نگاهی به کنسرت گروه «خنیاگران مهر»

گروه خنیاگران مهر
<br>
(تصویر از هنرآنلاین)
گروه خنیاگران مهر
(تصویر از هنرآنلاین)
سالهاست موسیقی ما به دلیل شرایط حاکم بر جامعه شاهد اجرای آواز بانوان نبوده و همین ممنوعیت و محدودیت، باعث شده در ایران عموماً به نقش خوانندگان زن بیش از نقش نوازندگان زن توجه شود. اهالی موسیقی هم که با اهداف و انگیزه های گوناگون اقدام به تشکیل ارکسترها و گروه های موسیقی می کنند، از ترکیب نوازندگان مرد و زن و یا صرفاً از نوازندگان مرد استفاده می کنند.

گروه موسیقی «خنیاگران مهر» همانطورکه بهزاد عبدی آهنگساز و رهبر گروه می گوید با هدف توجه بیشتر به نقش زنان در نوازندگی تشکیل شده و در این راستا اجراها و کنسرت های مختلفی را در ایران و کشورهای دیگربه روی صحنه برده است. نکته ی قابل توجه این است که تمامی نوازندگان این گروه را بانوان تشکیل می دهند. هرچند این امر شاید به دلایل اجتماعی تا حدی قابل توجیه باشد؛ اما ممکن است این هدف محدودیت هایی را نیز برای این قبیل گروه ها ایجاد کند. بطور مثال قانون، سازی است که نوازندگان آن اغلب زنان بوده و نی، سازی است که اغلب نوازندگان آن را مردان تشکیل می دهند. حال در ارکسترهایی که با اینگونه اهداف تشکیل شده با حذف یا عدم امکان استفاده از آن تعداد محدود نوازنده در این سازها، شاهد مشکلات فنی و اجرایی خواهیم بود.

این گروه از جمله معدود گروه های موسیقی بوده که آهنگساز و رهبر آن همزمان نوازنده و یا خواننده گروه نبوده و صرفاً آثار خود و یا آثار دیگران را با تنظیم و آهنگسازی مجدد اجرا می کند.

در سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر، گروه «خنیاگران مهر» با آثاری از بهزاد عبدی، علی تجویدی، حسین علیزاده و به خوانندگی محمد نوید نورزوی اصفهانی به اجرای برنامه پرداخت. رهبری این اجرا را بهزاد عبدی بر عهده داشت. اجرای قطعاتی چون «پرواز»، «سکوت و تو»، «در محاصره»، «عشق است»، «رقصان» و «رسوای دل»، بخشی از قطعات اجرایی گروه در شب چهارم جشنواره بود.

نکته ای که قابل توجه است استفاده حداکثری در این اجرا از فرم های مختلف اجرایی از جمله ارکستر تنها، ساز تنها به همراه ارکستر و همچنین آواز و ارکستر بود که خصوصاً در سال های اخیر کمتر شاهد اجرای قطعاتی برای ساز سلو و ارکستر هستیم. البته عبدی این قطعات سولیستی را قبلا برای ارکستر زهی و ساز ایرانی تنظیم کرده بود که با تنظیم مجدد او با درنظر داشتن امکانات اجرایی و ارکستراسیون سازهای ایرانی، بخش ارکسترال را به نحوی که با خصوصیات ارکستر سازهای ایرانی منطبق باشد، تنظیم و آهنگسازی کرده است.

با اینکه خود آهنگساز تجربه ی حرفه ای در نوازندگی نداشته، ولی قطعات تکنوازی را به گونه ای نگاشته که اجرای آن ضمن توجه به محدودیت های تکنیکی ساز، چالش برانگیز و نیازمند تمرین بسیار است. اجرای این گروه در عین حال نشان دهنده تمرین بسیار نوازندگان آن و هماهنگی مطلوب سازها در حین اجرای قطعات بود.

