ریچارد واگنر، خداوندگار اپرا (IV) – گفتگوی هارمونیک Harmony Talk

ریچارد واگنر، خداوندگار اپرا (IV)

ریچارد واگنر (1813-1883)
ریچارد واگنر (1813-1883)
آثار واگنر به طور گسترده ای از اسطوره شناسی و افسانه های اروپای شمالی نشات گرفته، به ویژه موسیقی ایسلندی و آلمانی. از طریق اپراها و مقالاتش، واگنر تاثیر فراوانی را روی نحوه اجرای اپرا به جای گذاشت. او مدافع تفکر جدید شوپنهاوور مبنی بر “موسیقی نمایش” بود که در این صورت تمام عناصر موسیقی و نمایش در هم ادغام می شوند. برخلاف دیگر آهنگسازان اپرا که معمولا وظیفه نوشتن متن و اشعار را خود بر عهده نمی گیرند و به دیگران می سپارند، واگنر تمام این متون را خود می نویسد و آن را شعر می نامد.

واگنر ترکیب بندی در نوشتن اپرا را پیشرفت بخشیده و نشان می دهد که بخش نمایشی یک اپرا توسط اجرای ارکستر، خوانندگان و موسیقی به تدریج به سوی جنبه روشنی درام سوق داده می شود. موسیقی واگنر به نوعی بر مبنای اکتشافات بی سابقه او از بیانهای حسی دوران رومانتیک، خلق شده است.

او هارمونی و فرم جدیدی از موسیقی را معرفی می کند. در اپرای “تریستان و ایزولده” واگنر محدودیتهای موسیقی سنتی را می شکافد که باعث هموار شدن راه برای خلق تونالیته جدید در قرن بیستم شده است. بسیاری از تاریخ نویسان آغاز موسیقی کلاسیک مدرن را؛ اولین نتهای اپرای “تریستان و ایزولده” می دانند!

علاوه بر اپرا، واگنر یک سمفونی ساخته است؛ سمفونی “فائوست” که تنها قسمت اولیه آن به نام “مقدمه فائوست” تکمیل شده، چندین قطعه را نیز برای پیانو و کُر ساخته و “ایفیژینه در آئودیله” (Iphigénie en Aulide) اثر گلوک (Gluck) را برای ارکستر بازنویسی کرده. یکی از آثارش که بارها اجرا شد به نام ” چکامه زیگفیرد” (Siegfried Idyll) قطعه ای است که آن را برای تولد همسر دومش کوزما نوشت. این قطعه قرار بود در ابتدا جزوی از اپرای مجموعه “حلقه نیبلانگن” باشد اما اینطور نشد. اثر بعدی مشهور وی به نام “اشعار خانم وسندونک” (Wesendonck Lieder) است که به عنوان پنج شعر مخصوص صدای خانمها نوشته شده که آنرا برای محبوبش ماثیلده ویندنوک ساخته بود.

قطعه های غیر اپرایی واگنر کم اجرا شده و بسیاری نیز فراموش شده اند قطعه “جشن عشق برای آپوستلز” قطعه ای است برای گروه کُر آقایان و ارکستر که در سال ۱۸۴۳ نوشته شد. اپرای “مارشهای عروسی” یا همان “اینجا عروس می آید” بسیار شهرت دارد و در بسیاری از کشورهای انگلیسی زبان اجرا می شود.

audio file بشنوید قسمتی از “Der Ring des Nibelungen” اثر واگنر را

واگنر، نویسنده برومندی بود که صدها کتاب، شعر و مقاله و چندین جلد حجیم مکاتبات تالیف کرده است. نوشته هایش شامل موضوعات فلسفی و سیاسی و آنالیز اپراهای خویش می باشد. مقالاتی همچون؛ هنر و انقلاب ۱۸۴۹، اپرا و نمایش ۱۸۵۱ و مقاله ای درباره تئوری اپرا به نام “یهودیت در موسیقی” ۱۸۵۰٫ وی همچنین اتوبیگرافی به نام “زندگی من” را در سال ۱۸۸۰ نوشته. در سالهای آخر عمرش در حمایت از انجمن دفاع از حیوانات ارنست فُن وبر (Ernst von Weber) نامه ای سرگشاده به نشان اعتراض به کالبد شکافی حیوانات را در سال ۱۸۹۷ منتشر کرد.

