موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هفتم)

مرتضی حنانه
مرتضی حنانه
پس از محمود، گریگوریان در کنسرت های خود آثار متفاوتی را چون «اوورتور کریولان» از بتهوون، «سمفونی ششم» چایکوفسکی، «روندوکاپریچیو» از کامیل سن سانس و «سوییت ایرانی» از محمود را اجرا نمود و سرانجام با مهاجرت وی در تابستان ۱۳۳۰، ارکستر سمفونیک برای چندمین بار از بدو تاریخ تشکیل خود، طعم تعطیلی و تعلیق را چشید.

در فاصله یک ساله ی ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۱، روبن صفاریان ارکستر سمفونیک تهران را رهبری کرد و آثاری از آهنگسازان مشهوری را چون «سمفونی پنجم» بتهوون، «فاوست» اثر گونو و نیز «سوییت ایرانی» از گریگوریان را اجرا نمود. در سال بعد، رهبری ارکستر به موسیقی دان خوشفکر، مرتضی حنانه سپرده شد.

حنانه قطعه ای را به نام «منوئت» برای ارکستر نوشت و در کنسرت های مختلفی این قطعه را به همراه «کنسرتو پیانو» از شوپن، «راپسودی مجار» از لیست، «اورتور فیدلیو» از بتهوون ، «فنلاندیا» از سیبلیوس و … اجرا نمود. وی در فصل کاری خود، دوقطعه را با نام های «رقص رنگرزها» و «سوییت شهر مرجان» نوشت و با ارکستر اجرا نمود که این دومی، موجبات اخذ بورس تحصیلی و سفر به ایتالیا را برای وی فراهم آورد.پس از عزیمت حنانه، سرژ خوتسیف، نوازنده چیره دست ویولن، رهبری ارکستر را در دست گرفت و نخستین کنسرت خود را در اسفند ۱۳۲۲ اجرا کرد.

حشمت سنجری نیز از ۱۳۲۸، رهبری «ارکستر هنرجویان هنرستان» را به عهده گرفت و در کنسرت های خود آثاری را از بیزه، بتهوون ، چایکوفسکی و اثری از خود را با نام «سوییت رنگارنگ» اجرا نمود.

پس از مراجعت سنجری از آمریکا به ایران در سال ۱۳۳۵، نوازندگانی از اتریش نیز به همراه وی به ایران آمدند و در بهبود کیفیت ارکستر و هم چنین جبران نقوص و فقدان وجود برخی از سازها نقش مهمی را ایفا نمودند.

حشمت سنجری قطعه ای را به نام تابلوهای ایرانی در موومان های افق بی کران، رقص مضراب ها، دوحالت و سرانجام نوشت که اکنون اجرایی از آن با ارکستر فیلارمونیک پلودیو به رهبری دکتر منوچهر صهبایی موجود است.

از سال ۱۳۳۶ رهبری ارکستر سمفونیک به هایمو تویبر، موزیسین اتریشی سپرده شد و او تا پایان دوره ی رهبری خود(۱۳۳۹ش.) در حرکتی بی سابقه برای نخستین بار «رکوییم موزارت» را به همراهی «گروه آواز جمعی هنرهای زیبای کشور» و «کنسرتو پیانوی شماره ۲» اثر امین الله حسین آهنگساز خوش قریحه ی ایرانی تبار را اجرا نمود. تویبر در کنسرت های خود، توجه بیشتری را به آثار موتسارت از جمله «عروسی فیگارو» و «اورتور فلوت سحر آمیز» به نسبت رهبران پیشین نشان می داد.

پس از او سنجری مجدداً رهبری ارکستر را برای یک دوره ی پربار به دست گرفت و کنسرت های متعددی را به مناسبت های مختلف اجرا نمود. در این دوره فضا برای حضور قطعات جدی آهنگسازان ایرانی باز تر شد و آثار متفاوتی از ایشان در سال های مختلف به اجرا درآمد.