اینکه چنین ارکستری با این تعداد نوازنده نیاز به رهبر دارد یا ندارد سوالی است که ممکن است به ذهن متبادر گردد؛ قطعا همراهی رهبر با ارکستری با این تعداد ساز به نوع تنظیم قطعات این ارکستر وابسته است، زیرا اگر قطعات بصورت تک صدایی و یا دارای تنظیم ساده و بدون نقش های متفاوت باشد، برای هماهنگی گروه حتی با تعداد سازهای بیشتر از این ارکستر، نیاز به رهبر نبوده و هماهنگی در اجرای قطعات با تمرین حاصل می گردد اما زمانیکه در ارکستر با این تعداد نوازنده، قطعاتی اجرا می شود که تقریباً در بیشتر مواقع، هریک از سازها نقش جداگانه و خط متفاوتی دارند، برای هماهنگی و به اصطلاح بالانس ارکستر می بایست رهبر به عنوان هماهنگ کننده در ارکستر ایفای نقش نماید.

نکته دیگر در اجرای این ارکستر تقسیم شدن مناسب نقش ها در هر یک از سازها با توجه به امکانات تکنیکی و محدودیت های اجرایی سازها بود. به عبارت دیگر هر کدام از پارت ها به گونه ای برای هر ساز نگاشته شده بود که نشان دهنده آگاهی کامل سازنده و تنظیم کننده اثر از قابلیت های هر یک از سازهای ارکستر بود.

در مورد خواننده کنسرت هم این نکته حائز اهمیت است که متاسفانه به دلیل فضای حاکم بر جامعه موسیقی، تاکید بیشتر ارکسترها و حتی حمایت کنندگان مالی کنسرت ها بر استفاده از خوانندگان مطرح و معروف بوده و چه بسا ممکن است خواننده ای مطرح به لحاظ وسعت و یا رنگ و حالات صدا، تناسبی با قطعات اجرایی نداشته و صرفاً به دلیل شهرت خواننده از وی استفاده شود؛ به عبارت دیگر کیفیت اجرا و استانداردهای موسیقی کلاسیک به نحوی در سایه فروش بلیط و درآمدزایی بیشتر قرارمی گیرد.

اما در این اجرا، انتخاب خواننده به گونه ای بوده که توانایی های وی در تناسب و هماهنگی مطلوبی با قطعات اجرایی بود و خواننده نیز با اجرای خود نشان داد علاوه بر اینکه با تکنیک های صحیح آواز ایرانی آشناست، تسلط بالایی نیز در هماهنگ نموده قطعات با توجه به گستره و وسعت صدای خود دارد.

گروه هایی مانند «خنیاگران مهر» که در کنار اهداف موسیقایی، منویاتی غیرموسیقایی و اجتماعی دارند، با استفاده از نوازندگان سطح بالا و رعایت اصول صحیح اجرایی و آهنگسازی و تنظیم مناسب قطعات، می توانند به نحو شایسته ای در اجرای آثار و قطعات موسیقی ایرانی موفق و مورد قبول مخاطبان عام و خاص قرار گیرند.

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

تاریخ مختصر موسیقی ایران، پیش از اسلام تا صفویه (IV)

در این دوره وضعیت موسیقیدانان بسیار بهتر شد. خسرو پرویز بزم ها و مجالس بسیاری داشت. در حجاری طاق بستان در کرمانشاه یک شکار به تصویر کشیده شده که تعداد زیادی چنگ، موسیقار، دف های چهارگوش، شیپور، نی، سازهای کوبه ای و یک نفر در حال دست زدن را نشان می دهد. چنگ های مثلث و افقی در این دوره بسیار رایج بوده است.

