اپراخانه (I)

خانه اپرا یک ساختمان تأتر است، برای اجرای اپراهایی که شامل صحنه، محل قرار گرفتن ارکستر، صندلی های شنوندگان و امکانات پشت صحنه برای رختکن و تغییرات صحنه می باشد. بعضی از سالنها بطور وی‍ژه برای اجرای اپرا ساخته شده اند و بعضی از آنها بخشی از یک مجموعه بزرگتری از یک مرکز اجرای هنرهای نمایشی می باشند.

تاریخچه
اولین خانه اپرای عمومی Teatro San Cassiano واقع در ونیز ایتالیا بود که در سال ۱۶۳۷ افتتاح شد. ایتالیا جایی است که اپرا قرن ها در آن محبوبیت زیادی در بین مردم عادی داشت، همانقدر که در بین افراد توانگر جامعه بود و هنوز هم تعداد بسیار زیادی سالن اپرا در آنجا وجود دارد.

در زمانیکه Henry Purcell آهنگسازی میکرد، هیچ سالن اپرایی در لندن وجود نداشت. اولین سالن اپرا در آلمان در هامبورگ و در سال ۱۶۷۸ ساخته شد. اولین سالنهای اپرای آمریکا خدمات مختلفی از جمله میزبانی رقصهای جمعی، نمایشگاه ها، بازیها و نمایشهای واریته (درام های دارای رقص و آواز) را در کنار برگزاری اپراها و رویدادهای موسیقایی دیگرانجام میدادند.

در قرن هفدهم و هجدهم، اپراها توسط فرمانروایان، اشراف و افراد متمولی که از هنرها جهت صحه گذاردن به آرمانهای سیاسی و موقعیت و اعتبار اجتماعی خود حمایت می کردند، سرمایه گذاری می شد.

با ترقی برژواها و سرمایه گذاری، فرم اجتماعی در قرن ۱۹، فرهنگ اروپایی از سیستم سرپرستی به سمت سیستم حمایتهای مردمی بیشتر حرکت کرد. در قرن بیستم، سرمایه بیشتر اپراها و تأترها از مجموعه حکومت و بنیادهای خیریه، فروش بلیط و در سطح کوچکتری کمکهای شخصی، افزایش یافت.

خصوصیات
به دلیل اینکه برای بیشتر اپراها به تجهیزات نسبتاً زیادی احتیاج است، معمولاً خانه های اپرا بزرگ هستند و غالباً دارای بیش از ۱۰۰۰ صندلی و غالباً چندین هزار صندلی می باشند. عمده خانه های اپرای اروپا در قرن نوزدهم ساخته شده اند که حدود ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ صندلی دارند. به عنوان مثال : Brussels’ La Monnaie بعد از بازسازی، با ۱۷۰۰ صندلی، Odessa Opera و Ballet Theater ( با ۱۶۳۶صندلی)، Opéra Garnier در پاریس (با ۲۲۰۰ صندلی) و Royal Opera House در لندن ( با ۲۲۶۸ صندلی). سالن های مدرن اپرا در قرن بیستم مانند اپرای متروپولیتن (Metropolitan Opera) در نیویورک (با ۳۸۰۰ صندلی) و اپرای سان فرانسیسکو (با ۳۱۴۶ صندلی) بزرگتر هستند. بضی اپراها به تجهیزات زیادی نیاز ندارند و می توان آن ها را در سالنهای تأتر کوچکتر نیز اجرا کرد، مانند La Fenice در ونیز با حدود ۱۰۰۰ صندلی.

در یک خانه اپرای سنتی، تالار شنوندگان بطور نرمال U شکل هستند که طول آنها بستگی به گنجایش سالن دارد. در اطراف آن ردیفهای عمودی بالکن ها قرار دارد و اغلب نزدیکترین آن به سن جایگاه های وی‍‍ژه هستند (یک بخش کوچک از بالکن).

از اواخر قرن نوزدهم غالباً سالنهای اپرا دارای جایگاه (گودی) ارکستر بودند. جاییکه تعداد زیادی از نوازندگان ارکستر می توانستند بنشینند که در سطحی پایینتر از شنوندگان قرار داشتند و بطوریکه هیچ مزاحمتی برای دیدن خوانندگان ایجاد شود، آنها در آن جایگاه می نواختند. اما در Bayreuth Festspielhaus از واگنر، گودی محل استقرار ارکستر کاملاً پوشیده شده بود.

