر عالی بود

  • محمد رضا
    ارسال شده در فروردین ۲۳, ۱۳۹۶ در ۱۰:۴۸ ب.ظ

    اقا اهنگساز اون سمپلی که واسه higher than tenor
    گذاشتین کیه؟

  • کادوس
    ارسال شده در آبان ۵, ۱۳۹۶ در ۱۰:۵۳ ق.ظ

    درود

    ممکنه عنوان موسیقی و نام خواننده ی اپرای نمونه باریتون رو ذکر کنید؟

  • هاشم
    ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۹۶ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    سلام، لطفا راهنماییم کنید
    بعضی صدا ها در عین این که جزء محدوده صدایی تنور هستن ولی بم تر از صدای شخص دیگری که محدوده صدایی اون شخص هم تنور هست به نظر میرسه. شاید هم بشه اینجوری گفت که جنس مختلف صدای افراد باعث اشتباه کردن میشه. یا نه امکان داره یکی از دو شخص با محدوده ی صدایی تنور دارای صدای کمی بم تر باشه؟یا برای شخصی مثل من که مربی نیستم و تجربه و گوش قوی ندارم اینطور به نظر میرسه؟
    ممنون

  • ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۹۶ در ۱۱:۰۸ ب.ظ

    آقای هاشم عزیز!
    شما فرمودید: «شخصی که صدایش تنور است» چه کسی اعلام کرده این شخص تنور است؟ آیا یک متخصص آواز کلاسیک این رای را داده یا خود این شخص نسبت به بازه ای که میخواند اعلام کرده تنور هستم؟

  • علی
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱۲:۴۳ ق.ظ

    سلام. لطفا اگر میشه بفرمایید فرکانس طبیعی صدای مکالمه برای مردان و زنان حداقل و حداکثر چقدر باید باشد؟ و آیا فرکانس ۱۵۲ هرتز برای مرد ۳۲ ساله طبیعی است؟

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

گزارشی از دومین نشست «نقدِ نقد» (V)

فیاض ادامه داد: من به روشنی به خاطر دارم که اگر ۳۰ سال پیش می‌گفتیم که فلانی نقد می‌کند، معنی‌اش این بود که فلانی با چیزی مخالفت می‌کند ولی در ذهن حداقل بنده و فکر می‌کنم شمار بسیار زیادی از دوستانی که در آذر ۱۳۹۷ زندگی می‌کنند منتقد کسی نیست که ایراد بگیرد. این جا یک رویداد همزمانی را شاهد هستیم. یعنی ما همزمان دوستانی را داریم که در زمانی زندگی کرده‌اند که نقد عبارت بوده است از موضع‌گیری مخالف با یک موضوع و بعد به مرور با کنش‌های نسل‌های دیگری معانی دیگری پیدا کرده است و این از جمله جاهایی است که من شکاف نسلی را می‌بینم. اگر به خیلی از عزیزانی که مثلا ممکن است ۲۰ سال از من بزرگ‌تر باشند بگوییم قرار است نقد شوید با نوعی جبهه‌گیری آن‌ها مواجه می‌شویم، چون فکر می‌کنند منتقد به معنی مخالف است.

یادداشتی بر مجموعه کنسرت‌های «چندشب عود»

شاید اگر با چند جابه‌جایی یا اضافه‌کردن شب چهارم، اجرای نوازندگانی همچون حمید خوانساری، شهرام غلامی، مریم خدابخش، سیاوش روشن و امیرفرهنگ اسکندری و… را در چنین برنامه‌ای می‌شنیدیم، می‌شد سنجه‌های دقیق‌تری از عیار عودنوازیِ امروز ایران بدست داد. با اینحال آنچه در این سه شب رخ داد چنین بود:

از روزهای گذشته…

“من خجالتی نیستم” (II)

“من خجالتی نیستم” (II)

پیر بولز در سال ۱۹۲۵ در مونتبریسون در فاصله ۶۰ مایلی لیون (Lyon) به دنیا آمد. وی در همان سنین پائین استعداد و علاقه خود به موسیقی و ریاضی را نشان داد، اولین رویارویی وی با موسیقی مدرن در سن ۱۳ سالگی بود زمانی که استاد پیانو از او خواست قطعات راول و دبوسی را بنوازد.
عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان(III)

عصر حماسی کوبیسم و فردیت در حنجره بزرگان(III)

ایشان (محمدرضا شجریان) پیش از سالهای پنجاه خود را در چهارچوب وزارت فرهنگ و هنر محبوس کرده بودند، یعنی انتخابشان تحقق نیافته بود. در واقع آن آزادی را که شجریان پس از سالهای پنجاه در اجتماع (نه برای رهایی از چهارچوب ردیف موسیقی ایران) اختیار کرد، عبارت بود از «من»ی خود ساخته، به گونه ی بی پایان .چنین بود که هم انتخاب خود در جهان اهمیت می یافت هم کشف جهان.
پرآرایش و رامش و خواسته (I)

پرآرایش و رامش و خواسته (I)

اثر موسیقیایی”سیمرغ ” به آهنگسازی حمید متبسم تیر ماه سال گذشته وارد فروشگاه های محصولات فرهنگی شد. این اثر که به گفته ی آهنگساز ساخت آن پنج سال به طول انجامیده، اولین بار در مرداد ماه سال ۸۹ در استادیوم انقلاب و سپس در سال ۹۰ برای بار دوم و همزمان با پخش سی دی آن در تالار وحدت اجرا شد.
حسین دهلوی، هنرمند کمال گرا (IV)

