اجرای اثری مدرن در کنار باروک با اجرای موتر!

والری گرگیف، سوفیا گوبایدولینا و آن سوفی موتر
والری گرگیف، سوفیا گوبایدولینا و آن سوفی موتر
فوریه ۲۰۰۷ بود، سوفیا گوبایدولینا جایزه ارزشمند باخ هامبورگ را کسب کرد، به عنوان پیشتاز در موسیقی کلاسیک معاصر که پلی زده بین موسیقی شرق و غرب. گوبایدولینا آهنگسازی است متولد ۱۹۳۱ با مسقط‌الراس تاتارستان روسیه که در ۱۹۹۲ به آلمان کوچ کرده است.

audio fileبشنوید، قسمتی از موومان دوم کنسرتوی لامینور باخ با اجرای آن سوفی موتر

موسیقی گوبایدولینا بیشتر الهام از آثار یوهان سباستین باخ گرفته، آن قدر که آن سوفی موتر وقتی تصمیم گرفت کنسرتو ویولن او را اولین بار ضبط کند، دو کنسرتوی باخ را برای همراهی این اثر در سی‌دی انتخاب کرد.

این کنسرتو ویولن را گوبایدولینا به آن سوفی تقدیم کرده، سومین اثر گران قدری که آهنگسازان بزرگ معاصر به او پیشکش کرده‌اند، بعد از کنسرتو متامورفوزن اثر پندرسکی و کنسرتو آن سوفی اثر آندره پروین.

موتر می‌گوید وابستگی روحی شگرفی دیده‌ام بین گوبایدولینا و باخ بزرگ، هر دو ایمانی محکم دارند به پروردگار و هر دو سبکی دارند منحصر به فرد.

این کنسرتو ویولن در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ تکمیل شد و نخستین کار گوبایدولینا است که آن سوفی موتر ضبط کرده است. می‌گوید از بیست سال پیش اطلاع داشتم که چنین اثری در دست تصنیف است و صبورانه منتظر بودم به ثمر برسد. کارهای گوبایدولینا را از همان وقت تحت نظر داشتم. ولی فقط اندکی پیش از اولین تمرین اثر در برلن بود که با شخصیت او آشنا شدم، یعنی نخستین باری که “این تمپوس پرزانس” (۱) را در حضور آهنگساز نواختم. لحظه‌ای که برای من بسیار با ارزش بود. او یکی از آهنگسازان افسونگر معاصر است.

audio fileبشنوید، قسمتی از ابتدای کنسرتو ویولن گوبایدولینا

اولین بار تشابه اسمهای دو هنرمند، سوفیا و آن سوفی، گوبایدولینا را تحت تاثیر قرار داد. می‌گوید همیشه متاثر بوده‌ام از این اسم سوفی یا سوفیا که بر نوعی مشیت یا پیروزی اراده حضرت باری دلالت دارد (۲). تا این که توجهم جلب شد به این که آن سوفی هم اسم من است، پس تصمیم گرفتم کنسرتو را به او تقدیم کنم.

برای گوبایدولینا، سوفیا تندیسی است مورد احترام کلیسای ارتودوکس، تجسمی عینی است از پیروزی برای آهنگسازی که خود از طریق خلاقیت و دانش، شاهد پیروزی را در آغوش کشیده است.

audio fileبشنوید، قسمتی از موومان اول کنسرتوی می ماژور باخ با اجرای آن سوفی موتر

آن سوفی موتر در طول زندگی حرفه‌ای، نخستین اجرای جهانی بسیاری کنسرتوهای ویولن را بر عهده داشته، ولی این اثر گوبایدولینا را دگر چیزی می‌داند. می‌گوید وقتی می‌گویم اجرای این کنسرتو بهترین تجربه من بوده در حیطه آثار مدرن، اغراق نمی‌کنم. از نظر من احساسات خرج شده در این کار فوق عادی است.

نخستین ضبط جهانی این کنسرتو را آن سوفی به تازگی به پایان برده، ولی نخستین اجرای جهانی آن در سال ۲۰۰۷ بود. کنسرتوهای باخ که موتر در سی‌دی جدید با اثر گوبایدولینا همراه کرده دومین ضبط اوست از این کنسرتوها پس از بیست سال.