کنسرتو پیانوی امین الله حسین، پرلود-آریا-توکاتا و فوگ برای ارکستر زهی و تیمپانی اثر لوریس چکناواریان ، رویای یک شیطان کوچک اثر مرتضی حنانه، قطعه ای برای سازهای زهی اثر مصطفی کمال پورتراب، زال و زودابه اثر ثمین باغچه بان، فانتزی برای ارکستر اثر هوشنگ استوار و… همگی در دهه ی چهل شمسی و با اجراهای نسبتاً کامل و پسندیده ای به جامعه ی موسیقی ایران ارائه شدند.

آهنگسازان ایرانی در این دوره، بیشترین توجه خود را به قالب های کلاسیک و رومانتیک موسیقی معطوف کرده بودند و طبعاً آثار ایشان متأثر از تکنیک های غالب آن دوره های فرهنگی می گردید.

در آن دوره موزیکولوژیست های آکادمیکی چون محمدتقی مسعودیه ، فوزیه مجد و هرمز فرهت نیز قطعاتی را برای ارکستر می نوشتند که از این میان دو قطعه با نام های دو موومان برای ارکستر سازهای زهی اثر محمد تقی مسعودیه و مازندرانی(راپسودی برای ارکستر) اثر هرمز فرهت به رهبری فرشاد سنجری در سال ۱۳۴۹ اجرا گردید. فرشاد سنجری در همان سال نیز اثر مشهوری را از احمد پژمان با عنوان راپسودی اجرا نمود.

2 دیدگاه

  • Pejman
    ارسال شده در اسفند ۲۵, ۱۳۸۶ در ۳:۳۷ ق.ظ

    بخش اعظم این اطلاعات از مجله موسیقی و مجله موزیک ایران است و جا دارد که منبع ذکر شود

  • كيوان يحيي
    ارسال شده در اسفند ۲۵, ۱۳۸۶ در ۱۲:۲۰ ب.ظ

    دوست عزیز، در پایان این سلسله مقالات تمام منابعی را که مورد استفاده قرار داده بودم را ذکر خواهم کرد.با تشکر از توجه شما.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

فرایند خم کردن زه وارها و اتصال آن به ساختمان کلافها در ویولن (I)

محتوای این مقاله بخشی از دروس ارائه شده در شهریورماه ۱۳۹۷ در کارگاه رضا ضیائی (RZW) توسط رضا ضیائی است که فرشاد شالپوش آن را گردآوری و تدوین کرده و امیر خمسه ویراستاری آن را بر عهده گرفته است. متن کامل و دیگر مقالات مرتبط در آرشیو کارگاه موجود است. زه وار به عنوان بخشی…
ادامهٔ مطلب »

مروری بر آلبوم «کنسرتوها»

آغاز راه، در رجز، هنگامی‌که نرم‌ نرمک اتمسفر چهارگاه از ابهام چند نغمه‌ی اولیه به در می‌آید و بر همه‌جا تسلط می‌یابد هراس نیز همراه آن گسترده می‌شود که مبادا آهنگساز برای بازآفرینی رویارویی جمع و فرد یا نبرد گلادیاتوری‌اش (۱) راه دَمِ دست را برگزیده باشد. از یک‌سو برای ساختن تضادهای پیش‌برنده‌ی یک کنسرتو به سراغ گنجینه‌ی همیشه حاضر و آماده‌ی هویت‌نمای دستگاه‌ها رفته و ماده‌ی خامشان را بی پردازشی در برابر فضای ناآشنا بگذارد و از سوی دیگر بار عاطفی نام «رجز» و کارکردش در جنگ (یا جنگ نمادین؛ تعزیه) را دستاویز تأکید بر شباهت کنسرتو به نبرد کند و تمام.