افق‌های مبهم گفت‌وگو (V)

متن نیز «دیگری» دریافت‌کننده است. نه چون از آنِ دیگری است یا از فرهنگ دیگری است بلکه چون خود «دیگری» است. فارغ از این که از ورای آن مؤلف را ببینیم که در بخش نخست دیدیم، خواه‌ناخواه دیگری است. خود متن امری است جدا از «خود»، ممکن است لحظه‌ای به درون بیاید اما ماندگار نمی‌شود. متن جزئی از هیچ دریافت‌کننده‌ی مثالی‌ای نیست همچنان که حتا جزئی از مؤلفش هم نیست. از این رو متن بیش از هر مؤلفه‌ی دیگری نیازمند مفاهمه و دریافت است. حلقه‌ی آنچه تاکنون گفته شد به یاری درک دیگری متن است که کامل می‌شود.

از روزهای گذشته…

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند: <br>امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (VIII)

موسیقی مردمی، موسیقی هنری، موسیقی مردم پسند:
امروزه این دسته بندی ها چه معنایی دارند؟ (VIII)

سپس، در هشت سال گذشته، به واسطه ی تنش و مناظره ی قابل توجه میان اهالی محل برجسته تر شد چرا که بسیاری از مردم محل احساس می کردند که آنچه مطرح شده است، چیزی کمتر از یک تهدید برای نمادهای مهم هویت محلی شهر نیست. اما این تنها هویت نیست؛ کارگان موسیقایی کنونی ارائه شده توسط کلیسا به عنوان اهانت به احساسات زیبایی شناختی آنها قلمداد می-شود، و قابل درک است که، چنین احساساتی در میان اعضای گروه آواز جمعی و خانواده هایشان قوی تر است. بسیاری از آنها به صراحت از همراهی در آوازِ جمعی در محیط زیبایی شناختی فعلی امتناع ورزیده اند.
سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

سیمون راتل، رهبر فعلی ارکستر فیلارمونیک برلین (I)

سیمون راتل ( (Simon Rattle متولد لیورپول، تحصیلات خود را در Liverpool College آغاز کرد. او پیانو و ویولون را آموخت ولی اولین کار او با نواختن آلات ضربی در ارکستر آغاز شد. در سال ۱۹۷۱ واردRoyal Academy of Music لندن شد. از جمله استادان مشهور او می توان از John Carewe نام برد. در سال ۱۹۷۴ فارغ التحصیل شد و در همان سال برنده جایزه مسابقه رهبری ارکستر John Player شد.
جواب آواز (I)

جواب آواز (I)

از فرمهای اصلی موسیقی کلاسیک ایران، فرم آواز است. در مورد جایگاه آواز و نقش آن در بیان حالات موسیقی و نیز ارزش آواز در حفظ ملودیها و نواهای اصیل موسیقی ایرانی، به قدر کافی بحث شده شده ولی آنچه که بصورت علمی و هنری به آن پرداخته نشده، مقوله جواب آواز است. در آواز، همراهی یک ساز تنها یا چند ساز با آواز، از ارکان این فرم محسوب میشود.
پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (I)

پنجره ای موسیقی شناسانه به موسیقی آوانگارد (I)

پرده‌ی آهنین که روزگاری کشورهای زیادی را از باقی جهان جدا می‌ساخت، همچون بسیاری پرده‌ها و دیوارهای دیگر دو کارکرد داشت؛ یکی پوشاندن جهان خارج پرده از چشمان درونیان و دیگری پوشاندن دنیای داخل پرده از چشم بیرونیان، و گویا این دومی برای برپا دارندگانش مهم‌تر بود. همین دو ویژگی اصلی پرده (اگرچه با نسبت‌هایی متفاوت) سودمندی و ناسودمندی‌های کتاب «تئوری کمپوزیسیون معاصر»، نوشته‌ی جمعی از موسیقی‌شناسان روس و ترجمه‌ی «مسعود ابراهیمی» مترجم باهمت و پرتلاش چندین جلد از آثار نظریه‌پردازان روسی درباره‌ی هارمونی و…، را بر ما می‌گشاید که این بار او متنی روزآمدتر را برگزیده و احتمالا اولین ترجمه‌ی این کتاب پیشرفته‌ را به زبانی دیگر فراهم آورده است (ترجمه‌ای به زبان دیگر از آن یافت نشد).
ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (III)

