چارلی پارکر، اسطوره جاودان جز

چارلی پارکر (1955-1920)
چارلی پارکر (1955-1920)
در دنیای موسیقی جز وقتی صحبت از اسطوره های فراموش نشدنی این سبک میشود بی هیچ اغراقی باید از چارلی پارکر یاد نمود. نوازنده ای که در زندگیش فراز و نشیب های زیادی را بخود دیده اما همگان وی را بعنوان یکی از شخصیت های بنیادین این موسیقی می شناسند. چارلی پارکر (Charles Parker)در ۲۹ آگوست سال ۱۹۲۰ در شهر کانزاس آمریکا بدنیا آمد. در خانواده ای نه چندان با ثبات. وی لقب “Bird” را برای خود انتخاب نمود عنوانی که بر روی بسیاری از کارهایش میتوان مشاهده کرد مانند : Yardbird Suite

برخلاف دیگر مشاهیر موسیقی در کودکی استعداد چندانی از خود نشان نداد هرچند شرایط نامساعد خانوادگی نیز عاملی بود تا مانع بروز توانایی های وی شود. پدرش فردی معتاد به الکل بود و بیشتر اوقات در خانه حضور نداشت و بعنوان یک خواننده و نوازنده پیانو درکلوپهای مخصوص سیاهان که به آن T.O.B.A می گفتند کار مینمود و مادرش نیز شبها در یکی از فروشگاه های زنجیره ای کار میکرد.

اما علاقه وی به موسیقی از زمانی شروع شد که نوازنده جوانی که ترومبون مینواخت به وی اصول بداهه نوازی را آموخت و شاید مهمترین تاثیر را در زندگی پارکر همین آشنایی با این نوازنده و معلوماتی بود که از وی فراگرفت.

در سن ۱۱ سالگی بود که شروع به نواختن ساکسیفون نمود و در ۱۴ سالگی توانست وارد گروه موسیقی مدرسه شود اما پارکر جوان توانایی خرید ساز را نداشت و به همین دلیل ساکسیفون را از مدرسه قرض میکرد. عدم تمرینات پیوسته با گروه و همچنین عدم آشنایی آکادمیک وی با موسیقی باعث شد تا از گروه اخراج شود. این ناملایمت هایی که در دوران نوجوانی بر فعالیت وی روی داد باعث شد تا مایوس نشود بلکه سعی و تلاش خود را بیشتر نماید.

audio file قسمتی از اجرای پارکر را بشنوید

وقتی تنها ۱۷ سال سن داشت توانست با Jo Jones که نوازنده درام بود در کنسرتی شرکت نماید. همین همکاری باعث شد تا پارکر موسیقی را بصورت جدی تری دنبال کند و سعی کند اجرایش را چه از نظر کیفیت و تکنیک بالا تر ببرد. پس شروع به یادگیری بلوز نمود. پارکر در مصاحبه ای عنوان میکند که پس از آن در حدود ۳ الی ۴ سال روزانه بیش از ۱۵ ساعت وقت خود را به تمرین اختصاص میداده است.

در آن دوران وی همراه با گروههای مختلفی به اجرا در جز کلوب های مختلف میپرداخت . در سال ۱۹۳۷ به گروه McShann که نوازنده پیانو بود پیوست و با این گروه در کلوپهای شبانه در نقاط مختلف آمریکا مانند شیکاگو و نیویورک به اجرا پرداخت و اولین ضبط خود را همراه با این گروه انجام داد.

در سال ۱۹۳۹ همراه با گروه به شهر نیویورک رفت و فعالیت خود را در زمینه موسیقی با جدیت بیشتری ادامه داد هر چند در این بین کارهای دیگری همچون شستن ظرفها در رستوران و غیره را نیز برای کسب در آمد انجام میداد. در یکی از رستورانهایی که کار مینمود نوازنده مشهور پیانو Art Tatum شبها در آنجا به اجرا برنامه میپرداخت که شیوه نوازندگی یعنی سرعت بالا در اجرای آرپژ و هارمونی پیچیده در پارکر تاثیر زیادی گذاشت.