می‌گوید در این سالها تجربه زیادی داشته‌ام و دیدم به باخ به کلی عوض شده، ولی باید اعتراف کنم هنوز تخصصی در باخ ندارم. اکثر ما کنسرتوهای باخ را با نگرشی قرن بیستمی، یا بیست ویکمی می‌نوازیم که شاید درست نباشد.

ترجمه و تلخیص از بروشور سی‌دی

پانوشت:
۱- این تمپوس پرزانس عبارتی لاتینی است که می‌توان به “در زمان حال” ترجمه کرد. چون لاتینی برای انگلیسی زبانان مثل عربی است برای ما، مایل بودم عبارت را “فی‌الحال” ترجمه کنم، هم موجزتر است و هم نزدیک‌تر به مقصود، پرهیز کردم، خوش آهنگ نیست، سهل است، قدری خنده‌دار می‌شود ترکیب کنسرتو فی‌الحال! بر خلاف کنسرتو متامورفوزن مثلا، یا کنسرتو آن سوفی یا سنفونی دنیای نو.

۲- سوفیا در یونانی به معنی پیروزی است و در فلسفه و الهیات به مشیت الهی تعبیر می‌شود.

مطالعه بیشتر در مورد سوفیا گوبایدولینا
مطالعه بیشتر در مورد آن سوفی موتر
وبسایت رسمی آن سوفی موتر

یک دیدگاه

  • رامین منصفی
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۷ در ۱:۳۶ ب.ظ

    lotf konid asami ro be english ham benevisid
    chon asamie latin vaghti be farsi negaresh mishe kheili namafhoom mishe
    mamnoon

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نگرشی به تجدد طلبی در هنر و فرهنگ ایرانِ قرن بیستم (XIX)

تنها درویش خان تا حدودی با وزیری تفاهم داشت و برای شنیدن کنسرت ها و خطابه های او به مدرسه خصوصی اش می رفت. اما قبل از این که این رابطه و تفاهم ثمری به بار آورد – و قبل از ریاست اول وزیری در مدرسه موزیک (۱۳۰۷)، درویش خان فوت شد (۱۳۰۵). بعد از فوت او تجدد طلبی به کشمکش بین وزیری و مین باشیان ها یا «موسیقی نوین و علمی ایرانی» با «موسیقی بین المللی و علمی» محدود ماند.

«شیوه‌ی نوازندگی» در موسیقی ما چه معنایی دارد؟ (I)

اگر در موسیقی کلاسیک غربی کار می‌کنیم دادن جواب همه‌فهم به این سوال نسبتا ساده است. یعنی روشی که هر نوازنده آثار را می‌نوازد. بخشی به رابطه‌ی فیزیکی‌ای که یک نوازنده با سازش دارد مربوط است، یعنی مسائلی مثل روش دست گرفتن ساز یا پشت ساز نشستن، نحوه‌ی انگشت گذاشتن، انتقال نیرو به ساز (تقریبا اِکول) و … بخشی هم به مسایل صوتی، مثل صدایی که از ساز درمی‌آورد، دامنه‌ی شدت و ضعف‌هایی که می‌تواند به هر نت یا پاساژ بدهد، شیوش‌های مختلفی که می‌تواند هنگام نواختن هر نغمه یا تکنیک ایجاد کند و بخشی هم به مسایل تکنیکی مثل دامنه‌ی ویبراتوها و از این قبیل.

