بى شک سرگئى راخمانينوف يکى از بزرگترين موسيقيدان هاى معاصر است. او آهنگساز، پيانيست و رهبر ارکستر خارق العاده اى است. در روسيه متولد، و بعدها تبعه آمريکا شد. در سال ۱۸۸۲ وارد کنسرواتوار سن پترزبورگ شده که در مسکو، نيکولاى ژوزف پيانو را به او آموخت. او از سال ۱۸۸۶ شروع به آهنگسازى کرد. اولين کنسرتو را در سال ۱۸۹۰ آغاز و تابستان سال بعد تکميل کرد. در تابستان سال ۱۸۹۲ او پرلود در دو ريز مينور را نوشت که از محبوب ترين آثارش شد.

اولين اپرايش Aleko نام داشت که در سال ۱۸۹۳ در مسکو به روى صحنه رفت و چايکوفسکى به آن جايزه داد. اين اثر هم بسيار موفقيت آميز بود. برخلاف سمفونى اولش که در سال ۱۸۹۷ با اشکال بسيار اجرا شد. در اين زمان او تنها ۲۴ سال داشت. پس از آن شکست راخمانينوف تا سه سال هيچ چيز ننوشت. او مى گفت: «مثل کسى شده ام که سکته مغزى کرده است.مدت زيادى است که ديگر نه از مغزم مى توانم استفاده بکنم نه از دست هايم.»

بالاخره دوستانش او را متقاعد کردند که نزد دکتر دال برود. اين روانپزشک که خود يک موسيقيدان آماتور بود، بسيار راجع به موسيقى با بيمارش صحبت کرد و از او خواست تا يک کنسرتوى جديد بنويسد. او هر روز به بيمار خود مى گفت: «تو شروع به نوشتن کنسرتو خواهى کرد... کار تو خيلى عالى خواهد بود... يک کنسرتوى بسيار جالب و محبوب...» هيپنوتيزم بسيار به او کمک کرد و پس از چند ماه دومين کنسرتو پيانويش را نوشت که بسيار موفق بود و در اولين اجرايش مردم از آن استقبال زيادى کردند. او اين اثر را در سال ۱۹۰۱ تکميل کرد.

در سال هاى ۱۸۹۷ تا ۱۸۹۸ دومين رهبر اپراى خصوصى مسکو شد. اولين منو خارجى او لندن بود که در آنجا پرلودش را اجرا کرد و به رهبرى پرداخت.

کنسرتوى اولش البته بدون موومان اول فعلى آن را در سال ۱۹۰۰ نوشت و تا تابستان ۱۹۰۱ آن را تکميل کرد.

راخمانينوف به طور همزمان روى دو اپرا با نام هاى The Miserly knight و France Scada Rimini کارکرد و هر دوى آنها را در بوستى، جايى که در آن زمان رهبرش بود، اجرا کرد.

نگرانى از ناآرامى هاى سياسى روسيه، او را مجبور به ترک وطنش کرد. در اين زمان او روى سمفونى دومش کار مى کرد. اين اثر در سال ۱۹۰۸ در سن پترزبورگ به رهبرى خود آهنگساز اجرا شد. اولين سفر او به آمريکا در سال ۱۹۰۹ بود. در آنجا سوليست اولين اجراى کنسرتو پيانوى سوم خود بود. به رغم پيشنهادات زيادى که در آمريکا به او داده شد، مجدداً به زادگاهش برگشت. در سال هاى ۱۹۱۳-۱۹۱۲ چندين بار ارکستر فيلارمونيک مسکو را رهبرى کرد و در سال ۱۹۱۷ روسيه را براى هميشه ترک کرد و روانه آمريکا شد و از آن پس به عنوان پيانيست فعاليت خود را آغاز کرد که البته اين کار وقت او را براى آهنگسازى کم کرد. راخمانينوف چهارمين کنسرتو پيانويش را که در سال ۱۹۱۴ شروع کرده بود در سال ۱۹۲۶ تکميل کرد و سال بعد اجرا شد. اما اصلاً اثر موفقى نبود. يکى از بهترين آثار اين آهنگساز که يک راپسودى روى تم اثرى از پاگانينى است در سال ۱۹۳۴ نوشت. او در سال هاى ۱۹۴۳-۱۹۴۲ با اينکه سلامتى اش را از دست داده بود، تور موسيقى سخت آمريکا را در پيش گرفت. در ۱۵ فوريه همان سال به سختى بيمار شد و در ۲۸ مه درگذشت.

