جادوگر پیانو

Art tatum
Art tatum
ری اسپنسر (Ray Spencer) در زندگینامه اش اشاره کرده که آرت تاتوم به طور غریزی با موسیقی خود را تهذیب میکرده و قطعاتی به یاد ماندنی از خود به جای گذاشته که نیازی به قضاوت در مورد آنها نیست.
استعداد او در موسیقی به وی این اجازه را داد تا در حرفه خودش به میزان زیادی رشد فزاینده داشته باشد و البته این مساله از سرعت گیرایی بالای او درساخت و نواختن قطعات نیز سرچشمه میگرفت.

برای مثال دوره ای که برای گرانز (Norman Granz) در مقام سولو کار تک نوازی می کرد، بالاترین رکورد را طی ۲ روز داشت که در مجموع دو روز ۶۹ ترک (Track) را نواخت! در حالیکه سایرین نیاز به مدت زمان بسیار بیشتری برای اجرای این تعداد قطعه داشتند.

اما در کمال حیرت و نا باوری همگان این ستاره بی نظیر پیانو در ۴ نوامبر ۱۹۵۶ به علت بیماری خونی (uremia) در گذشت، در حالیکه تاثیر هنر نوازندگی او به قدری بود که در موسیقی ماندگار شد و هنوز هم ادامه دارد.

audio fileGet Happy

نقطه آغازین شیوه نوازندگی آرت تاتوم برگرفته از هنر اصیل فتس والر (Fats Waller) بود، تا جایی که یکبار اظهار داشت: “فتس پله آغازین من بود، جایی که از آنجا آمدم.”

از همان ابتدای کار، او تصمیم داشت تا با شکوه تمام قطعاتی متفاوت بسازد و در نواختن پیانو مبدع شیوهای خاص و منحصر به فرد باشد. انگشتان دست چپ او قدرت و استحکام خاصی در هنگام نواختن داشتند، اما او واقعا” به شیوه انفجاری اش در نواختن قطعات پیچیده موزون و نوازندگی تسلسل وار قطعات مشهور بود.

King Crimson
Art tatum
هنگامی که بداهه نوازی می کرد، آنچه او را واقعا” از سایر موزیسین ها متمایز می کرد توانایی خارق العاده اش در زمینه تکنیک موسیقی نشات گرفته از بیزاری او از تصویر سازی های موهوم و محدود کردن بی دلیل موزیسین و عدم خلاقیت بود که وی را ترغیب به ساختن بداهه هایی بی نظیر و موزون می کرد. اینطور عنوان می شود که آرت حتی قادر بود نتهای خاص فلاش تانک دستشویی را هم از هم تشخیص دهد!

شاید بیشترین احترامی که بتوان برای او قائل شد، بابت عقایدش در باره موزیسینهای هم رده و رفقایش باشد. همچنین باید اضافه کرد که آرت تاثیر شگرفی روی نوازندگانی چون باد پاول (Bud Powell)، هربی هانکوک (Herbie Hancock) و حتی غیر پیانیستهایی مثل چارلی پارکر (Charlie Parker) و جان کولترین (John Coltrane) داشت.

audio fileI’ve Got My Love To Keep Me Warm

بسیاری میگویند که او انقلابی در جاز پدید آورد. هنگامی که اسکار پیترسون (Oscar Peterson) برای اولین بار نواختن پیانو او را شنید ابتدا فکر کرد که دو نغر هم زمان مشغول نواختن هستند و آرت را به عنوان بهترین نوازنده جاز همه دورانها خطاب کرد!

نوشته هایی وجود دارد که اثبات میکند ولادیمیر هوروویتز (Vladimir Horowitz) “پیانیست سبک کلاسیک” به جادوی پیانوی تاتوم احترام ویژه ای می گذاشته و هنگام شنیدن قطعات او اشک می ریخته است!

