طبقه بندی صدای انسان در آواز (I)

در موسیقی سیستمی وجود دارد که میتوان بر آن اساس جنسهای مختلف صدا (زنان و مردان) را در موسیقی کلاسیک و خوانندگی در اپرا طبقه بندی نمود و همچنین بر آن اساس شیوه های خواندن در سالنهای اپرا و تالارهای اجرا، رنگ و حجم صدا (آنهم بدون استفاده از ابزار مصنوعی و تقویت کننده) را طبقه بندی کرد.

این سیستم ابزاریست بسیار مفید و کارآمد برای خوانندگان، آهنگسازان، منتقدان و حتی شنوندگان تا با شناخت این قواعد پی به پتانسیل های بسیار بالای صدای انسانی برده و همچنین بتوانند با فهم بیشتری با موسیقی اجرا شده ارتباط برقرار کنند.

در این سیستم تغییر پذیری آنچنانی وجود ندارد و ثبات در آن حرف اول را میزند، پس روش خوبی است برای شناسانی خوانندگان جوان و شناخت رنگ صدای آنان و اینکه به کدام دسته تعلق دارند.

خواننده باید رپرتوار مناسب با توانایی خود انتخاب نماید. برخی از خوانندگان مانند Enrico Caruso، Rosa Ponselle، Joan Sutherland، Maria Callas یا Plácido دارای صدایی هستند که قابلیت های بسیار بالایی از نظر اجرا دارا میباشند.

برخی دیگر از خوانندگان مانند Shirley Verrett یا Grace Bumbry قابلیت تغییر نوع از نظر حجم و رنگ صدا را دارا میباشند و حتی اجرای قطعه ای بالاتر از توان و ظرفیت صدای طبیعیشان را دارند.

برخی از وظایفی که به یک خواننده داده میشود غیر قابل رده بندی از وجه مورد نظر ما میباشند و گاهی آوازی غیر معمولی خواسته میشود، بسیاری از آثار موزار بدین گونه بوده است (در بخش آوازی) و برخی از آثار اخیر وردی توانایی بسیار بالایی را از نوازنده طلب میکند.

به ترتیب از بالاتری ترین محدوده صوتی به پایینترین صدای انسان به این دسته ها تقسیم میشوند (میتوانید بر روی هر ژانر کلیک کرده و نمونه ای از صدا را بشنوید):

صدای زنان

* ۱٫۱ audio file Soprano
* ۱٫۲ audio file Mezzo-soprano
* ۱٫۳ audio file Contralto/Alto
صدای مردان

* ۲٫۱ audio file Voices higher than tenor
* ۲٫۲ audio file Tenor
* ۲٫۳ audio file Baritone
* ۲٫۴ audio file Bass-baritone
* ۲٫۵ audio file Bass

خواننده سوپرانو (soprano) که بتواند بالاتر از C#6 بخواند را به اصطلاح sopranino و همچنین خواننده باس (Bass) که بتواند G1 و یا پایین تر از آنرا بخواند sub-bass singer و یا basso profondo مینامند. بهر حال بسیار از مردم هنوز sopranino را بعنوان soprano و یا basso profondo را بعنوان bass میشناسند!

طبقه بندی اصوات در زن ها:
اما وسعت صدای خواننده سوپرانو حدودا B3 و A3 ( دقیقا زیر نت- دو- میانی در پیانو) و بالاترین از نظر وسعت: حداقل در خواننده های سوپرانو معمولی (نه non-coloratura که صدای این دسته قابلیت های بسیار بالایی را دارا میباشند) باید بتوانند به soprano C برسند (C6 که دو اکتاو بالاتر از نت -دو- میانی در پیانو میباشد)

Soprano: صدای سوپرانو خود به چند دسته تقسیم میشود که بدین شرح میباشد :
۱- audio file Coloratura sopranos
۲- audio file Soubrette
۳- audio file Lyric soprano
۴- audio file Spinto soprano
۵- audio file Dramatic soprano
۶- audio file Wagnerian soprano

