صحنه هاى به یادماندنى

چیچیلیا بارتولی
چیچیلیا بارتولی
یادداشتى بر اجراى بارتولى از آریاهاى گلوک
چچیلیا بارتولى، پس از موفقیت چشمگیر آلبوم ویوالدى، به اجراى آثار گلوک پرداخت. کریستوف ویلیباد گلوک آهنگساز آلمانى- بوهمى نقش تاثیرگذارى در تاریخ موسیقى داشت. او در سن ۱۴ سالگى خانه اش را براى تحصیل موسیقى به مقصد پراگ ترک کرد و در آنجا به نواختن ارگ پرداخت. مدتى هم در لندن زندگى کرد، در آن زمان شنیدن آثار هندل دید تازه اى به او داد. در سال ۱۷۵۲ مجدداً به وین رفت و در آنجا کنسرت مایستر، ارکستر دربار شد.

گلوک با کالتسا بیجى شاعر، آنجیولینى طراح رقص در سال ۱۷۶۱ باله پانتومیم «دون ژوان» را نوشت. سال بعد از آن اولین «اپراى- اصلاح شده اش» با نام «اورفه» را ساخت. او در سال ۱۷۶۴ کمیک اپرایى به نام (La rencontre imprerue) را هم با کالتسا بیجى نوشت و به موفقیت به دست آمده از «اورفه» تداوم بخشید و سومین اثرى که در آن با کالتسابیجى همکارى داشت (Paride el Elena) نام داشت، که موفقیت چندانى کسب نکرد. گلوک در حقیقت علیه سنت هاى قدیم اپراهاى ایتالیایى مبارزه کرد و هدف او طبیعى تر کردن احساسات دراماتیک اپرا و واقعى جلوه دادن آن بود. و مى خواست خواننده روى صحنه بیشتر از احساسات قوى خودش استفاده کند تا مهارت بالایش در خوانندگى.

•••

آلبوم جدیدى که چچیلیا از آثار او اجرا کرده است، بسیارتکان دهنده و تاثیرگذار است. صداى منحصربه فرد و خارق العاده این متسو سوپرانوى بزرگ ایتالیایى کیفیت خاصى به این آثار داده است. با وجود اینکه گلوک یکى از تاثیر گذارترین افراد در تاریخ اپرا بوده است، اما از کل این مجموعه تنها ۶ آریا قبلاً اجرا و ضبط شده بود. آریا بخش هایى براى تک خوان و ارکستر است.

در یک آریا ممکن است عبارت دوستت دارم ده بار به آواز خوانده شود تا بسط و گسترش ایده عشق را در ذهن شنونده تثبیت کند. اغلب هنگام لبریز احساس شخصیت ها در موسیقى، حرکت بر صحنه متوقف مى شود. آریا اغلب چند دقیقه طول مى کشد و قطعه اى است کامل، با آغاز مشخص، نقطه اوج و پایان. سى دى قبلى چچیلیا از آریاهاى ناشناخته ویوالدى، نزدیک به نیم میلیون نسخه فروش کرد و جایزه هاى معتبرى چون اکو کلاسیک ،۲۰۰۰ دیاپازون ۲۰۰۰ و جایزه «بهترین اثر آوازى» گرامى سال ۲۰۰۱ را برد. سفر هیجان انگیز متسوسوپرانوى ایتالیایى براى کشف آریاهاى ایتالیایى، تاکنون منجر به کشف شش اپراى فراموش شده گلوک شده است که لیبرتوهاى همه آنها را شاعران بزرگ ایتالیایى مانند متاستازیو و پیترو نوشته اند.

از نظر بارتولى آثار گلوک در امتداد مسیر ویوالدى هستند. «من تعجب کردم زمانى که متوجه شدم گلوک چند ماهى را در پراگ گذرانده است. زمانى که ما مى دانیم در آنجا اپراهاى ویوالدى اجرا مى شدند.» چچیلیا بارتولى صحنه هاى دراماتیک و آریاهایى از اپراهاى متفاوتى را بین سال هاى ۱۷۴۸ تا ۱۷۶۵ اجرا کرد. او گفت: «من معتقدم که قدرت خارق العاده موسیقى گلوک به زودى براى همه روشن خواهد شد.» Ezio در سال ،۱۷۵۰ زمانى که باخ درگذشت، براى اولین بار اجرا شد. اگر به رسیتاتیفى (بخشى از اپرا که خواننده بدون بازى آن را نقالى مى کند) که ما ضبط کردیم، گوش کنید به سرعت خواهید فهمید که چیز جدیدى در حال شکل گرفتن است. زبان جدیدى که دیگر ربطى به سبک باروک ندارد و درى براى ورود به کلاسیسم است.