واگنر طراحی فضای تالار عمارت بایروث را خود بر عهده داشت که شامل: تاریک کردن فضای تالار در هنگام اجرا و ساخت جایگاهی مخصوص برای ارکستر در جایی خارج از دید تماشاگران بود. این جشنواره سالانه در تابستان، هزاران علاقمند به اپرا را جمع می کند. صدا و اجرای ارکستر در تالار بایروث ویژگیهای خاصی دارد؛ ویولونیستها در سمت راست رهبر قرار دارند در حالی که به طور معمول در سمت چپ می نشینند، در چنین حالتی، صدا به جای آنکه مستقیم به تماشاگران برسد، به سوی سن هدایت می شود و اینگونه در صدای خوانندگان ادغام می شوند و به صورت یک مجموعه به گوش حضار می رسد.

همچنین سازهای کنترباس، ویولن سل و چنگ ها زمانی که بیش از یک عدد باشند در گروه پخش می شوند و در یک جا متمرکز نمی شوند. از آنجایی که اغلب نوازندگان نمی توانند خوانندگان را ببینند یا صدایشان را بشنوند و تنها ارتباطشان از طریق رهبر شکل می گیرد، باقی ارکستر مستقیم در پایین سن قرار می گیرند که از این طریق تمام نوازندگان بتوانند رهبر را ببینند؛ بدین ترتیب موسیقی فوق العاده با روح غنی که واگنر انتظار آن را داشت به دست می آید.

2 دیدگاه

  • سید جلال میررضایی
    ارسال شده در مهر ۳, ۱۳۸۸ در ۹:۱۷ ب.ظ

    mersi az sayte bahaleton etelaatesh kheyli khobe,khaste nabashin

  • ناشناس
    ارسال شده در آذر ۲۸, ۱۳۹۶ در ۶:۵۵ ق.ظ

    لطفا رفرنس های موجود از اثار و زندگی واگنر رو معرفی کنید

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تار و پودِ نشانه (I)

تار و پود بیش از آن که یک آلبوم باشد یک نشانه است؛ نشانی از دشواری‌های یک راه نکوبیده و نپیموده در موسیقی کلاسیک ایرانی. با آن، حمید متبسم که پیش از این طبع خود را رویاروی بلندترین قله‌ی شعر حماسی فارسی (شاهنامه‌ی فردوسی در قطعه‌ی سیمرغ) آزموده بود، حالا به صرافت طبع‌آزمایی موسیقایی با یکی از بلندترین ستیغ‌های شعر غنائی فارسی (خسرو و شیرین نظامی) افتاده است. به این ترتیب مجموعه‌ی تار و پود بدل به نشان مسئله‌ی موسیقی ما با روایت داستانی شده است. سیمرغ را می‌توانستیم «یک تجربه‌ی منفرد» (یا نادر) بشماریم و بگذریم یا همچون یک راه تازه‌گشوده با آن برخورد کنیم و منتظر آنچه در تداوم راه پیش می‌آمد بمانیم. اما با آمدن تار و پود، هنگامی که کار از یک گذشت، به وادی مقایسه می‌رسیم و خواه‌ناخواه آنچه پیش‌تر مبهم بود آشکار می‌شود. موقعیت این مجموعه به‌عنوان دومین تلاش است که آن را نشانه می‌کند.