به شکل مناسب و اصولی مهمترین عامل موفقیت و قدرت تاتوم را باید تاثیر زود هنگام و عمیق فاتس والر روی ذهن او در زمان کودکی دانست. یکبار در سال ۱۹۳۸ تاتوم در یک کلوبی به اجرای زنده والر گوش میداد، در آن جا والر به مخاطبانش گفت: “من فقط پیانو مینوازم، اما امشب خدا در خانه های ماست”

جمال الدین منبری پس از سالها سکوت به روی صحنه می رود

ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و خوانندگی جمال الدین منبری و پوریا اخواص، ۱۶ اسفند ماه ۹۷ ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه در تالار وحدت به روی صحنه می رود. این برنامه آخرین کنسرت سال ۹۷ ارکستر ملی با رهبری شهبازیان خواهد بود.

موسیقی‌ فیلم در خدمت سینما یا نظام ستاره‌سازی؟ (II)

از موسیقی فیلم‌های ماندگار علیقلی در این دسته باید به نمونه عالی مدرسه موشها به کارگردانی محمدعلی طالبی و مرضیه برومند در سال ۱۳۶۴ اشاره کرد. با اینکه این فیلم بطور کامل موزیکال نبود. اما، ترانه‌ها جلوه و جذابیت خاصی به آن می‌داد. البته این خود به عنوان آغاز یک راه برای جذب مخاطب بود. مردم علاقه‌مند به شنیدن ترانه‌های شاد و موسیقی ریتمیک و ساده بودند و علیقلی به خوبی از پس این کار برآمده بود. شایان توجه است که ترانه‌های فیلم هیچ کدام نتوانستند شهرت و محبوبیت ترانه تیتراژ سریال تلویزیونی را تکرار کنند، اما در یک ساختار کلی مناسب کلیت فیلم بود.

از روزهای گذشته…

هستی و شناخت در منظر هنر (III)

هستی و شناخت در منظر هنر (III)

در جایی دیگر می گوید: آب کم جو، تشنگی آور به دست”. عقل هستی حضوری بی کران از قدرت می آفریند که ما صفات حاصل از آن را همان صفات خداوند تعریف می کنیم یعنی این خداوند است که صاحب عقل اول است. او در تمامی قلمرو هستی به همین دلیل حضور دارد و حضورش را به صورت ظهور گوهر عشق در ما آشکار می سازد.
بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (II)

بررسی و نقدِ «مبانی نظری موسیقی ایرانی» (II)

«…تدوین یک تئوری موسیقی ایرانی، برای آموزش در هنرستان ها که از دل همین موسیقی برآمده باشد… و با آگاهی از اینکه نظام موسیقایی ایران در حال حاضر با گذشته تفاوت های دارد، مفاهیم نظری بنیادین را از رسالات کهن اخذ کرده و اصول و قواعد موسیقی ایرانی را از آنچه امروزه در عمل اجرا می شود استخراج کرده است… و این اصول و قواعد مربوط به موسیقی کلاسیک ایرانی است که آن را معمولا “موسیقی ردیفی” می نامند.»
آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XIX)

آسیب شناسیِ کاربرد نت در موسیقی کلاسیک ایرانی (XIX)

همواره باید شناخت ذهن مان را از قطعه رشد دهیم. وجود یک درک کلی از آهنگ، زمینه را برای ارائه اجرایی یکدست که در آن روحیات و نظرات نوازنده متجلی است، فراهم می کند.
بوطیقای ریتم (IV)

بوطیقای ریتم (IV)

حال باز می‌گردیم به موضوع مشکاتیان و آثارش، و پرسش‌مان که حالا مجبوریم بگوییم درباره‌ی ویژگی‌های زمانی قطعات او بوده است. چه چیزی موجب می‌شود که وقتی به آثارش گوش می‌سپاریم او را متفاوت از دیگران بدانیم؟ آیا متر قطعات‌اش متفاوت از دیگران است؟ آیا الگوهای متریک متعدد در یک قطعه شکل می‌گیرد؟ الگوی تاکیدی نامتعارفی دارد؟ الگوی دیرندی یا ریتمیک بدیعی آفریده است؟ یا برهم‌کنش میان متر و ریتم در قطعات او به نوعی تازگی دارد؟ رابطه‌ی واحدهای خُردِ سازنده‌ی ریتم برای شکل دادن جمله‌ها («گروه‌سازی» Grouping) متفاوت است؟
هنر شنیدن (II)