گروه آنسامبل «آکادمى فور آلت موزیک برلین» در این مجموعه با چچیلیا همراهى مى کند. یک بار دیگر بارتولى شنوندگان را به شریک شدن در کشفیاتش دعوت کرد. آلبوم ویوالدى توجه جهانى را به اپراهاى او جذب کرد. و من معتقدم که اجراى آثار گلوک هم همین نقش را خواهد داشت. در اینجا توجه شما را به گفت وگوى چچیلیا بارتولى با کلادیو اوسله درباره گلوک و آثار او جلب مى کنیم:
• چچیلیا به یاد مى آورى که بعد از کارکردن روى آثار ویوالدى ایده اجراى آثار گلوک به طور طبیعى در ذهنت نقش بست؟

بله، در حقیقت من تعجب کردم زمانى که فهمیدم گلوک چند ماهى را در پراک گذرانده است. زمانى که آثار ویوالدى در آنجا اجرا مى شدند.

• امروز بیشتر گلوک را به عنوان خالق اپراى «اورفه» و اپراهاى اصلاح شده اش مى شناسیم. اما در حقیقت گلوک یک فرد انقلابى بود و براى رسیدن به اهدافش تلاش زیادى کرد. براى اثبات این موضوع فقط کافى است به واکنش شنوندگان در وین هنگام اجراى اپراى la semiramide یا در نپال به اپراى la clemenzali Tito فکر کنیم.
درست است. البته فقط همان دو اپرا نبود. به نظر من با شنیدن آثار او احساس مى کنیم که اتفاق جدیدى افتاده است و من آن را درى به سوى کلاسیسیسم مى دانم.

• بعضى از آهنگسازان سبک و زبان جدیدى ساختند. دیگران از لغات آن زبان براى بیان احساساتشان و رسیدن به اهداف جدید استفاده کرده اند. هایدن و گلوک در گروه اولند و موتزارت احتمالاً در گروه دوم.
موتسارت مطمئناً از زبانى که هایدن و گلوک به وجود آورده اند، در زمینه هاى مختلف استفاده کرده است.

• بعضى از قطعات آوازى گلوک از لحاظ تکنیکى بسیار سختند: Semai Senti نمونه خوبى از آنها است.
سختى اى که شما به آن اشاره کردید به خاطر meravig lia (خلق سرگرمى) دوره باروک نبوده است، بلکه آهنگساز در این اثر مى خواست، راهى براى بیان بهتر احساسات شخصى پیدا کند. در کولو راتور (پاساژى سریع و پرتحرک و داراى لرزندگى در اصوات که اجراى آن مهارت زیادى را طلب مى کند) آریایى مانند Quel chiaro rio موسیقى در تقابل با شعر است. اما در آریاى دیگرى، زمانى که متن متاستازیو تراژدى مى شود، حالت موسیقى گلوک هم تغییر مى کند. موسیقى آن با شیوه خاص خودش، قدرت تک تک کلمات شعر را تقویت مى کند.

• مى توانیم بگوییم که شعر متاستازیو توانایى به تصویر درآوردن روح آدمى را دارد و موسیقى گلوک در این کار به آن کمک مى کند.
علاوه بر این فکر مى کنم شخصیت هایى را که متاستازیو خلق کرده است، مى توانند به زندگى مدرن انتقال داده شوند. اگر به چیزى که براى فولویا (در Ezio) اتفاق افتاد دقت کنیم، تصمیم او براى قربانى کردن خودش در راه عشق و خانواده اش خیلى تعجب برانگیز نبود.

• خیلى جالب است که گلوک همین موسیقى را در جاى دیگرى هم به کار برده است. براى برنیس و ایفیگنیه، در لحظه اى که واقعاً درمانده بودند.
بله این صحنه بسیار به یادماندنى است. شنوندگان واقعاً احساس برنیس را درک کردند. قدرت موسیقى گلوک آنها را بسیار شگفت زده کرد.

روزنامه شرق

یک دیدگاه

  • مصطفی
    ارسال شده در فروردین ۱۵, ۱۳۸۷ در ۳:۲۵ ق.ظ

    سلام
    در صورتی که مقدوره اهنگ slow and easy از ساترینی رو که تو این پست :
    http://www.harmonytalk.com/id/476
    گذاشتی رو دوبار اپلود یا لینکش رو بفرستید رو ایمیلم.البته بعید میدونم این اسم مربوط به این اهنگ باشه!چون من از چند سایت با همین نام دانلود کردم این نبود مثلا:
    http://guitarplanet.free.fr/backing/Slow%20and%20easy.mp3

    بسیا بسیار سپاسگذارم

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (I)