امامی: استقبال خوبی از برنامه ما در سوئیس شد

من علاقه زیادی به موسیقی قدیم ایران داشته ام و سعی کرده ام در حد توانم بر روی آن حوزه موسیقی کارکرده و بر روی موسیقی دوره قاجار و هم قبل از آن دوره مطالعات مختصری داشته ام و به طبع در آثارم از آن ها بهره می برده ام در این سال ها آلبوم های تولید کرده ایم با همراهی دوستانم مثل آلبوم برافشان و آلبوم چهار سو که با آهنگسازی دوست خوبم حمید شریفی بوده و همچنین آلبوم بزم ۲ با آهنگسازی دوستانم سعید کورد مافی و علی کاظمی که همه این آلبوم ها توسط انتشارات ماهور منتشر شده است و تمامی این آثار رویکردی که ما داشته ایم استفاده از امکانات بالقوه موسیقی قدیم ایران بوده است و اینکه این امکانات بالفعل کرده و امکاناتی نظیر فرم و دورها و متدهای متفاوتی که در آن موسیقی وجود داشته است و الان کمرنگ شده است و یا کمتر استفاده می شوده است. این امکانات در هر صورت به ما راهی را نشان می دهند که شاید از این طریق بتوان رنگ و بوی تازه از موسیقی ایران رو شنید، البته شاید! در هر صورت راهی است که می شود در بستر تاریخی اصالت ها را حفظ کرد و موسیقی گذشته را به این شکل منتقل کرد.

از روزهای گذشته…

رمضان: به اجرای آثار معاصر علاقه داشتم

رمضان: به اجرای آثار معاصر علاقه داشتم

نوشته که پیش رو دارید گفتگویی است با لیلا رمضان، نوازنده و مدرس پیانو درباره فعالیت های اخیرش، این گفتگو در برنامه نیستان در شبکه فرهنگ انجام شده است. لیلا رمضان مدتی است که مشغول ضبط و اجرای آثار آهنگسازان ایرانی برای ساز پیانو است و اخیراً هم با یکی از انتشارات‌های معتبر موسیقی کلاسیک در فرانسه یک CD از این آثار ضبط و منتشر کرده است.
خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (V)

خیام و موسیقی نظری، بررسی مقایسه ای (V)

بعد از آن خیام چند نوع ذو الاربع از ابن سینا نقل کرده است که آخرین آنها را خوش آهنگ نمى‏داند. واحد تبدیل شده آنها به سنت در جدول ذو الاربع‏هاى خیام در مقاله حاضر آمده است. نوع چهارم ملون که خیام آورده است، آن را خوش آهنگ خوانده است و آن عبارتست از:۱۱۱-۷۰۱-۳۱۵ این نوع تقریبا فضاى گوشه شوشترى را در دستگاه همایون موسیقى دستگاهى کنونى ایران تداعى مى‏کند.
هنینگ کراگرود، موسیقیدان اسکاندیناوی (I)

هنینگ کراگرود، موسیقیدان اسکاندیناوی (I)

«صدای آرام و باعظمت، موسیقی و ارتباط گیری درخشان با ارکستر از ویژگی هایی بودند که این اجرای کراگرود را برجسته کردند… نوازندگی او کیفیتی اصیل دارد که نمی توان در برابر آن مقاومت کرد… کراگرود باید به عنوان یکی از سرگرم کننده ترین و موفق ترین ستاره های جهان معرفی شود»
معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (VI)

معرفی یک هنرمند: سرپاس مختاری‌ (VI)

مدرس را حین خواندن نماز با عمامه خودش خفه کردند و بعد از کشتن وی، محافظینش گزارش ذیل را تقدیم داشتند: صورتمجلس و گزارش لیله ۱۰/۹/۱۳۱۶ ساعت ۳۰/۲۲ یوم جاری اینجانب رسدبان‌ ۳ مستوفیان کفیل شهربانی کاشمر به جمعیت سرپاسبان یکم موسی شجاعی به منزل واقعه در محله نو که شخص سید حسن مدرس زندانی، در آنجا بود، رفته مشاهده شد زندانی مزبور فوت در صورتیکه سرپاسبان اظهار می‌دارد در یک ساعت قبل که من جهت بازدید او رفتم‌، محمد فراموشکار پاسداران زندانی مزبور اظهار می‌دارند که متوفای فوق به مرض تنگ نفس‌ سینه مبتلا بوده و تا یکساعت قبل حیات داشته که بعدا فوت نموده است. امضا.
شریفیان: موسیقی کلاسیک آزاد و لیبرال است