۱- سوپرانوی کولوراتور (Coloratura sopranos)خود به دو دسته تقسیم میشود:
الف) سوپرانوی کولوراتور لیریک (Lyric coloratura soprano): صدای با قابلیت انتقال سریع و اجرای کشش های بسیار بالا که در اپراها نقشهای بسیاری برای این دسته از خوانندگان وجود دارد مانند نقش Gilda در Rigoletto و یا Olympia در Tales of Hoffmann که از مشهورترین خوانندگان این دسته میتوان به:
Lily Pons، Beverly Sills، Edita Gruberová، Diana Damrau، و Natalie Dessay، Kristin Chenoweth اشاره کرد.

ب) سوپرانوی کولوراتور دراماتیک (Dramatic coloratura soprano) که خوانندگانی با بالاترین حجم صدایی ممکن میباشد و ممکن هست حتی قویتر از ارکستر بخوانند. نقش های موجود برای این دسته میتوان Donna Anna در Don Giovanni و نقش Bellini’s Norma و Violetta در La traviata را معرفی نمود. خوانندگان برجسته این دسته Rosa Ponselle، Joan Sutherland، Maria Callas، Nelly Miricioiu و June Anderson میباشند.

۲-سوبرته (Soubrette):خوانندگانی با جنس صدای شفاف و سبک. رنگ صدای لطیف . این صدا ها در اپرا نقش های کمدی و فانتزی را اجرا میکنند. در موسیقی امروزی و با در اپراهای دوران باروک بسیاری از نقشهای برای این صدای زیبا و شفاف برگزیده شده است.

از نقشهای موجد در اپرا میتوان به Susanna درMarriage of Figaro ، Despina در Cosi fan tutte و Musetta در Bohème اشاره نمود و خوانندگان بنام این دسته Elisabeth Schumann، Kathleen Battle Dawn Upshaw و Barbara Bonney میباشند.

توضیحات:رنگ صدا (Timber): اگر نتی مشخص که بر روی یک ساز اجرا شود و سپس همان نت بر روی ساز دیگری اجرا گردد این تفاوت رنگ را تمبر یا رنگ مینامد.

en.wikipedia.org

25 دیدگاه

  • maral
    ارسال شده در آبان ۳۰, ۱۳۸۶ در ۹:۰۰ ق.ظ

    vaghean ali bood
    dasteton dard nakone

  • hm
    ارسال شده در آذر ۶, ۱۳۸۶ در ۹:۳۹ ب.ظ

    خیلی ممنون از توضیحات کامل و منظم شما .لطفا بیوگرافی نویسندگان سایت را برای آشنایی ما با سطح فعالیت موسیقی آنان در سایت قرار دهید

  • mehran
    ارسال شده در بهمن ۱۲, ۱۳۸۶ در ۳:۱۱ ق.ظ

    vaghean mamnoonam az kare ghashangetoon va omid varam rooz be rooz shahede pishrafte in site bashim . khaste nabashid va montazere nokate jadid hastim…

  • وحید مهراد
    ارسال شده در فروردین ۱۵, ۱۳۸۷ در ۸:۵۱ ب.ظ

    سلام
    چرا نمیشه صداهارو گوش کنیم . لطف میکنی درستش کنی.

  • ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۸۷ در ۱۰:۱۹ ب.ظ

    سلام دوست عزیز شما باید اول موسیقی را دانلود کنید بعد گوش کنید

  • armty
    ارسال شده در خرداد ۲, ۱۳۸۷ در ۶:۲۵ ب.ظ

    بابت مطالب مفیدی که گذاشتید ممنونم و سوالی درباره ی رنگ صدا دارم(یکی از اساتید موسیقی گفت رنگ صدای من نارنجی کمرنگ )این رنگ در کدام یک از دسته بندی های موسیقی قرار میگیره؟

  • ارسال شده در خرداد ۱۰, ۱۳۸۷ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    مثل همیشه عالی بود چه جوری میتونیم این همه محبت شا رو جبران کنیم؟؟؟؟

  • وحيد دين پرور
    ارسال شده در خرداد ۳۱, ۱۳۸۷ در ۳:۲۴ ق.ظ

    به شما تبزیک میگم. فقط اگه ممکنه از منابعی که استفاده می کنید. با تشکر

  • وحيد دين پرور
    ارسال شده در خرداد ۳۱, ۱۳۸۷ در ۳:۲۷ ق.ظ

    شرمندم تصحیح می کنم. اول تبریک دوم از چه منابعی.خیلی شرمندم.

