گوستاو مالر (IV)

گوستاو مالر (1911-1860)
گوستاو مالر (1911-1860)
سمفونی های مالر مربوط به سه دوره می شوند: دوره اول؛ با اشعار آلمانی “Wunderhorn” غالب شده که مالر در این دوره چهار سمفونی اول خود را نوشت. سمفونی شماره ۱ از ایده ای ملودیک برگرفته از شعرهایی از “Gesellen” به وجود آمده که در قسمت اول این سمفونی قرار دارد، سومین قسمت سمفونی اول شامل اشعار فرانسوی “Frère Jacques” می باشد که در مینور است. نکته خاص سومین قسمت در سمفونی شماره ۲ کم بودن صدای ارکستر و بلند بودن صدای خواننده است. سومین قسمت در سمفونی شماره ۳ بار دیگر آهنگی خیالی از اشعار “Wunderhorn” است.

سمفونی شماره ۴ چیدمان نهایی و بسیار هیجان انگیزی است از اشعار “Wunderhorn” که در این سمفونی جان می گیرد و پایان می پذیرد.

دوره دوم؛ سمفونیهای ۵ تا ۷ که سختی بیانی خاصی را نمایان می کنند که در استانداردهای قابلیتهای سازها نمی گنجد. مالر در این دو سمفونی از سازهای نا متعارف استفاده می کند. اگرچه در دوره اول نیز از این نوع سازها استفاده کرده بود اما در دوره دوم اوج استفاده سرسختانه از آنان است.

وجود انواع زنگ ها و زنگوله، نوعی هورن (post horn)، کرنت (نوعی ساز بادی برنجی)، هورن تنور (tenor horn)، ماندولین و گیتار در سمفونی شماره ۷ قابل توجه است. اگرچه سمفونیهای دوره دوم هیچ خواننده ای ندارند با اینحال اشعار “Mahlerian” به نوعی در این سمفونیها به گوش می رسند.

دوره سوم؛ این دوره سمفونیهای ۸ تا ۱۰ (سمفونی شماره ۱۰ مالر نا تمام ماند) و همچنین اثر “آوازهای زمین” را در بر می گیرد. بیان وابستگی فراوان و بی آلایش اشعار به موسیقی در این سه سمفونی دشوار است.

شگفتی نیست که آخرین اثر غیر سمفونیک مالر “آهنگهای مرگ کودکان” (Kindertotenlieder) در سال ۱۹۰۴ کامل شد با اینحال در صفحه پایانی، سمفونی شماره ۹؛ عبارت “روز زیبائیست در بلندای آنسوی دشت” از اشعار “آهنگهای مرگ کودکان” گرفته شده. آهنگسازان معدودی هستند که همانند مالر آثارشان را به نوعی به یکدیگر مربوط باشند. وجود ارتباط موسیقیایی به وضوح از یک سمفونی به سمفونی دیگر و بین سمفونیها و اشعار در آثار مالر شنیده می شود.

برای مثال محتوای سمفونی سوم به نوعی در قسمت پایانی سمفونی چهارم شنیده می شوند. وجود ترومپت در اولین قسمت در سمفونی چهارم به سمفونی پنجم نیز پا می گذارد. بافت هارمونیک تراژدی در سمفونی ششم تکرار می شود، کردهای ماژور در سمفونی ۶ به مینور در سمفونی هفتم کاهش می یابند و سرانجام می توان گفت قالب و موضوع سمفونی اول بار دیگر در قسمت پنجم سمفونی نهم (که آخرین سمفونی کامل شده مالر می باشد) حضور می یابد.

سمفونی ناتمام مالر بعدها توسط دریک کوک (Deryck Cooke) اجرا شد. همچون شوستاکوفیچ، بریتن و کوپلاند، موسیقی مالر تاثیر مهم و اساسی بر موسیقیدانان پس از خود گذارد، همچون؛ بر اشترائوس، کرنک، بوسونی، هارتمن و یا آثار ساموئل تیلور (Samuel Coleridge-Taylor) به طور بسیار زیادی با آثار مالر مقایسه شده. در میان دیگر آهنگسازان برداشت ادبی مالر در آثارش و تضاد بالا و پائینی سبک، او را به سوی پست مدرنیزم پیش برده است. امروزه ارکستر جوانان مالر در احترام به او تشکیل و نامگذاری شده. از مالر به عنوان آهنگساز “موسیقی سخت” نام برده شده، او از سالهای ۱۹۶۰ شهرت و محبوبیت فرهنگی فراوانی کسب کرد.

شخصیت مالر با شخصیت توماس مان در فیلم “مرگ در وین” ۱۹۷۱ ساخته گوستاو فُن آشنباخ (Gustav von Aschenbach) نزدیک است. موسیقی این فیلم نیز از سمفونی های سوم و پنجم او گرفته شده. همچنین فیلمی در سال ۱۹۷۴ ساخته کن راسل (Ken Russell) با عنوان “مالر” که زندگی آهنگساز را در بر دارد و روبرت پاول (Robert Powell) نقش مالر را در آن فیلم ایفا می کند. همچنین نمایشنامه ای در سال ۲۰۰۱ از نمایشناه نویس انگلیسی رونالد هاروود درباره زندگی مالر به جای مانده.