از روزهای گذشته…

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

گزارش جلسه هشتم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (V)

«حقیقت اینست که روزی روزگاری نسل بدبختی، غم جانش را، در مادر چاه قناتی گریسته است و شما در طول قنات تاریخ این زنجموره ننه من غریبم را چاه به چاه در اعصاب ملتی فرو کردید که برای قیام بر جهل و ظلم و سیاهی نیازمند شادی و نور و جرات است. چقدر دلم می‌خواست فرصتی باشد تا بتوانم روی کلمه‌ی شادی تکیه کنم و با همه‌ی وجود به مدح آن بپردازم! افسوس که این موسیقی موذی از درون جونده، مویه‌گر پایین تنه‌های محروم و به انحراف کشاننده‌ی مفاهیم عمیق انسانی عشق و شادی و زندگی است! افسوس که این موسیقی جرثومه‌ی فساد و تباهی جان است.» (شاملو ۱۳۶۹)
کارگاه ویژه آواز وحید تاج در اصفهان

کارگاه ویژه آواز وحید تاج در اصفهان

وحید تاج با توجه به نگرش متفاوتش نسبت به مقوله آموزش آواز، علاوه بر مستر کلاسهای خود در تهران که با استقبال بسیاری از هنرجویان همراه است، بخشی از وقت خود را نیز مصروف علاقه مندان و هنرجویان عرصه آواز در شهرستانها کرده است که شهر اصفهان مدتی است در زمره ی این شهرها است و پیشرفت هنرجویان در طول این مدت قابل توجه بوده است.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VIII)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (VIII)

طلوع: این قطعه به عنوان یکی از زیباترین و تاثیرگزارترین آثار ساخته شده در دهۀ ۶۰ در موسیقی ایرانی مطرح می شود. شنیدن این قطعه و آثار ساخته شده در مجموعۀ هنری نوا مرکب خوانی، شنونده را ناخودآگاه به فضای آن سال ها می برد. قطعۀ از سه بخش متفاوت تشکیل شده که بخش اول از نظر وزن به صورت دوضربی ترکیبی بوده که دارای سرضرب های متفاوتی می باشد. بخش دوم از گوشۀ نهفت آغاز شده و در ادامه وارد فضای گوشۀ گوشت می شود و دارای ضرباهنگی آرام و کند می باشد.
فخرالدینی: تا صبا زنده بود، شاگردش بودم

فخرالدینی: تا صبا زنده بود، شاگردش بودم

بیشتر از دو سال از به روی صحنه رفتن ارکستر ملی به رهبری فخرالدینی میگذرد و امروز او پس از مدتها سکوت و رکود، عزم خود را جزم کرده تا باز با ارکستری دیگر و ترکیبی دگرگونه روی صحنه برود و موسیقی مورد علاقه خود را که بهره مند از همراهی و همدلی بسیاری از مردمان این سرزمین است را به اجرا بگذارد. فخرالدینی بدون شک یکی از فعال ترین موسیقیدانان ۴۰ سال گذشته موسیقی ایران است، کسی که از ویولون نوازی به سبک ایرانی شروع کرد و به آهنگسازی موسیقی سمفونیک رسید؛ ولی همیشه هر دو فرهنگ را به همراه داشته و دارد. فخرالدینی با اینکه مردی است، گریزان از حواشی معمول نام آوران عرصه موسیقی، ولی همیشه حواشی او را همراهی کرده است، شاید به این خاطر که مدت زیادی از فعالیت های هنری اش را در سطوح حساس هنری گذرانده است.
قیطاسی: همرنگ جماعت شو!

قیطاسی: همرنگ جماعت شو!

هرچند سابقا موسیقی کلاسیک بهتری داشتیم اما درکل موسیقی کلاسیک ما به صورت ریشه ای دچار اشکال است، چه قبل از انقلاب در جایگاه خودش و چه بعد از انقلاب که مشکلاتش بیشتر شده است، به خاطر آنکه به خوبی شناسانده و تعریف نشده است به همین دلیل گروه های کوچک مثل ما قابل فهم نیستند –البته ما این مطلب را به جایگاه خودش می رسانیم- و مطلب بعدی آن است که موسیقی های مردمی و موسیقی های سنتی خیلی بیشتر در میان مردم جایگاه پیدا کردند و مردم گوش شنوای خودشان را از دست دادند و این ها باعث شد که بیشتر بحرانها به موسیقی کلاسیک دامن بزند و اینها را بیشتر زیر سوال ببرد، مثلا مردم موسیقی کلاسیک کمتر گوش می کنند چون بیشتر به موسیقی پاپ و کمی موسیقی سنتی گرایش دارند و برایشان قابل فهم تر است ولی کلا درک موسیقی مردم بسیار از پیش بالاتر رفته است.
ارکستر سمفونیک سین سیناتی (CSO)