  • navid
    ارسال شده در مهر ۶, ۱۳۸۷ در ۱:۱۰ ق.ظ

    TENOR ham mesle soprano taghsim bandiye lyric va dramatic dare?

  • مهدی
    ارسال شده در آذر ۱۴, ۱۳۸۷ در ۱:۱۳ ب.ظ

    عالی

  • منوچهر
    ارسال شده در اسفند ۱۲, ۱۳۸۷ در ۲:۲۴ ب.ظ

    درود و دو صد بدرود
    بر تو ای دوست گرامی
    من عاشق موسیقی و نوازنده تفننی تار و خواننده تفننی آواز کلاسیک ایرانی هستم
    هم آواز و ساز را بمدتی کم کلاسیک کار کرده ام
    از شما بسیار سپاسگزارم در مورد اصلاعاتی که به دوستداران موسیقی میدهی
    اگر ممکن است منبع های خود را برایم بنویس
    و اینکه میزان تحصیلات خود شما در این زمینه چقدر میباشد و اینکه مهارت شما در چه زمینه ای از موسیقی ایرانی میباشد
    در مورد ادامه راه موسیقی بصورت کلاسیک و دانشگاهی هم اگر ممکن است برای این دوستدارت یک سری اطلاعات بده
    منوچهر از شوشتر
    سپاسگزارم
    بدرود

  • سام
    ارسال شده در مرداد ۱۳, ۱۳۸۸ در ۲:۵۸ ب.ظ

    با سلام مطلب موثری بود متشکرم

  • ارسال شده در خرداد ۱۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۲۹ ق.ظ

    dorood bar shoma
    sadjad e azizam
    ghebteh mikhoram bar inhameh poshtkare to .
    arezooye sarbolandi , bish az pish .

  • احمد
    ارسال شده در شهریور ۷, ۱۳۸۹ در ۴:۴۱ ب.ظ

    سلام
    ممکن است در مورد رنگ و حجم صدا توضیحاتی به زبان ساده بفرمایید؟ ممنون

  • ali
    ارسال شده در بهمن ۲۰, ۱۳۸۹ در ۷:۴۷ ب.ظ

    من که چیزینفهمیدم

  • ناشناس
    ارسال شده در آبان ۲۲, ۱۳۹۰ در ۳:۰۸ ق.ظ

    سلام خدمت همه هنرمندان وهنردوستان ایران–من مهدی هستم ۲۹ساله ازبروجرد–۱۰ساله خوانندگی کارمیکنم و۳ساله آئازسنی رودرپیش گرفتم==ممنون میشم راهای بهم معرفی کنیدبرای بازنگهداشتن همیشگی صدا باتشکرفراوان ازشما

  • محمد رضا
    ارسال شده در شهریور ۶, ۱۳۹۳ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    اگر به زبان سادتر توضیح بدید بهتره,با تشکر محمد رضا

  • یحیی
    ارسال شده در دی ۱, ۱۳۹۳ در ۱۱:۳۶ ق.ظ

    مطالبتون عایه. خسته نباشید. چگونه صدا رو همیشه باز نگه داریم

  • ارسال شده در اسفند ۱۷, ۱۳۹۳ در ۸:۰۰ ب.ظ

    شرمنده ولی اسم اکتاوا اشتباهه ادم گمراه میشه اکتاوای ۶ نداریم ۴ هست اکتاوای دو اکتاوای کوچیک و کسی که سل اکتاوای بزرگو ادا کنه خواننده ساب باس هست…..در کل تشکر عالی بود