اندازه ارکسترهای اپرا متفاوت است اما برای بعضی از اپراها oratorios (آواز همراه با گفتار) یا بعضی کارهای دیگر ممکن است خیلی بزرگ باشد. برای بعضی کارهای دوره رمانتیک (یا خیلی از اپراهای ریچارد اشتروس) بیشتر از ۱۰۰ نوازنده مینوازند و متشابه آن، یک اپرا ممکن است تعداد زیادی بازیگر، گروه کر، رقصنده داشته باشد. بنابراین یک سالن اپرا باید یک سالن رختکن بزرگ با امکانات زیاد داشته باشد. سالنهای اپرا غالباً دارای فروشگاه های لباس و وسایل برای انبار لباس، گریم، ماسکها و لوازم صحنه و همچنین گاهی فضایی برای تمرین هستند.

en.wikipedia.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (IV)

دلیل اینکه این کارها را کرده‌ام این است که من اساساً از سال ۲۰۰۰ از سیستم موسیقی اروپا بریده‌ام. از سال ۲۰۰۰ به‌غیراز چند تک قطعه پراکنده که در سیستم موسیقی اروپایی است دیگر از سیستم موسیقی اروپا استفاده نمی‌کنم. و تماماً از سیستم موسیقی ایران در نوشتن قطعات استفاده می‌کنم. اولین کارهایی که در نوشتن آنها از موسیقی ایرانی استفاده کردم همین مجموعه کارهای خوشنویسی بود که اولین سری این مجموعه را برای سازهای زهی نوشتم. چراکه ربع پرده‌ها را به‌خوبی می‌توانند بزنند. بعدها برای سازهای بادی هم شروع به نوشتن کردم. به‌طور مثال «خوشنویسی شماره ۷» برای سه فلوت هست. بعدتر یک نسخه آن را برای فلوت و الکترونیک نوشتم که فلوت ۲ و ۳ را در استودیو ضبط کردیم و فلوت شماره یک زنده اجرا می‌شود و از طریق بلندگوها صدای فلوت ۲ و ۳ پخش می‌گردد. این قطعه در تهران از طریق خانم «فیروزه نوایی» سال گذشته در فستیوال «موسیقی معاصر ایران» اجرا شد. اسم این قطعه هست «کیسمت» یا همان «قسمت».

منبعی قابل اتکا و بنیادین در شناخت موسیقی (II)

همین ویژگی‌هاست که موجب شده است این کتاب بارها تجدید چاپ و روزآمد شود و هنوز نیز پس از گذشت چهار دهه کماکان به‌عنوان یکی از پُرطرفدارترین منابع اصلی برای درس‌های آشنایی با موسیقی ــ البته با تمرکز بر موسیقی کلاسیک یا هنری غربی ــ کاربرد و رواج داشته باشد.

از روزهای گذشته…

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (III)

«خُرده‌روایت‌های صوتی» (III)

هنر نیز به عنوان «برجسته ترین فرانمود عصر» (گامبریج، ۱۳۸۰: ۶۰۱) در پی ظهور چنین گفتمانی چشم اندازهای دیگری جُست؛ به عقیده‌ی گامبریج مهمترین رخداد تاریخ هنر، تغییر و تحول سترگی بود که در نگرش‌های عمومی رخ داد، نه این یا آن جنبش خاص هنری (همان:۵۹۹). بنابراین نمودِ چنین نگرشی در روند تغییرات زبان موسیقایی نیز، هر چه که باشد، دیگر نمی‌تواند در ادامه‌ی ردیف شدن مجموعه‌های متمایز از هم در نظر گرفته‌شود و آن را باید یک گسست رادیکال دانست.
گاه های گمشده (VI)

گاه های گمشده (VI)

در مورد افتادگی و سقوط تدریجی در درآمد ماهور (که به عنوان برداشت نیز شناخته می شود) باید گفت که این سقوط تدریجی که با یک الگوی تقریبا ثابت اجرا می شود، به شکل موثری شروع دستگاه ماهور را برای گوش تداعی می کند. مرتضی حنانه این سقوط را به عنوان «انگاره ماهور» معرفی کرده است. این انگاره به شکل زیر می باشد.
درباره “پرنده های شهر من” (I)

درباره “پرنده های شهر من” (I)

حمیدرضا* ١٢ سال داشت که به کلاس تئوری من آمد. پسری کم حرف و خجالتی ولی با شوری درونی که هرگاه زبان می گشاد، این شوریدگی بر ملا می شد. در گیر و دار ورود به هنرستان موسیقی بود و ساز ویلن کلاسیک می زد. با ورود به هنرستان موسیقی سوره، کمانچه را انتخاب کرد و گرایشات موسیقی اش به موسیقی ایرانی بیشتر و بیشتر شد.
توماس فتس والر، اسطوره جز (I)

توماس فتس والر، اسطوره جز (I)

