موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هفتم)
ژورنال موسیقی
مرتضی حنانه
مرتضی حنانه
نوشته های اخیر
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هفتم)
پس از محمود، گریگوریان در کنسرت های خود آثار متفاوتی را چون «اوورتور کریولان» از بتهوون، «سمفونی ششم» چایکوفسکی، «روندوکاپریچیو» از کامیل سن سانس و «سوییت ایرانی» از محمود را اجرا نمود و سرانجام با مهاجرت وی در تابستان 1330، ارکستر سمفونیک برای چندمین بار از بدو تاریخ تشکیل خود، طعم تعطیلی و تعلیق را چشید.

در فاصله یک ساله ی 1330 تا 1331، روبن صفاریان ارکستر سمفونیک تهران را رهبری کرد و آثاری از آهنگسازان مشهوری را چون «سمفونی پنجم» بتهوون، «فاوست» اثر گونو و نیز «سوییت ایرانی» از گریگوریان را اجرا نمود. در سال بعد، رهبری ارکستر به موسیقی دان خوشفکر، مرتضی حنانه سپرده شد.

حنانه قطعه ای را به نام «منوئت» برای ارکستر نوشت و در کنسرت های مختلفی این قطعه را به همراه «کنسرتو پیانو» از شوپن، «راپسودی مجار» از لیست، «اورتور فیدلیو» از بتهوون ، «فنلاندیا» از سیبلیوس و ... اجرا نمود. وی در فصل کاری خود، دوقطعه را با نام های «رقص رنگرزها» و «سوییت شهر مرجان» نوشت و با ارکستر اجرا نمود که این دومی، موجبات اخذ بورس تحصیلی و سفر به ایتالیا را برای وی فراهم آورد.پس از عزیمت حنانه، سرژ خوتسیف، نوازنده چیره دست ویولن، رهبری ارکستر را در دست گرفت و نخستین کنسرت خود را در اسفند 1322 اجرا کرد.

حشمت سنجری نیز از 1328، رهبری «ارکستر هنرجویان هنرستان» را به عهده گرفت و در کنسرت های خود آثاری را از بیزه، بتهوون ، چایکوفسکی و اثری از خود را با نام «سوییت رنگارنگ» اجرا نمود.

پس از مراجعت سنجری از آمریکا به ایران در سال 1335، نوازندگانی از اتریش نیز به همراه وی به ایران آمدند و در بهبود کیفیت ارکستر و هم چنین جبران نقوص و فقدان وجود برخی از سازها نقش مهمی را ایفا نمودند.

حشمت سنجری قطعه ای را به نام تابلوهای ایرانی در موومان های افق بی کران، رقص مضراب ها، دوحالت و سرانجام نوشت که اکنون اجرایی از آن با ارکستر فیلارمونیک پلودیو به رهبری دکتر منوچهر صهبایی موجود است.

از سال 1336 رهبری ارکستر سمفونیک به هایمو تویبر، موزیسین اتریشی سپرده شد و او تا پایان دوره ی رهبری خود(1339ش.) در حرکتی بی سابقه برای نخستین بار «رکوییم موزارت» را به همراهی «گروه آواز جمعی هنرهای زیبای کشور» و «کنسرتو پیانوی شماره 2» اثر امین الله حسین آهنگساز خوش قریحه ی ایرانی تبار را اجرا نمود. تویبر در کنسرت های خود، توجه بیشتری را به آثار موتسارت از جمله «عروسی فیگارو» و «اورتور فلوت سحر آمیز» به نسبت رهبران پیشین نشان می داد.

پس از او سنجری مجدداً رهبری ارکستر را برای یک دوره ی پربار به دست گرفت و کنسرت های متعددی را به مناسبت های مختلف اجرا نمود. در این دوره فضا برای حضور قطعات جدی آهنگسازان ایرانی باز تر شد و آثار متفاوتی از ایشان در سال های مختلف به اجرا درآمد.

کنسرتو پیانوی امین الله حسین، پرلود-آریا-توکاتا و فوگ برای ارکستر زهی و تیمپانی اثر لوریس چکناواریان ، رویای یک شیطان کوچک اثر مرتضی حنانه، قطعه ای برای سازهای زهی اثر مصطفی کمال پورتراب، زال و زودابه اثر ثمین باغچه بان، فانتزی برای ارکستر اثر هوشنگ استوار و... همگی در دهه ی چهل شمسی و با اجراهای نسبتاً کامل و پسندیده ای به جامعه ی موسیقی ایران ارائه شدند.

آهنگسازان ایرانی در این دوره، بیشترین توجه خود را به قالب های کلاسیک و رومانتیک موسیقی معطوف کرده بودند و طبعاً آثار ایشان متأثر از تکنیک های غالب آن دوره های فرهنگی می گردید.

در آن دوره موزیکولوژیست های آکادمیکی چون محمدتقی مسعودیه ، فوزیه مجد و هرمز فرهت نیز قطعاتی را برای ارکستر می نوشتند که از این میان دو قطعه با نام های دو موومان برای ارکستر سازهای زهی اثر محمد تقی مسعودیه و مازندرانی(راپسودی برای ارکستر) اثر هرمز فرهت به رهبری فرشاد سنجری در سال 1349 اجرا گردید. فرشاد سنجری در همان سال نیز اثر مشهوری را از احمد پژمان با عنوان راپسودی اجرا نمود.
در این رابطه بخوانید
"آینده روشن"
حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب ۱۹۷۹ (قسمت سوم)
موسيقي ايراني و سرنوشت اركستر سمفونيك تهران در سالي كه گذشت
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هشتم)
بیست سال تحول موسیقی در ایران (I)
حضور موسیقی سمفونیک در انقلاب 1979 (قسمت دوم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت ششم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت پنجم)
حضور موسیقی سمفونیک ایرانی در انقلاب 1979 (قسمت اول)
رهبرانی که نخواستند رهبر باشند
به بهانه ی انتشار خسوف (I)
«به آهستگی» (II)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت چهارم)
«به آهستگی» (I)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت سوم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت دوم)
موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت اول)
پازل ارکستر سمفونیک و سیاست‌های دولتی در ایران
نگاهی به نقش ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره بیست و دوم فجر (II)
نگاهی به نقش ارکستر سمفونیک تهران در جشنواره بیست و دوم فجر (I)
فیه ما فیه
گریگوریان: حضوری دربرگیرنده (قسمت دوم)
گزارش اختصاصی از اجرای ارکستر سمفونیک تهران در آلمان
گریگوریان: حضوری دربرگیرنده (قسمت اول)
غریب، غریبانه رفت...
چکنواریان و ارکستر سمفونیک تهران
نامه سر گشاده علی رهبری به وزير فرهنگ و ارشاد
همراه با موسیقی تا آخرین لحظه
نگاهی به حاشیه کنسرت علی رهبری
وداع با آقای فاگوت
حنانه و هزاردستان
۲ نظر برای “موسیقی سمفونیک ایرانی (قسمت هفتم)”
  1. Pejman :

    بخش اعظم این اطلاعات از مجله موسیقی و مجله موزیک ایران است و جا دارد که منبع ذکر شود

  2. کیوان یحیی :

    دوست عزیز، در پایان این سلسله مقالات تمام منابعی را که مورد استفاده قرار داده بودم را ذکر خواهم کرد.با تشکر از توجه شما.

فرستادن نظر

RSS / XML