شریفیان: موسیقی کلاسیک آزاد و لیبرال است

به هیچ وجه! در غرب موزیسین ها اطلاعات بسیار زیادتری از سبکهای موسیقی کلاسیک دارند، چراکه این موسیقی در آن کشورهای سابقه بسیار زیادی دارد و به نوعی بومی است. ما سبکهای بسیار زیادی در موسیقی کلاسیک داشته ایم، مثلا در قرن بیستم، امپرسیونیسم داریم، اکسپرسیونیسم داریم، آتونالیه داریم، پلی تونالیته داریم، نئوکلاسیک داریم و… ترکیبهایی از اینها که شامل انواع دیگری از موسیقی می شوند که بر اساس محورهای ثقل نتی بوجود می آیند که گوناگونی ها و پیچیدگی های خود را دارند.
موریس راول، اسطوره امپرسیونیست (V)

موریس راول، اسطوره امپرسیونیست (V)

در سال ۱۹۲۰ رئیس جمهور فرانسه مدال افتخار ل‍ژیون را به وی اهدا نمود اما راول آن را نپذیرفت. سال بعد به نواحی دور فرانسه رفت و به نوشتن موسیقی ادامه داد اگرچه نه آنچنان پربار اما می توانست در محیطی آرامتر هنرش را دنبال کند. وی به طور مرتب به پاریس باز می گشت برای اجرا و ادامه روابط اجتماعیش و همچنین کنسرتهای خارج از کشور خود را گسترش میداد.
گفتم بگو، سکوت کرد و رفت و من هنوز گوش می کنم

گفتم بگو، سکوت کرد و رفت و من هنوز گوش می کنم

اولین سالگرد زنده یاد احمدآقالو که از هنرمندان تئاتر و سینما بود، در “خانه هنرمندان ایران” در تاریخ ۳/۹/۱۳۸۸ برگزارشد. به یقین ا نسان هایی همچون احمد آقالو، برگ زرینی در تاریـــخ هنر ایران محسوب می گردند. جان شیــفته او در کفایت جاودانگی اش بر تـــارک تاریخ فرهـنگ وهنر ما، در خاطره مشترک جمعی مان جاودان می درخشد ، هرچند سوخت اما ساخت تا خاکستر بغض اش در عبور از خاطره ها، رو به افق های معنایی پرکشــد اما سبکبار همچون ذات فردی اش برخلاف روال مالوف و معـمول به سوی اعتلای ارزش های پاک انسانی گام نهاد و درسایه سار حافـظه تاریخ، در وسعت دستاوردهای بشری دل به دریا زد و رفت.
کنسرت مارک نافلر در دبی

کنسرت مارک نافلر در دبی

نوازنده افسانه ای و صاحب سبک گیتار، مردی که یکی از بهترین آلبوم های راک در تاریخ موسیقی را ارائه کرد در حال اجاری تور کنسرت در گوشه کنار دنیا می باشد و قرار است بزودی در پنج شنبه همین هفته یعنی سوم مارچ در مدیا سیتی دبی (Media City, Dubai) اجرای کنسرت داشته باشد.
موسیقی ایرانی و واکنش غیرایرانیان در گفتگو با ایمان وزیری

موسیقی ایرانی و واکنش غیرایرانیان در گفتگو با ایمان وزیری

ایمان وزیری (تکنواز تار و آهنگساز)‌ به تازگی همراه با فرزانه ابراهیمی (آواز) در موزه تروپن در آمستردام کنسرتی داشت. به همین بهانه، در زمینه‌های گوناگون با او گفتگویی خودمانی کردیم:
فراخوان چهارمین جشنواره وبلاگ ها و سایت های موسیقی

فراخوان چهارمین جشنواره وبلاگ ها و سایت های موسیقی

چهارمین جشنواره وبلاگ ها و سایت های موسیقی ایران روز شنبه نهم اسفند ماه سال جاری در فرهنگسرای نیاوران برگزار می شود. علاقه مندان به شرکت در این جشنواره که با حمایت فرهنگسرای نیاوران و انجمن موسیقی برگزار می گردد می توانند آثار خود را تا ۷ اسفند ماه به دبیرخانه جشنواره ارسال کنند.