موسیقی مالر و شخصیت آشوب زده و بوهمی او، در بسیاری از فیلمها استفاده شده. در فیلم “تحصیلات ریتا” (Educating Rita) هم اتاقی جدید ریتا (ریتا با بازی جولی والترز)؛ تریش (مائورین لیپمان) که قسمت پایانی سمفونی ششم مالر را در فیلم می نوازد می گوید: “آیا کسی می تواند زنده باشد بدون مالر؟” در کتاب “مرثیه ای برای یک رویا” از هوبرت سلبی (نه فیلم آن) ماریون، شخصیت اول کتاب، از گوش سپردن به سمفونی شماره ۲ مالر بعد از استفاده از هروئین لذت می برد!

در موسیقی متن فیلم “نگاه عزیمت” (Parting Glances) سمفونی هفتم مالر شنیده می شود و سمفونی اول او در فیلم رابین و اد استفاده شده. قسمت پایانی سمفونی سوم مالر در برنامه “کرانه” (Coast) از BBC استفاده شده و در بسیاری از فیلمهای سینمایی و برنامه های تلویزیونی از بخشی یا تمام سمفونیهای مالر استفاده شده. مجموعه ترانه های (Rückert-Lieder) مالر که آهنگهایی است برای پیانو یا ارکستر همراه با خواننده و اشعار آنرا روکرت سروده، در فیلم کوتاه “قهوه و سیگار” ساخته جیم جارموش نقش کلیدی دارند.

موسیقی مالر موج بزرگی در تحول موسیقی قرن بیستم بود. جنگ جهانی اول، بحران شدید اقتصادی و ضدیت با یهودیان در اتریش عواملی بودند که مالر در سال ۱۸۹۷ مذهبش را به رومن کاتولیک تغییر داد و جنگ جهانی دوم اجرای آثار آهنگساز را ممنوع ساخت. در نوامبر ۱۹۰۷ در سفری به فنلاند برای اجرای کنسرتی، مالر به آهنگسازان همراهش و همچنین سیبلیوس بزرگ گفت: “سمفونی باید همانند یک دنیا باشد، باید همه چیز را در آغوش بکشد.”

en.wikipedia.org

ارسال دیدگاه

رایانامهٔ شما نمایش داده نخواهد شد.

مروری بر آلبوم «سالنامه»

سالنامه در میان آثار فیاض، بیش از همه در مسیرِ «در گذر» است. علاوه بر مشابهت در فرایند آهنگسازی و نوعِ کنار هم نشاندنِ و برخورد با مواد و مصالح موسیقی، حضور صریحِ برخی نقش‌­مایه­‌های «در گذر»، مدگردی­‌های متنوع، استفاده از نوازندگانِ گروه در مقامِ خواننده و ساختار کلی مجموعه، این همانندی را پررنگ­‌تر می­‌کند.

آرنولد شونبرگ و آهنگسازی ددکافونیک (III)

آنچه شونبرگ دنبالش می گشت، همان بود که باخ می جست: دست یافتن به وحدت کامل در یک ترکیب موسیقی. شونبرگ احساس می کرد که این روش نوین مبتنی بر ادراک کامل و جامع فضای موسیقی است. ولی به هر حال موسیقی نوشته می شد، با تمام شیوه ها، و شونبرگ اصرار داشت شنونده و آهنگساز هر دو باید شیوه ها را فراموش کنند، و موسیقی را به عنوان موسیقی بشنوند و قضاوت کنند. گفته است: «اغلب درست نمی توانم توضیح دهم: کار من ساختن موسیقی ۱۲ صدایی است نه ساختن موسیقی ۱۲ صدایی.»

از روزهای گذشته…

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه هشتم

چکیدۀ درس‌گفتارهای مبانی اتنوموزیکولوژی، جلسه هشتم

در اتنوموزیکولوژی و رشته‌های مرتبط مانند مردم‌شناسی و رفتارشناسی، پژوهش‌ در محل (۲) به یکی از دو شیوۀ نگاه از درون (emic) و نگاه از بیرون (etic) انجام می‌شود.
بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (I)

بررسی برخی ویژگی های ساختاری آثار پرویز مشکاتیان (I)

هدف از این نوشتار بررسی کوتاه و گذرای چند اثر ساخته شده از هنرمند بزرگوار زنده یاد پرویز مشکاتیان است. در نگاهی کلی آثار پرویز مشکاتیان به دو بخش بداهه و قطعات ساخته شده تقسیم می شود. مسلما بررسی ویژگی های بارز بداهه پردازی و بداهه نوازی در تکنوازی های پرویز مشکاتیان با سازهای سنتور و سه تار، مجالی دیگر می طلبد و در این بحث نمی گنجد. بنابر این در ادامۀ مطلب اشاره ای گذرا به برخی ویژگی های ساختاری آثار ساخته شدۀ پرویز مشکاتیان خواهیم داشت. قطعات پرویز مشکاتیان به چند الگوی ساختاری تقسیم می شوند که عبارتند از: پیش درآمد، چهارمضراب، ضربی، چند مضراب، مضراب پرانی، رنگ، تصنیف، ترانه و آثار تنظیم شدۀ تلفیقی برای گروه بزرگ سازهای ایرانی و جهانی.
نشست مطبوعاتی هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت برگزار شد

