جادوگر پیانو

Art tatum
Art tatum
ری اسپنسر (Ray Spencer) در زندگینامه اش اشاره کرده که آرت تاتوم به طور غریزی با موسیقی خود را تهذیب میکرده و قطعاتی به یاد ماندنی از خود به جای گذاشته که نیازی به قضاوت در مورد آنها نیست.
استعداد او در موسیقی به وی این اجازه را داد تا در حرفه خودش به میزان زیادی رشد فزاینده داشته باشد و البته این مساله از سرعت گیرایی بالای او درساخت و نواختن قطعات نیز سرچشمه میگرفت.

برای مثال دوره ای که برای گرانز (Norman Granz) در مقام سولو کار تک نوازی می کرد، بالاترین رکورد را طی ۲ روز داشت که در مجموع دو روز ۶۹ ترک (Track) را نواخت! در حالیکه سایرین نیاز به مدت زمان بسیار بیشتری برای اجرای این تعداد قطعه داشتند.

اما در کمال حیرت و نا باوری همگان این ستاره بی نظیر پیانو در ۴ نوامبر ۱۹۵۶ به علت بیماری خونی (uremia) در گذشت، در حالیکه تاثیر هنر نوازندگی او به قدری بود که در موسیقی ماندگار شد و هنوز هم ادامه دارد.

audio fileGet Happy

نقطه آغازین شیوه نوازندگی آرت تاتوم برگرفته از هنر اصیل فتس والر (Fats Waller) بود، تا جایی که یکبار اظهار داشت: “فتس پله آغازین من بود، جایی که از آنجا آمدم.”

از همان ابتدای کار، او تصمیم داشت تا با شکوه تمام قطعاتی متفاوت بسازد و در نواختن پیانو مبدع شیوهای خاص و منحصر به فرد باشد. انگشتان دست چپ او قدرت و استحکام خاصی در هنگام نواختن داشتند، اما او واقعا” به شیوه انفجاری اش در نواختن قطعات پیچیده موزون و نوازندگی تسلسل وار قطعات مشهور بود.

King Crimson
Art tatum
هنگامی که بداهه نوازی می کرد، آنچه او را واقعا” از سایر موزیسین ها متمایز می کرد توانایی خارق العاده اش در زمینه تکنیک موسیقی نشات گرفته از بیزاری او از تصویر سازی های موهوم و محدود کردن بی دلیل موزیسین و عدم خلاقیت بود که وی را ترغیب به ساختن بداهه هایی بی نظیر و موزون می کرد. اینطور عنوان می شود که آرت حتی قادر بود نتهای خاص فلاش تانک دستشویی را هم از هم تشخیص دهد!

شاید بیشترین احترامی که بتوان برای او قائل شد، بابت عقایدش در باره موزیسینهای هم رده و رفقایش باشد. همچنین باید اضافه کرد که آرت تاثیر شگرفی روی نوازندگانی چون باد پاول (Bud Powell)، هربی هانکوک (Herbie Hancock) و حتی غیر پیانیستهایی مثل چارلی پارکر (Charlie Parker) و جان کولترین (John Coltrane) داشت.

audio fileI’ve Got My Love To Keep Me Warm

بسیاری میگویند که او انقلابی در جاز پدید آورد. هنگامی که اسکار پیترسون (Oscar Peterson) برای اولین بار نواختن پیانو او را شنید ابتدا فکر کرد که دو نغر هم زمان مشغول نواختن هستند و آرت را به عنوان بهترین نوازنده جاز همه دورانها خطاب کرد!

نوشته هایی وجود دارد که اثبات میکند ولادیمیر هوروویتز (Vladimir Horowitz) “پیانیست سبک کلاسیک” به جادوی پیانوی تاتوم احترام ویژه ای می گذاشته و هنگام شنیدن قطعات او اشک می ریخته است!