  • محمد رضا
    ارسال شده در فروردین ۲۳, ۱۳۹۶ در ۱۰:۴۸ ب.ظ

    اقا اهنگساز اون سمپلی که واسه higher than tenor
    گذاشتین کیه؟

  • کادوس
    ارسال شده در آبان ۵, ۱۳۹۶ در ۱۰:۵۳ ق.ظ

    درود

    ممکنه عنوان موسیقی و نام خواننده ی اپرای نمونه باریتون رو ذکر کنید؟

  • هاشم
    ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۹۶ در ۱۲:۳۰ ق.ظ

    سلام، لطفا راهنماییم کنید
    بعضی صدا ها در عین این که جزء محدوده صدایی تنور هستن ولی بم تر از صدای شخص دیگری که محدوده صدایی اون شخص هم تنور هست به نظر میرسه. شاید هم بشه اینجوری گفت که جنس مختلف صدای افراد باعث اشتباه کردن میشه. یا نه امکان داره یکی از دو شخص با محدوده ی صدایی تنور دارای صدای کمی بم تر باشه؟یا برای شخصی مثل من که مربی نیستم و تجربه و گوش قوی ندارم اینطور به نظر میرسه؟
    ممنون

  • ارسال شده در دی ۱۱, ۱۳۹۶ در ۱۱:۰۸ ب.ظ

    آقای هاشم عزیز!
    شما فرمودید: «شخصی که صدایش تنور است» چه کسی اعلام کرده این شخص تنور است؟ آیا یک متخصص آواز کلاسیک این رای را داده یا خود این شخص نسبت به بازه ای که میخواند اعلام کرده تنور هستم؟

  • علی
    ارسال شده در فروردین ۱۶, ۱۳۹۷ در ۱۲:۴۳ ق.ظ

    سلام. لطفا اگر میشه بفرمایید فرکانس طبیعی صدای مکالمه برای مردان و زنان حداقل و حداکثر چقدر باید باشد؟ و آیا فرکانس ۱۵۲ هرتز برای مرد ۳۲ ساله طبیعی است؟

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (V)

در این مدتی که در دانشگاه این تغییرات را به وجود آوردید و به مدت ۸ سال بود ریس دانشکده موسیقی بودید فکر می‌کنم زمان کافی برای فارغ‌التحصیلی دانشجویان برای حداقل پنج دوره فراهم بود. چه کسانی در آن دوره به‌عنوان موسیقی‌شناس فارغ‌التحصیل شدند. لطفاً نام ببرید. به‌یقین بیش از چند اسم به خاطر نخواهم آورد. موضوع مربوط به چهل‌ و چند سال پیش است. به‌طور مثال آقای لطفی.

گفتمان موسیقی ایرانی در فضای عامیانگی (VIII)

نوع دیگر از دسته بندی، تقسیم موسیقی به موسیقی هنری و انواع دیگر موسیقی است که از این دیدگاه، فاقد ارزش های هنری هستند، با این ویژگی که اولی محصول خلاقیت و نبوغ است و در درجه اول شامل موسیقی های تصنیف شده توسط آهنگسازان نامدار است که به عنوان هنر غیر وابسته (autonome Kunst) یا هنری که فقط به خلاقیت و نبوغ سازنده اش متکی است، شناسایی می شوند. البته در مورد شناسایی موسیقی های غیر هنری بین ناظرین و منتقدین و تئوری پردازان توافقی وجود ندارد. در این گروه بنا به دیدگاه های متفاوت، انواع مختلف موسیقی ها مانند موسیقی بازاری (Musik Kommerz) برای مصرف در حیطه تجارت و اغلب محصول تقلید و کپی برداری یا موسیقی های محلی و فلکلور های شهری و روستایی و موسیقی های سنتی و آئینی که بدون «خلاقیت هنری» وجود داشته و دارند، شناسایی می شوند که برنامه کاری اتنوموزیکولوژی است.

