اجرای اثری مدرن در کنار باروک با اجرای موتر!

والری گرگیف، سوفیا گوبایدولینا و آن سوفی موتر
والری گرگیف، سوفیا گوبایدولینا و آن سوفی موتر
فوریه ۲۰۰۷ بود، سوفیا گوبایدولینا جایزه ارزشمند باخ هامبورگ را کسب کرد، به عنوان پیشتاز در موسیقی کلاسیک معاصر که پلی زده بین موسیقی شرق و غرب. گوبایدولینا آهنگسازی است متولد ۱۹۳۱ با مسقط‌الراس تاتارستان روسیه که در ۱۹۹۲ به آلمان کوچ کرده است.

audio fileبشنوید، قسمتی از موومان دوم کنسرتوی لامینور باخ با اجرای آن سوفی موتر

موسیقی گوبایدولینا بیشتر الهام از آثار یوهان سباستین باخ گرفته، آن قدر که آن سوفی موتر وقتی تصمیم گرفت کنسرتو ویولن او را اولین بار ضبط کند، دو کنسرتوی باخ را برای همراهی این اثر در سی‌دی انتخاب کرد.

این کنسرتو ویولن را گوبایدولینا به آن سوفی تقدیم کرده، سومین اثر گران قدری که آهنگسازان بزرگ معاصر به او پیشکش کرده‌اند، بعد از کنسرتو متامورفوزن اثر پندرسکی و کنسرتو آن سوفی اثر آندره پروین.

موتر می‌گوید وابستگی روحی شگرفی دیده‌ام بین گوبایدولینا و باخ بزرگ، هر دو ایمانی محکم دارند به پروردگار و هر دو سبکی دارند منحصر به فرد.

این کنسرتو ویولن در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ تکمیل شد و نخستین کار گوبایدولینا است که آن سوفی موتر ضبط کرده است. می‌گوید از بیست سال پیش اطلاع داشتم که چنین اثری در دست تصنیف است و صبورانه منتظر بودم به ثمر برسد. کارهای گوبایدولینا را از همان وقت تحت نظر داشتم. ولی فقط اندکی پیش از اولین تمرین اثر در برلن بود که با شخصیت او آشنا شدم، یعنی نخستین باری که “این تمپوس پرزانس” (۱) را در حضور آهنگساز نواختم. لحظه‌ای که برای من بسیار با ارزش بود. او یکی از آهنگسازان افسونگر معاصر است.

audio fileبشنوید، قسمتی از ابتدای کنسرتو ویولن گوبایدولینا

اولین بار تشابه اسمهای دو هنرمند، سوفیا و آن سوفی، گوبایدولینا را تحت تاثیر قرار داد. می‌گوید همیشه متاثر بوده‌ام از این اسم سوفی یا سوفیا که بر نوعی مشیت یا پیروزی اراده حضرت باری دلالت دارد (۲). تا این که توجهم جلب شد به این که آن سوفی هم اسم من است، پس تصمیم گرفتم کنسرتو را به او تقدیم کنم.

برای گوبایدولینا، سوفیا تندیسی است مورد احترام کلیسای ارتودوکس، تجسمی عینی است از پیروزی برای آهنگسازی که خود از طریق خلاقیت و دانش، شاهد پیروزی را در آغوش کشیده است.

audio fileبشنوید، قسمتی از موومان اول کنسرتوی می ماژور باخ با اجرای آن سوفی موتر

آن سوفی موتر در طول زندگی حرفه‌ای، نخستین اجرای جهانی بسیاری کنسرتوهای ویولن را بر عهده داشته، ولی این اثر گوبایدولینا را دگر چیزی می‌داند. می‌گوید وقتی می‌گویم اجرای این کنسرتو بهترین تجربه من بوده در حیطه آثار مدرن، اغراق نمی‌کنم. از نظر من احساسات خرج شده در این کار فوق عادی است.

نخستین ضبط جهانی این کنسرتو را آن سوفی به تازگی به پایان برده، ولی نخستین اجرای جهانی آن در سال ۲۰۰۷ بود. کنسرتوهای باخ که موتر در سی‌دی جدید با اثر گوبایدولینا همراه کرده دومین ضبط اوست از این کنسرتوها پس از بیست سال.

می‌گوید در این سالها تجربه زیادی داشته‌ام و دیدم به باخ به کلی عوض شده، ولی باید اعتراف کنم هنوز تخصصی در باخ ندارم. اکثر ما کنسرتوهای باخ را با نگرشی قرن بیستمی، یا بیست ویکمی می‌نوازیم که شاید درست نباشد.

