مهرداد دلنوازی: سعی می کنم با ارکستر های مختلف ذوق آزمایی کنم

مهرداد دلنوازی
مهرداد دلنوازی

بعد از گروه خالقی، ارکستری تشکیل دادم که با توجه به تلمذم در مکتب استاد پایور، در واقع ادامه راه ایشان بود. با این ارکستر، کنسرت های متعددی در کشورها و شهر های مختلف اجرا کردم.

یکی از آثار خیلی محبوب و معروف موسیقی ایران تصنیفی هست به نام «همپای جلودار» که با صدای حسام الدین سراج در آلبومی به نام نینوا منتشر شد، البته اکثر اهالی موسیقی بخاطر آنکه اطلاعات درون آلبوم ناقص بود، در مورد آهنگساز و نوازندگان آن اثر اطلاعاتی ندارند، لطفا درباره شکل گیری آن آلبوم توضیح بفرمایید و بگویید که کار تنظیم و آهنگسازی توسط چه کسانی انجام شده است یعنی در واقع ملودی سازی و تنظیم برای ارکستر ایرانی به صورت چندصدای توسط چه کسانی انجام شده است و ماجرای این ارکستر را لطفا بفرمایید؟
آلبوم «نینوای یک» که با خوانندگی آقای حسام الدین سراج ضبط شده است، در واقع سال های ۶۰ -۶۱ به بازار آمد. ملودی های آن اثر تماما برای آقای سراج هستند که قسمت اول که ساید الف نوار می شود، به صورت گروهی و نه شخصی تنظیم شد و به نوعی در واقع، کار عملی بود؛ زمانی که تمرین می کردیم هرکس ایده داشت و همان زمان ارائه می داد تا آن که در پایان کار به این صورت شکل گرفت و کار زیبایی هم درآمد ولی بخش ب نوار که دشتی است، کاملا توسط بنده تنظیم شده است.

این آلبوم به دلیل اینکه مصادف بود با زمانی که همه ما به تازگی کار جدی را شروع کرده بودیم و زیاد به دنبال اسم و رسم نبودیم بدون هیچ اسمی منتشر شد. در آن البوم ذکر نشده است که چه کسی آن را ساخته، چه کسی آن را خوانندگی کرده است و چه کسی تنظیم کرده است و چه کسی نواخته است، بلکه هدف بیشتر آن بود که کار بیرون بیاید و آقای سراج هم مسبب تولید آن اثر بوده اند.

شما قطعات زیادی برای ارکستر بزرگ نوشته اید چه ارکستر های مجلسی و چه سمفونیک، لطفا بفرمایید که چگونه شد که وارد این کار شده اید و اولین قطعه ارکسترالی که نوشته اید برای ارکستر بزرگ چه قطعه ای بوده است؟
بله آثاری دارم که برای ارکستر سمفونیک ساخته و تنظیم شده است که البته من اصولا علاقه مندم به هر نوع ارکستری هستم، به همین خاطر خیلی تلاش می کنم که هر نوع آثاری که پیش می آید تولید کرده و به نوعی ذوق آزمایی کنم. اولین بار در سال ۶۲ اولین تجربه ارکستری ام را داشتم و در آلبوم سارنگ قطعه ای برای نی و ارکستر در مایه شوشتری و بیشتر در گوشه نی داوود ساختم. این قطعه برای نی و ارکستر زهی نوشته شده بود که در واقع جایگاهی هم پیدا کرد و بین علاقمندان موسیقی جاذبه ای هم ایجاد شد البته من خیلی دوست داشتم که آن قطعه خیلی بهتر از آن ضبط شود و در آن زمان در میدان ارگ استودیو شماره ۸ سازمان صدا و سیما در رادیو کار ضبط شد و این کار با رهبری آقای حسن یوسف زمانی و میکس نهایی آقای فریدون شهبازیان به سر انجام رسید و آقای کیانی نژاد هم که سولیست نی بوده اند.

این کار آن موقع ضبط شد ولی همیشه دوست داشته ام که این خیلی بهتر این کار انجام شود تا اینکه سال های ۸۳ که از طرف رهبر ارکستر سمفونیک استانبول به رهبری آقای ساین اکچیل دعوت شده بودم، از من خواسته اند که قطعه ای بیاورم، من هم ملاحظه کرده و دیدم که یک ماه فرصت کوتاهی است که بخواهم قطعه ای جدید بنویسم و واقعا خیلی فرصت کوتاهی بود؛ به همین خاطر بنده این قطعه نی و ارکستر را با عنوان «حکایت نی» برای تار و ارکستر سمفونیک تنظیم مجدد کرده و ارسال کردم و آنجا هم مورد قبول واقع شد و بنده دعوت شدم و در ترکیه اجراهایی داشتم.

در چند شهر ترکیه مثل استانبول، آنکارا و قونیه با این قطعه به عنوان سولیست تار روی صحنه رفتم و برای ضبط مجدد آن قطعه در سال ۹۰ اقدام کردم و با ارکستر سمفونیک سازمان صدا و سیما آن قطعه را به ضبط رساندم و چون حقیقتا دیده بودم که ارکستراسیون طوری است که برای ساز نی نوشته شده است و شاید تار زیاد جاذبه نداشته باشد برای این نوع ملودی ها، تنظیم مجددی که شده بود را همراه با نی ضبط کردیم. از نوازندگان نی خوب سازمان صدا و سیما آقای داوود ورزیده خواهش کردم که سولوی نی این اثر را بنوازند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

آموزش ساز، کاری دانشگاهی نیست (VI)

این جنبه اجتماعی شامل موسیقی در مدارس و دانشگاه سیر روزافزون و بهبودی مداوم داشت در تمامی دهه‌های بعد از ۱۹۲۰٫ بهتر بگویم از آن زمانی که آقای وزیری بعد از چهار سال تحصیل در فرنگ به کشور برگشت و مدرسه موسیقی را تشکیل داد.

آلبوم «به یاد لطفی» منتشر شد

آلبوم به یاد لطفی با اجرای گروه نهفت به سرپرستی جهانشاه صارمی و خوانندگی پوریا اخواص از سوی موسسه فرهنگی و هنری آوای گنبد نیلی منتشر گردید. جهانشاه صارمی که علاوه بر ۲۲ سال سرپرستی گروه نهفت، تالیف کتاب های آموزش تار و سه تار، همکاری در چندین کتاب معتبر موسیقی، انتشار چندین آلبوم صوتی و تصویری، تجربه بیش از سی سال آموزش موسیقی به ویژه در گروه سنی کودک و نوجوان را در کارنامه هنری خود دارد، در بخشی از بروشور این آلبوم می نویسد: «این آلبوم با هدف تجلیل از یکی از فرهنگ سازترین موسیقی دانان ایران و نیز ثبت توان اجرایی نسل دوم گروه نهفت منتشر می گردد.»

از روزهای گذشته…

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (VI)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (VI)

جوانی به او گفت: از این نام شرم نمی کنی؟ نام خود را عوض کن و به او پیشنهاد داد که به جای ابراهیم ابن ماهان از آن پس خود را ابراهیم بن میمون معرفی کند. ابراهیم صدای زیبایی داشت و مدتی هم آوازخوان گروهی از راهزنان بود و به خاطر صدایش بین آنها محبوبیت به دست آورده بود. بعدها برای فراگیری موسیقی به بندر ابله رفت که شنیده بود در آنجا موسیقیدان بزرگی به نام جُوانُویَه موسیقی تدریس می کند. بعد از آن در محضر یونس الکاتب که ایرانی الاصل بود و به اسارت عربها در آمده بود رفت و بسیار کسب فیض نمود.
دکا (IV)

دکا (IV)

جان کالشاو (John Culshaw) که در سال ۱۹۴۶ به دکا پیوست به تدریج به مقام مدیر تولید آثار کلاسیک دست یافت. وی در شیوه ضبط به ویژه ضبط کلاسیک، تغییری اساسی ایجاد کرد. تا آن زمان، شیوه ضبط بدین طریق بود که میکروفون را جلوی اجرا کنندگان می گذاشتند و به سادگی ضبط می کردند.
بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (II)

بررسی ساختار دستگاه شور در ردیف میرزاعبدالله» (II)

نکته‌ی دیگر اینکه ردیف به رغم انجماد در دهه‌های اخیر و تبدیل شدن از یک کارگان مدل به یک کارگان ثابت، کماکان به عنوان تنها مجموعه‌ی منسجمی که بخش اعظمی از محتوای مدال موسیقی کلاسیک ایران را در خود جای داده، کارکرد آموزشی نیز یافته است و در مسیر آموزش آن مطلوب است هنرجویان، به طور عینی منطق فرمال آن را درک کنند. منطقی که به زعم نگارنده و به اعتبار مواجهه‌ی ‌متعدد با این مسأله در کلاس‌های مختلف موسیقی، در ردیف‌های سازی دستگاه مهمی چون شور شفاف نیست و در خصوص آن، ساختار منسجمی در ذهن هنرجویان شکل نمی‌گیرد. نوشته‌ی حاضر سعی بر حل این مسأله دارد.
گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

گزارش جلسه دوم «کارگاه آشنایی با نقد موسیقی» (IV)

برای روشن‌تر شدن همه‌ی این مسائل (به ویژه تاثیر نام‌گذاری) قطعه‌ی «مرثیه برای قربانیان فاجعه‌ی هیروشیما» اثر «کریشتف پندرسکی» با اجرای ارکستر رادیو ملی لهستان و رهبری خود آهنگساز، ابتدا بدون آن که نام آن برده شود پخش و سپس شرح داده شد که این قطعه به بیان پندرسکی در ابتدای ساخت (۱۹۶۰) به عنوان «یک ایده‌ی انتزاعی برای سازهای زهی» مطرح بوده اما پس از اجرای آن آهنگساز خود «مصیبت‌زده‌ی بار عاطفی قطعه شده […] به دنبال تداعی معانی گشته […]» و در آخر تصمیم گرفته آن را به قربانیان هیروشیما تقدیم کند و در ۱۹۶۴ نوشته است: «بگذارید مرثیه باور راسخ مرا به این که قربانی شدن هیروشیما هرگز فراموش نخواهد شد، بیان کند.» (برداشت از دفترچه‌ی سی‌دی). این کنش تفسیری از طریق نام‌‌گذاری از آن رو که خود آهنگساز انجامش داده بود مشکلات یاد شده را به طور عملی و بدون مواجه شدن با مساله‌ی اصالت تفسیر به حاضران نشان داد.
ANTONIO STRADIVARIUS VIOLIN 1699 (انتخاب و سنجش)

ANTONIO STRADIVARIUS VIOLIN 1699 (انتخاب و سنجش)

با توجه به توضیحات گذشته به این نتیجه رسیدیم که باید در مسیر مطمئن تری حرکت کنیم وبا در نظر گرفتن کلیه اطلاعات موجود از استرادیواری تا سال ۱۷۰۰ میلادی و بررسی تعداد بسیار زیادی از ویلن های او که متجاوز از ۲۰۰ ویلن می شد و جمع بندی آن با اطلاعات آرشیوی، ساز مذکور (کا ستندایک) از اعتدال مطلوب تری بر خوردار بود.
نامه سرگشاده یک تنبک نواز به اهالی موسیقی

نامه سرگشاده یک تنبک نواز به اهالی موسیقی

از آنجایی که سازهای کوبه ای پوستی اصلی ترین سازها برای اجرای دورهای ایقاعی (یا به تعبیری همان میزانهای گوناگون موسیقایی) است، بررسی سازهای کوبه ای پوستی ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار می شود.
مشکل آهنگسازان فیلم در دهه ۷۰

مشکل آهنگسازان فیلم در دهه ۷۰

بین سالهای ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۲ تقریبا” می توان گفت که هیچ موسیقی ای برای فیلم یا تصاویر متحرک ساخته نشد. دلیل آن اعتصاب اتحادیه آهنگسازان و آواز نویسان آمریکا بود.
هنوز هم برای یادگیری ساز جدید دیر نیست (II)

هنوز هم برای یادگیری ساز جدید دیر نیست (II)

مندلسون از موتسارت تاثیر پذیرفته و ما نیز بعضی از آثار موتسارت را به طور منظم هر جمعه اجرا می کنیم. موتسارت خود یک ویلنیست بزرگ بوده که در نامه ای پدرش به او گفته: ”تو می توانی یکی از بزرگترین ویلنیست های اروپا باشی” و گمان می کنم او به حقیقت اینطور بود… اما نوازنندگی ویلن را رها کرد. من عاشق نواختن آثار وی هستم اگرچه عقیده دارم نوازنده هر سازی احتمال می رود عقیده داشته باشد که موتسارت بهترین قطعه را برای آن ساز نوشته است. چیزی که درباره آهنگسازی موتسارت برای من حیرت آور است؛ گویی قطعه را برای خوانندگی نوشته است، تمام آثار وی برای ویلن بسیار عالی تنظیم شده اند، محدودیتهای این ساز هیچ مانعی برای آهنگساز نداشته است.
در جستجوی موسیقی سنتی (II)

در جستجوی موسیقی سنتی (II)

تصویر سورآلیستی ای در نظرم آمد که قافله ای از چندین و چند شتر همه سی دی های سمفونی کوه البرز را بار کرده از دروازه های ارمنستان قدم در جاده ابریشم گذاشته و “سی دی ها را روانه بازار” می نمایند و به هر شهر و دیاری که می رسند جمیع مشتاقان، سی دی پلیر به دست، دم دروازه ها منتظر رسیدن قافله ایستاده اند و هلهله می کنند! (البته این استقبال بی سابقه مشتاقان موسیقی سمفونیک از این آثار را باید بیشتر مرهون نقد جانانه ای دانست که در فصلنامه ای وزین به قلم منتقد و و موسیقی شناسی برجسته نوشته شده و در آنجا خواندم که اثر به سبک آثار ریشارد واگنر ساخته شده و با آنها کوس برابری می زند و بسیار عالی و جهانی است.)
کنسرت مردمی «عاشیقلار بایرامی» با اجرای هادی سپهری اجرا می شود

کنسرت مردمی «عاشیقلار بایرامی» با اجرای هادی سپهری اجرا می شود

برای سومین سال متوالی، همزمان با سیزدهمین برنامه مردمی «عاشیقلار بایرامی»، هادی سپهری اجرا خواهد داشت. مراسم «عاشیقلار بایرامی» که بهار هر سال در زنجان برقرار است، امسال نیز روز شنبه پانزدهم اردیبهشت ماهِ، با حضور علاقمندان و بزرگان موسیقی عاشیقیِ استان های مختلف کشور در سالن «فرهنگسرای امام» این شهر، برپا خواهد شد.