ایدئولوژی موسیقی پست مدرن و سیاست‌های چپ (III)

آیا می‌توانیم مانند خارج از حوزه ایدئولوژی، با وسعتی به موسیقی بیندیشیم که غیر شفاهی باشد؟ (این قدری یادآورموضوعی است که «دلاوُلپه» (Della Volpe) را در نقدش با عنوان ” نقد ذوق” متاثر کرده بود). مشکلی که با پساساختارگرایی به طور کلی و با ساختارشکنی بخصوص وجود دارد، گرایش آنها به این است که ایدئولوژی را طوری ببینند که در اصل به وسیله زبان – نمادین- مقید شده است، بجای اینکه عموما حالات احساسی را سازمان دهد
اصول نوازندگی ویولن (IX)

اصول نوازندگی ویولن (IX)

نحوه تمرین مطلوب اجرای دوبل نت های مرکب از دو شماره انگشت متفاوت، اجرای هر یک از نت ها در آرشه های جداگانه و با تمپو پایین و دقت نوازنده در اجرای صحیح هر یک نت ها از لحاظ زیر و بمی و سپس اجرای دوبل مورد نظر در آرشه دیگر و با دقت در صدای حاصله از دوبل است.
سان را و فلسفه کیهانی (V)

سان را و فلسفه کیهانی (V)

بلاونتِ افسرده در ژانویه ۱۹۴۳ از زندان آلاباما در واکر کانتی، جاسپر نامه ای به United States Marshals Service نوشت که در آن از ضعف عصبی ناشی از فشارهای زندان، تمایل به خودکشی و ترس مدام خودا ز مورد تجاوز قرار گرفتن نوشته بود. سرانجام با مورد او موافقت شد و در ژانویه ۱۹۴۳ تا پنسیلوانیا اسکورت شد.
علینقی وزیری؛ ناسیونالیسم دولتی و روشنفکر موسیقی (II)

علینقی وزیری؛ ناسیونالیسم دولتی و روشنفکر موسیقی (II)

این چارچوب، دو چارچوب پنهان دیگر را در دل خود داشت؛ گذشتهٔ درخشان که روزگاری این سرزمین از سر گذرانده، عظمتی – گاه – خیالی که شاید کارکرد اصلی‌اش متوازن کردن تحقیری بود که یک فرهنگ در جریان آگاه شدن از چارچوب نخست (عقب‌ماندگی) تحمل می‌کرد؛ پناه بردن به نشئهٔ افتخاری در گذشته. چارچوب فکری دیگر آن بود که تقصیر وضعیت شرم‌آور موجود بر گردن یک عامل «بیگانه» (یا مجموعه‌ای از آن‌ها) انداخته می‌شد.
پروفسور کلوس نویمن در شیراز کارگاه اتنوموزیکولوژی برگزار می کند

پروفسور کلوس نویمن در شیراز کارگاه اتنوموزیکولوژی برگزار می کند

آموزشگاه موسیقی نگین فارس با همکاری انجمن موسیقی ایران در روز شنبه ۱۶دی ماه سال جاری در شیراز از ساعت ۱۶ در مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس کارگاه اتنوموزیکولوژی. ورود به این نشست برای علاقمندان آزاد است. میهمان این نشست پروفسور کلوس نویمن رئیس دپارتمان موسیقی شناسی قومی هاله آلمان است.
گاه های گمشده (IX)

گاه های گمشده (IX)

هم چنین در مقام راست اعراب یک مدولاسیون مرسوم، رجعت به «سیکاه» (از نت می ربع پرده کم، یا می کرن) است. یعنی سیکاه بر درجه سوم مقام راست و یا مقام یکاه قرار می گیرد. در اجناس موسیقی اعراب، سیکاه به صورت یک تریکورد با فواصل جـ + ط است که بر روی نت ربعی بسته می شود. با توجه به خصوصیات سه گاه و سیکاه، شباهت این دو غیرقابل انکار است.