از روزهای گذشته…

سواران دشت امید

سواران دشت امید

تنبک با وجود سابقه حضور طولانیش در عرصه موسیقی ایران، در واقع پس از “عصر استاندارد خواهی” موسیقی ایران که با حرکتهای وزیری شروع شد، به کمک حسین تهرانی به طور جدی صاحب جایگاه شد. با گذشت زمان و به نت درآمدن آثار تهرانی (که به همت حسین دهلوی، مصطفی پورتراب، فرهاد فخرالدینی و هوشنگ ظریف به انتشار رسید) این ساز به سرعت رواج یافت و نوازندگان خوش تکنیکی پیدا کرد که با نوازندگان نسل قبل از تهرانی بسیار فاصله داشتند
به بهانه کنسرت مرداد ماه ۸۶ ارکستر هنگام درشیراز

به بهانه کنسرت مرداد ماه ۸۶ ارکستر هنگام درشیراز

ارکستر ملی هنگام، از جمله معدود ارکستر های غیردولتی ثابت کشور است که از پنج سال پیش تا کنون به طور پیوسته درشهر شیراز به فعالیت پرداخته است . این ارکستر در سال ۱۳۸۱ دردانشگاه علوم پزشکی شیراز تشکیل و پس از یک سال از دانشگاه جدا شد و به طور مستقل به فعالیت خود ادامه داد.
وودی آلن، کمدین موزیسین

وودی آلن، کمدین موزیسین

وودی آلن کارگردان، نویسنده، بازیگر و کمدین برجسته آمریکایی است که در پرونده هنری اش جایزه اسکار و دیگر جوایز جشنواره های معتبر بین المللی به چشم می خورد. حجم بالای آثار و سبک متفکرانه اش او را به یکی از نیرومندترین فیلم سازان عصر مدرن تبدیل نموده است. آلن فیلم نامه نویسی و کارگردانی فیلم هایش را خودش انجام می دهد و در اکثر آنها نیز به ایفای نقش می پردازد. او در آثارش به ادبیات، فلسفه، روانشناسی، سینمای اروپا و مهم تر از همه زادگاه و اقامتگاه دائمی اش، شهر نیویورک پرداخته است.
نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (VI)

نگاهی به «شوشتری برای ویولون و ارکستر» (VI)

در آنالیز موسیقی به شکل شناخته شده غربی در مبحث فرم شناسی، روش هایی برای آنالیز خط ملودی و صداهای همراهی کننده آن در نظر گرفته شده که بیشتر در آنالیز موسیقی های دوره باروک تا اواخر دوره کلاسیک اروپا کاربرد دارد. در این روش ما با الگوهایی برخورد می کنیم که در ۸۰% قطعات تصنیف شده در این دوره رعایت شده اند و می توانیم با یافتن این تکنیکها در قطعه، به آنالیز اثر بپردازیم.
اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (I)

اِدیت پیاف، گنجشککِ آواز فرانسه (I)

زندگی ِحرفه ای ادیت پیاف (Edith PIAF) با ترانه های فراموش نشدنی گره خورده است که امروز نیز جزیی از میراث فرانسه و حافظه ی جمعی به شمار می آید. او که در فقر و تنگدستی به دنیا آمد تبدیل به یکی از برجسته ترین شخصیت های آواز فرانسوی و یکی از بزرگ ترین ستارگانِ جهانیِ موسیقی شد. ادیت که ترانه سرا نیز بود، علاوه بر خلقِ سبک هایِ جدید در خوانندگی و موسیقی، شیوه ای در حرفه ی خود به وجود آورد که باعث کشف شدن هنرمندانی شد که حتی در بعضی مواقع شهرتشان به پای او می رسید، کسانی چون فرانسیس بلانش (Francis Blanche)، شارل اَزنَوور (Charles Aznavour)، جورج موستَکی (George Moustaki). زندگی منحصر به فرد ادیت با شهرتی فوق العاده، توالی واقعه های ناگوار و انگیزه ای همیشگی که پیوسته او را به جنب و جوش وا می داشت، پیوند خورده بود.
بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (VII)