او در سال ۱۹۴۲ تصمیم به ترک گروه McShann نمود و بمدت هفت ماه با Earl Hines به نوازندگی پرداخت و پس از آن با گروهی از نوازندگان جوانی چون Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Charlie Christian, Max Roach و Kenny Clarke در کلوبهای مختلف به نوازندگی میپرداخت. در همان زمان نیز پارکر توانست نت خوانی را از مدرس موسیقی با نام Maury Deutsch فرا گیرد.

شاید این دوره یعنی از سال ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۳ و فعالیت این عده از موزیسینهای جوان جز را نقطه درخشان موسیقی جز دانست و معرفی شاخه ای جدید از موسیقی جز با عنوان Bebop و پارکر را باید پدید آورنده این سبک از موسیقی جز محسوب کرد (سبکی بر پایه سرعت بالا و بداهه نوازی که بر مبنای هارمونی بیشتر بود تا ملودی) در هر حال وی همراه با گروهش در کانون های مهم موسیقی جز آن زمان به اجرا میپرداختند.

سبک Bebop با مخالفت بسیاری از پیشکسوتان جز روبرو شد اما عده معدودی چون Coleman Hawkins و Benny Goodman از آن استقبال نمودند.

پس از آن بود که وی دست به ساخت قطعات گوناگون و اجرای آن نمود. شیوه نوازندگی وی و همچنین صدایی که از سازش پدید می آورد موجب تحسین تمامی علاقمندان و نوازندگان جز بود. اما نقطه تاریک زندگی پارکر اعتیاد وی به هروئین بود و سپس جایگزینی آن به الکل که باعث شد وی نتواند آنچنان که شایسته است فعالیتهای خود را ادامه دهد.

این ماجرا تا جایی پیش رفت که برای رفتار غیر عقلانی وی در یک هتل، از سوی پلیس دستگیر شد و بمدت شش ماه در بیمارستان روانی تحت درمان قرار گرفت. اما پس از خارج شدن از بیمارستان و ترک اعتیادش بار دیگر به دنیای نوازندگی بازگشت و برترین آثار خود را در این دوران ضبط و اجرا نمود.

audio file قسمتی از اجرای پارکر را بشنوید

در دهه ۵۰ دنیای جز زیر سلطه پارکر قرار گرفت. بسیاری از موزیسین ها قطعات تکنوازی وی را برای سازهای خود تنظیم نمودند و شیوه و سبک نوازندگیش و ابداعاتش در موسیقی موجب شد تا بسیاری از نوازندگان آن زمان به پیروی از وی بپردازند. اما این ستاره درخشان موسیقی جز در ۱۲ مارس سال ۱۹۵۵ در زمانی که تنها ۳۴ سال سن داشت درگذشت. در تحقیقات پزشکی که برای یافتن علت مرگ وی صورت گرفت مرگ وی را ناشی از سرطان خون و ذات الریه تشخیص دادند.

برخی از آثار منتخب وی :
Savoy 1944-1949
Dial 1945-1947
Verve 1946-1954
Live at Townhall w. Dizzy 1945, first released in 2005
Bird and Diz Carnegie Hall 1947
Bird on 52nd Street 1948
Jazz at the Philharmonic 1949
Charlie Parker All Stars Live at the Royal Roost 1949
Charlie Parker with Strings 1950, first released in 1981
One Night in Birdland 1950
Bird at the High Hat 1953
Charlie Parker at Storyville 1953
Jazz at Massey Hall 1953

فردی ۳۴ ساله اما با بدنی به سن اشخاص ۶۰ ساله که عامل اصلی مرگ وی تاثیرات شدیدی بود که مواد مخدر بر جسم وی گذاشته بود. هر چند عمر چارلی پارکر بسیار کوتاه بود اما تاثیری که بر موسیقی جز گذاشت ماندگار بود و در حال حاضر نیز بسیاری از نوازندگان جز وی را یکی از الگوهای خود در موسیقی قرار میدهند.

en.wikipedia.org

2 دیدگاه

  • ناشناس
    ارسال شده در تیر ۳۱, ۱۳۸۸ در ۱:۵۷ ق.ظ

    Be Nazare Man Noe Binesho Kelasi Ke parker Dare Oono Mohem Tarin Shakhsiyate JAzz Karde.man Ino Bade Salha JAzz Goosh kardan ,modate Kheyli Kamiye Ke Fahmidam.