باربد، موسیقیدان و هنرمند بزرگ ایرانی، مربوط به دوره طلایی ساسانی. کسی که پایه های موسیقی ایرانی و شعر عروضی عرب را بنیان نهاد. شخصیتی جادویی که برای هر روز ماه و سال، جنگ ها، پادشاهان و غیرت و عظمت ایرانی آهنگ و شعر ساخت و سروده های زرتشت را در قلب ایرانیان حک کرد. نوازنده چیره دست بربط و شاه رامشگران ایران. در این مقاله هر چند کوتاه، به دوران زندگی پر افتخار این مرد بزرگ می پردازیم. سفر او از شهری کوچک در خراسان تا تیسفون پایتخت امپراطوری ساسانی و شروع دوران رشد و شوفایی او و هنر ایران. سپس اولین شکست خسرو پرویز از اعراب و شروع دوران افول فرهنگ و عظمت و هنر ایران. در هر مجالی که فرصت داد اشعاری که بزرگان در باب وی سرودند را آوردیم و در سروده های فردوسی که به مدح و ستایش باربد پرداخته به جستجو و بررسی پرداختیم. با وجود بیش از پانصد کتاب در زمینه باربد یا مرتبط با ایشان سعی بر آن نمودیم که با استفاده از منابع دقیقتر و جامع، اصل و چکیده زندگی این اسطوره ایرانی را به تصویر و نگارش بکشیم. باشد که مورد توجه علاقمندان به فرهنگ و هنر ایرانی مخصوصا موسیقی ایرانی قرار گیرد.

مروری بر آلبوم «تصنیف‌های عارف قزوینی»

اجرایِ مقبولِ همه‌ی تصنیف‌های عارف در یک مجموعه، درباره‌ی شخصیت او و تصنیف‌سازی‌اش و در مورد تصنیفِ قاجاری به طور عام، فرصتِ تأملی دیگر می‌دهد. ازاین رو هر چند تصریح شده که هدف، گردآوریِ نمونه‌ای آرشیوی یا آموزشی نبوده اما می‌توان چنین کارکردی نیز برای این مجموعه قائل شد وگرنه با تمام تلاشی که در شنیدنی‌شدنِ اجرای همه‌ی بندهای تصانیف شده، هنوز شنیدن سیزده دقیقه تکرارِ تضرعِ عارف برای ماندنِ مورگان شوستر در ایران، در مقامِ یک اثر موسیقی چندان توجیهی ندارد*.

از روزهای گذشته…

سرگذشت موسیقی کلاسیک در شوروی کمونیستی (I)

سرگذشت موسیقی کلاسیک در شوروی کمونیستی (I)

روزهای سختی بود؛ سرد و سیاه. سایه مرگ بر سراسر اتحاد جماهیر شوروی گسترده بود. ترس از اعدام، تبعید و اسارت هیچکس را لحظه ای رها نمی کرد، به خصوص هنرمندان و دیگر افرادی را که اهل تفکر بودند. کسی جرات مخالفت با استالین را نداشت. مردم کاملا مسخ شده بودند. همه آنها انگار دو شخصیت داشتند: اول آنچه رژیم از آنها می خواست و دیگری موجودیت واقعی خودشان.
شناخت کالبد گوشه‌ها (VII)

شناخت کالبد گوشه‌ها (VII)

هنوز هم در نمونه‌های نسبتا موفق از همین طریق زایش و آفرینش صورت می‌پذیرد. بدین ترتیب اگر حتا چنین تحلیل‌هایی به کشف و دسته‌بندی قاعده‌های عام دستوری منجر می‌شد باز هم موفقیت تحلیل‌ها در این بُعد قابل پرسش بود چه رسد به اکنون که به نظر می‌رسد جز نوعی دسته‌بندی کلیِ انعطاف‌پذیر، قاعده‌مندی فرمی دیگری پیدا نشده است (۱۸).
وان موریسون، نوری در تاریکی (II)

وان موریسون، نوری در تاریکی (II)

وان موریسون، حرفه خود را به طور مستقل با کمپانی ضبط “بنگ” و کمپانی ضبط “دختر چشم قهوه ای” (Brown Eyed Girl) در سال ۱۹۶۷ آغاز کرد، وارنر بروز (Warner Bros) از کمپانی بنگ او را متقاعد کرد که به نیویورک برود و با برچسب آنان اثر خود را ضبط کند. موریسون پیشنهاد آنان را پذیرفت و قراردادی را امضا نمود که به درستی آن را مطالعه نکرده بود، در این قرارداد درج شده بود که وارنر حق هرگونه انتخاب و تغییر را در آهنگها دارد. در ۲۸ مارچ ۱۹۶۷ در طی دو روز ضبط در استودیوی A & R هشت آهنگ او ضبط شد!
آلبوم «آرزو» رونمایی شد