از روزهای گذشته…

آیا در آفریقا به اتنوموزیکولوژی نیازمندیم؟ (I)

آیا در آفریقا به اتنوموزیکولوژی نیازمندیم؟ (I)

آکین یوبا (Akin Euba) آهنگساز، موزیکولوگ و پیانیست نیجریه ای است، او در دپارتمان موسیقی وابسته به دانشکده هنر ها و علوم دیتریش دانشگاه پیستبورگ تدریس می کرد و در سال ۲۰۱۱ بازنشسته شد. یوبا در سال ۱۹۳۵ در لاگوس نیجریه متولد شد. در زندگینامه یوبا با عنوان «آکین یوبا: آشنایی با زندگی و موسیقی یک آهنگساز نیجریه ای» (Akin Euba: An Introduction to the Life and Music of a Nigerian Composer) که توسط جاشوآ یوزگوه (Joshua Uzoigwe) نوشته شده است، درباره پدر و مادر یوبا آمده که پدرش آلفائوس سوبیئی یوبا، در جوانی موزیسین فعالی بود.
«دردانۀ دریای عاشقی»

«دردانۀ دریای عاشقی»

میخواهم از عبادی بگویم. از زخمه های شفّاف وزلال این دُردانۀ دریای بیکرانِ موسیقی شریف و نجیب ایران.زخمه هایی که قطرۀ اشکی را میمانََد که می نشیند به دیدۀ عاشقان و سالکان این دیار رازآلود وغریب. از نغمه هائی که سحر است و افسون و به لای لای میماند و زمزمۀ جویبار. از مردی که سالیانی را عاشقانه زیست و زیباترین نغمه ها را ساز کرد.
افتتاح آکادمی موسیقی فوژان

افتتاح آکادمی موسیقی فوژان

آکادمی موسیقی فوژان با مدیریت هنری حمیدرضا دیبازر (بنیانگذار ارکستر فوژان، عضو هیئت علمی و رئیس دانشکده موسیقی دانشگاه هنر) به تازگی فعالیت خود را آغاز کرده است. جمعی از استادان دانشگاه و مدرسان برجسته موسیقی کشور، هنرآموزان این آکادمی هستند.
پل

پل

بریدج (پل) معمولا” به قسمتی از موسیقی گفته می شود که برای ایجاد کنتراست در قطعه قرار داده می شود. بسیاری از موسیقیدانان بجای اصطلاح بریدج از عباراتی مانند کانال، قسمت B و یا حتی قسمت میانی استفاده میکنند. یک بریدج کلاسیک معمولا” – و نه لزوما” – از ۸ میزان تشکیل می شود و در فرمهایی مانند AABA یا ABAC و … استفاده می شود، همچنین در برخی موارد ریدج ممکن است دوبار بکار برده شود مانند فرم ABAB. (در اینجا منظور از B قسمت بریدج از موسیقی است)
دو مضراب چپ (قسمت پنجم)

دو مضراب چپ (قسمت پنجم)

دیدیم که در چهارمضراب ابوعطا ساخته حبیب سماعی، چگونه مضراب چپ به اجرای زینت ها و ریزه کاری ها می پردازد. شکل تعمیم یافته همین نوع مضراب بعدها با فرمی مدون در سایر آثار حبیب سماعی مشاهده می شود که آن ها هم مانند پایه چهارمضراب شور که قبلاً ذکر شد، الهام بخش بسیاری از بزرگان از جمله ابوالحسن صبا می شود.
گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (VI)

گفت و شنودی درباره سازهای ابداعی (VI)