  • مجید بشیری
    ارسال شده در آذر ۱۸, ۱۳۸۸ در ۷:۲۶ ب.ظ

    @#$%%%%$#% جاودان چون پرواز

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر کتاب «موسیقی ایرانی در شعر سایه»

«سایه» در دوره‌ای از موسیقی ایران تأثیرگذار بوده است. این تأثیرگذاری می‌تواند موضوع مقاله‌ای تحلیلی-انتقادی باشد. چنین پژوهش‌هایی نه تنها در مورد سایه بلکه در مورد دیگر هم‌دوره‌هایش نیز باید صورت گیرد (که به هر دلیل هنوز انجام نشده). سایه با موسیقی دستگاهی نیز در حد یک موسیقی‌دوستِ بسیار پیگیر که معاشرت‌هایی با اهالی این موسیقی داشته، آشنایی‌هایی دارد. از مجموع صحبت‌های او در منابع مختلف چنین برمی‌آید که این آشنایی، علمی و چندان عمیق نیست و بالطبع شامل داده‌هایی درست و غلط از دیده‌ها و شنیده‌هاست (مانند بیگجه‌خانی را شاگرد درویش‌خان دانستن! و موارد دیگر). واژگانِ موسیقایی نیز در شعرِ او فراوان‌اند.

نظر من، نظر شما، نظر او

خیلی پیش می‌آید که در واکنش به یک نقد بشنویم؛ «این نظر نویسنده است». آیا تا به‌حال دقیقاً فکر کرده‌ایم که چنین جمله‌ای یعنی چه؟ کسی که این جمله را می‌گوید درواقع دارد اعتبار حکم‌های درون نقد را زیر سؤال می‌برد. می‌گوید آنها از جنس «نظر شخصی» هستند. اولین مفهومی که از نظر شخصی به ذهنمان می‌آید چیزی است مثل این جمله «قورمه‌سبزی خیلی خوب است». این «نظر» گوینده است درباره‌ی یک غذا. آنجا «شخصی» بودنش معلوم می‌شود که یک نفر دیگر پیدا می‌شود و درست برعکسش را می‌گوید و ما هم راهی پیدا نمی‌کنیم که بگوییم کدام درست گفته. فقط می‌توانیم بگوییم با اولی موافقیم یا با دومی. یعنی وابسته به «شخص» گوینده یا شنونده است.

از روزهای گذشته…

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (IV)

ادوارد الگار، آهنگساز انگلیسی (IV)

الگار، نیاز به سکوت و سرخوشی ِدهکده داشت و در سال ۱۸۹۸ شروع به یافتن کلبه ای در خارج از شهر کرده تا از فشارهای شهری خانه ی قبلی خود رها شود. خانه ای که آنها در چهار مایلی فورلی یافتند، خانه ای با نام بیرچوود بود. الگار این خانه را، از تمام خانه های دیگر خود، به استثنای خانه ی زادگاهش، بیشتر دوست می داشت. نامه های او به دوستش جاگر بیانگرِ میزان آرامش الگار در این خانه است.
مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (II)

مقدمه‌ای بر تجربۀ شنیداری معماری (II)

فردی که در اتاقی نشسته و سر‌و‌صدای اتاق مجاور خود را می‌شنود، می‌تواند بدون حضور در آن اتاق، به نحوی در تجربۀ فضایی آنجا شریک باشد. از طرفی دیگر، جذب وسیع صدا می‌تواند عرصۀ شنوایی چندگانه‌ای تولید کند. با توضیح این مطالب، روشن می‌شود که خاصیت صدا و نحوۀ انتشار آن در فضا تجربه‌ای شنیداری پدید می‌آورد که هم‌تراز با تجربۀ دیداری نیستو هرکدام از آن‌ها منجر به درکی بدیع از فضا می‌شوند.
سازهای کوبه ای