ارکستر سمفونیک سین سیناتی (CSO)

ارکستر سمفونیک سین سیناتی (Cincinnati Symphony Orchestra) یا CSO پنجمین ارکستر قدیمی آمریکا، به خاطر سفرهای بین المللی، ضبطها و اجراهای تاریخیشان در تالار موسیقی (Music Hall) شهرت دارد. تاریخچه این ارکستر نشان دهنده تکامل تدریجی موسیقی در شهر سین سیناتی در جنوب غربی اوهایو می باشد.
جلیل شهناز و چهارمضراب (VI)

جلیل شهناز و چهارمضراب (VI)

در میان چهارمضراب‌هایی که در این بررسی به شکل دقیق‌تر به آن‌ها پرداخته شده چهارمضراب چهارگاه دو بیش از بقیه خصوصیات قدیمی‌تر این نوع قطعه را با خود دارد. الگوی قدیمی و ساده‌ی پایه (شکل ۵) که به وضوح از همان ابتدای قطعه خود را نشان می‌دهد، تقسیم ملودی میان فاصله‌ی تکرار پایه‌ها، قرار گرفتن تمام ملودی بر الگوی وزنی-مضرابی پایه، تقید بیشتر به حرکت فواصل دستگاه، ویژگی‌های این چهار مضراب‌ است.
روش سوزوکی (قسمت سی یک ام)

روش سوزوکی (قسمت سی یک ام)

در آلمان، جائی که من بعد از جنگ جهانی اول به عنوان دانشجو زندگی می‌کردم، تورم اقتصادی شدیدی حاکم بود. هیتلر پدیدار و جنگ جهانی دوم آغاز شد. برلین دچار سردرگمی‌ ها و ماجراهای پیچیده ای شده بود، همه از آلمانی‌ و غیرآلمانی درگیر شده بودند؛ در آنجا حتی به دانشجویی مثل من پیشنهاد می‌کردند که: در فلان جا یک خانه پنج طبقه برای فروش موجود می‌باشد، شما می‌توانید آن را در ازای حتی ۱۰۰۰۰ ین (Yen) صاحب شوید و من همیشه رد می‌کردم و می‌گفتم که برای پول درآوردن به آلمان نیامده ام.
متبسم: فرهنگ غلطی در گروه نوازی ما وجود دارد

متبسم: فرهنگ غلطی در گروه نوازی ما وجود دارد

یا اینکه ساز سنتور یک ساز پر تحرکی است که پرش زیاد دارد و ممکن است یک نوازنده قطعه ای بنویسد و از گروه درخواست کند که آن قطعه را با هم بزنند اما اگر نوازنده ای سازشناسی نداند، نمی داند در این قطعه چه سازی چه بخشی را بزند و چه سازی توانای زدن آن خط را ندارد.
مصاحبه ای با رنه فلمینگ (I)

مصاحبه ای با رنه فلمینگ (I)

خانم رنه فلمینگ یکی از موفقترین ستارگانی است که در عرصه بین المللی در سالهای اخیر درخشیده است. او سه اثر خود را در شرایط بسیار مشکلی از لحاظ اجرا و تکنیک ضبط کرده، اجرای زنده وی بسیار موفقیت آمیز بوده و در ایفای نقشی بسیار دشوار نشان داده که توانایی های زیادی دارد. رنه فلمینگ استاد سبک موتسارت است، در نسخه جدید کوزی فان توته (Cosi fan Tutte) با رهبر درگذشته بزرگ، سر جرج سولتی (Sir Georg Solti) هیچ وحشتی از سبک پر خطر این اپرای قرن نوزدهمی نداشت و توانست، اثری رضایت بخش به اجرا در آورد. ضبط های جدید اپراهای موتزارت شامل آثاری است از هنرمندان متعدد و ناشناس. خانم فلمینگ یک استثنا در عرصه موسیقی می باشد، خود او می گوید دوست دارد زمانی اثرش را ضبط کند که صدایش توانایی بالا خواندن را داشته باشد.