آلبوم «آرزو» رونمایی شد

جمعه دهم شهریور ساعت ۱۶ در انتشارات فرهنگ، جلسه رونمایی از آلبوم آرزو (arzu) با صدای مسعود فصیحی و پیانوی دلبر حکیم آوا برگزار شد. در این مراسم در کنار ایراد سخنرانی درباره تولید این آلبوم که احتمالا اولین آلبوم آواز و پیانو به سبک اپراتیک در ایران است، آثاری از موسیقی کلاسیک آذربایجان با صدای مسعود فصیحی به صورت زنده اجرا شد.
حضور خلوت انس است و دوستان جمع اند (I)

حضور خلوت انس است و دوستان جمع اند (I)

سالیان درازی بود که این بیت حافظ من را به خود مشغول داشته بود! از خود می‌پرسیدم که این خلوت چگونه است که انس با آن، به تجمع یاران می‌ماند؟ چگونه می‌توان در خلوتی بود که سرشار از انس با یاران است؟
رکود بازار فروش کمپانی موسیقی وارنر

رکود بازار فروش کمپانی موسیقی وارنر

کمپانی موسیقی وارنر (Warner) که ضبط آلبوم های هنرمندان و گروههایی بزرگی را بر عهده دارد، هفته گذشته اعلام نمود که به دلیل انتشار آلبوم های محدود و در نتیجه فروش اندک، چه در بازار داخلی و چه در بازار اروپایی، سود چهار ماهه اول سال مالی جدید شرکتش در مقایسه با سال گذشته، ۷۴ درصد افت داشته است. سهم بازار این کمپانی نیز حدود ۶ درصد کاهش یافته است.
منبری: نگاه شجریان به آواز چند وجهی بود

منبری: نگاه شجریان به آواز چند وجهی بود

جمال الدین منبری در سال ۱۳۳۹ در تهران بدنیا آمد و فراگیری موسیقی را از سال ۱۳۵۵ آغاز کرد. هرچند با آوازخوانی اش شهرت یافت اما آموخته های فراوان او در نوازندگی سازهای مختلف و در آهنگسازی و بهره گیری از دانش نامدارترین اساتید موسیقی ایران،‌ از او موسیقیدانی چندوجهی ساخته است. با این حال در سالهای گذشته، از فعالیتهای اجرایی او نسبت به گذشته کاسته شده و بیشتر به امر آموزش پرداخته است. همچنین به عنوان کارشناس ارشد موسیقی و عضو شورای آموزش و پژوهش در مرکز موسیقی صدا و سیما فعالیت دارد.
«عاشق می­‌شویم» رونمایی می شود

«عاشق می­‌شویم» رونمایی می شود

«عاشق می­‌شویم» مجموعه‌ای عاشقانه است متشکل از ۱۱ ترَک، که از این میان ۴ ترَک، ۴ تصنیف این آلبوم را تشکیل می‌دهند. «عاشق»، «معشوق»، «آتش دل» و «عاشق مشو» نام این تصنیف­‌هاست که اشعار آنها به ترتیب از غلامرضا سلیمانی، ضیاءالدین ناظم­‌پور، پژمان بختیاری و رضا ثابتی است. دو تصنیف اول به طور کامل متعلق به پیمان سلطانی است و در ساخت دو تصنیف «آتش دل» و «عاشق مشو» از دو ملودی قدیمی استفاده شده است و بر روی آنها آهنگسازی و تنظیم مجدد صورت گرفته است. ملودی اولیه «آتش دل» متعلق به مرتضی نی‌­داوود است و محمود ذوالفنون هم صاحب ملودی دوم «عاشق مشو» است.
کلودیو آبادو در هشتاد سالگی درگذشت

کلودیو آبادو در هشتاد سالگی درگذشت

کلودیو آبادو رهبر هشتاد ساله ایتالیایی امروز صبح پس چندین ماه مقاومت در برابر بیماری در منزلش در بولونیا در ایتالیا درگذشت. به گفته خانواده اش او در آرامش و در حضور اعضای خانواده اش چشم از جهان فرو بست. آبادو از سوی رئیس جمهور این کشور به عنوان سناتور مادام العمر پارلمان گمارده شده بود. مردم ایتالیا او را یکی از بزرگترین و قابل احترام ترین شخصیت های فرهنگی این کشور به شمار می آورند.
کتاب «مبانی عود نوازی» نوشته حمید خوانساری منتشر شد

کتاب «مبانی عود نوازی» نوشته حمید خوانساری منتشر شد

کتاب «مبانی عود نوازی» نشر «نای و نی» منتشر شد. حمید خوانساری نوازنده و مدرس عود و تار، تالیف این کتاب را به عهده داشته است. این کتاب برای آموزش ساز عود (بربط) از سطح مقدماتی تنظیم و تدوین شده است و به همراه یک سی دی صوتی منتشر شده است.