سازهای کوبه ای

سازهای کوبه ای از قدیمی ترین سازهایی هستند که از هزاران سال پیش تمدن بشری از آنها استفاده میکرده است. اولین استفاده بشر از سازهای کوبه ای برای برقراری ارتباط راه دور بوده و بتدریج برای مراسم شادی، عزا، تشریفات مذهبی و … از آنها استفاده شده است. سازهای کوبه ای به همراه سازهای بادی برنجی از زمانهای دور در خدمت موسیقی بوده اند که این نشان دهنده لزوم وجودی آنها در موسیقی است. ریتم نیاز طبیعی هر انسان است و شاید یادآوری این مطلب برای شما جالب باشد که در هر فرهنگ و کشوری که نگاه کنید، کودکان علاقه مفرط دارند تا با چوب روی سطل یا شیء مشابه بکوبند که این مسئله نیاز فطری انسان به ریتم را نمایش می دهد.
آرشه خمیده، بدعتی از تلمانی (I)

آرشه خمیده، بدعتی از تلمانی (I)

نام امیل تلمانی برای ویولونیست های امروزی نام آشنایی نیست، هرچند تلمانی در دوره فعالیت هنریش موضوع بحث بسیاری از جوامع هنری، بخصوص نوازندگان و سازندگان ویولون بوده است. حرکت انقلابی تلمانی در استفاده از آرشه ای خاص با وجود اینکه در آن روزها موج بزرگی از موافقان این طرح را بوجود آورد ولی به مرور این موج فروکش کرد؛ شاید امروز آنالیز این مسئله برای ما بیشتر از روی منطق باشد تا نوازندگانی که آن دوره با اختراع این آرشه مواجه شدند و گاه نظرات احساسی در مورد این آرشه می دادند. همچنین نگاهی دوباره به آثار اجرا شده و داستان ساخت این آرشه تلمانی میتواند ایده هایی جدید را برای صدا گیری سازهای آرشه ای برای نوازندگان این سازها بوجود آورد.
سرمالکولم آرنولد CBE آهنگساز برجسته انگلیسی درگذشت

سرمالکولم آرنولد CBE آهنگساز برجسته انگلیسی درگذشت

مالکولم آرنولد (۲۰۰۶-۱۹۲۱) یکی ازچهره های بزرگ موسیقی قرن بیستم با مجموعه ای قابل ملاحظه از آثار برجسته و ماندگار می باشد. این آثار شامل نه سمفونی هفت باله دو اپرا یک کار موزیکال بیشتر از پنجاه کنسرتو دو کوارتت زهی و غیره می باشد.
قول و غزل یا قول و غزل (V)

قول و غزل یا قول و غزل (V)

به عبارت دیگر مدگردی ها در این بخش بر بستر نغمات صورت نگرفته اند بلکه تغییر ریتم به عنوان کاتالیزوری عمل کرده و در این راستا از ساز عود بهره گیری ریتمیک شده است. برای بازگشت به چهارگاه نیز دقیقاً همین ترفند مجدداً بکار رفته است.
برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (II)

برخی از مشکلات پزشکیِ نوازندگانِ سازهای بادی‌برنجی (II)