به شکل مناسب و اصولی مهمترین عامل موفقیت و قدرت تاتوم را باید تاثیر زود هنگام و عمیق فاتس والر روی ذهن او در زمان کودکی دانست. یکبار در سال ۱۹۳۸ تاتوم در یک کلوبی به اجرای زنده والر گوش میداد، در آن جا والر به مخاطبانش گفت: “من فقط پیانو مینوازم، اما امشب خدا در خانه های ماست”

جایگاه علم و هنر در روند جهانی شدن (VIII)

هشترودی در زمانی که هنوز جهان درگیر جنگ سرد بود و مسائل مربوط به جهانی شدن مطرح نشده بود این نکته مهم را عنوان کرد که هویت اصلی یک ملت و قدرت حضور آن در جهان، بیشتر تابعی از زایش هنری و فلسفی اوست تا صرفاً پیوستگی مجرد به علم و مباحث آن. در حقیقت او به درستی روی این نکته دست می گذارد که جریان جهانی شدن جریانی سطحی و مبتذل از فروریزی فرهنگ ها در درون حوزه یی از قدرت علمی – فنی نیست. هر فرهنگی با هویت خود که همان ظرفیت هنری و فلسفی خود است وارد این میدان می شود و حضورش نیز به اندازه همین ظرفیت صاحب ارزش می شود.

مکتب و مکتب داری (IV)

نمونه ای دیگر، کنسرت گروه اساتید (به کوشش فرامرز پایور) در مایه دشتی به سال ۱۳۵۸ همراه صدای محمدرضا شجریان است. در آلبوم «پیغام اهل راز» استاد فرامرز پایور، روایتی دیگر و برداشتی خاص از تصنیف «خون جوانان وطن» اثر عارف را ارائه داده و یکی از زیبا ترین اجراهای استاد اسماعیلی در همین آلبوم است. ارتباط شنونده این آثار باصدای ضرب (تنبک) استاد، ارتباطی ناخودآگاه است. مانند ارتباط شنونده ارکستر سمفونیک با صدای کنترباس ها و ویولونسل ها و دست چپ پیانو.

از روزهای گذشته…

یادی از استاد حسینعلی ملاح‌

یادی از استاد حسینعلی ملاح‌

در ژورنال گفتگوی هارمونیک، بارها مطالبی از زنده یاد حسینعلی ملاح خوانده اید. این مطالب به خاطر اهمیت شان از مجلات قدیمی به روی سایت قرار می گیرند. برای آشنایی شما با این نویسنده و موسیقیدان فقید، مطلبی از زنده یاد علی تجویدی که به مناسبت درگذشت ایشان در مجله «کلک» شماره ۲۹ و در تاریخ مرداد ۱۳۷۱ نوشته شده، میخوانید.
پرتی ینده، الماس جدید اپرا (I)

پرتی ینده، الماس جدید اپرا (I)

چندی پیش، فصل اپرای ملی پاریس در کاخ گرنیه (Palais Garnier) با نسخه جدید لا تراویاتا (la Traviata) اثر جوزپه وردی (Giuseppe Verdi) به کارگردانی سیمون استون (Simon Stone)، کارگردان استرالیایی، آغاز شد. این اپرا تا ۱۶ اکتبر ۲۰۱۹ در کاخ گارنیه بر روی صحنه است.
سالی بدون همایون­پور (I)

سالی بدون همایون­پور (I)

از بخت شکر دارم از روزگار هم. کاری نمی­شود کرد، جامعه دچار نوعی گسست نسلی و نیز امتناع و انقطاع فرهنگی شده است. اما باید شکرگذار نیز بود، در روزگاری که به زعم مهندس مهدی بازرگان ( نخست وزیر دولت موقت ۱۳۵۷ – ۱۳۵۸ ) جامعه دچار قحطی­الرجال، وجود مفاخری نظیر استاد منوچهر همایون­پور غنیمیتی است.
جای پرسش بنیادی صدا (II)

جای پرسش بنیادی صدا (II)

گذشته از این که با تعبیر «مدرنیته‌ی مستقل موسیقی معاصر ایران» که احتمالا در جایی تا کنون تشریح هم نشده، موافق باشیم یا نه (تا پایان با پرسش‌هایی تلویحا نشان خواهم داد که اگر مقصود همان باشد که از ظاهر چنین عبارتی برداشت می‌شود تا حد زیادی نمی‌توان با آن موافق بود)، رویداد به هدف‌هایش نزدیک شده است.
نگاهی به فعالیت های حامد مهاجر