ترجمه و تلخیص از بروشور سی‌دی

پانوشت:
۱- این تمپوس پرزانس عبارتی لاتینی است که می‌توان به “در زمان حال” ترجمه کرد. چون لاتینی برای انگلیسی زبانان مثل عربی است برای ما، مایل بودم عبارت را “فی‌الحال” ترجمه کنم، هم موجزتر است و هم نزدیک‌تر به مقصود، پرهیز کردم، خوش آهنگ نیست، سهل است، قدری خنده‌دار می‌شود ترکیب کنسرتو فی‌الحال! بر خلاف کنسرتو متامورفوزن مثلا، یا کنسرتو آن سوفی یا سنفونی دنیای نو.

۲- سوفیا در یونانی به معنی پیروزی است و در فلسفه و الهیات به مشیت الهی تعبیر می‌شود.

مطالعه بیشتر در مورد سوفیا گوبایدولینا
مطالعه بیشتر در مورد آن سوفی موتر
وبسایت رسمی آن سوفی موتر

یک دیدگاه

  • رامین منصفی
    ارسال شده در آبان ۲۷, ۱۳۸۷ در ۱:۳۶ ب.ظ

    lotf konid asami ro be english ham benevisid
    chon asamie latin vaghti be farsi negaresh mishe kheili namafhoom mishe
    mamnoon

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

نظر من، نظر شما، نظر او

خیلی پیش می‌آید که در واکنش به یک نقد بشنویم؛ «این نظر نویسنده است». آیا تا به‌حال دقیقاً فکر کرده‌ایم که چنین جمله‌ای یعنی چه؟ کسی که این جمله را می‌گوید درواقع دارد اعتبار حکم‌های درون نقد را زیر سؤال می‌برد. می‌گوید آنها از جنس «نظر شخصی» هستند. اولین مفهومی که از نظر شخصی به ذهنمان می‌آید چیزی است مثل این جمله «قورمه‌سبزی خیلی خوب است». این «نظر» گوینده است درباره‌ی یک غذا. آنجا «شخصی» بودنش معلوم می‌شود که یک نفر دیگر پیدا می‌شود و درست برعکسش را می‌گوید و ما هم راهی پیدا نمی‌کنیم که بگوییم کدام درست گفته. فقط می‌توانیم بگوییم با اولی موافقیم یا با دومی. یعنی وابسته به «شخص» گوینده یا شنونده است.

تحقیقی درباره باربد؛ موسیقیدان دوره ساسانی (III)

محمدالله مستوفی گوید: در زمان بهرام کار مطربان بالا گرفت چنانکه مطربی روزی بصد درم قانع نمیشد بهرام گوراز هندوستان دوازده هزار لولی آورد که نوادگان ایشان هنوز در ایران مطربی می کنند.

از روزهای گذشته…

برخی از دلایل ایجاد استرس در نوازندگی

برخی از دلایل ایجاد استرس در نوازندگی

داشتن انقباضات عضلانی و همچنین استرس در هنگام نواختن را در هنگام تمرینات کمتر متوجه میشوید، چراکه در زمان تمرین با خیالی آسوده در خانه و برای خودتان مینوازید! اما چرا وقتیکه که برای کنسرت و یا اجرا در برابر دیگران حاضر میشوید این استرس و انقباضات خود را نشان میدهد؟ در این مقاله به ذکر چند نکته بسنده میکنیم و سعی میشود تا در مطالب آتی به سراغ حافظه ناخود آگاه و خود آگاه برویم و کشف این نکته که در هنگام تمرین و اجرا چه اتفاقی برای نوازنده می افتد.
لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا

لطفی منصوری، بزرگترین کارگردان ایرانی اپرا

لطفی منصوری کارگردان بزرگ اپرا که از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۱ کارگردان اصلی اپرای سانفرانسیسکو (San Francisco Opera) بود، متولد ۱۹۲۹است. در زمانی که ترنس مک اووین باز نشستگی خود را اعلام کرد، منصوری کاملا شناخته شده بود. او رئیس کمپانی کانادایی اپرا در تورنو (Toronto) بود، مدرک تحصیلی داروسازی را از لوس انجلس دریافت نموده، اما آن را به منظور دنبال کردن تمام وقت اپرا، رها کرد. در ابتدا به عنوان خواننده جوان با صدای تنور (tenor) به همراه (UCLA’s Opera Workshop) و پس از آن با خود اپرا، ادامه داد.
سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (X)

سر توماس بیچام، رهبر بزرگ انگلیس (X)

انتخاب های بیچام از بین موسیقی فرانسوی چه در کنسرت ها و چه در استودیوی ضبط به طور ویژه ای التقاطی بود. او از اجرای راول خودداری می کرد اما اجرای آثار دبوسی را مرتب در برنامه خود داشت. او زیاد از فوره (Fuare) اجرا نمی کرد اما در عین حال the Pavane یک استثنا بود. همچنین ضبط سوئیت the Dolly که در سال ۱۹۵۹ صورت گرفت به ندرت پس از اولین پخش این اثر از کاتالوگ ها حذف شد.
نشست مطبوعاتی هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت برگزار شد