راخمانينوف علاوه بر آهنگسازى و رهبرى ارکستر، پيانيست بسيار بزرگى بود که آن را نه تنها با نواختن آثار خود، بلکه با آثارى که از ديگر آهنگسازان مطرح جهان نواخته، ثابت کرده است.

راخمانينوف خودش راجع به نحوه آهنگسازى اش مى گويد: «من همان طور که صحبت مى کنم، آهنگ مى سازم و بعضى وقت ها دست هايم از نوشتن ايده هايى که در ذهنم هستند، عقب مى مانند.»

هرچند اکثر آثار پيانوى راخمانينوف بسيار مورد استقبال مردم واقع شد، اما سونات شماره دو او، محبوبيت ويژه اى پيدا کرد. آهنگساز همزمان با «زنگ ها» در تابستان سال ۱۹۱۳ در رم شروع به نوشتن اين اثر کرد. هر دو اين آثار در همان تابستان تکميل شدند.

تشابه بين اين سونات و «زنگ ها» بسيار مشهود است و در هر دو آنها از صداى شبيه به زنگ کليسا استفاده شده است. راخمانينوف در تمام طول زندگى تحت تاثير صداى زنگ کليسا هاى روسيه بوده است. يکى ديگر از ويژگى هاى آثار راخمانينوف تم موتو (پر جنب و جوش، بدون توقف) است، که آن هم در اين دو اثر به گوش مى رسد. او موومان اول آنها را در نون آلگرو، آلگرو مولتو نوشته است. در سال ۱۹۳۱ آهنگساز يک تجديد نظر کلى روى سونات کرد.او سوناتش را کوتاه و قسمت هاى پيانويش را ساده کرد. راخمانينوف اين کار را تحت تاثير جريان فکرى غالب دوره خودش در نوازندگى ساز هاى شاسى دار انجام داد. ممکن است بعضى ها سونات تجديد نظر شده را بيشتر درخور تحسين بدانند. اما عده اى هم هستند که موسيقى پرطنين و زنگ دار قبلى با اجراى استادانه و عالى را ترجيح مى دهند. اجراى اشکنازى از اين سونات همان قطعه اصلى، قبل از تغيير آن است.

ولاديمير اشکنازى مى گويد که براى او فعاليت هاى مختلف موسيقايى به هم مرتبط هستند و از هم جدا نشدنى. اولين قسمت زندگى موسيقايى طولانى او به پيانو اختصاص داشت. او براساس تعليمات پايه اى که در مدرسه موسيقى کنسرواتوار مسکو ديده بود موفقيت هاى چشمگيرى به دست آورد. مانند: به دست آوردن جايزه دوم مسابقه شوپن در سال ،۱۹۵۵ جايزه اول رقابت ملکه اليزابت در بروکسل در سال ۱۹۵۶ و جايزه چايکوفسکى در سال ۱۹۶۲ در مسکو.

او سه دهه از عمرش را صرف رفتن به مراکز موسيقى جهان کرد و اکنون يکى از بزرگ ترين رپرتوارهاى رسيتال را دارد و با کسانى چون ايزاک پرلمن، لين هارل و باربارا برنى همنوازى داشته است.

در طول اين دوره آثار بسيار زيادى را اجرا کرد و اين تقريباً شامل تمام آثار بزرگ و مهم پيانو مى شود.

از دهه ۱۹۷۰ به بعد، اشکنازى فعاليت خود را به عنوان رهبر آغاز کرد و در ارکستر فيلارمونيا، ارکستر رويال فيلارمونيک، ارکستر کليولند و ارکستر سمفونيک برلين به کار مشغول شد. در بسيارى از ارکستر هاى جهان هم رهبر مهمان بوده است، مانند: ارکستر فيلارمونيک برلين، سمفونيک، بوستون، فيلارمونيک لس آنجلس، سان فرانسيسکو و فيلادلفيا، از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ اشکنازى سمت رهبرى ارکستر فيلارمونيک چش را داشت که تور هاى کنسرت زيادى با آنها برگزار کرد. يکى از مهم ترين آنها اجراى کارهاى مهم پردکوويف و شوستاکوويچ در کلن، نيويورک و وين در بهار ۲۰۰۳ بود.

او رهبرى ارکستر جوانان اروپا را هم به عهده داشت که هر فصل با آنها تور کنسرت برگزار مى کرد. ولاديمير اشکنازى به نواختن پيانو همچنان ادامه داد و در سراسر اروپا، آسيا و آمريکا کنسرت هايى برگزار کرد. اجراى او از پرلودها و فوگ هاى شوستاکوويچ در سال ۱۹۹۹ در آلمان جايزه بهترين اجراى سولو را دريافت کرد.

روزنامه شرق