بررسی جنبش احیای موسیقی دستگاهی در نیمه سده‌ حاضر (VII)

از آن‌جا که تقریبا تمامی مراکز و شوراهای تصمیم‌گیری موسیقی در اختیار احیاگرایان بود، جنبش احیا -دستکم در آن سال‌ها- ماهیتی رسمی یافت. با توجه به تعریف لیوینگستُن از احیا، می‌توان گفت در ایران یک جنبش ذاتا مخالف خوان بر اثر اتفاقی که اصلا موسیقایی نبود و ربطی هم به خود جنبش نداشت، تبدیل به نگاه رسمی شد، در نتیجه برای این جنبش نیز احتمالا همان اتفاقی افتاد که برای دیگر جنبش‌های مخالف فرهنگی که در موضع رسمی قرار می‌گیرند، رخ می دهد۱۸؛ یعنی احتمال گم شدن هدف احیا، چرا که دیگر هیچ نیروی معارضی باقی نمی‌ماند که سنت در مقابل آن نیاز به حفاظت داشته باشد.

پیانوی شیمل (VOGEL V115 Modern-2013)

این پیانو به صورت کوک شده و آکبند توسط شرکت «آوا هنر حنانه» عرضه می شود و خرید این پیانو همراه با ۵ سال گارانتی و خدمات پس از فروش است. برای اطلاعات بیشتر با این شماره تماس بگیرید: ۰۹۱۲۷۳۰۵۲۰۹ مشخصات Proffesional upright VOGEL V115 Modern-2013 ۵years guaranty Hannaneh arts Co. Made By Schimmel Germany…
ادامهٔ مطلب »
جانی لنگ

جانی لنگ

جانی لنگ (Jonny Lang) نواختن گیتار را از سن ۱۲ سالگی پس از اینکه به همراه پدر خود به دیدن کنسرت گروه Bad Medicine( یکی از از معدود گروههای Blues در Fargo) رفت، آغاز کرد. او خیلی زود کلاسهای آموزش گیتار خود را نزد Ted Larsen نوازنده گیتار گروه Bad Medicine آغاز کرد. او به گروه Bad Medicine که بعدا نام خود را به Kid Jonny Lang and the Big Bang تغییر داد پیوست.
گاهی لازم می‌شود نه های دردناکی بگوییم (I)

گاهی لازم می‌شود نه های دردناکی بگوییم (I)

اینکه امروز آن نخ تسبیح را نمی‌بینیم من چنین تصوری ندارم! ولی چیزی که برای من مهم است و فکر می‌کنم واقعیت هم دارد این است که هرمس طی این سالها به همراه شنونده‌هایش تربیت شده و رشد کرده‌است. کمااینکه الان شاید خیلی از کارهایی که ۱۰ سال پیش منتشر می‌کردم را منتشر نکنم و از این بابت خوشحالم و فکر می‌کنم این سیر درحال طی شدن است. خوب یا بد اما به هر حال هرمس سکون ندارد.
صالحی: کیفیت سیم در ایران مطلوب نیست

صالحی: کیفیت سیم در ایران مطلوب نیست

سیمهای استاتیک با تنشن خوب مثل اوا پیرازی و پاسیون را روی ساز انداختیم و ساز که آنزمان تقریبا نو بود، به جایی که باید میرسید رسید و آمادگی این را پیدا کرد که سیم دومینات را روی آن بی اندازیم. دومینانت نرم و کم وزن است ولی روی این ساز کاملا جواب میدهد. این سیم قابلیت های لطافت و ظرافت صدا را به خوبی نمایش میدهد. مولفه قدرت با سیم اوا پیرازی در ساز احیا شد. یک ساز نو نمیتواند مستقیما با سیم دومینانت خوب بخواند، البته این ساز من مربوط به بانک ساز آقای ضیائی بوده و دو سال در آنجا نگه داری شده بوده و تنشهای آن تا حدی از بین رفته بود.