نگاهی به فعالیت های حامد مهاجر

حامد مهاجر، استاد جوان رهبر کر و مدرس پنجشنبه شب در خواب در اثر سکته قلبی دار فانی را وداع گفت. مراسم خاکسپاری این هنرمند ساعت ۹ صبح شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۱ از درب منزل ایشان در مهرشهر کرج به سمت آرامگاه بهشت سکینه در کُردان انجام شد.
از نمایشگاه فلزیاب و آلات موسیقی دیدن کنید (II)

از نمایشگاه فلزیاب و آلات موسیقی دیدن کنید (II)

واضح‌ترین نمونه این عدم توجه عمومی به موسیقی الکترونیکی در برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی این حوزه به‌چشم می‌خورد. لطفا به جدولی که به همراه این مطلب آمده توجه کنید. البته به‌دلیل ناقص بودن اطلاعات موجود در اینترنت و فقدان محتوای همیشگی وب‌سایت‌های فارسی، این جدول هم ناقص است. با وجود نقصان، این جدول عمق فاجعه را به‌خوبی و وضوح تمام بازگو می‌کند.
گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

گزارش جلسه چهارم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (VII)

در پی این تعریف، نمونه‌ی دیگری و این بار از قلم «ساسان فاطمی» با عنوان «شوق شنیدن موسیقی قدیم: نگاهی به آلبوم شوق‌نامه» در فصلنامه ماهور شماره‌ی ۵۳ خوانده شد: «مثلا دور ایقاعی کار عجم (بتی دارم) هم از سوی رئوف یکتا […] مخمس دانسته شده و هم در همه‌ی نسخه‌های موجود در سایت‌های نامبرده مخمس معرفی شده است. صبحی ازگی […] نیز آن را با دور مخمس ثبت کرده است […] با این حال، کتابچه‌ی آلبوم به ما نمی‌گوید به چه علت این اثر با دور خفیف اجرا شده و چه نسخه‌ای مبنای چنین تصمیمی بوده است.» (ص ۲۱۷)
روش سوزوکی (قسمت بیست و ششم)

روش سوزوکی (قسمت بیست و ششم)

کشتی ما همچنان به پیش می‌رفت و جزایر را پشت سر می‌گذاشت تا اینکه به جزیره شوموشو (Shumushu) رسیدیم. جزیره مورد نظر ما هنگامی‌که همگی در ساحل کایکوکوتان (Kaykokutan) که شمالی ترین نقطه جزیره بود سیاحت می‌کردیم، نقطه‌ای عجیب و خارق العاده ای را که لکه‌ های فلز لاجورد رنگی (Moosflecken) را تشکیل می داد کشف کردیم که در یک بلندی شیب‌دار مانندی رشد کرده بود.
سری هارمونیک، معدن فواصل موسیقایی (II)

سری هارمونیک، معدن فواصل موسیقایی (II)

بین هر دو هارمونیک (چه متصل و چه غیر متصل)، فاصله موسیقایی وجود دارد. فاصله موسیقایی بین هارمونیک ۱۳ و هارمونیک ۱۲ مساوی ۱۲/۱۳ است:
یادداشتی بر آلبوم «نوهنگام»

یادداشتی بر آلبوم «نوهنگام»

عناصرِ موسیقیِ جَز گونه‌ی نوهنگام، بی‌جلوه‌گریِ ویژه‌ای (مثلاً با ویرتوئوزیته و تکنیک یا نوسان‌های برجسته در شدت‌وری) کنار هم مسیری آرام و رام را طی می‌کنند. هر مسیر، ابتدا با پرسه زدنِ سازها (سه ساز غربی و یک سه‌تار/تنبور) در یک اشل صوتی مشخص شروع می‌شود و پس از تثبیت یک اتمسفر مدال، آنچه گروه را همگام می‌کند موزون شدنِ موسیقی‌ست که آن نیز همچون عناصر دیگر موسیقی، قرار نیست به دنبال پیچیدگی باشد. حرکت مدال در هر قطعه ثابت نمی‌ماند و مدگردی‌هایی (از پیش تعیین شده) را در طی مسیر از سر می‌گذراند. گاه زمزمه‌ای تک بیتی نیز با موسیقی همراه می‌شود. این گزارشی از موسیقی نوهنگام است.