آسیب‌های لب اغلب (اما نه همیشه) در نوازندگان جوان‌تر با تکنیک ضعیف ایجاد می‌شوند. اینکه فرد چند وقت است که می‌نوازد اهمیت ندارد، بلکه اینکه چگونه می‌نوازد و تمرین می‌کند مهم است. نواختن پرفشار و طولانی‌مدت یا نواختن نت‌های بسیار بالا بدون درگیر شدن عضلات مناسب، منجربه نازک شدن لب نوازنده می‌شود. هنگام تلاش برای نواختن نت‌های بالا، وقتی نوازنده به‌جای انقباض لب‌ها به کشیدن آن‌ها ادامه می‌دهد باعث می‌شود که عضلۀ لب دچار بیرون‌زدگی (۶) شود و بدین ترتیب فرد دیگر قادر نخواهد بود از فرارِ هوا از گوشه‌های دهانش –که باید فقط وارد سر ساز شود-جلوگیری کند و بنابراین قادر به کنترل صدا و نواختن صحیح نت‌ها نخواهد بود. یکی از دلایل تغییرِ اِکول نوازندگیِ سازهای بادی‌برنجی در دهه‌های اخیر بروز چنین مشکلاتی نیز بوده است. برای نمونه در دهه‌های قبل در نوازندگی ترومپت رایج بود که برای رسیدن به نت‌های بالاتر باید لب‌ها به‌صورت افقی کشیده‌تر شوند که امروزه این روش، منسوخ شده است. برای پیشگیری از اختلالات لب‌ها، باید در هنگام نواختن، کاملاً راحت و بی‌انقباض بود و نباید فشاری وارد کرد. این موضوعی است که اغلب نوازندگان جوان و تازه‌کار با آن مواجه‌اند. آن‌ها با تنش و فشار زیاد می‌نوازند و لب ‌آنها خیلی زود خسته می‌شود درحالی‌که یک نوازندۀ حرفه‌ای باید قادر باشد با به‌کارگیری شیوه‌های علمی و استاندارد، زمان‌های طولانی به اجرا ادامه دهد بدون آنکه لب‌هایش خسته و بی‌رمق شده باشند.
گذشتن از مرز کلمات با «تریو اولریش درِکس‌لِر» (I)

گذشتن از مرز کلمات با «تریو اولریش درِکس‌لِر» (I)

روز پنج‌شنبه یازدهم مهرماه ۱۳۹۲ گروه تریو اولریش درِکس‌لِر در فضای باز موزه‌ی موسیقی تهران به اجرای قطعاتی در سبک جَز پرداختند. متنی که در پی می‌‎آید مروری است بر این اجرا. این اجرا با هماهنگی انجمن فرهنگی اتریش (ÖKF) و موزه موسیقی تهران برگزار شده است.
مرور آلبوم «هشت آهنگ»

مرور آلبوم «هشت آهنگ»

تنظیم با اصولی که «فرامرز پایور»، مهم‌ترین و موفق‌ترین شخصیت در گروه‌نوازی موسیقی ایرانی نیمه‌ی نخست قرن، به یادگار گذاشته است برای سازآرایی آثار خودش خردمندانه است یا دست‌کم یکی از راه‌های منطقی (و نه لزوماً همراه با آزادی هنری) بازگشت به آثار استاد چیره‌دست فقید. «امیر رحمانیان» در آلبوم «هشت آهنگ» همین راه ظاهراً منطقی را برای رنگ‌آمیزی همه‌ی قطعه‌های کتاب «هشت آهنگ برای سنتور» رفته است، قطعاتی که اگر از دور به کارگان باقی‌مانده از پایور بنگریم، تنها مشابهتشان جای نگرفتن در مجموعه‌های دیگر است (گرچه دلیل کنار هم آمدنشان از نظر تاریخی دقیقاً این نیست).
گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

گزارش جلسه هفتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (I)

در این وقت «قاسم آفرین» پرسید؛ به نظر شما آیا این دگرگونی‌ها در محتوا هم اتفاق افتاده یا تنها در شکل ظاهر آثار است؟ برای پاسخ به این پرسش مدرس از وی خواست دقیقاً توضیح دهد که آیا منظورش از محتوا، محتوای موسیقایی (Musical Content) و قرار دادن آن در برابر فرم است؟ یا موضوع دیگری؟ در هر حال به گفته‌ی مدرس قصد نشان دادن تغییرات در گروه‌نوازی (به‌ویژه رنگ) بود و بحثی از تغییر دیگر مولفه‌های محتوای موسیقایی به میان نیامده است.