هنر شنیدن (II)

هر اثر موسیقی بتهوون با زبانی خاص در حول یک نقطه اوج شکل گرفته است. این نقطه اوج در مرکز دایره ای قرار دارد که دیگر آنات اثر موسیقی اش می خواهند با آن دم اوج رابطه برقرار سازند.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (I)

ایرانیان به طور علمی موسیقی را بررسی کردند و الحان موسیقی را بر اساس روزهای هفته به هفت لحن تقسیم کردند که آنها را هفت خسروانی نامیدند. بعدها خسروانی به دستان و دستان به دستگاه تغییر نام داد و در نهایت هفت خسروانی به هفت دستگاه تبدیل شد.
گفت و گو با لانگ لانگ، نوازنده پیانو (II)

گفت و گو با لانگ لانگ، نوازنده پیانو (II)

لانگ لانگ نوازنده جوانی است که اجراهای عمومی زیادی دارد و همین مساله هم برای دیگران نوعی مبارزه طلبی محسوب می شود. او اعتقاد دارد که هنوز مثل یک مقاله نیمه تمام است و می خواهد از هنرمندان بزرگ چیزهایی یاد بگیرد. در برلین این پیانیست در کنسرت تولد ۶۵ سالگی استادش دنیل برنبویم برنامه اجرا کرد، و در مورد اجرای اخیرش با دومینگو ابراز خوشحالی نمود و گفت قصد دارد با چچیلیا بارتولی هم برنامه ضبط کند.“کار کردن با خواننده ها برای من مهم است.”
انیو موریکونه – ۱

انیو موریکونه – ۱

در سال ۱۹۶۴، همکاری مشهور او با سرجیو لئونه و برناردو برتولوچی (Bernardo Bertolucci) آغاز شد. او برای لئونه موسیقی “به خاطر یک مشت دلار” را ساخت که با تعدادی وسترن دیگر ادامه پیدا کرد. در سال ۱۹۶۸ او بیشتر به آهنگسازی فیلم پرداخت و در یک سال، بیست موسیقی متن ساخت.
چکناوریان از عروج تا افول (III)

چکناوریان از عروج تا افول (III)

این کنسرتها روزها تکرار شد و گاهی که چکناوریان میخواست تنوعی به این کارها ببخشد، بخاطر حجم بالای کنسرت ها و کارهای متفرقه، به نتیجه جالبی نمیرسید و کارها کم کیفیت و عجولانه به انجام میرسید. نمونه این برنامه ها کنسرت شهرام ناظری با ارکستر چکناوریان بود که با تنظیمی نه چندان کافی، چند قطعه کردی و قطعاتی از خود شهرام ناظری (با تنظیم یک به موسیقیدان ارمنی) به اجرا رسید؛ نمونه دیگر آن هم همان کنسرت ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره فجر بود.
منتشری: میراث آوازی ما را باید جوانان حفظ کنند

منتشری: میراث آوازی ما را باید جوانان حفظ کنند

مساله دیگری که به یاد آوردم – و اتفاقا در رادیو نیز گفتم – این است که یک غزل از مولانا یافتم که اسم اکثر گوشه های آوازی ما در آن غزل وجود دارد. من در رادیو گفتم که مولانا که انسان کوچکی نبوده است پس این مطلب ارزش موسیقی ما را می رساند که چنین کسی آن قدر به ردیف های آوازی ما اشراف داشته است که اسم آن ها را آورده است. ببینید که چه جالب است؛ آن را برای شما می خوانم: