مهرداد دلنوازی: آثار استاد پایور را برای تار ترجمه کردم

مهرداد دلنوازی
مهرداد دلنوازی
نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با مهرداد دلنوازی، آهنگساز و نوازنده تار، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ در سال گذشته انجام شده است.

خیلی از شنوندگان برنامه نیستان از علاقمندان به موسیقی کلاسیک ایرانی هستند و بسیاری دیگر از اهالی موسیقی کلاسیک ایران و با آثار و فعالیتهای شما سالهاست که آشنا هستند ولی در میان شنوندگان برنامه نیستان خیلی از جوانانی هستند که به آن صورت با کارها و سابقه هنری شما آشنا نیستند، خواهشمندم برای این گروه درمورد فعالیت های خودتان و اینکه چگونه موسیقی را آغاز کرده اید و از محضر چه استادانی استفاده کرده اید بفرمایید و البته می دانم که آثار زیادی تولید کرده اید ولی آثاری که به نظر خودتان نیاز هست به عنوان کارهای کلیدی شما به علاقه مندان معرفی شود را نام ببرید.

بنده از سن ۱۰ سالگی وارد هنرستان موسیقی ملی شده ام و به توصیه استاد حسین دهلوی که آن زمان رییس هنرستان بودند و ساز کلارینت برای بنده انتخاب شد ولی من زیاد علاقه ای به ساز کلارینت نشان ندادم؛ البته یک حادثه ای هم برای بنده در حین شیطنت های که در بازی ها برایم رخ داد و موجب شد لبم چند تا بخیه بخورد و یک الی دو ماهی نمی توانستم ساز بزنم و همین موضوع باعث شد سازم را تغییر بدهم و آموزش تار را خدمت استاد هوشنگ ظریف شروع کردم.

همینطور خدمت استاد حبیب الله صالحی ردیف های استاد شهنازی را کار کردم. زمانی که همان ردیف تمام شد خدمت استاد علی اکبر شهنازی که خود ایشان آنجا به صورت شبانه روزی درس می دادند حضور داشتم و خدمت ایشان و برای ایشان هم می نواختم و ایشان توصیه های لازم را داشتند تا اینکه بنده در مکتب استاد فرامرز پایور وارد شدم و چون شیوه های نوازندگی را اصولا پیگیری می کردم و آن زمان ها خیلی تمرین ساز داشتم، دیگر قطعاتی که می نواختیم آنقدر نواخته بودم که قطعه ای نمانده بود و به همین دلیل علاقه مند بودم که از قطعاتی که استاد پایور برای ساز سنتور تالیف کرده بودند استفاده کرده و رفته رفته به کمک خود استاد پایور آن قطعات را نواختم البته حضور در مکتب استاد پایور موجب آن شد که بنده برای نوشتن موسیقی ترقیب بشوم و اثراتی که بر من گذاشت موجب ساخت قطعه «سارنگ» شد که برای ساز تار و سنتور نوشته شده بود و تمام تلاشم بر آن بود که آنچه آگاهی دارم، نسبت به ساز تار و سنتور در آن قطعه به نوعی پیاده شود و نوشته بشود.

بعد از سارنگ بنده قطعه ی به زندان استاد صبا را برای تار و سنتور تنظیم کرده و به چاپ رساندم بعد از آن هم مجددا قطعاتی را برای تار جمع آوری کرده بودم که ۱۵ قطعه برای تار به نام «ققنوس» منتشر کردم؛ آثار استاد پایور که مجموعه پیش درآمد و رنگ ها و قطعات مجلسی بود با اجازه استاد فرامرز پایور برای ساز تار تعریف کرده و در واقع ترجمه کردم و برگرداندم برای تار که دوستان علاقه مند کم و بیش از آنها استفاده می کنند و کتاب آخر هم در واقع آن ردیف ابتدایی استاد پایور است که برای ساز سنتور نوشته بودند و به توصیه ایشان من برای ساز تار آن را برگرداندم و متاسفانه هنوز به چاپ نرسیده است. البته من آهنگسازی را بجز آن دروسی که در هنرستان کار کرده بودم، حدود یک سال و چند ماه خدمت استاد حسین دهلوی و در منزل ایشان به شکل خصوصی رفتم و ایشان لطف می کردند و به من آهنگسازی را آموزش می دادند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

پهلوگرفته بر ساحل اقیانوس موسیقی ایران (XI)

همانطور که قبلا تاکید کردم، آهنگساز باید آزاد باشد که به هر نوع زبان موسیقایی و به هر نوع استیل که می خواهد آهنگسازی کند. آشنایی با موسیقی ایران افق دید آهنگساز را باز می‌کند صرف نظر از هر استیلی و هر زبان موسیقایی که آهنگساز بخواهد در آن کار کند.

محمدرضا امیرقاسمی «شبی برای پیانوی ایرانی» را به روی صحنه می برد

کنسرت گروه موسیقی برف با عنوان «شبی برای پیانوی ایرانی» در تاریخ جمعه ۱۰ اسفند ساعت ۲۰ در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران روی صحنه خواهد رفت. سرپرست و تکنواز پیانوی گروه برف محمدرضا امیرقاسمی و خواننده این کنسرت علی امیرقاسمی و اجرای تمبک با سحاب تربتی می باشد. در این برنامه علاوه بر اجرای آثار اساتید بزرگ پیانوی ایرانی نظیر جواد معروفی و مرتضی محجوبی، از چند نوازنده پیانوی دوره قاجار مانند اساتید محمود مفخم (مفخم الممالک) و مشیرهمایون شهردار هم قطعاتی اجرا خواهد شد. اجرای آثاری کمیاب و خاص از پیانو نوازیِ دوره ی قاجار و عصر مشروطه اولین بار است که در یک کنسرت اتفاق می افتد.

از روزهای گذشته…

همگون و ناهمگون (VIII)

همگون و ناهمگون (VIII)

نقشها بر روی جدولی با تقسیم‌بندیهای بسیار منظم کشیده شده‌اند. هر جدول دارای خانه‌های کوچک‌تر و هر خانه دارای پنجره‌های کوچک‌تر است. تعداد خانه‌ها بر اساس نوع نقش افزایش وکاهش می‌یابد. هر خانه دارای دو پنجره عمودی و ده پنجره افقی است، که روی هم صد پنجره را تشکیل می‌دهند.
کارول کینگ (II)

کارول کینگ (II)

کینگ و لارکی بعدها به کالیفرنیا رفتند و در سال ۱۹۶۸ تریو The City را راه اندازی کردند و یک آلبوم به نام Now That Everything’s Been Said را منتشر کردند اما تور تبلیغاتی این آلبوم به دلیل ترس از صحنه کارول کینگ منتفی و همین مساله موجب عدم موفقیت تجاری آلبوم شد.
تولد کنترپوآن

تولد کنترپوآن

در قرن ششم فیلسوفی بنام Cassiodorus برای اولین بار نظریه ای را در موسیقی مطرح و ثبت کرد که در نوع خودش بی نظیر بود. او گفت که امکان این وجود دارد که شما بطور همزمان صداهای متفاوتی را بشنوید و از نتیجه آن راضی باشید.
نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VIII)

نقدی بر «قطعه‌ای در ماهور» (VIII)

در شکل ۶ جمله کنترپوانتیک بعدی را می بینید که اولین خط، ساز سه‌تار، دومین خط بخش مضرابی و سومین خط بخش کششی است. پایور بر روی حرکت پهلویی ملودی سه پاساژ به هم پیوسته را در نظر گرفته که در نوشتن آنها، کم‌ترین حد دیسونانس را در نظر گرفته است.
آواز بنان (I)

آواز بنان (I)

مقاله ای که پیش رو دارید به قلم زنده یاد استاد غلامحسین یوسفی در اسفند ۱۳۶۴ نوشته شده و در مجله کلک شماره ۱۱-۱۲ (بهمن ـ اسفند ۱۳۶۹) به انتشار رسیده است. این نوشته را به مناسبت گرامی داشت یاد استاد غلامحسین بنان باز نشر می کنیم:
سه خبر از مارک کان ، نیل یانگ و جان لنون

سه خبر از مارک کان ، نیل یانگ و جان لنون

مارک کان، خواننده مشهور و برنده جایزه گرمی “Grammy”، پس از خارج شدن از کنسرتش در دنور، مورد حمله یک سارق اتوموبیل قرار گرفت. در این حمله، سارق گلوله ای به سر او شلیک کرد و کان، به طور معجزه آسایی از این حمله جان سالم به دربرد.
وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IV)

وضعیت موسیقی ایران قبل از ورود اعراب (IV)

“در زمان یزید ابن معاویه غنا در مکه و مدینه رواج یافت و لوازم لهو و لعب به کار رفت و مرم آشکارا شراب خوارگی کردند.” در این دوره موسیقیدانان ایرانی محترم شمرده شدند و به دربار راه پیدا کردند و موسیقی نظامی هم در جهت تشویق و ترغیب روحیه ی سربازان جایگاه ویژه ای پیدا کرد.
موسیقی و ایدئولوژی (III)

موسیقی و ایدئولوژی (III)

دلیل دیگری نیز که می توان برای عدم وجود محتوایی واحد و مشخص در موسیقی عنوان کرد و اینکه موسیقی توان انتقال یک مفهومی را به طور کامل ندارد، پاسخ به دلیلی است که برخی برای توجیه ضرورت موسیقی می آورند و آن این است که موسیقی عاملی است برای ایجاد آرامش در جهت رهایی از مشکلاتی که در طول زندگی مخصوصا” ماشینی بوجود می آید.
مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (III)

مروری کوتاه بر چهار کتاب از فرهاد فخرالدینی (III)

اما به غیر از این موضوع در فصلی از کتاب در خصوص ریتم و ارتباطش با افاعیل و اوزان عروضی نکات جالبی مطرح شده است. در متن کتاب، نویسنده به یادداشتی که استاد فقید علی تجویدی در تقدیمیه‌ی کتاب خود «موسیقی ایرانی» به وی نوشته اشاره می‌کند که مرحوم تجویدی کتاب خود را «حاصل یک عمر تلاش عاشقانه» خوانده است. بی‌شک این کتاب فرهاد فخرالدینی نیز اینگونه است و به رشته‌ی تحریر درآمدن این کتاب به جهت اینکه ما و آیندگان بدانند که این استاد چه تلقی‌ای از محتوای موسیقی ایرانی داشته، رخداد مهمی‌ست و بی‌تردید نوشته شدن این کتاب از نوشته‌نشدن‌اش بهتر بوده است.
راجع به فاصله میان بخش های صدایی

راجع به فاصله میان بخش های صدایی

در مطالعه هارمونی معمولا” چهار قسمت صدایی مورد استفاده قرار میگیرد، بنام های سوپرانو، آلتو، تنور و باس. شکل مقابل تقسیم بندی تقریبی این چهار بخش را نمایش میدهد. اگرچه می توان در تقسیم بندی و استفاده این بخشها از رنج کامل صوتی هر قسمت استفاده کرد اما بهتر آن است که از نتهای مرزی خیلی استفاده نکنیم و در صورت لزوم، فقط برای زیبایی ملودی حرکت های کوچکی روی آنها داشته باشیم و هرگز این نت های مرزی را به تاخیر یا پدال نیندازیم.