به جرات می توان گفت که بزرگترین پیانیست و خواننده Jazz ای که توانایی آنرا داشته که ساعت ها برای مردم ساز بزند و بخواند بدون آنکه مردم احساس خستگی و یکنواختی کنند کسی نبوده جز توماس فتس والر.
موسیقی و ریاضیات (II)

موسیقی و ریاضیات (II)

در یونان باستان موسیقی و ریاضیات (حساب و هندسه) در کنار نجوم تشکیل علوم چهارگانه را می دادند، درواقع یونانیان قدیم به این چهار شاخه از علوم به دیده ریاضیات نگاه می کردند. در آن دوران از تمدن بشری موسیقی بعنوان علمی مطرح بود که توسط آن روابط و نسبت های ریاضی به عمل تجربه می شد و به موسیقی در مدارس به اندازه حساب، هندسه و نجوم بها داده شده، دانش آموزان مجبور بودند در موسیقی نیز به انداز سه علم دیگر کسب معلومات کنند.
وان موریسون، نوری در تاریکی (II)

وان موریسون، نوری در تاریکی (II)

وان موریسون، حرفه خود را به طور مستقل با کمپانی ضبط “بنگ” و کمپانی ضبط “دختر چشم قهوه ای” (Brown Eyed Girl) در سال ۱۹۶۷ آغاز کرد، وارنر بروز (Warner Bros) از کمپانی بنگ او را متقاعد کرد که به نیویورک برود و با برچسب آنان اثر خود را ضبط کند. موریسون پیشنهاد آنان را پذیرفت و قراردادی را امضا نمود که به درستی آن را مطالعه نکرده بود، در این قرارداد درج شده بود که وارنر حق هرگونه انتخاب و تغییر را در آهنگها دارد. در ۲۸ مارچ ۱۹۶۷ در طی دو روز ضبط در استودیوی A & R هشت آهنگ او ضبط شد!
کاترین مانوکیان فرزندی از دو ویولنیست

کاترین مانوکیان فرزندی از دو ویولنیست

روزگاری در ایران هر هنرجوی ویولن که قصد داشت، این ساز را به مراحل عالی برساند حتما” باید محضر نوازنده چیره دست ویولن “هراچ مانوکیان” را درک میکرد.
قمرالملوک وزیری

قمرالملوک وزیری

بانو قمر الملوک وزیری در سال ۱۲۸۱ به دنیا آمد. وی در همان کودکی مادر خود را از دست داد و او همراه مادر بزرگش خیرالنساء زندگی میکرد. خیرالنسأ از مرثیه خوانان و روضه خوانان حرم ناصری بود و ملقب به افتخارالذّاکرین گردید. آواز خواندن به تقلید از صدای مادربزرگ قمر را به خواندن علاقمند کرد؛ قمر میگوید: «من مدیون همان تربیت اولیّه خود هستم. چون خواندن همراه با مادربزرگ به من جرأت خوانندگی در حضور جمع را داد. اولین بار قمر در مجلسی با مرتضی خان نی داوود نوازندۀ تار آشنا شده و مرتضی خان متوجّه میشود که صدای قمر از کیفیّت و توانایی بسیار بالایی بر خوردار است و همین توجّه باعث برخورداری قمر از تعلیمات مرتضی خان نی داود میگردد و این آشنایی باعث میشود که وی توسط مرتضی خان نی داوود به جامعۀ هنری و نیز به مردم معرفی گردد.
رسول صادقی: نی برنجی امکانات خوبی دارد

رسول صادقی: نی برنجی امکانات خوبی دارد

سری تلق پلاستیکی صدای نرم ولی کم حجمی را تولید می کند و کوک نی را کمتر از ربع پرده پایین می آورد، اکثر نوازنده ها مجبورند از سری تلقی استفاده کنند، سری برنجی، صدای نسبتا تیز و پر حجمی تولید می کند یعنی شفافیت و حجم صدا را همزمان دارد، جدای از این، تنوع سری ها؛ خود جنس سری در نی باعث اختلاف کوک است مثلا شما یک نی را با سری برنجی و تلق با هم مقایسه کنید، نزدیک به ربع پرده اختلاف کوک دارند و برنجی زیرتر صدا می دهد، در کنار همین مسئله نکته جالب دیگری هم هست که عمق کام نوازنده نی، به نوعی جزئی از طول ساز محسوب می شود و اختلاف کوک دمش نوازنده ها در یک نی ثابت، گاهی اوقات به بیشتر از نیم پرده هم می رسد!
دختر بچه ای با آوای یک ستاره کهنه کار

دختر بچه ای با آوای یک ستاره کهنه کار

در مطلب قبل به تاریخچه آموزش موسیقی به کودک در دنیا پرداختیم که در این قسمت توجه شما را به ادامه این مطلب جلب می کنیم.