نشست مطبوعاتی هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت برگزار شد

نشست مطبوعاتی هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت با حضور پوریا رمضانیان دبیر جشنواره، آروین صداقت کیش نماینده هیات امنا و کیوان فرزین نماینده هیات داوران و حسن چوبین نماینده گروه ژی در موسسه فرهنگی هنری «ژی» برگزار شد. لازم به ذکر است، اختتامیه هفتمین جشنواره نوشتارها و سایت های موسیقی در اینترنت، پس فردا جمعه ۲۴ اسفند ماه ساعت ۱۹ در فرهنگسرای ارسباران با اجرای گروه های مختلف موسیقی، برگزار می شود. در ادامه گفتگوی علی ثانی را با عوامل اجرایی این جشنواره می خوانید:
ضیائی: سازسازان ایرانی بیشتر تجربه گرا بوده اند

ضیائی: سازسازان ایرانی بیشتر تجربه گرا بوده اند

از نگاه من با توجه به هوش و استعدادهای بسیار ارزشمند و همچنین اساتید محترم این رشته، بیشتر به سمت تکرار و تجربه با طعم تشخیص شخصی و بومی متمایل بوده ایم… و اما در نگاهی ساده تر باید پرسید استاندارد از ما در جایگاه اجتماعی خود چه می خواهد و چرا اینگونه به نظر می رسد که در بسیاری از بخش های مختلف که بازو های حرکتی حیات هنری یک جامعه را در بر می گیرد، پوشش استاندارد های علمی و عملی امری اجتناب ناپذیر و ضروریست؟
سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

سال‌ها بدون وقفه کار و همکاری با سولیست‌های برجسته‌ی دنیا (II)

آمدن من به ایران از جمله تصمیم‌های عجیب و غریبی بود که گاهی من انجام می‌دهم! من همه‌ی فعالیت بین‌المللی‌ام را برای یک سزون یا یک سالِ کاری به‌کل تعطیل کردم که البته مدیر برنامه‌هایم و خیلی‌های دیگر از این کار من بسیار ناراحت شدند، ولی تصمیمم این بود که بیایم ایران و بمانم و برای همین با خانواده و بار و اساس زیادی وارد ایران شدم تا در کشور بمانم. ولی کسی خبردار نبود که من تمام کارهایم را کنار گذاشته‌ام و در این یک سال بیکار خواهم بود، به‌جز چند برنامه‌ای که گذاشته بودم تا در کنار کنسرت‌های ایرانم انجام بدهم.<
داستی اسپرینگفیلد (I)

داستی اسپرینگفیلد (I)

داستی اسپرینگفیلد (Dusty Springfield) بزرگترین بانوی خواننده پاپ بریتانیا و یکی از بهترین خوانندگان سفیدپوست موسیقی سول soul دوران خود بود. او ترانه های خود را به شیوه ای مثال زدنی و با صدایی سرشار از احساسات اجرا میکرد و طنین صدایش تا چندین دهه در آثار متعددش شنیده میشد. موسیقی او به طور مداوم دگرگون شد و این دگردیسی به شیوه ای چنان قوی و خالص انجام میگرفت که در میان هیچ یک از هم عصران وی دیده نمیشد.
نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIII)

نقد تاریخ نگاری موسیقی ایرانی (XIII)

مشکل بی نامی منطقه و بلا تکلیفی در این مورد در همه تحقیقات و نوشته های تاریخی به چشم می خورد که به چند مورد آن به عنوان نمونه می پردازیم:‌
نی، وسیله یا هدف!

نی، وسیله یا هدف!

هفته گذشته در آمفی تئاتر سازمان میراث فرهنگی کشور همایشی با حضور دکتر حسین عمومی برگزار شد و دو مورد از پیشنهادات ایشان در مورد سازهای نی و تنبک به نمایش گذاشته شد.
فراکتال و کاربرد آن در موسیقی (II)

فراکتال و کاربرد آن در موسیقی (II)

مندلبرت، پدر هندسه ی فراکتالی، فراکتال را بدین صورت تعریف میکند: “یک شکل فراکتالی مجموعه ای از اشکال در هم پیچیده و مجزاست بطوریکه اگر یک قطعه از آن را بزرگ کنیم، شکل حاصل همانند شکل نخستین در خواهد آمد و همچنین با احتمالی اندک بدشکل و بیریخت خواهد شد”
آلریو دیاز و گنجینه موسیقی آمریکای لاتین (II)

آلریو دیاز و گنجینه موسیقی آمریکای لاتین (II)

مانوئل ماریا پونسه (Manuel Maria Ponce) که امروزه آثارش در رپرتوار گیتار کلاسیک از ارزش و استقبال بالایی برخوردار است، از اولین آهنگسازان غیر اروپایی ست که دعوت سگوویا را مبنی بر ساخت قطعه برای گیتار پذیرفت.