یک نکته بسیار مهم در زمینه ساز سازی در ایران وجود دارد، خواهش می کنم این بخش را با دقت بیشتری بخوانید! در تاریخ سازگری اروپا (تقریبا) هیچ ساز آکوستیکی را پیدا نمی کنید که به صورت آنی ظاهر شده باشد؛ همه آنها دوره پیشرفتی را پشت سر گذاشته اند. دقیقا مانند تکامل حیوانات و موجودات زنده روی زمین. در واقع آنجا رشد ارگانیک روی داده ولی اینجا جهش های نامنظم؛ حالا سئوال اینجاست که چرا این اتفاق در ایران افتاده و در اروپا نیافتاده است. حتی سازهای مدرنی مثل ساکسیفون هم از خانواده کلارینت الهام گرفته شده و کلیدهایش ۹۰ درصد شبیه هم است (البته کلید بوهم منظورم است) آیا ما ذهنمان برای بوجود آوردن طرح های خلاقانه از همه این ممالک (که از قضا در امور مختلف بسیار پیشرفته هم هستند) بیشتر کار می کند؟ چرا آنها مانند یک نابینا که چوبش را روی زمین می کشد و دنبال آن می رود یا دستش را به نرده می کشد و ذره ذره پیش میرود، سازهایشان را در طول تاریخ با تغییرات جزئی پیش برده اند و ما در طی مدت کوتاهی فقط در یک نمایشگاه چندین ساز را می بینیم که تنها می شود گفت مثل ویولون زده می شود یا مثل تار زده می شود؛ تغییرات در ایران ۵۰ و ۶۰ درصدی است و در اروپا ۵ و ۶ درصدی؟
به استقبال شب فیلیپ گلس در تهران (III)

به استقبال شب فیلیپ گلس در تهران (III)

بعضى ها فکرمى کنند تنها یک رویکرد از مدرن وجود دارد که نوع اصیلى از آن هم هست و سایر رویکردها به آن نزدیک و شبیه هستند و یا از آن دوراند و درصورتى که شبیه و نزدیک باشند صحیح اند و اگر دور طبعاً غلط. اینان کاملاً در اشتباهند!
نامجو از نگاه منتقدان (II)

نامجو از نگاه منتقدان (II)

مصطفی کمال پورتراب که در این جلسه شرکت داشت، در مورد محسن نامجو گفت: “… بچه های کوچک که گاهی شیطنت می کنند را حتما دیده اید، به آنها یک آب نبات میدهند و می خورند و ساکت میشوند…!؛ ولی در عین حال یک مطلبی را هم من در این مدتی که در وزارت ارشاد، صداوسیما و دانشگاه تدریس میکردم دیده ام، این بوده که چیزی در وجود ایرانی هست که کمتر در مردم دنیا دیده ام، البته به جز آلمان که بعدا فهمیدم اشتراکات نژادی داریم و آریایی هستیم؛ این نژاد گاهی به ابتکارت جالبی دست میزند … ولی چیزی که این ابتکار را کامل میکند، علم است.
ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (III)

ویژگیهای ارتعاشی چوب و کوک کردن صفحات ویولن (III)

در طول این آزمایشها، ما از صفحات کار نشده ای استفاده کرده ایم که اندازه های استاندارد بر روی آنها اعمال شده اند (تصویر ۵-۱). اگر اندازه های این صفحات مورد استفاده قرار گیرند، ویژگیهای مکانیکی سطح مورد نظر به وسیله ضربه زدن قابل اندازه گیری می باشند. برای این کار می توان به عنوان مثال صداهای شنیده شده را با نزدیکترین نت در پیانو سنجید.
نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (III)

نقدی بر نقد کتاب «پیوند شعر و موسیقی» (III)

نمونه های زیادی از انواع فرهنگ های موسیقایی بدوی در جهان وجود دارد که در آنها، نوازنده و آهنگساز و حتی شاعر و خواننده یکنفر است؛ در موسیقی قرون وسطای اروپا هم این پدیده زیاد دیده می شود. ارتباط دادن این مسئله با تفکرات عرفانی و فلسفی ایرانیان، نوعی فلسفه بافی است که متاسفانه در نوشته های نوازندگان مرکز حفظ و اشاعه موسیقی بسیار دیده می شود (۱) ضمن اینکه همین فلسفه بافی هم بدون توجه به مشکلاتی که در اسناد تاریخی اش دارد، دچار مشکلات منطقی است؛ همانقدر که یک اثر بداهه نوازی تحت تاثیر نواخته گذشتگان اش است (۲)، یک قطعه کلاسیک هم در موسیقی غربی، تحت تاثیر تکنیک های هارمونی، کنترپوان، فرم و… گذشتگان اش است.