نشست مطبوعاتی هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت برگزار شد

نشست مطبوعاتی هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت با حضور پوریا رمضانیان دبیر جشنواره، آروین صداقت کیش نماینده هیات امنا و کیوان فرزین نماینده هیات داوران و حسن چوبین نماینده گروه ژی در موسسه فرهنگی هنری «ژی» برگزار شد. لازم به ذکر است، اختتامیه هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت، پس فردا جمعه ۲۴ اسفند ماه ساعت ۱۹ در فرهنگسرای ارسباران با اجرای گروه های مختلف موسیقی، برگزار می شود. در ادامه گفتگوی علی ثانی را با عوامل اجرایی این جشنواره می خوانید:
جشن(I)

جشن(I)

امروزه و در بستر جامعه‌ی اطلاعاتی در حالی که فاصله‌ میان آدمها و فرهنگ‌ها از نظر دسترسی به یکدیگر کمتر از فاصله‌ی ساکنان یک دهکده‌ی کوچک شده است، امتزاج و برهم‌کنش میان حوزه‌های فرهنگی اجتناب ناپذیر است، تا جایی که از آهنگساز نو پرداز ایرانی می‌شنویم:”من موسیقی فرا ایکس را نساختم که بگویم چند فرهنگی هستم بلکه چون چند فرهنگی هستم آن موسیقی بوجود آمد”(۱). شاید این مهمترین تفاوت موسیقی مشایخی در این دوره با سلیقه‌ی مرسوم (موسیقی تلفیقی) باشد و این همان نکته‌ای است که فرا ایکس را از جریان‌های موسیقی تلفیقی جدا می‌کند.
بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (II)

بررسی مقایسه‌ای آثار آریستوگزنوس تارنتی و ابونصر فارابی (II)

نکات زیادی کار آریستوگزنوس را از دیگر اندیشمندان یونانی که درباره‌ی موسیقی به کار نظری پرداخته‌اند متمایز می‌سازد، اما آنچه از بقیه مهم‌تر است نقدی است که او به نظرات طرفداران فیثاغورث درباره‌ی موسیقی وارد می‌کند (۴). در حقیقت او با این کار گامی بسیار مهم در شناخت‌شناسی علم برمی‌دارد (Barker 1978: 9). موسیقی از نظر او موضوع دانش ریاضی نیست؛ همچنین موضوع فیزیک یا اخترشناسی. بلکه موضوع دانشی است برآمده از الزامات خود موسیقی:
قول و غزل یا قول و غزل (III)

قول و غزل یا قول و غزل (III)

عنوان قول و غزل در آلبوم منتشر شده توسط سروش نیز وضعیتی مشابه این دارد. به عبارت دیگر علارغم اینکه قول و غزل از دنیای موسیقی به عاریت گرفته شده و با گذر از فیلتر شعر و ادبیات، به عنوان اسم یک آلبوم موسیقی انتخاب شده است، لیکن به واسطه منسوخ بودن این اصطلاح شناسی در موسیقی روزگار خود، فاقد هرگونه دلالت موسیقایی صریح بوده است.
آب زنید راه را…

آب زنید راه را…

در سی سالگی تصنیف این اثر ارکسترال، چه برای کسانی که پخش آن از تلویزیون دوشبکه ای صدا و سیمای دهه شصت را خوب به یاد دارند و شنیدن مجدد آن بیشتر جنبه های نوستالژیک برایشان دارد، و چه برای آنها که شاید حتی یک بار هم آن را نشنیده باشند! شنیدن آن خالی از لطف نخواهد بود. همچون بسیاری از دیگر آثار، یافتن نسخه ای با کیفیت از اجرای این اثر توسط ارکستر سمفونیک تهران (البته اگر وجود داشته باشد) بسیار دشوار است. با این حال همین نسخه ای که موجود است نیز با تمام بی کیفیتی اش تا حدود زیادی عظمت اثر را باز می نمایاند.
سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (III)

سرگذشت ارکستر سمفونیک تهران (III)

بدین ترتیب حنانه از اواخر سال ۱۳۳۰ به رهبری ارکستر سمفونیک تهران منسوب شد و تا سال ۱۳۳۲ دو کنسرت بزرگ با این ارکستر اجرا کرد که اولین کنسرتو پیانو با ارکستر سمفونیک تهران است که با سولیستی خانم تانیا آشوت بانوی پیانیست ایرانی اجرا شد.
نوشتن همراهی برای یک ملودی (I)

نوشتن همراهی برای یک ملودی (I)

به هیچ وجه قصد نداریم در اینجا خیلی پیشرفته و تخصصی راجع به انواع و اقسام روشهای همراهی صحبت کنیم. بلکه خیال داریم در جواب دوستانی که بارها و بارها براشون این سئوال مطرح شده که حالا روی این ملودی چه آکورد هایی بگذاریم؟ و یا اصلا” مدل همراهی چگونه باشد یک پاسخ ساده ارائه کنیم.