حسین دهلوی، هنرمند کمال گرا (IV)

دهلوی در سال ۱۳۵۴ یکی از مهمترین آثار موسیقی سمفونیک ایران را با نام “باله بیژن و منیژه” تصنیف کرد که اثری عظیم و با شکوه برای ارکستر سمفونیک بود. این اثر بعدا به صورت یک سوئیت پنج قسمتی زهی نیز تنظیم شد که بارها به اجرا در آمد. “بیژن و منیژه” هنوز هم یکی از قله های آهنگسازی در موسیقی سمفونیک ایران محسوب میشود و نشان از توانایی بی حد و حصر آهنگساز در تکنیکهای آهنگسازی و ارکستراسیون و همچنین تسلط او بر موسیقی اوایل قرن بیستم و ترکیب هوشمندانه آن با موسیقی ایرانی دارد.
مفهوم تنالیته ، قسمت دوم

مفهوم تنالیته ، قسمت دوم

در مطلب قبل (مفهوم تنالیته ، قسمت اول) راجع به تونالیته در نقاشی صحبت کردیم و با آوردن چند مثال و مقایسه موسیقی با نقاشی سعی کردیم احساس تنال بودن یک نقاشی را تعریف کنیم. اینکه نقاشی باید از زوایای مختلف مرکزیت داشته باشد، اینکه در یک کار تنال نمی توان برای کشیدن صورت یک فرد، بینی را از بغل کشید و چشمها را از جلو و … یا در نورپردازی، رنگ و … در این مطلب سعی خواهیم کرد به مفهوم نبود تنالیته در نقاشی اشاره کنیم تا در مطالب بعدی بتوانیم درک بهتری از تنالیته در موسیقی بدست بیاوریم.
مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (III)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (III)

اما به غیر از این موضوع در فصلی از کتاب در خصوص ریتم و ارتباطش با افاعیل و اوزان عروضی نکات جالبی مطرح شده است. در متن کتاب، نویسنده به یادداشتی که استاد فقید علی تجویدی در تقدیمیه‌ی کتاب خود «موسیقی ایرانی» به وی نوشته اشاره می‌کند که مرحوم تجویدی کتاب خود را «حاصل یک عمر تلاش عاشقانه» خوانده است. بی‌شک این کتاب فرهاد فخرالدینی نیز اینگونه است و به رشته‌ی تحریر درآمدن این کتاب به جهت اینکه ما و آیندگان بدانند که این استاد چه تلقی‌ای از محتوای موسیقی ایرانی داشته، رخداد مهمی‌ست و بی‌تردید نوشته شدن این کتاب از نوشته‌نشدن‌اش بهتر بوده است.
سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

سیری در تاریخ موسیقی و خنیاگری ساسانیان (II)

“مسعودی روایت بسیار جالب‌توجهی دارد، می‌گوید: اردشیر اول که تمام جزییات تشکیلات اداری را به او نسبت می‌دادند، رجال دولت را بر هفت دسته تقسیم کرده بود و خوانندگان و نوازندگان را در ردیف عالی‌ترین مأموران دولت قرار داده بود.” (راهگانی، ۱۳۷۷: ۸۵)
صبا از زبان سپنتا (IV)

صبا از زبان سپنتا (IV)

قطعهء «به زندان» ساخته صبا، در شوشتری از نوای آزادی‌خواه در بندی اقتباس شده است. از دیگر قطعات ایشان‌ می‌توان اینها را برشمرد: رقص چوبی، قاسم آبادی و زنگ شتر با دوبل کوردهای مطبوع آن. استاد به‌ نوازندگی جمعی و ارکستر با موازین صحیح آن‌ رغبت خاص داشت. نت‌ نویسی او دقیق و در شناخت اوزان مهارتی خاص داشت، هم او بود که‌ وجود میزان لنگ ماتنه ۵/۸ یا ۷/۸ را در موسیقی‌ ایرانی تشخیص داد.
تست خبر

تست خبر

بدون شک یکی از لذت بخش ترین جنبه های شهروند بودن این است که در رویدادهای فرهنگی شهر خود شرکت و حمایت کنید تا کمک کوچکی در تقویت کردن خود و دیگر شهروندان داشته باشید. به عنوان مثال؛ شهر استانبول در ترکیه تجربیات جالبی را در طول سال برای شهروندان خود مهیا می کند. تمامی…
ادامهٔ مطلب »
گفتگو با پولینی (IV)

گفتگو با پولینی (IV)

به اعتقاد پلینی در حالیکه اشتوکهاوزن و بولز «کاملا جا افتاده هستند اما هنوز آثارشان فقط گاهی اوقات اجرا می شود. از نظر من آنها فوق العاده اند و آثارشان از جمله قطعات کلاسیک رپرتوار است. اکنون برای ما استراوینسکی، دبوسی، راول و بارتوک بخش عادی رپرتوار به حساب می آیند. من برگ را نیز به این لیست اضافه می کنم و به نظرم شوئنبرگ و وبرن نیز تا حدودی در آن جای می گیرند. آهنگسازان بزرگ نیمه دوم قرن بیستم (بولز، اشتوکهاوزن، بریو، نونو، لیگتی) تا حدودی از عامه مردم دورند و نمی توان قطعات آن ها را برای یک کنسرت عادی در برنامه قرار داد.»